PL188433B1 - Mikroemulsyjna kompozycja czyszcząca - Google Patents

Abstract

1. Mikroemulsyjna kompozycja czyszczaca zawierajaca niejonowy srodek powierzchniowo czynny, anionowy srodek po- wierzchniowo czynny oraz ewentualnie inne typowe skladniki, znamienna tym, ze zawiera (a) 0,1 do 10% wag etoksylowanego/propoksylowanego niejonowego srodka powierzchniowo czynnego, (b) 0,1% do 20% wag anionowego srodka powierzchniowo czynnego, (c) 0,9 do 2,3% wag mieszaniny gdzie w równa sie jeden do czterech B wybiera sie z grupy obejmujacej atom wodoru lub grupe reprezentowana przez gdzie R wybiera sie z grupy obejmujacej grupe aikilowa majaca 5 6 do 22 atomów wegla 1 grupy alkenylowe majace 6 do 22 atomów wegla, gdzie co najmniej jedna z grup B jest reprezentowana przez. . PL PL PL

Description

Dziedzina wynalazku

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest ciekła mikroemułsyjna kompozycja czyszcząca mająca ulepszone właściwości zapadania się piany.

Tło wynalazku

Wynalazek wiąże się z ulepszoną ciekłą kompozycją czyszczącą ogólnego zastosowania lub kompozycją mikroemulsyjną mająca ulepszone właściwości zapadania się piany zaprojektowaną w szczególności do czyszczenia powierzchni twardych, która jest skuteczna przy usuwaniu zanieczyszczenia tłustego i/lub zanieczyszczenia z kąpieli i pozostawianiu niespłukanych powierzchni o błyszczącym wyglądzie.

W ostatnich latach ciekłe środki detergentowe ogólnego zastosowania zostały szeroko przyjęte do czyszczenia powierzchni twardych, na przykład malowanej stolarki i płyt, ścian wyłożonych glazurą, umywalek, wanien, podłóg pokrytych linoleum lub kafelkami, tapet zmywalnych, itd. Takie ciecze ogólnego zastosowania zawierają przezroczyste i nieprzezroczyste mieszaniny wodne rozpuszczalnych w wodzie syntetycznych orgamcznych środków detergentowych i rozpuszczalnych w wodzie soli jako wypełniaczy aktywnych. W celu osiągnięcia skuteczności czyszczenia porównywalnej z kompozycjami czyszczącymi ogólnego zastosowania ziarnistymi lub sproszkowanymi, w cieczach ogólnego zastosowania według dotychczasowej technologii uprzywilejowane było zastosowanie rozpuszczalnych w wodzie nieorganicznych soli fosforanowych jako wypełniaczy aktywnych. Na przykład takie wczesne kompozycje zawierające fosforany opisano w opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2560839; 3234138; 3350319; i brytyjskim opisie patentowym nr 1223739.

Wobec wysiłków ekologów zmierzających do zmniejszenia zawartości fosforanów w wodzie grantowej, pojawiły się ulepszone ciecze ogólnego zastosowania zawierające zmniejszone stężenia nieorganicznych soli fosforanowych lub soli niefosforanowych jako wypełniaczy aktywnych. Szczególnie przydatna samorzutnie zmętniająca się ciecz tego ostatniego typu jest opisana w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4244840.

Jednalkże te ciekłe detergenty ogólnego zastosowania według dotychczasowej technologii zawierające jako wypełniacze aktywne sole lub inny równoważnik wykazują tendencję do pozostawiania warstewek, plam lub smug na oczyszczonych niespłukanych powierzchniach, zwłaszcza powierzchniach błyszczących. Tak więc, takie ciecze wymagają dokładnego spłukiwania powierzchni czyszczonych, co jest czasochłonnym zajęciem dla użytkownika.

W celu pokonania wyżej wymienionej wady ciekłych detergentów ogólnego zastosowania według dotychczasowej technologii (według dotychczasowego stanu techniki), opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4017409 ujawnia, że powinno się zastosować mieszaninę sulfonianu parafiny i zmniejszone stężenie nieorganicznej soli fosforanowej jako wy4

188 433 pełniacza aktywnego. Jednak takie kompozycje nie są całkiem do przyjęcia z punktu widzenia ochrony środowiska ze względu na zawartość fosforanów. Z drugiej strony, inną alternatywą dla osiągnięcia cieczy ogólnego zastosowania bez fosforanów było zastosowanie większego udziału mieszaniny detergentów anionowych i niejonowych z mniejszymi ilościami eteru glikolu jako rozpuszczalnika i aminy organicznej, jak przedstawiono w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr3935130.1 znowu to podejście nie było w pełni zadowalające, a wysokie zawartości organicznych środków detergentowych niezbędne do osiągnięcia czyszczenia powodują pienienie, które z kolei prowadzi do potrzeby dokładnego spłukiwania, które, jak stwierdzono, jest niepożądane dla dzisiejszych konsumentów.

Inne podejście do skomponowania ciekłej kompozycji detergentowej do powierzchni twardych lub ogólnego zastosowania, gdzie jednorodność produktu i przezroczystość są ważne, obejmuje tworzenie mikroemulsji olej u-w-wodzie (o/w), które zawierają jeden lub więcej związków detergentowych powierzchniowo czynnych, rozpuszczalnik niemieszający się z wodą (typowo rozpuszczalnik węglowodorowy), wodę i „związek wspomagający powierzchniowo czynny”, który zapewnia stabilność produktu. Z definicji, mikroemulsja o/w oznacza samorzutnie tworzącą się dyspersję koloidalną cząstek fazy „olejowej” mających wielkość cząstki w zakresie równym 25x1ο⁸ - 800x10⁸ cm (25 do 800) w ciągłej fazie wodnej.

