PL190100B1 - Sposób wytwarzania strącanego tlenkowego pigmentu żelazowego - czerni żelazowej - Google Patents

Abstract

1. Sposób wytwarzania strącanego tlenkowego pigmentu żelazowego - czerni żelazowej, w którym roztwory soli żelaza (II) traktuje się reagentem alkalicznym, poddaje utlenianiu, dodaje się środek dyspergujący, oddziela się strącony pigment i poddaje obróbce powierzchniowej, znamienny tym, ze jako surowiec wyjściowy stosuje się uwodniony siarczan żelaza (II) o zawartości co najmniej 75% FeSO4-7H2O, którego roztwór o stężeniu co najmniej 18% FeSO4 poddaje się redukcji w środowisku kwaśnym za pomocą metalicznego żelaza, następnie na roztwór ten działa się w podwyższonej temperaturze, korzystnie 30 - 60°C, reagentem alkalicznym w postaci roztworów wodorotlenków i/lub węglanów metali alkalicznych, korzystnie sodowych lub amonowych, stosując te reagenty osobno lub w mieszaninie, korzystnie w stosunku molowym od 1:3 do 3:1, przy czym reagenty stosuje się w stosunku odpowiednim do sumarycznego stężenia soli żelaza (II), żelaza (III), soli magnezu, wolnego kwasu siarkowego i siarczanu tytanu (IV), stosując te reagenty w ilości odpowiadającej od 0,95 do 1,1 ich stechiometrycznej ilości, następnie po wprowadzeniu środka dyspergującego prowadzi się utlenianie mieszaniny za pomocą powietrza lub gazów zawierających tlen w temperaturze od 50 - 90°C i przy stałej wartości pH zawiesiny powyżej 8, a nie więcej niż 10, po wprowadzeniu do środowiska reakcji środka dyspergującego, przy czym strącanie pigmentu prowadzi się cyrkulując mieszaninę przez wymiennik ciepła przy krotności wynoszącej co najmniej 20 h'1 do 50 h’1

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wytwarzania strącanego tlenkowego pigmentu żelazowego - czerni zelazowej.

Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 98940 sposób wytwarzania sproszkowanego tlenku zelazawo-zelazowego (magnetytu) o wstępnie określonej wielkości cząstek, służącego jako pigment czerni, przez redukcję tlenku żelazowego (hematytu), zawierającego wolny kwas solny oraz chlorki resztkowe. Sposób polega na tym, że w pierwszym etapie procesu tlenek zelazowy powstały przez rozkład termiczny roztworów chlorku zelaza poddaje się oczyszczaniu termicznemu w temperaturze 400-1400°C przy jednoczesnym nastawieniu wielkości cząstek. Następnie w drugim etapie procesu otrzymany czysty FeiCL poddaje się redukcji w temperaturze poniżej 550°C w obrębie fazy hematytowo-magnetytowej z utworzeniem proszku tlenku żelazawo-zelazowego. W trzecim etapie procesu otrzymany proszek tlenku zelazawo-zelazowego poddaje się dezaglomeryzacji za pomocą urządzeń do mielenia. W tymże opisie patentowym wspomniane jest, że znany jest sposób wytwarzania pigmentów czerni przez wypełnianie roztworów soli zelazowych zasadami blisko punktu obojętnego przy jednoczesnym ogrzewaniu w temperaturze powyżej 90°C oraz wprowadzaniu powietrza i odpowiednim przerwaniu procesu.

Znany jest sposób wytwarzania magnetytu z półproduktów i odpadów przemysłowych zawierających związki zelaza, polegający na tym, że roztwory soli zelaza (II) traktuje się czynnikiem alkalizującym i utleniającym, ze szczególnym uwzględnieniem sposobu mieszania zawiesin reakcyjnych i proporcji stężeń jonów Fe²⁺ do Fe3+ tak, aby doprowadzić do krystalizacji FejCU.

Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 152732 sposób wytwarzania pigmentu spinelowego czarnego przez spiekanie tlenków i/lub soli metali jak zelaza, chromu, niklu, z dodatkiem mineralizatora, rozdrabnianie, filtrację i suszenie.

Znany z polskiego opisu patentowego nr 170972 sposób otrzymywania pigmentu żelazowego polega na tym, że do zasadowego czynnika strącającego dozuje się najpierw 0,5 1,5% wagowo soli zelaza (II), po czym wytworzony wodorotlenek zelazowy utlenia się do

190 100 alfa-FeOOH i do roztworu dodaje się środek dyspergujący, korzystnie polialkohol alifatyczny lub cykloalifatyczny lub sól sodową albo chlorową w ilości 0,01 - 10% wagowych w odniesieniu do całkowitej ilości alfa-FeOOH w zarodkach, a następnie po wymieszaniu dodaje się pozostałą do wytworzenia zarodków ilość soli żelaza, zawiesinę zarodków podgrzewa się do temperatury 40 - 80°C i poddaje się wzrostowi zarodków drogą wytrącania wodorotlenku żelazawego i jednoczesnego utleniania do alfa-FeOOH lub drogą hydrolizy siarczanu żelaza w obecności zelaza metalicznego. Sposobem tym otrzymuje się pigment żółty, którego zawiesinę ogrzewa się do temperatury 85°C, dodaje się roztwór NaOH, miesza się i następnie dodaje się wodny roztwór FeSOą i wygrzewa w temperaturze 92 - 95°C przez 2 godziny. Osad przemywa się na prasie filtracyjnej, suszy się i otrzymuje się czarny pigment.

W znanych dotychczas sposobach wytwarzania pigmentów zelazowych, jako surowiec wyjściowy do ich otrzymywania stosuje się głównie siarczan zelaza (II), który uzyskuje się jako produkt uboczny w procesach trawienia wyrobów hutniczych za pomocą kwasu siarkowego, a także inne sole żelaza jak na przykład chlorki zelaza (II) lub (III), a także mieszaniny tych soli. Zgodnie ze znanymi sposobami siarczan żelaza (II), pochodzący z procesów hutniczych, przed jego zastosowaniem do otrzymywania dobrej jakości pigmentów zelazowych wymaga oczyszczenia, na przykład przez jego przekrystalizowanie z roztworów wodnych, w celu usunięcia występujących w nim niepożądanych domieszek tlenków żelaza i zanieczyszczeń mechanicznych. W znanych sposobach wytwarzania czerni żelazowej, w których stosuje się jako reagent alkaliczny amoniak gazowy lub wodę amoniakalną lub sole amonowe, istotnym problemem jest zagospodarowanie roztworów soli amonowych.

Sposób wytwarzania strącanego tlenkowego pigmentu żelazowego - czerni zelazowej według wynalazku polega na tym, ze jako surowiec wyjściowy stosuje się uwodniony siarczan zelaza (II) o zawartości co najmniej 75% FeSC4 • 7H₂O, którego roztwór o stężeniu co najmniej 18% FeSO4 poddaje się redukcji w środowisku kwaśnym za pomocą metalicznego żelaza i oczyszcza od zawiesin przez sedymentację lub filtrację. Korzystnie stosuje się uwodniony siarczan zelaza stanowiący produkt uboczny przy produkcji dwutlenku tytanu metodą siarczanową z rud ilmenitowych o zawartości 40 - 65% TiO₂ i 40 - 55% tlenków zelaza.

