PL19191B1 - Sposób otrzymywania tetrazoli. - Google Patents

Description

W patentach niemieckich NrNr 427858, 439041 i 538981 opisane sa sposoby, we¬ dlug których mozna wytwarzac tetrazole.Wedlug dwóch pierwszych patentów uzy¬ wa sie, jako produktów wyjsciowych, zwiazki karbonylowe. Powyzsze zwiazki przemienia sie w obecnosci kwasów mine¬ ralnych lub innych katalizatorów, np. chlorku cynku lub chlorku zelaza przy po¬ mocy kwasu azotowodorowego. Sposób wedlug patentu niemieckiego Nr 538981 polega na przemianie estrów arylosulfo- nowych oksymów z azotkami.Obecnie stwierdzono, ze mozna otrzy¬ mac podstawione cyklicznie dwukrotnie tetrazole w ten sposób, iz azotkami dzia¬ la sie na zwiazki sullfonadamidowych kwa¬ sów i hydrocyklicznych ketonów w roz¬ tworze obojetnym, alkalicznym lufo slabo kwasnym. Ze wzgledów ekonomicznych nie stosuje sie w technice, jako produkty wyjsciowe, gotowe dotychczas jeszcze nie otrzymywane zwiazki potasowcowe kwasu sulfonadamidowego z hydrocyklicznemi ketonami, jak z cykloheksanonem, np. sól potasowa OK CH2 — CH2 / \ ON = C CHa \ Cff0 - CH0lecz alkladniki iejo zwiazku, crylli kwas sulfonadainidówy,i ketojM^yidlocylklicziny, np, cykloheksanon, na które "dziala sie a- zotikiem, np, azotkiem sodu. Jeszcze latwiej osiaga sie cdi, jesli hydrocykliczme ketoksy- my, np. c^kloheksanonoksyim, sulfonuje sie i utworzone zwiazki ikwasu suilfonadainiido- wego równoczesnie albo nastepnie poddaje sie -reakcji z azotkiem, np. azotkiem sodu.Jako srodki sulfonujace mozna stosowac z korzyscia dymiacy kwas siarkowy albo kwas chlorosulfonówy.CH2 — CH2 — CH2 CH2 — CH2 — C = NOH HO cv CH9 — CH0 — CH0 CH, — CH, — C = N — HO 0^ O O S + NsNa- Cff2 — CH2 — CH2.CH, - CH, - Ct Niniejszy wynalazeik daje w porówna¬ niu do znanych sposobów znaczne korzy¬ sci. W porównaniu do sposobów wedlug pa¬ tentów niemieckich NrNr 427 858 i 439 041 unika sie stosowania wolnego kwasu azoto- wodoroweigo, dzieki czemu odpada spe¬ cjalne wytwarzanie tegoz. Ilosc potrzebne¬ go azotku sodu zmniejsza sie do polowy.W porównaniu do sposobu wedlug paten¬ tu niemieckiego Nr 538 981 posiada ni¬ niejszy sposób nastepujace zalety: zamiast bardzo wrazliwych i niewygodnych w uzy¬ ciu chlorków kwasów arylosulfonowych stosuje sie znacznie tanszy kwas chlorosul¬ fonówy albo dymiacy kwas siarkowy. Po¬ nadto niepotrzebne jest ochladzanie do okreslonych niskich temperatur ponizej -j- 5°C, co w technice nastrecza pewne trud¬ nosci, lecz prace prowadzi sie przy tem¬ peraturze zwyklej- Nie mozna-bylo przewidziec, iz sppsób wedlug wynalazku da sie przeprowadzic bez trudnosci i z czesciowo jeszcze wiek¬ sza wydajnoscia w jednym procesie, w przeciwienstwie do sposobu wedlug paten- \tf — AT II ^ - N tu niemieckiego Nr 538 981, który wymaga scislego przestrzegania (trudnych warunków i który sklada sie z kilku okresów.Z mieszaniny