Wobec skrajnie drobnej wielkości cząstki zdyspergowanych cząstek fazy olejowej, mikroemulsje są przezroczyste dla światła i są klarowne( i zazwyczaj wysoce stabilne wobec rozdzielania faz.

Ujawnienia patentowe odnoszące się do zastosowania rozpuszczalników do usuwania tłuszczu w emulsjach o/w obejmują na przykład europejskie zgłoszenia patentowe nr 0137615 i 0137616 - Herbots i in.; europejskie zgłoszenie patentowe nr 0160762 - Johnston i in.; oraz opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4561991 - Herbots i in. Każde z tych ujawnień patentowych również podaje stosowanie co najmniej 5% wagowych rozpuszczalnika do usuwania tłuszczu.

Wiadomo również z brytyjskiego zgłoszenia patentowego nr 2144763A dla Herbotsa i in., opublikowanego 13 marca 1985, że sole magnezu wzmagają zdolność rozpuszczalników organicznych do usuwania tłuszczu, takich jak terpeny, w ciekłych kompozycjach detergentowych mikroemulsji o/w. Kompozycje według tego wynalazku opisane przez Herbotsa i in. wymagają co najmniej 5% mieszaniny rozpuszczalnika do usuwania tłuszczu i soli magnezu, i korzystnie co najmniej 5% rozpuszczalnika (który może być mieszaniną nie mieszającego się z wodą rozpuszczalnika niepolamego ze słabo rozpuszczalnym rozpuszczalnikiem nieco polarnym) oraz co najmniej 0,1% soli magnezu.

Jednak, ponieważ ilość składników niemieszających się z wodą i źle rozpuszczalnych, które mogą być obecne w mikroemulsji o/w, przy niskiej zawartości całkowitej składników aktywnych bez zakłócania stabilności mikroemulsji jest raczej ograniczona (na przykład, do 18% w odniesieniu do wagi fazy wodnej), to obecność tak wysokich ilości rozpuszczalnika usuwającego tłuszcz ma tendencję do zmniejszania ilości całkowitej zanieczyszczeń tłustych lub oleistych, które mogą zostać rozpuszczone przez mikroemulsję albo w mikroemulsji bez powodowania rozdzielenia faz.

Poniższe reprezentatywne opisy patentowe według dotychczasowego stanu techniki również odnoszą się do ciekłych detergentowych kompozycji czyszczących w postaci mikroemulsji o/w: opisy patentowe Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4472291 - Rosario; 4540448 - Gauteer i in.; 3723330 - Sheflin i in.

Europejski opis patentowy nr 0347110 przedstawia kompozycję czyszczącą ogólnego zastosowania mającą niski profil, ale nie przedstawia kompozycji zawierającej etoksylowany alkohol wielo wodorotlenowy, gdzie kompozycja wykazuje działanie uwalniania tłuszczu.

Ciekłe kompozycje detergentowe, które zawierają terpeny takie jak d-limonen, lub inny rozpuszczalnik do usuwania tłuszczu, chociaż nie ujawnione jako będące w postaci mikroemulsji o/w, są przedmiotem następujących reprezentatywnych dokumentów patentowych: europejskie zgłoszenie patentowe nr 0080749; brytyjski opis patentowy nr 1603047; oraz opisy patentowe Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4414128 i 4540505. Na przykład opis patentowy Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4414128 ujawnia szeroko wodną ciekłą kompozycję detergentową, którą charakteryzuje, wagowo:

188 433 (a) od 1 % do 20% syntetycznego anionowego, niejonowego, amfoterycznego łub obojnaczego środka powierzchniowo czynnego lub ich mieszaniny;

(b) od 0,5% do 10% mono- lub seskwiterpenu lub ich mieszaniny, przy proporcji wagowej (a):(b) leżącej w zakresie równym 5:1 do 1:3; i (c) od 0,5% do 10% rozpuszczalnika polarnego mającego rozpuszczalność w wodzie w temperaturze 15°C w zakresie równym od 0,2% do 10%. Inne składniki obecne w kompozycjach ujawnionych w tym opisie patentowym obejmują od 0,05% do 2% wagowych mydła metalu alkalicznego, amonowego lub alkanoloamoniowego z kwasem C13-C24 tłuszczowymi; od 0,5% do 13% wagowych środka maskującego wapń; do 10% wagowych rozpuszczalnika niewodnego, na przykład alkoholi i eterów glikoli; i do 10% wagowych hydrotropów, na przykład mocznika, etanoloamin, soli niższych alkiloarylosulfonianów. Wszystkie kompozycje przedstawione w przykładach tego opisu patentowego zawierają względnie duże ilości soli jako detergentowych wypełniaczy aktywnych, które są szkodliwe dla połysku powierzchni.