Operacja redukowania roztwonp siarczanu zelaza (II) ma na celu przeprowadzenie jonów Fe ⁴³ w Fe2+ tak, aby stężenie Fe³⁺ było niższe niz 0,2% oraz usunięcie subtelnej, trudnej do oddzielenia w inny sposób zawiesiny cząstek, na przykład uwodnionego dwutlenku tytanu lub tlenków żelaza, które mogą stanowić fałszywe zarodki krystalizacji magnetytu. Następnie na roztwór ten działa się w podwyższonej temperaturze, korzystnie 30 - 60°C, reagentem alkalicznym w postaci roztworów wodorotlenków i/lub węglanów metali alkalicznych, korzystnie sodowych lub amonowych, stosując te reagenty osobno lub w mieszaninie, korzystnie w stosunku molowym od 1:3 do 3:1. Reagenty stosuje się w stosunku odpowiednim do sumarycznego stężenia soli zelaza (II), zelaza (III), soli magnezu, wolnego kwasu siarkowego i siinr^^^^^anu tytanu (IV) stosując te reagenty w ilości odpowiadającej od 0,,95 do 1,1 ich stechiometrycznej ilości, następnie prowadzi się utlenianie mieszaniny za pomocą powietrza lub gazów zawierających tlen w temperaturze od 50 - 90°C i przy stałej wartości pH zawiesiny powyżej 8, a nie więcej niż 10, po wprowadzeniu do środowiska reakcji środka dyspergującego.

Korzystnie, roztwór uwodnionego siarczanu zelaza otrzymuje się przez rozpuszczenie wykrystalizowanego i wydzielonego z ługu tytanowego uwodnionego siarczanu żelaza (II) w wodzie i/lub w popłuczkach z przemywania gotowego pigmentu, zawierających siarczan sodowy w stężeniu od 2 do 10% Na2SOą, w temperaturze 40 - 60°C i następnie dodanie do otrzymanego roztworu kwasu siarkowego, do osiągnięcia stężenia 2 - 3% wolnego H2SO4. Korzystnie, roztwór poddaje się redukcji za pomocą metalicznego żelaza przez okres nie krótszy niz 8 godzin, a następnie oczyszcza się od zawiesin przez sedymentację lub filtrację. Korzystnie, jako reagent alkaliczny stosuje się roztwór wodorotlenku sodowego o stężeniu co najmniej 20% wagowych w przeliczeniu na NaOH. Korzystnie, jako reagent alkaliczny stosuje się roztwór węglanu sodowego o stężeniu 25 - 30% wagowych lub węglan amonowy o stężeniu powyżej 20% wagowych. Korzystnie, jako reagent alkaliczny stosuje się wodę amoniakalną o stężeniu powyżej 20% wagowych lub amoniak gazowy. Korzystnie, jako reagent alkaliczny stosuje się mieszaninę wodorotlenku sodowego i węglanu sodowego. Korzystnie, jako reagent alkaliczny stosuje się roztwór węglanu amonowego i amoniaku.

