Jak wiadomo, skoncentrowany kwas a- zotowy mozna otrzymac przy pomocy pro¬ cesów dajacych sie podzielic na trzy gru¬ py: do pierwszej naleza metody stosujace jajko materjal wyjsciowy rozcienczony kwas azotowy, który nastepnie koncen¬ truje sie przez destylacje ze srodkami od¬ wadniajacemi, np. kwasem siarkowym; do drugiej — metody polegajace na rozkla¬ dzie suchych azotanów nielotnemi kwasa¬ mi i oddestylowaniu kwasu azotowego; do trzeciej wreszcie — metody oparte na ab- sorbc ji tlenków azotu w wodzie pod cisnie¬ niem lub na utlenianiu skroplonego dwu¬ tlenku azotu tlenem w obecnosci wody rów¬ niez pod cisnieniem.Metody nalezace do grupy pierwszej i drugiej pozwalaja przerabiac na stezony kwas azotowy gazy zawierajace nieznacz¬ na ilosc tlenków azotu, np. gazy z pieców elektrycznych do utleniania azotu z powie¬ trza lub gazy ze spalania amonjaku w o- becnosdi powietrza. Metody grupy trzeciej powinny operowac mozliwie skoncentrowa- nemi tlenkami i przez to prowadzic utlenia¬ nie amonjaku w czystym tlenie.Obecnie stwierdzono, ze mozna równiez otrzymac stezony kwas azotowy z tlenków afcotu o kazdem stezeniu od ulamków % do 100% w bardzo dogodny sposób. Wynala¬ zek polega na absorbcji tlenków azotu w stezonym kwasie siarkowym i nastepnem u- ir^ *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, ze wynalazca jest T. Rabek w Moscicach.tlenieniu otrzymanego roztworu mitrozy na kwasy siarkowy i azotowy.Jak -wiadomo, absorbcja tlenków azotu w stezonym kwasie siarkowym zachodzi za¬ leznie od stopnia utlenienia wedlug równan a lub b: a) 2 H2S04 + #203 = 2 HNSO.+ H20 b) H2S04 + 2 N02 = HNS05 + HN03 przyczem prawie ilosciowa wydajnosc ab- sorbcjli jest niezalezna w bardzo szerokich granicach od koncentracji tlenków azotu, 0 ile tlenki azotu znajduja sie prze¬ waznie w najnizszym stopniu utlenienia (NO), wówczas mozna je równiez iloscio¬ wo zaabsorbowac w mieszaninie stezonych kwasów azotowego i siarkowego wedlug równania c: c) 3H2S04 + HNOs + 2 NO = = 3 HNS05 + 2 H20.W rezultacie absorbeji tlenków azotu w kwasie siarkowym otrzymuje sie roz¬ twór kwasu nitrozylosiarkowego w kwasie siarkowym, ewentualnie z domieszka kwa¬ su azotowego. j i ill^ij Obecnie stwierdzono, ze mozna utle¬ nic kwas nitrozylosiarkowy do kwasu a- zotowego wedlug równania d: d) 2HNS05 + 2H20 + 02 = = 2 H2SO± + 2 HN03.Dotychczas znanem bylo, ze takie u- tlenienie mozna wykonac przy pomocy silnych srodków utleniajacych, np. KMnO^ K2Cr207 lub elektrolitycznie, obecnie jed¬ nak stwierdzono, ze w odpowiednich wa¬ runkach reakcje d mozna przeprowadzic przy pomocy gazowego tlenu, powietrza lub innych gazów, zawierajacych lub wy¬ dzielajacych tlen. Mozna wiec tanim spo¬ sobem otrzymywac mieszanine stezonych kwasów azotowego i siarkowego, która mozna stosowac albo jako taka, np. do nitrowania zwiazków organicznych, lub tez znanemi -sposobami rozdzielic na sklad¬ niki: stezony kwas azotowy i stezony kwas siarkowy, który moze powracac do procesu absorbcji tlenków azotu.Sam piroces utleniania nitrozy, bedacy podstawa niniejszego wynalazku, przepro¬ wadza sie w podwyzszonej temperaturze (powyzej 100°C) , przy pomocy tlenu lub powietrza pod cisnieniem (powyzej 1 atm).Dodatek katalizatorów pozwala zarówno na obnizenie cisnienia, jak i temperatury. PL