Streszczenie wynalazku

Przedmiotem niniejszego wynalazku jest ulepszona ciekła kompozycja czyszcząca mająca ulepszone właściwości zapadania piany, w postaci mikroemulsji, która jest przydatna do czyszczenia twardych powierzchni, takich jak powierzchnie plastikowe, szklane i metalowe wykończone na połysk, podłogi malowane na olejno, silniki samochodowe i inne silniki. Bardziej szczegółowo, ulepszone kompozycje czyszczące o ulepszonych właściwościach zapadania piany wykazują dobre właściwości usuwania tłuszczu dzięki ulepszonemu napięciu międzyfazowemu, jeżeli są stosowane w postaci nierozcieńczonej (czystej) i pozostawiają powierzchnie czyszczone błyszczące bez potrzeby lub wymagające tylko minimalnego dodatkowego spłukiwania lub przecierania. Tej ostatniej charakterystyki dowodzi mało lub brak widocznych pozostałości na niespłukanych powierzchniach oczyszczonych, i zgodnie z tym pokonuje ona jedną z wad produktów według dotychczasowego stanu techniki.

Nieoczekiwanie, te pożądane wyniki osiąga się nawet pod nieobecność polifosforanów lub innych soli nieorganicznych lub organicznych jako wypełniaczy aktywnych, a także pod zupełną nieobecność lub w zasadzie zupełną nieobecność rozpuszczalnika do usuwania tłuszczu.

Przedmiotem wynalazku jest mikroemulsyjna kompozycja czyszcząca zawierająca niejonowy środek powierzchniowo czynny, anionowy środek powierzchniowo czynny oraz ewentualnie inne typowe składniki charakteryzująca się tym, że zawiera:

(a) 0,1 do 10% wag. etoksylowanego/propoksylowanego niejonowego środka powierzchniowo czynnego;

(b) 0, 1 % wag. do 20% wag. amonowego środka powierzchniowo czynnego;

(c) 0,9 do 2,3% wag. mieszaniny:

R’ ch₂-o- (CH₂CH-O-)_x-B

I ^R* [CH₂-O- (CH₂CH-O-)_y-B]_H R’

1

CH,-O- (CH,CH-O-) -B

2_{2z (I)}

R’ O

I ch₂-o- (CH₂ĆH-0-)_x-H

I ^R* [ CH₂-o- ( CH₂Ćh-O- ) y-H] _w

R’

I

CH₂-O-(CH₂CH-O-)_z-H (II)

188 433 gdzie w równa się jeden do czterech, B wybiera się z grupy obejmującej atom wodoru lub grupę reprezentowaną, przez:

C-R gdzie R wybiera się z grupy obejmującej grupę alkilową mającą 6 do 22 atomów węgla i grupy alkenylowe mające 6 do 22 atomów węgla, gdzie co najmniej jedna z grup B jest reprezentowana przez /z°

C-R i R' wybiera się z grupy obejmującej atom wodoru i grupy metylowe; x, y i z mają wartość pomiędzy 0 i 60, przy zastrzeżeniu, że (x+y+z) równa się 2 do 100, gdzie we wzorze (I) proporcja wagowa monoestru / diestru / triestru wynosi 40 do 90 / 5 do 35 / 1 do 20, gdzie proporcja wagowa związku o wzorze (I) do związku o wzorze (II) stanowi wartość pomiędzy 3 do 0,02.

(d) 0, 1 % do 15% środka wspomagającego powierzchniowo czynnego;

(e) 0,05% do 2% kwasu tłuszczowego;

(f) 0 do 10% wag. węglowodoru nierozpuszczalnego w wodzie, olejku eterycznego lub aromatu; i (g) resztę stanowi woda, przy czym kompozycja jest wolna od niejonowego środka powierzchniowo czynnego utworzonego przez kondensację związku typu alkoholu tłuszczowego lub fenolu tylko z tlenkiem etylenu, oraz kompozycja ma lepkość w zakresie 6 do 60 milipaskali · sekunda (mPas), jak zmierzono w temperaturze 25°C wiskozymetrem Brookfielda RVT stosując wrzeciono nr 1 obracające się z szyb^oi^c^iią 20 obr/min.

Kompozycja korzystnie dodatkowo zawiera sól kationu metalu wielowartościowego w ilości dostatecznej do uzyskania od 0,5 do 1,5 równoważników kationu na równoważnik detergentu anionowego, zwłaszcza kationem metalu wielowartościowego jest magnez lub glin.

W kompozycji korzystnie anionowym środkiem powierzchniowo czynnym jest sulfonian C9-C15 alkilobenzenu lub sulfonian C10-C20 alkanu.

Korzystnie w kompozycji stężenie węglowodoru nierozpuszczalnego w wodzie, olejku eterycznego lub aromatu wynosi około 0,4% wag. do około 10% wag.

W jednym aspekcie przedmiotem niniejszego wynalazku, jest więc ogólnie, stabilna, optycznie przezroczysta mikroemulsyjna kompozycja do czyszczenia twardych powierzchni, szczególnie skuteczna przy usuwaniu zanieczyszczeń oleistych i tłustych, która jest w postaci zasadniczo rozcieńczonej mikroemulsji oleju-w-wodzie, mającej fazę wodną i fazę olejową. Rozcieńczona kompozycja mikroemulsyjna zawiera, wagowo:

0, 1 % do 20 % anionowego środka powierzchniowo czynnego;

0,9 do 2,3% mieszaniny typu etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego;

0, 1 % do 10% etoksylowanego/propoksylowanego niejonowego środka powierzchniowo czynnego;

0, 1 % do 15% wspomagającego środka powierzchniowo czynnego;

do 15% heptahydratu siarczanu magnezu; 0,05% do 2% kwasu tłuszczowego;

0% do 10,0% aromatu, olejku eterycznego, lub węglowodoru nierozpuszczalnego w wodzie mającego 6 do 18 atomów węgla; i resztę stanowi woda.