reakcyjnej, rozcienczo¬ nej pod koniec woda, otrzymuje sie pra¬ wie czysty tetrazol przez wytrzasanie z orgatnicznemi rozpuszczalnikami i mozna go przez jednorazowe przekrystalizowanie calkowicie oczyscic.Ponizsze przyklady objasniaja blizej niniejszy wynalazek.Przyklad I. 11,5 g (0,05 mola) soli po¬ tasowej o wzorze: OK SP=/ CH, - CH, V \ ON = C CH, \ CH. CH, / rozpuszcza sie w wodzie, zadaje wodnym roztworem azotku sodu 3,3 g (0,05 mola) i ogrzewa kitka minut do wrzenia. Po skonczonej reakcji, podczas której utrzy- — 2 —muje sie istalie alkaliczna reakcje w mie¬ szaninie, wytrzasa sie mieszanine benze¬ nem. Wydajnosc pieciometyllenotetrazolu stanowi 70% teorji.Przyklad II. Do naczynia, zaopatrzone¬ go w mieszadlo, dodaje sie 200 cm3 chloro¬ formu i 35,8 g dobrze sproszkowanego a- zotku sodu i dodaje kroplami przy 25°C wpierw 500 g dymiacego kwasu siarkowe¬ go (15%) a nastepnie 56,5 g cykloheksa- noksymu. Po i/2 godzinnem mieszaniu o- grzewa sie przez kiróttki czas do 45°C. Wy¬ dajnosc pieciometylenotetrazolu stanowi 80% teorji.Przyklad III. W naczyniu z szybko ob¬ racajacem sie (1500 obrotów) mieszadlem dodaje sie 200 cm3 chloroformoi i 35,8 sproszkowanego azotku sodu. Mieszajac dodaje sie kroplami 195 cjm3 kwasu chlo- rosulfonowego. Przytem azotek przechodzi do roztworu. Przez ogrzanie do 30—35°C osiaga sie zupellne rozpusziozenie. Po pew¬ nym czasie wkrapla sie do powyzszego roztworu 56,5 g (0,5 mola) cyfclloheksano- kisymu w roztworze chloroformowym. Przez ogrzanie do okolo 50°C przebiega reakcja calkowicie i mieszanine reakcyjna rozdzie¬ la sie przez rozcienczenie woda na dwie warstwy* Zarówno z warstwy chloroformo¬ wej jak i wodnej otrzymuje sie pieciome- tylenotetrazol znanym sposobem. Wydaj¬ nosc stanowi 95% teorji.Zupefoiie tak samo mozna otrzymac te- tramietylenotetrazol, heksametylenotetrazol i tak dalej. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. L Sposób otrzymywania tetrazoli z pochodnych hydrocyklicznych ketonów i azotków, znamienny tern, ze na zwiazki kwasu sulfonadamidowego z hydrocyklicz- nemi ketonami dziala sie azotkami.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tern, ze zamiast dzialac azotkami na gotowe polaczenia kwasu sulfonadamido- wego z hydrocykliczlnemi ketonami pod¬ daje sie temu dzialaniu skladniki wymie¬ nionych polaczen (kwas sulfonadamidowy i hydrocyklicztoe ketony).
3. 3. Sposób wedlug zastrz- 1, znamien¬ ny tern, ze hydrocyklliczne ketoksymy sul¬ fonuje sie i utworzone polaczenia kwasu sulfonadamidowego równoczesnie lub na¬ stepnie poddaje reakcji z azotkami.
4. 4. Sposób wedlug zastrz. 3, znamien¬ ny tem, ze sulfonowanie przeprowadza sie zapomoca dymiacego kwasu siarkowego lub kwasu chlorosulfonowego. Knoll A.-G. Chemische Fabriken. Zastepca: Dr. inz. M. Kryzan, rzecznik patentowy. £ruk L. Boguslawskiego i Ski, Warszawa. PL