Wynalazek niniejszy dotyczy odciazo¬ nego sprezyna drazkowego ukladu naped- nego do zaworów, zwlaszcza do zaworów silników spalinowych i ma na celu usunie¬ cie luzów w samym ukladzie drazków, jak równiez pomiedzy tym ukladem a napedna tarcza kciukowa, aby uzyskac cicha prace rozrzadu nawet w przypadku pewnego zu¬ zycia poszczególnych wspólpracujacych ze soba czesci ukladu drazkowego.Zadanie to zostalo rozwiazane w ten sposób, iz sprezyna odciazajaca oddzialy¬ wa na uklad drazkowy jedynie wówczas, gdy zawór jest zamkniety lub zlekka tylko otwarty, w miare zas unoszenia sie zaworu odpowiednie obrzeze na tulei ukladu draz¬ kowego zapobiega rozprezaniu sie sprezy¬ ny. Przy napedzie ukladu rozrzadczego tarcza kciukowa lub popychaczem pomie¬ dzy tymze i jego prowadnica umieszczona jest sprezyna, przyczem obrzeze tulei po- pychacza unosi ze soba dolna czesc spre¬ zyny przy okreslonym skoku zaworu.Jedna z mozliwych postaci wykonania wynalazku przedstawiono tytulem przykla¬ du na rysunku, a mianowicie uklad rozrza¬ du zapomoca popychacza, napedzanego od tarczy kciukowej podobnie, jak i pozosta¬ le czesci urzadzenia w przekroju osiowym.Zgodnie z rysunkiem przyjeto, iz silnik posiada zawory a, uruchomiane wahliwemi dzwigniami b, napedzanemi zkolei od tar¬ czy kciukowej e zapomoca popychaczy c zaopatrzonych w czopy kulowe oraz stopy d popychaczy.W razie potrzeby mozna wyposazyc sil-nik w podobny uklad rozrzadczy, zastoso¬ wany do kilku przynajmniej jego zaworów, w sposób nastepujacy.Sprezyna f, o mniejszej sile napiecia od sily napiecia sprezyny zaworowej, dziala w kierunku otwarcia tegoz przynajmniej na jedna z czesci, umieszczonych pomiedzy tarcza kciukowa i odpowiedniem wrzecio¬ nem zaworowem.Wskazanem jest, aby sprezyna / od¬ dzialywala na stope d popychacza, przy- czem sprezynie tej nalezy nadac najwlasci- wiej takie napiecie, by wyrównywalo ono calkowity ciezar popychacza oraz jego sto¬ py, zaopatrzonej w czop kulowy.Skoro stopa d popychacza wykonana jest, jak to przedstawiono na rysunku, w postaci tulei g, zaopatrzonej w krazek h, uruchomiany tarcza kciukowa e, i slizgaja¬ cej sie w prowadnicy i, wówczas sprezyne / najwlasciwiej jest osadzic w sposób na¬ stepujacy.Prowadnice i zaopatruje sie u góry w plaskie obrzeze /. Górna czesc g' tulei g po¬ siada mniejsza srednice od dolnej czesci tejze tulei, slizgajacej sie w prowadnicy i, przyczem powierzchnie obu tych czesci po¬ laczone sa pierscieniowem obrzezem k u- mieszczonem w ten sposób, ze skoro popy- chacz zajmie teoretycznie najnizsze swe polozenie, pierscieniowe obrzeze k znaj¬ duje sie nieco ponizej (np. o 1 mm) obrze¬ za / prowadnicy i.Na górny odcinek g' tulei g naklada sie pierscien / az do styku z obrzezem / pro¬ wadnicy i.Nastepnie wprowadza sie sprezyne / i laczy górna czesc tejze z górnym koncem tulei g, co wymaga odpowiedniego wstep¬ nego napiecia sprezyny, tak iz w nieczyn* nem polozeniu tych czesci sila napiecia sprezyny f wywiera pozadany a wystarcza¬ jacy nacisk na popychacz c.Polaczenie