W drugim aspekcie wynalazek ujawnia kompozycję ogólnego zastosowania do czyszczenia powierzchni twardych, która zawiera w przybliżeniu wagowo: 0, 1 % do 20 % anionowego środka powierzchniowo czynnego;

0, 1 % do 10% etoksylowamego/propoksylowanego niejonowego środka powierzchniowo czynnego;

do 10% mieszaniny typu etoksylowanego alkoholu wielo wodorotlenowego; 0,05% do 2 % kwasu tłuszczowego;

Odo 15% heptahydratu siarczanu magnezu;

188 433

O do 10%, ko rzystniej 0,1% do Wdo aro matu, olejku eterycznego luł> węglowodoru nierozpuszczalnego w wodzie mającego 6 do 18 atomów węgla; i resztę stanowi woda.

Niniejsze kompozycje nie zawierają niejonowych środków powierzchniowo czynnych gtwOuzonych w kondensacji związku typy alkoholu tłuszczowego lub fenolu tylko z tlenkiem etylenu.

Szczegółowy opis wynalazku

W jednym aspekcie, ogólnie, przedmiotem wynalazku jest trwała, optycznie przezroczysta, kompozycja mikuoemglsyjna zawierająca w przybliżeniu, wagowo: 0,1W do 20W anionowego środka powierzchniowo czynnego; 0,05W do 2W kwasu tłuszczowego; 0 do 15W heptahydratu siarczanu magnezu; 0,1W do 10W etorsjΊowanego/propoksylowanego niejonowego środka powierzchniowo czynnego; 0,9 do 2,3W mieszaniny typu ejoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego; 0,1 do 15W środka wspomagającego powierzchniowo czynnego; 0 do 10W węglowodoru nierozpuszczalnego w wodzie, olejku eterycznego lub aromatu, zaś resztę stanowi woda.

Wynalazek ujawnia także kompozycję ogólnego zastosowania do czyszczenia powie-echni twardych zawierającą w przybliżeniu wagowo 0,1W do 20W anionowego środka powierzchniowo czynnego; 0, 1W do 10W ejorsylowanego/proporsylow^,anego niejonowego środka powierzchniowo czynnego; 0,05W do 2W kwasu tłuszczowego; 0 do 15W heptahydratu siarczanu magnezu; 0 do 10W, rorzystniee 0,4 do 10W aromatu, olejku eterycznego lub węglowodoru nierozpuszczalnego w wodzie mającego 6 do 18 atomów węgla; zaś resztę stanowi woda.

Zgodnie z niniejszym wynalazkiem rolę węglowodoru nierozpuszczalnego w wodzie może spełniać aromat nierozpuszczalny w wodzie. Typowo w kompozycjach na podstawie wody do rozpuszczenia aromatu wymagana jest obecność substancji zwiększających rozpuszczalność, takich jak hydrojropowy niższy alriloa^iosglfonian metalu alkalicznego, jriejanoloamina, mocznik, itd., zwłaszcza przy zawartościach aromatu równych 1W lub wyższych, ponieważ aromaty są ogólnie mieszaniną pachnących olejków eterycznych i związków anomatycznych, które ogólnie nie są rozpuszczalne w wodzie. Zatem, włączając aromat do wodnej kompozycji czyszczącej jako fazę olejową (węglowodorową) ostatecznej kompozycji mikroemulsji o/w, osiąga się kilka różnych ważnych korzyści.

Stosowane niniejszym i w dołączonych zastrzeżeniach określenie „aromat” jest stosowane w swoim zwykłym znaczeniu odnosząc się do i obejmując dowolną nierozpuszczalną w wodzie substancję zapachową lub mieszaninę substancji, w tym substancje zapachowe najgralne (tj. otrzymane metodą ekstrakcji kwiatu, ziela, kwiatostanu lub rośliny), sztuczne (tj. mieszaniny naturalnych olejków lub składników olejków) oraz wytworzone syntetycznie. Typowo aromaty są złożonymi mieszaninami mieszanek różnych związków organicznych takich jak alkohole, aldehydy, etery, związki aromatyczne i zmiennych ilości olejków eterycznych (na przykład terpenów'·) takich jak od 0W do 80W, zazwyczaj od 10W do 70W wagowych, przy czym same olejki eteryczne są lotnymi związkami zapachowymi, jak również służą do rozpuszczenia innych składników aromatu.

W niniejszym wynalazku precyzyjny skład aromatu nie ma szczególnego wpływu na zdolność czyszczącą o tyle, o ile spełnia kryteria niemieszalności z wodą i posiadania przyjemnego zapachu. Oczywiście, zwłaszcza w przypadku kompozycji czyszczących zamie-zonych do stosowania w domu, aromat, jak też inne składniki, powinien być dopuszczalny kosmetycznie, tj. nietrujący, hipoalergiczny, itd. Niniejsze kompozycje wykazują znaczną poprawę erotoksyczności w porównaniu z istniejącymi produktami handlowymi.

