Najdluzszy czas trwania patentu do 4 kwietnia 1947 r- W patencie Nr 16169 opisany jest spo¬ sób przetwarzania surowego fosforanu wapniowego na zwiazki rozpuszczalne, przy jednoczesnem oddzielaniu wapnia od kwasu fosforowego. Fosforyty traktuje sie kwasem azotowym o stezeniu ponizej 80%, najwlasciwiej 45 -^ 65% i z otrzymanego roztworu zapomoca ochladzania wykrysta- lizowuje znaczna czesc azotanu wapniowe¬ go. Jako pozostalosc otrzymuje sie lug ma¬ cierzysty, zawierajacy wolny kwas fosforo¬ wy, male ilosci azotanu wapniowego oraz, ewentualnie, mniejsze lub wieksze ilosci wolnego kwasu azotowego.Sposobem wedlug wynalazku niniejsze¬ go mozna z wymienionego lugu macierzy¬ stego otrzymac cenne nawozy zlozone.W tym celu miesza sie lug z surowym fosforanem wapniowym i po skonczonej re¬ akcji wytworzony produkt suszy.Wolne kwasy, fosforowy i azotowy, za¬ warte w lugu macierzystym przetwarzajasurowy fosforan w fosforan jedno wapniowy i azotan waj)fcióWy. U':iX.}' W celu zwiekszenia zawartosci azotu w nawozie moina dodac podczas reakcji lub po reakcji soli amonowych. Chcac otrzymac nawtóz, zawierajacy potas nalezy dodac podczas reakcji lub po reakcji soli potaso¬ wych/ Sole amonowe i potasowe stosuje sie przytem w postaci siarczanów, nadaja *sie jednak równiez sole inne, jak np.'chlorek amonowy lub azotan amonowy, chlorek po¬ tasowy i t, A Zawartosc azotu w wytwarzanym nawo¬ zie najlepiej regulowac, dodajac mocznika, równiez podefcas reakcji lub do gotowego produktu.Przyklad L Przez wykrystalizowanie azotanu wapniowego z roztworu surowego fosforanu wapniowego w kwasie azotowym, sposobem wedlug patentu Nr 16169, otrzy¬ muje sie lug macierzysty, zawierajacy 30% kwasu fosforowego (P205), 4.6% CaO w postaci azotanu wapniowego (odpowiadaja¬ cych 2.3% azotu) oraz 4,2% azotu w posta¬ ci kwasu azotowego. 100 czesci tego lugu miesza sie z 40 czesciami surowego 36%- wego fosforanu wapniowego i 40 czesciami drobno sproszkowanego siarczanu potaso¬ wego. Nastepuje egzotermiczna reakcja tak, ze przy slabem podgrzewaniu osiaga sie zu¬ pelna przemiane w przeciagu krótkiego czasu. Produkt suszy sie w temperaturze 50° -i- 70°C, stosujac, ewentualnie, zmniej¬ szone cisnienie. Otrzymuje sie 150 czesci produktu, który zawiera 30% kwasu fosfo¬ rowego, przewaznie w postaci rozpuszczal¬ nej w wodzie, 14,7% potasu i 4,33% azo¬ tu saletrzanego.Przyklad II. Prfcez zmieszanie 80 cze¬ sci produktu, otrzymanego wedlug przy¬ kladu I, i 20 czesci mocznika otrzymuj© sie suchy nawóz, nadajacy sie do wysiewu o przyblizonym skladzie: 24% kwasu fosfo¬ rowego, 12% potasu, 12% azotu (3,5% azo¬ tu azotanowego i 8,5% azotu moczniko¬ wego).Lug macierzysty, stosowany do wytwa¬ rzania nawozów sposobem wedlug wyna¬ lazku, jest roztworem glównie kwasu fosfo¬ rowego i zawiera jedynie male ilosci wap¬ nia. Dzieki temu otrzymuje sie nawozy, za¬ wierajace cenne skladniki nawozowe w du- zem stezeniu i posiadajace bardzo korzystne L wlasnosci fizyczne.Podane przyklady nie ograniczaja wy¬ nalazku. Zaleznie od skladu lugu macie¬ rzystego, szczególlnie zaleznie od zawarto¬ sci w nim wolnego kwasu azotowego, otrzy¬ muje sie produkty rózniape sie znacznie pod wzgledem zawartosci materjalów na¬ wozowych. WszysUkie jednakze produkty wykazuja duza trwalosc przy magazyno¬ waniu.Domieszka moczftika umozliwia regulo¬ wanie ilosci azotu w nawozie, a mianowi¬ cie utrzymanie odpowiedniego stosunku P205 s N, wzglednie P205 : N : K20.Znanym jest, np. wedlug patentu nie¬ mieckiego Nr 339567, sposób otrzymywa¬ nia nawozów przez domieszke mocznika do roztworu surowego fosforanu wapniowe¬ go w kwasie azotowym. Celem tej domiesz¬ ki jest Wytworzenie z hygroskopijnego azo¬ tanu wapniowego zwiazku nie pochlaniaja¬ cego wody Ca(NOJ2 . 4 CO(NHJ2. Z po¬ wodu koniecznosci stosowania wielkich ilo¬ sci moczmika otrzymany produkt zawiera za duzo azotu w stosuinku do zawartosci P205. Niema to miejsca w przypadku nawo¬ zu, otrzymanego sposobem wedlug wyna¬ lazku, gdyz stosowany lug macierzysty za¬ wiera bardzo nieznaczne ilosci azotanu wapnia i dodawany mocznik nie sluzy tu do znUniej&zania higroskopijnosci. PL PL