pomiedzy sprezyna / i stopa d popychacza polega np. na tern, ze po na¬ lozeniu sprezyny na górna czesc g' tulei g naklada sie podkladke m, utrzymywana po odpowiedniem wstepnem napieciu sprezy¬ ny / zapomoca np. znanego samego przez sie, rozcietego pierscienia n, osadzonego sprezyscie w odpowiednim rowku, wykona¬ nym w górnej czesci g' tulei g.Poniewaz powierzchnia obrzeza k w stanie spoczynku wszystkich czesci znajdu¬ je sie nieco ponizej górnego obrzeza / pro¬ wadnicy i, wiec sila napiecia sprezyny f wywiera przedewszystkiem nacisk, usiluja¬ cy otworzyc zawór a i usuwajacy w ten sposób wszelkie luzy w drazkowym ukla¬ dzie rozrzadczym.Po wzniesieniu sie natomiast popycha¬ cza c na pewna wysokosc, obrzeze k doty¬ ka od spodu pierscienia 7, który unosi sie z górnego obrzeza / prowadnicy i, przyczem jednoczesnie zostaje podniesiona sprezyna / wraz z popychaczem c.We wszelkich wykonaniach urzadzenia wedlug niniejszego wynalazku uzyskuje sie zawsze przyrzad, w którym przy opa¬ daniu popychacza jego ruch ku koncowi skoku bedzie hamowany, wzglednie lago¬ dzony, sila wstepnego napiecia sprezyny f.Skoro, co prawie zawsze ma miejsce w tego rodzaju rozrzadach, obrys tarczy kciu¬ kowej dobrany jest w ten sposób, ze po¬ miedzy niepracujaca czescia powierzchni tarczy i krazkiem popychacza pozostaje pe¬ wien luz, zapewniajacy niezawodne zamy¬ kanie zaworu, to hamowanie ruchu popy¬ chacza przy koncu jego skoku usiluje zapo¬ biec stykaniu sie jego z nieczynna czescia powierzchni tarczy kciukowej. Oprócz tego sprezyna / usiluje utrzymywac popychacz w takiem polozeniu, aby ten ostatni byl na¬ lezycie ustawiony do przejmowania na¬ stepnego oddzialywania nan kciukowej tar¬ czy, a tern samem osiaga sie usuniecie ha¬ lasów, wywolywanych w znanych obecnie urzadzeniach rozrzadczych uderzeniami popychacza o nieczynna czesc powierzchni tarczy kciukowej.Sprezyna / usiluje ponadto utrzymywac — 2 —stope-cf popychacza c z tuleja g stopy w stalem zetknieciu, popychacz c zas z dzwi¬ gnia wahliwa b, a dzwignie — z zaworem a.Nalezy zaznaczyc, ze dzieki zastosowa¬ niu sprezyny / w ukladzie rozrzadu hala¬ sy spowodowane praca rozrzadu, a zwla¬ szcza przy szybkich obrotach silnika, cichna bardzo znacznie.Wprowadzenie sprezyny nie wywoluje bynajmniej dodatkowego zuzycia wspól¬ pracujacych ze soba czesci ruchomych. Na¬ tezenie halasu nie zmienia sie równiez przy pewnem zuzyciu tych czesci. Poszcze¬ gólne ogniwa urzadzenia rozrzadczego po¬ zostaja w scislem zetknieciu przymusowem ze soba, a tern samem odpadaja przyczy¬ ny, powodujace rozregulowywanie w na¬ stawieniu rozrzadu.Jak to juz zaznaczono powyzej, urza¬ dzenie wedlug wynalazku moze byc wyko¬ nane odmiennie, niz szczególowo omówiona powyzej odmiana wykonania, np. w innych odmianach wykonania ogniwo sprezyste (w rodzaju np. sprezyny f) moze oddzialy¬ wac nie bezposrednio na stope popychacza c, lecz na dowolna inna czesc rozrzadu, np. na drazek popychacza c albo na wahliwa dzwignie b lub wreszcie na kilka z tych cze¬ sci. PL