Węglowodór, taki jak aromat, jest obecny w rozcieńczonej mirroemglsei o/w w ilości równej od 0W do 10W wagowych, rnrzysjnie od 0,4W do 10W wagowych, szczególnie korzystnie od 0,5W do 6W wagowych. Jeżeli ilość węglowodoru (aromatu) jest mniejsza niż 0,4w wagowych, to utworzenie mikroemulsji o/w staje się trudne. Jeżeli węglowodór (aromat) dodaje się w ilościach większych niż 10W wagowych, to koszt rośnie bez jakiejkolwiek dodatkowej korzyści czyszczenia, a w istocie przy pewnym spadku zdolności czyszczącej w takim stopniu, w jakim proporcjonalnie spada całkowita ilość zanieczyszczenia tłustego lub oleistego, która może zostać rozpuszczona w fazie olejowej mirroemglsji. W kompozycji

188 433 ogólnego zastosowania do czyszczenia powierzchni twardych, która nie jest mikroemulsją, stężenie aromatu wynosi 0 do 10% wag., korzystniej 0,1% do 10% wag.

Zamiast aromatu w kompozycji mikroemulsyjnej albo kompozycji czyszczącej ogólnego zastosowania do twardych powierzchni, w takich samych uprzednio zdefiniowanych stężeniach, w których stosuje się aromat w kompozycji mikroemulsyjnej albo kompozycji czyszczącej ogólnego zastosowania do twardych powierzchni, można zastosować olejek eteryczny lub związek organiczny nierozpuszczalny w wodzie, taki jak nierozpuszczalny w wodzie węglowodór mający 6 do 18 atomów węgla, taki jak parafina lub izoparafina.

Przydatne olejki eteryczne wybiera się z grupy obejmującej: anetol (Anethole 20/21 natural), olejek anyżowy „china star”, olejek anyżowy „globe Brand”, balsam peruwiański, olejek bazyliowy (Indie), olejek pieprzu czarnego, oleożywicę pieprzu czarnego (40/20), olejek z drzewa różanego [Bois de Rose (Brazylia) FOB], olejek rozmarynowy [Bomeol Flakes (Chiny)], olejek kamforowy biały, olejek kamforowy (Camphor powder synthetic technical), olejek kanangowy (Jawa), olejek kardamonowy, olejek ze strączyńca [Cassia oil (Chiny)], olejek cedrowy (Chiny BP), olejek z kory cynamonowca, olejek z liści cynamonowca, olejek cytronellowy (Citronella oil), olejek goździkowy, olejek z liści goździkowca, olejek kolendrowy (Rosja), kumarynę [69°C (Chiny)], aldehyd cyklamenowy, tlenek difenylu, etylowanilinę, eukaliptol, olejek eukaliptusowy, olejek cytronelowy (Eucalyptus citr^i^<^oi^ci), olejek kopru włoskiego, olejek bodziszkowy, olejek imbirowy, oleożywicę imbirową (Indie), olejek grejpfrutowy (White grapefruit oil), olejek gwajakowy, balsam Gurjun, piperonal, octan izobomylu, izolongifolen (pochodne metanoazulenu), olejek jałowcowy, L-octan metylu, olejek lawendowy, olejek cytrynowy, olejek z palczatki cytrynowej (Lemongrass oil), olejek limetowy destylowany, olejek kubebowy (z trawy afrykańskiej-Litsea Cubeba oil), longifolen (pochodne metanoazulenu), mentol (krystaliczny), keton metylowo-cedrylowy, metylochawikol, salicylan metylu, piżmo ambrowe, piżmo ketonowe, piżmo ksylenowe, olejek muszkatołowy, olejek pomarańczowy, olejek paczulowy, olejek mięty pieprzowej, alkohol fenyloetylowy, olejek z jagód pimentu, olejek z liści pimentu, olejek z róży (Rosalin), olejek sandałowy, sandenol (olejek o zapachu olejku z drzewa sandałowego) olejek szałwiowy, olejek z szałwi muszkatołowej, olejek sasafrasowy, olejek z mięty zielonej, z Lawendy wąskolistnej, olejek aksamitkowy (Tagetes), olejek drzewa herbacianego, wanilinę, olejek wetiwerowy (Jawa), olejek wintergrinowy(strzęślowy).

Co się tyczy amonowego środka powierzchniowo czynnego obecnego w mikroemulsji o/w, to w niniejszym wynalazku można zastosować dowolny z typowo stosowanych rozpuszczalnych w wodzie anionowych środków powierzchniowo czynnych lub mieszanin wymienionych anionowych środków powierzchniowo czynnych i anionowych środków powierzchniowo czynnych. Stosowane niniejszym określenie „anionowy środek powierzchniowo czynny” ma się odnosić do klasy anionowych i mieszanych anionowych-niej onowych detergentów zapewniających działanie detersyjne.

Rozpuszczalne w wodzie organiczne materiały powierzchniowo czynne, które stosuje się do tworzenia ostatecznych kompozycji mikroemulsji o/w według niniejszego wynalazku można wybrać z grupy obejmującej rozpuszczalne w wodzie, nie będące mydłem, anionowe środki powierzchniowo czynne zmieszane z kwasem tłuszczowym i częściowo zestryfikowanym etoksylowanym glicerolem.