190 100

Korzystnie, jako środek dyspergujący stosuje się oligomery tlenku etylenu lub tlenku propylenu lub pochodnych kwasu akrylowego. Korzystnie, jako środek dyspergujący stosuje się pochodną karboksymetylocelulozy lub acetylocelulozy. Korzystnie, reakcję strącania pigmentu prowadzi się w reaktorze cyrkulacyjnym, w którym cyrkulacja zawiesiny wymuszona jest przez pompę cyrkulacyjną tak, że jej krotność wynosi co najmniej 20 h'¹ do 50 h'¹, zaś utlenianie zawiesiny prowadzi się powietrzem lub gazami o stężeniu tlenu wyzszym niż stężenie tlenu w powietrzu, które wtłacza się do mieszaniny reakcyjnej z natężeniem przepływu nie mniejszym niz 3 Nm³ na metr sześcienny zawiesiny i godzinę, przy czym powietrze lub gazy zawierające tlen wtłacza się przed pompą cyrkulacyjną tłoczącą mieszaninę reakcyjną przez wymiennik ciepła, w którym następuje wyregulowanie jej temperatury. Strącony pigment czerń żelazową oddziela się od roztworu poreakcyjnego siarczanu sodowego lub amonowego przez wirowanie lub filtrację ciśnieniową lub filtrację próżniową, stosując takie środki wspomagające w procesie filtracji i przemywania pigmentu jak polielektrolity będące pochodnymi kwasu akrylowego lub pochodnymi kwasu fosforowego lub pochodnymi kwasów sulfonowych, a następnie oddzielony w wyniku filtracji pigment dysperguje się w wodzie i prowadzi kolejne operacje filtracji i przemywania tak, aby wartość pH zawiesiny po jej przemywaniu leżała w zakresie 7-8, a przed ostatnią filtracją pigmentu stężenie siarczanu sodowego lub amonowego w roztworze nie było wyzsze niz 1%. Roztwór siarczanu sodowego lub amonowego pozostający po oddzieleniu pigmentu zatęza się w wyparce pracującej pod obniżonym ciśnieniem wynoszącym korzystnie od 0,01 do 0,02 MPa i w temperaturze 60 - 80°C, a następnie sole oddziela się od roztworu przez wirowanie lub filtrację. Pigment poddaje się obróbce powierzchniowej w środowisku słabo kwaśnym za pomocą roztworu krzemianu sodowego o module krzemianowym wynoszącym od 2,5 do 3,5 w celu podwyższenia jego stabilności termicznej, a także polepszenia jego właściwości użytkowych. Roztwory i popłuczki, które otrzymuje się podczas kolejnych faz przemywania pigmentu, zawierające rozpuszczone sole sodowe lub amonowe, wykorzystuje się do rozpuszczania uwodnionego siarczanu żelaza (II) i/lub rozcieńczania roztworu wodorotlenku sodowego i/lub rozpuszczania węglanu sodowego i/lub węglanu amonowego.

Sposób według wynalazku zapewnia uzyskanie wysokiej wydajności jednostkowej procesu, która wynosić może powyżej 20 kg pigmentu czerni żelazowej na metr sześcienny mieszaniny reakcyjnej i godzinę oraz otrzymywanie pigmentu o bardzo dużej jednorodności struktury krystalicznej, bez domieszek faz innych form tlenków lub hydroksotlenków zelaza, a także bardzo dobrych właściwości optycznych, o pożądanym w wielu zastosowaniach niebieskim odcieniu barwy i o bardzo korzystnym rozkładzie średnicy cząstek. Sposób według wynalazku pozwala na otrzymanie pigmentu - czerni żelazowej, będącego czystym fazowo magnetytem FeO-Fe2O. Proces strącania pigmentu jest prowadzony w bardzo stężonych zawiesinach, co jest korzystne energetycznie i, dzięki stosowaniu reaktora cyrkulacyjnego, z bardzo duzą wydajnością uzyskiwaną z jednostki objętości reaktora. Rozwiązanie zapewnia bardzo dużą stabilność parametrów optycznych i rozkładu średnicy cząstek otrzymywanego pigmentu, co ma duże znaczenie w jego zastosowaniach. Do zalet należy zaliczyć i to, że w procesie następuje pełne zagospodarowanie roztworów pozostających po oddzieleniu pigmentu jak również popłuczek z jego przemywania. W procesie wykorzystuje się uwodniony siarczan zelaza (II) stanowiący na ogół wielkotonazowy odpad z produkcji dwutlenku tytanu, składowany na hałdach, co ma duże znaczenie dla ochrony środowiska naturalnego.

Rozwiązanie według wynalazku objaśnione jest niżej w przykładach realizacji.

Przykład I

Roztwór siarczanu zelaza w ilości 28800 kg o stężeniu 24% FeSOzt przygotowuje się rozpuszczając 14500 kg uwodnionego siarczanu zelaza (II) FeSC^T^O o zawartości 87,6% czystego składnika w roztworach z przemywania gotowego pigmentu o stężeniu 6% Na2SO4 i o temperaturze 60°C. Stosuje się uwodniony siarczan żelaza (II) stanowiący produkt uboczny, otrzymywany podczas produkcji dwutlenku tytanu z ilmenitu norweskiego o zawartości 45% TiO2. Po rozpuszczeniu soli w wodzie roztwór zakwasza się przez dodanie 550 kg kwasu siarkowego o stężeniu 96% H2SO4, a następnie poddaje się redukcji za pomocą złomu stalowego wprowadzanego do roztworu w ilości 150 kg, tak aby po redukcji stężenie w roztworze jonów Fe³⁺ wynosiło 0,2%. Następnie roztwór pozostawia się w mieszalniku na okres 12 go6

