PL194455B1 - Nowy związek, pochodna indanu - Google Patents

Abstract

Nowy związek, pochodna indanu, (R)-4- -acetylo-7-izopropylo-1-metylobicyklo[4,3,0]nona-4,6-dien o wzorze 1.

Description

Opis wynalazku

Przedmiotem wynalazku jest nowy związek, pochodna indanu o zapachu piżmowym.

Znane są pochodne indanu zawierające w swojej cząsteczce pierścień aromatyczny, charakteryzujące się zapachem piżmowym, opisane między innymi w publikacji Perfumes: Art, Science & Technology, wyd. Elsevier Science Publishers Ltd., London and New York, 1991. Związki te otrzymuje się w wieloetapowych i skomplikowanych technicznie procesach.

Wynalazek dotyczy nowego związku, (R)-4-acetylo-7-izopropylo-1-metylobicyklo-[4,3,0]nona-4,6-dienu o wzorze 1.

Związek ten charakteryzuje się zapachem piżmowym oscylującym między zapachem piżm makrocyklicznych i zapachem piżm policyklicznych z odcieniem zapachu drzewa sandałowego, w związku z czym znajduje zastosowanie jako składnik kompozycji zapachowych. Jest związkiem optycznie czynnym. Otrzymuje się go w prostym, trójetapowym procesie. Właściwości fizyko-chemiczne nowego związku są następujące:

[a]_D ²⁰ = +¹⁰8 (c = 1,3, c^h|oro^form)^{, w}idmo ¹³CNMR⁽CDCl^{3) (}δ^): 199,34, 152,23, 137,29, 136,05, 130,03, 44,40, 38,64, 34,96, 29,29, 26,90, 21,73, 20,99 (2C), 20,93 (2C), widmo MS (70 eV, e/z): 218 (M, 40), 43 (100), 175 (62), 203 (37), 91 (30), 115 (22), 119 (20), 77 (19), 79 (14).

(R)-4-acetylo-7-izopropylo-1-metylobicyklo[4,3,0]nona-4,6-dien o wzorze 1 można otrzymać z karotolu wydzielonego z olejku z nasion marchwi, który poddaje się ozonolizie w zakresie temperatur 5-10°C do dihydroksyketonu o wzorze 2, który z kolei poddaje się dehydratacji w obecności katalizatorów kwasowych, korzystnie kwasu p-toluenosulfonowego, po czym otrzymany w wyniku dehydratacji keton o wzorze 3 poddaje się izomeryzacji w obecności katalizatorów palladowych, korzystnie palladu osadzonego na węglu aktywnym i z otrzymanej w wyniki izomeryzacji równowagowej mieszaniny ketonu o wzorze 1 i ketonu o wzorze 3 wydziela się, ogólnie znanym sposobem, keton o wzorze 1, czyli (R)-4-acetylo-7-izopropylo-1-metylobicyklo[4,3,0]nona-4,6-dien.

Przedmiot wynalazku ilustruje poniższy przykład.

P r z y k ł a d g karotolu otrzymanego z olejku z nasion marchwi rozpuszczono w 50 ml kwasu octowego i poddano ozonolizie w zakresie temperatur 5-10°C, aż do pozytywnej reakcji z jodkiem potasu. Otrzymany roztwór ozonków wkroplono następnie do zawiesiny 3,2 g pyłu cynkowego w 100 ml 10% kwasu octowego w zakresie temperatur 318-323 K.

Po zakończeniu trwającej 2 godziny reakcji produkt ekstrahowano 3 porcjami po 100 ml chlorku metylenu, przemyto wodą i suszono nad bezwodnym siarczanem sodu. Po zatężeniu wykrystalizowało 7,4 g dihydroksyketonu (wydajność 64%) o wzorze 2, który po rekrystalizacji z chlorku metylenu wykazywał następujące właściwości:

tt = 364-366 K, ^[a^]D²⁰ = +21 ⁽c ^- 0,03, CH2Cl2^{), w w}idmie ¹H NMR ⁽CDCl₃) ^wyka^zywał ^pasma^: 4^,04 ^^, J = 11^10^ 5^,25 1H), 2^,59 (d,

J = 10,0 Hz, 1H), 2,19 (s, 3H), 1,10 (d, J = 7,5 Hz, 3H), 1,02 (s, 3H, 0,97 (d, J = 5 Hz, 3H), ^zaś ^{w w}idmie ¹³C NMR ⁽CDCl₃) ^pasma^: 211,76, 83^,13^, 67,21, 55,59, 48,84, 47,44, 43,38, 36,77, 33,26, 29,63, 29,09, 25,56, 23,07, 22,58, 19,86.

g otrzzmaneeg dihyyrokkyketonn o wzzrze 2 i 0,3 g kwasu p--oluenosulfonoweeg ocjrzzwano następnie do wrzenia w środowisku toluenu, aż do chwili wydzielenia 0,4 ml wody. Mieszaninę reakcyjną przemyto następnie roztworem Na2CO3 oraz wodą do odczynu obojętnego, oddestylowano z niej rozpuszczalnik, po czym destylowano z niej w temperaturze 428-433 K/0,8 kPa keton o wzorze 3, w ilości 2,3 g (wydajność 90%), który:

^{w w}idmie ¹H NMR ^wyka^zywał ^pasma^: 6^,90 (m, 1H), 3^,15 (d, J = 20 H^ 1H), 2^,29 ¢, 3H), 0^,97 -0,90 (2d, 1s, 9H), ^zaś ^widmie ¹³CNMR ^pasma^: 198^ 140,86, 138^,95^, 137^ 133,15, 45^ 41,59, 37^ 28,19, 26,67, 25,25, 24,72, 22,27, 21,53 (2C).

Mieszaninę 2,2 g ketonu o wzorze 3 10,2 g 10% palladu osadzonego na węglu aktywnym w 20 ml cykloheksenu ogrzewano do wrzenia w czasie 8 godzin, po czym odsączono katalizator. Z otrzymanej równowagowej mieszaniny ketonu o wzorze 1 i ketonu o wzorze 3 wydzielono keton

PL 194 455 B1 o wzorze 1 za pomocą chromatografii kolumnowej stosując 100 g żelu krzemionkowego jako fazę stacjonarną oraz mieszaninę heksan/octan etylu w stosunku 50:1 jako fazę ruchomą.

Otrzymano 0,88 g czystego ketonu o wzorze 1, czyli (R)-4-acetylo-7-izopropylo-1-metylobicyklo[4,3,0]nona-4,6-dienu o wcześniej podanych właściwościach.

Claims (1)

1. Nowy związek, pochodna indanu, (R)-4-acetylo-7-izopropylo-1-metylo-bicyklo[4,3,0]nona-4,6-dien o wzorze 1.