Przydatne nie będące mydłem, anionowe środki powierzchniowo czynne obejmują te związki powierzchniowo czynne lub detergentowe, które zawierają grupę hydrofobową zawierającą ogólnie 8 do 26 atomów węgla, a korzystnie do 18 atomów węgla w swojej strukturze cząsteczkowej, i co najmniej jedną grupę nadającą rozpuszczalność w wodzie wybraną z grupy obejmującej grupę sulfonianową, siarczanową i karboksylanową, tak by utworzyć detergent rozpuszczalny w wodzie. Zazwyczaj grupa hodrofobowa zawiera lub stanowi grupę C8-C22 aikilową, alkilową lub acylową. Takie środki powierzchniowo czynne stosuje się w postaci soli rozpuszczalnych w wodzie, zaś kation tworzący sól zazwyczaj wybiera się z grupy obejmującej kationy sodu, potasu, amonu, magnezu oraz mono-, di- lub tri-C2-C3 alkanoloamoniowy, przy czym znowu korzystne są kationy sodowy, magnezowy i amonowy.

Przykładami przydatnych sulfonowanych anionowych środków powierzchniowo czynnych są znane wyższe alkilowe monordzeniowe sulfoniany aromatyczne takie jak wyższe sul188 433 foniany alkilobenzenowe zawierające od 10 do 16 atomów węgla w wyższej grupie alkilowej w łańcuchu prostym lub rozgałęzionym, sulfoniany C8-C15 alkilotoluenowe oraz sulfoniany C8-C15 alkilofenolowe.

Korzystny sulfonianowy środek powierzchniowo czynny to liniowy alkilobenzenosulfonian mający wysoką zawartość izomerów 3-(lub wyżej) fenylowych i odpowiednio niską zawartość (dobrze poniżej 50%) izomerów 2-(lub niżej) fenylowych, to znaczy, gdzie pierścień benzenowy jest korzystnie przyłączony w pozycji 3 lub wyższej (np. 4, 5, 6 lub 7) grupy alkilowej, a zawartość izomerów, w których pierścień benzenowy jest przyłączony w pozycji 2 lub 1 jest odpowiednio niska. Szczególnie korzystne materiały przedstawiono w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3320174.

Inne przydatne anionowe środki powierzchniowo czynne to olefinosulfoniany, w tym długołańcuchowe alkenosuffoniany, długołańcuchowe hydroksyalkanosulfoniany lub mieszaniny alkenosulfonianów i hydroksyalkanosulfonianów. Te olefinosulfonianowe środki powierzchniowo czynne można wytworzyć znanym sposobem przez reakcję trójtlenku siarki (SO3) długołańcuchowymi olefinami zawierającymi 8 do 25, korzystnie 12 do 21 atomów węgla i mającymi wzór RCH=CHRi, gdzie R oznacza wyższą grupę alkilową mającą 6 do 23 atomów węgla i R1 oznacza grupę alkilową mającą 1 do 17 atomów węgla lub atom wodoru z wytworzeniem mieszaniny sultonów i kwasów alkenosulfonowych, którą następnie traktuje się w celu przekształcenia sultonów do sulfonianów. Korzystne olefinosulfoniany zawierają od 14 do 16 atomów węgla w grupie alkilowej R i otrzymuje się je metodą sulfonowania α-olefiny.

Inny przykład działających anionowych środków powierzchniowo czynnych obejmuje dioktylosulfobursztynian sodu [przy czym jednym z nich jest di(2-etyloheksylo)sulfobursztynian sodu] oraz odpowiednie estry diheksylowe i dioktylowe. Korzystnymi solami estrów kwasu sulfobursztynowego są estry alkoholi alifatycznych takich jak alkanole nasycone mające 4 do 12 atomów węgla, i normólnie są diestry takich alkanoli. Korzystniej są to sole metali alkalicznych diestrów alkoholi mających 6 do 10 atomów węgla, a korzystniej diestry będą pochodzić od oktanolu, takiego jak 2-etyloheksanol, zaś solą kwasu sulfonowego będzie sól sodowa.

Szczególnie korzystnymi anionowymi sulfonianowymi środkami powierzchniowo czynnymi sąparafmosulfoniany zawierające 10 do 20, korzystnie 13 do 17, atomów węgla. Pierwszorzędowe parafinosulfoniany wytwarza się poddając reakcji długołańcuchowe alfa-olefiny i wodorosiarczyny, a parafinosulfoniany mające grupę sulfonianową rozdzieloną wzdłuż łańcucha parafinowego przedstawiono w opisach patentowych Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 2503280; 2507088; 3260744; 3372188; i niemieckim opisie patentowym nr 735096.

Przykłady zadowalających anionowych siarczanowych środków powierzchniowo czynnych to sole C8-C18 alkilosiarczanowe oraz sole siarczanów etoksylowanych eterów Cs-Ci8 alkilowych mające wzór R(OC2H4)_nOSOsM, w którym n oznacza 1 do 12, korzystnie 1 do 5, i M oznacza kation nadający rozpuszczalność wybrany z grupy obejmującej jony sodu, potasu, amonu, magnezu i mono-, di- i trietanoloamomowe. Alkilosiarczany można otrzymać metodą siarczanowania alkoholi otrzymanych metodą redukcji glicerydów oleju kokosowego lub łoju lub ich mieszaniny i zobojętnienia powstałego produktu.