190 100 dzin w celu oddzielenia zawiesin, po czym przepompowuje się do reaktora cyrkulacyjnego o pojemności roboczej 45 m³. Temperatura początkowa roztworu wynosi 60°C. Do roztworu dodaje się następnie środek dyspergujący o nazwie TIOFLOC, będący oligomerem pochodnej kwasu akrylowego w takiej ilości, aby jego stężenie w roztworze wynosiło 0,2%. Następnie po włączeniu pompy cyrkulacyjnej do roztworu wprowadza się 20500 kg wodorotlenku sodowego o stężeniu 24% NaOH. Po wprowadzeniu NaOH temperatura mieszaniny wzrasta do 67°C. Następnie podwyższa się temperaturę mieszaniny w reaktorze do 70°C doprowadzając do wymiennika ciepła reaktora wilgotną parę wodną i po ustabilizowaniu się temperatury na tej wartości reguluje się pH tak, aby jego wartość wynosiła 8,7 i rozpoczyna się utlenianie mieszaniny przez wprowadzenie do reaktora powietrza, z natężeniem przepływu wynoszącym 150 Nm³/h. Powietrze wprowadza się przez bełkotki usytuowane przed pompą cyrkulacyjną reaktora. Utlenianie mieszaniny prowadzi się w stałej temperaturze 70°C przez okres 20 godzin, kontrolując wartość pH mieszaniny reakcyjnej oraz postęp reakcji przez analityczne oznaczanie stopnia utlenienia żelaza w mieszaninie. Po osiągnięciu stopnia utlenienia żelaza wynoszącego 66% zamyka się przepływ powietrza, a zawiesinę pigmentu przetłacza się do separatora faz o pojemności roboczej 50 m³. Po upływie 6 godzin odprowadza się znad warstwy zagęszczonego przez sedymentację pigmentu - czerni żelazowej, sklarowany roztwór siarczanu sodowego w ilości 25 m³, a następnie pigment przemywa się wodą zdemineralizowaną trzykrotnie, odprowadzając z dwóch pierwszych operacji przemywania roztwory do zbiornika buforowego siarczanu sodowego. Następnie pigment odfiltrowuje się na próżniowym filtrze bębnowym i ponownie dysperguje się go w wodzie. Przemywanie pigmentu wodą prowadzi się aż do momentu gdy stężenie siarczanu sodowego w roztworze będzie niższe niż 1%, po czym przeprowadza się końcowe odfiltrowanie pigmentu na filtrze bębnowym przemywając gorącą wodą placek filtracyjny. Popłuczki z przemywania pigmentu kieruje się do odrębnego zbiornika w celu ich wykorzystania do rozpuszczania uwodnionego siarczanu żelaza (II). Otrzymaną pastę pigmentu - czerni żelazowej o zawartości 55% części stałych, kieruje się do mieszalnika i po rozcieńczeniu wodą do stężenia 30% części stałych, wprowadza się do zawiesiny roztwór krzemianu sodowego o module krzemianowym wynoszącym 3,5 w takiej ilości, aby stężenie krzemionki w przeliczeniu na suchą masę pigmentu wynosiło 0,3%, po czym zawiesinę zakwasza się do pH wynoszącego 4 za pomocą kwasu siarkowego w celu zhydrolizowania krzemianu sodowego. Operację obróbki powierzchniowej pigmentu prowadzi się w temperaturze 60°C. Następnie placek odfiltrowuje się na próżniowym filtrze bębnowym przy intensywnym przemywaniu placka filtracyjnego gorącą wodą. Odfiltrowaną pastę pigmentu o zawartości 45 - 50% części stałych kieruje się następnie do suszarni rozpyłowej, w której pigment jest suszony we współprądowym strumieniu gazów spalinowych ze spalania gazu ziemnego o temperaturze na wlocie do suszami wynoszącej 250 - 280°C. Wysuszony pigment o zawartości poniżej 0,5% wilgoci kieruje się do silosu magazynowego. Otrzymuje się czarny pigment - czerń żelazową w ilości 3650 kg, który stanowi czysty fazowo magnetyt, o następującym składzie: 94,1% Fe2O3, 18% FeO, 3,6% MgO, 1,2% TiO2 i 0,3% S1O2. Zawartość w pigmencie części rozpuszczalnych w wodzie wynosi 0,4%. Średnica cząstek pigmentu wyznaczona metodą transmisyjnej mikroskopii elektronowej wynosi 0,1 - 0,3 pm. Otrzymany pigment charakteryzuje się bardzo dużą siłą krycia, a w rozbieleniu posiada niebieski odcień.