Z drugiej strony, siarczany etoksylowanych eterów alkilowych otrzymuje się metodą siarczanowania produktu kondensacji tlenku etylenu z C8-C18 alkanolem i zobojętnienia powstałego produktu. Alkilosiarczany można otrzymać metodą siarczanowania alkoholi otrzymanych metodą redukcji glicerydów oleju kokosowego lub łoju lub ich mieszaniny i zobojętnienia powstałego produktu. Z drugiej strony, alkiloeteropolietenoksysiarczany otrzymuje się metodą siarczanowania produktu kondensacji tlenku etylenu z C8-C18 alkanolem i zobojętnienia powstałego produktu. Alkiloeteropolietenoksysiarczany różnią się między sobą liczbą moli tlenku etylenu poddanego reakcji z jednym molem alkanolu. Korzystne alkilosiarczany i korzystne alkiloeteropolietenoksysiarczany zawierają 10 do 16 atomów węgla w grupie alkilowej.

Siarczany eterów etoksylowanych C8-C12 alkilofenylowych zawierające od 2 do 6 moli tlenku etylenu w cząsteczce również są przydatne do stosowania w kompozycjach według wynalazku. Te detergenty można wytworzyć metodą poddania alkilofenolu reakcji z 2 do 6 molami tlenku etylenu i siarczanowania i zobojętnienia powstałego etoksylowanego alkilofenolu.

188 433

Inne przydatne detergenty anionowe to C9-C15 alkiloeteropolietenoksykarboksylany mające wzór strukturalny R(OC₂H4)_nOX COOH, gdzie n oznacza liczbę od 4 do 12, korzystnie 5 do 10, zaś X wybiera się z grupy obejmującej CH₂, C(O)Ri oraz gdzie R1 oznacza grupę C1-C3 alkilenową. Korzystne związki obejmują C9-C11 alkiloeteropolietenoksy (7-9) C(O) CH2CH2COOH, C13-C15 elkiloeteropolietenoksy (7-9)

COOH oraz C10-C12 alkiloeteropolietenoksy (5-7) CH2COOH. Te związki można wytwarzać kondensując tlenek etylenu z odpowiednim alkanolem oraz poddając ten produkt reakcji następnej reakcji z kwasem chlorooctowym z wytworzeniem kwasów eterokarboksylowych jak przedstawiono w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3741911 albo z bezwodnikiem bursztynowym lub bezwodnikiem ftalowym.

Oczywiście, te amonowe środki powierzchniowo czynne będą obecne albo w postaci kwasu albo w postaci soli zależnie od pH końcowej kompozycji, przy czym kation tworzący sól jest taki sam jak dla innych detergentów anionowych.

Spośród powyższych nie będących mydłem anionowych sulfonianowych środków powierzchniowo czynnych korzystnymi środkami powierzchniowo czynnymi są sole magnezowe C13-C17 parafino- lub alkanosulfonianów.

Ogólnie, udział anionowego środka powierzchniowo czynnego nie będącego mydłem będzie w zakresie 0, 1 % do 20,0 %, korzystnie od 1 % do 15%, w odniesieniu do wagi rozcieńczonej kompozycji mikroemulsji o/w lub kompozycji ogólnego zastosowania do czyszczenia powierzchni twardych.

Niniejsza kompozycja może zawierać kompozycję (dalej określaną jako mieszanina typu etoksylowanego glicerolu), która jest mieszaniną w pełni zestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego, częściowo zestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego i nie zestryfikowanego etoksylowanego alkoholu wielowodorotlenowego, gdzie korzystnym alkoholem wielowodorotlenowym jest glicerol, i mieszaninę stanowi

R' ch₂-o- (CH₂CH-0-)_x-B

R’ [CH₂-O- (CH₂CH-O-) _y-B]_w

R’

CH₂-O- (CH₂CH-0-)_z-B

Wzór (I)

R’ l

ch₂-o- (ch₂ch-o-)_x-h

R’ [CH₂-O- (CH₂Ćh-O- ) _y-H]_w

R’

I

Wzór (li)

188 433 gdzie w równa się jeden do czterech, najkorzystniej jeden. B wybiera się z grupy obejmującej atom wodoru lub grupę reprezentowaną przez:

/z°

C-R gdzie R wybiera się z grupy obejmującej grupę alkilową mającą 6 do 22 atomów węgla, korzystniej 11 do 15 atomów węgla i grupy alkenylowe mające 6 do 22 atomów węgla, korzystniej 11 do 15 atomów węgla, gdzie najkorzystniejszy jest uwodorniony łańcuch alkilowy łoju lub łańcuch alkilowy oleju kokosowego, gdzie co najmniej jedna z grup B jest reprezentowana przez zz°

C-R i R' wybiera się z grupy obejmującej atom wodoru i grupy metylowe; x, y i z mają wartość pomiędzy 0 i 60, korzystniej 0 do 40, przy zastrzeżeniu, że (x+y+z) równa się 2 do 100, korzystnie 4 do 24 i najkorzystniej 4 do 19, gdzie we wzorze (I) proporcja wagowa monoestru / diestru / triestru wynosi 45 do 90 / 5 do 35 / 1 do 20, korzystniej 50 do 90 / 9 do 32 / 1 do 12, gdzie proporcja wagowa związku o wzorze (I) do związku o wzorze(II) stanowi wartość pomiędzy 3 do 0,02, korzystnie 3 do 0,1, najkorzystniej 1,5 do 0,2, gdzie najkorzystniej jest, żeby w mieszance tworzącej mieszaninę było więcej związku o wzorze (II) niż o wzorze (I).