Przykład II

Postępuje się analogicznie do przykładu I z tym, ze używa się jako reagenta alkalicznego roztwór amoniaku o stężeniu 25%, zaś jako środka dyspergującego roztwór metafosforanu sodowego.

Departament Wydawnictw UP RP Nakład 50 egz Cena 2,00 zł.

Claims (17)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Sposób wytwarzania strącanego tlenkowego pigmentu żelazowego - czerni zelazowej, w którym roztwory soli zelaza (II) traktuje się reagentem alkalicznym, poddaje utlenianiu, dodaje się środek dyspergujący, oddziela się strącony pigment i poddaje obróbce powierzchniowej, znamienny tym, ze jako surowiec wyjściowy stosuje się uwodniony siarczan zelaza (II) o zawartości co najmniej 75% FeSC^4'7H2D, którego roztwór o stężeniu co najmniej 18% FeSCU poddaje się redukcji w środowisku kwaśnym za pomocą metalicznego zelaza, następnie na roztwór ten działa się w podwyższonej temperaturze, korzystnie 30 - 60°C, reagentem alkalicznym w postaci roztworów wodorotlenków i/lub węglanów metali alkalicznych, korzystnie sodowych lub amonowych, stosując te reagenty osobno lub w mieszaninie, korzystnie w stosunku molowym od 1:3 do 3:1, przy czym reagenty stosuje się w stosunku odpowiednim do sumarycznego stężenia soli żelaza (II), żelaza (III), soli magnezu, wolnego kwasu siarkowego i siarczanu tytanu (IV), stosując te reagenty w ilości odpowiadającej od 0,95 do 1,1 ich stechiometrycznej ilości, następnie po wprowadzeniu środka dyspergującego prowadzi się utlenianie mieszaniny za pomocą powietrza lub gazów zawierających tlen w temperaturze od 50 - 90°C i przy stałej wartości pH zawiesiny powyżej 8, a nie więcej niz 10, po wprowadzeniu do środowiska reakcji środka dyspergującego, przy czym strącanie pigmentu prowadzi się cyrkulując mieszaninę przez wymiennik ciepła przy krotności wynoszącej co najmniej 20 h'¹ do 50 h'¹.
2. 2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że uwodniony siarczan żelaza stanowi produkt uboczny przy produkcji dwutlenku tytanu z rud ilmenitowych o zawartości 40 - 65% TiO₂ i 40 - 55% tlenków zelaza.
3. 3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, ze roztwór uwodnionego siarczanu zelaza otrzymuje się przez rozpuszczenie wykrystalizowanego i wydzielonego z ługu tytanowego uwodnionego siarczanu zelaza (II) w wodzie i/lub w popłuczkach z przemywania gotowego pigmentu, zawierających siarczan sodowy w stężeniu od 2 do 10% Ńa₂SO4, w temperaturze 40 - 60°C i następnie dodanie do otrzymanego roztworu kwasu siarkowego, do osiągnięcia stężenia 2 - 3% wolnego H₂SO4.
4. 4. Sposób według zastrz. 3, znamienny tym, że roztwór poddaje się redukcji za pomocą metalicznego zelaza, przez okres nie krótszy niz 8 godzin, a następnie oczyszcza się od zawiesin przez sedymentację lub filtrację.
5. 5. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako reagent alkaliczny stosuje się roztwór wodorotlenku sodowego o stężeniu co najmniej 20% wagowych w przeliczeniu na NaOH.
6. 6. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako reagent alkaliczny stosuje się roztwór węglanu sodowego o stężeniu 25 - 30% wagowych.
7. 7. Sposób według zastrz. 5, znamienny tym, że jako reagent alkaliczny stosuje się roztwór węglanu amonowego o stężeniu powyżej 20% wagowych.
8. 8. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, ze jako reagent alkaliczny stosuje się wodę amoniakalną o stężeniu powyżej 20% wagowych lub amoniak gazowy.
9. 9. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, ze jako reagent alkaliczny stosuje się mieszaninę wodorotlenku sodowego i węglanu sodowego.
10. 10. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, ze jako reagent alkaliczny stosuje się roztwór węglanu amonowego i amoniaku.
11. 11. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, ze jako środek dyspergujący stosuje się oligomery tlenku etylenu lub tlenku propylenu lub pochodnych kwasu akrylowego.
12. 12. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że jako środek dyspergujący stosuje się pochodną karboksymetylocelulozy lub acetylocelulozy.
13. 13. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, ze reakcję strącania pigmentu prowadzi się w reaktorze cyrkulacyjnym, zaś utlenianie zawiesiny prowadzi się mieszaniną gazów

    190 100 o stężeniu tlenu wyzszym niz stężenie tlenu w powietrzu, którą wtłacza się do mieszaniny reakcyjnej z natężeniem przepływu nie mniejszym niż 3 Nm³ na metr sześcienny zawiesiny i godzinę, przy czym gazy zawierające tlen wtłacza się przed pompą cyrkulacyjną przed wymiennikiem ciepła.
14. 14. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, ze strącony pigment - czerń żelazową oddziela się od roztworu poreakcyjnego siarczanu sodowego lub amonowego przez wirowanie lub filtrację ciśnieniową lub filtrację próżniową, stosując takie środki wspomagające w procesie filtracji i przemywania pigmentu jak polielektrolity będące pochodnymi kwasu akrylowego lub pochodnymi kwasu fosforowego lub pochodnymi kwasów sulfonowych, a następnie oddzielony w wyniku filtracji pigment dysperguje się w wodzie i prowadzi kolejne operacje filtracji i przemywania tak, aby wartość pH zawiesiny po jej przemywaniu leżała w zakresie 7 - 8, a przed ostatnią filtracją pigmentu stężenie siarczanu sodowego lub amonowego w roztworze nie było wyzsze niz 1%.
15. 15. Sposób według zastrz. 14, znamienny tym, ze roztwór siarczanu sodowego lub amonowego pozostający po oddzieleniu pigmentu zatęza się w wyparce pracującej pod obniżonym ciśnieniem wynoszącym korzystnie od 0,01 do 0,02 MPa i w temperaturze 60 - 80°C, a następnie sole oddziela się od roztworu przez wirowanie lub filtrację.
16. 16. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, ze pigment poddaje się obróbce powierzchniowej w środowisku słabo kwaśnym, za pomocą roztworu krzemianu sodowego o module krzemianowym wynosziicym od 2,5 do 3,5.
17. 17. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, ze roztwory i popłuczki, które otrzymuje się podczas kolejnych faz przemywania pigmentu, zawierające rozpuszczone sole sodowe lub amonowe, wykorzystuje się do rozcieńczania roztworu wodorotlenku sodowego i/lub rozpuszczania węglanu sodowego i/lub węglanu amonowego.