Mieszanina typu etoksylowanego glicerolu stosowana w niniejszej kompozycji jest wytwarzana przez Kao Corporation i sprzedawana pod znakiem towarowym Levenol, jak Levenol F-200, który ma przeciętną liczbę EO równą 6 i proporcję molową kokosowego kwasu tłuszczowego do glicerolu równą 0,55 lub Levenol V501/2, który ma przeciętną liczbę EO równą 17 i proporcję molową kwasu tłuszczowego łoju do glicerolu równą 1,0. Korzystne jest, żeby proporcja molowa kwasu tłuszczowego do glicerolu wynosiła mniej niż 1,7, korzystniej mniej niż 1,5 i najkorzystniej mniej niż 1,0. Mieszanina typu etoksylowanego glicerolu ma masę cząsteczkową równą 400 do 1600, i pH (50 gramów/litr wody) równe 5-7. Mieszaniny Levenol są zasadniczo nie drażniące dla skóry ludzkiej i mają pierwotną podatność na rozkład biologiczny wyższą niż 90%, jak zmierzono sposobem Wickbolda Bias-7d.

Dwa przykłady mieszanin Levenol, to Levenol V-501/2, 5 który ma 17 grup etoksylowanych i pochodzi z kwasu tłuszczowego łoju o proporcji kwasu tłuszczowego do glicerolu równej 1,0 i masie cząsteczkowej równej 1465, oraz F-200 ma 6 grup etoksylowanych i pochodzi z kwasu tłuszczowego kokosowego o proporcji kwasu tłuszczowego do glicerolu równej 0,55. Zarówno Levenol F-200 i Levenol V-501/2 składają się z mieszaniny o wzorze (I) i wzorze (II). Mieszaniny Levenol mają wartości ekotoksyczności hamowania wzrostu glonów > 100 mg/litr; toksyczność ostrą dla Daphniae >100 mg/litr i toksyczność ostrą dla ryb > 100 mg/litr. Mieszaniny Levenol mają podatność na rozkład biologiczny wyższą niż 60%, co jest minimalną wymaganą wartością zgodnie z pomiarem OECD 301 B dla dopuszczalnej podatności na rozkład biologiczny

Poliestryfikowanymi związkami niejonowymi również przydatnymi w niniejszych kompozycjach są Crovol PK-40 i Crovol PK-70 wytwarzane przez Croda GMBH z Holandii. Crovol PK-40 to polioksyetyleno (12) gliceryd z nasion palmowych, który ma 12 grup EO. Crovol PK-70, który jest korzystny, to polioksyetyleno (45) gliceryd z nasion palmowych mający 45 grup EO.

Rozpuszczalne w wodzie niejonowe środki powierzchniowo czynne, które można wykorzystać w niniejszym wynalazku, to alifatyczne etoksylowane/propoksylowane niejonowe środki powierzchniowo czynne, które są przedstawione wzorem:

R-O-(CH₂CH₂O)_x-(CH₂CH₂CH₂O)y-H lub ch₃

R-O-(CH₂CH₂O)_x-(CH₂CH₂CH-O)_y-H

188 433

Korzystnym etoksylowanym/propoksylowanym nym jest Płurafac® 300 (alkoksylowany alkohol gdzie R oznacza grupę alkilową o łańcuchu rozgałęzionym mającą około 10 do około 16 atomów węgla, korzystnie grupę izotridecylową, zaś x i y oznaczają niezależnie liczby od Ido 20.

niejonowym środkiem powierzchniowo czyntłuszczowy) wytwarzany przez BASF.

Główną klasą związków, które, jak stwierdzono, dają wysoce przydatne środki wspomagające powierzchniowo czynne w zakresach temperatur rozciągających się od 5°C do 43°C są na przykład rozpuszczalne w wodzie glikole polietylenowe mające ciężar cząsteczkowy równy 150 do 1000, glikol polipropylenowy o wzorze HO (CH3CHCH2O)_nH, w którym n oznacza liczbę od 2 do 18, mieszaniny glikolu polietylenowego i glikolu polipropylenowego (Synalox) oraz mono- i di- etery Cj-Cć alkilowe i estry glikolu etylenowego i glikolu propylenowego mające wzory strukturalne R(X)_nOH, Ri(X)_nOH, R(X)_nOR i Ri(X)_nORi, w których R oznacza grupę Ci-C₆ alkilową, Ri oznacza grupę C₂-C₄ acylową. X oznacza (OĆH₂CH₂) lub (OCH2(CH3)CH), zaś n oznacza liczbę od Ido 4, glikol dietylenowy, glikol trietylenowy, mleczan alkilu, w którym grupa alkilowa ma Ido 6 atomów węgla, l-metoksy-2-propanol, l-metoksy-3-propanol, oraz l-metoksy-2-, 3- lub 4-butanol.

Reprezentatywne związki klasy glikolu propylenowego obejmują glikol dipropylenowy i glikol polipropylenowy mający ciężar cząsteczkowy równy 150 do 1000, na przykład glikol polipropylenowy 400. Innymi zadowalającymi eterami glikoli są eter monobutylowy glikolu etylenowego (butylocelosolw), eter monobutylowy glikolu dietylenowego (butylokarbitol), eter monobutylowy glikolu trietylenowego, eter monobutylowy glikolu mono-, di-, tripropylenowego, eter monobutylowy glikolu tetraetylenowego, eter monometylowy glikolu mono-, di-, tripropylenowego, eter monometylowy glikolu propylenowego, eter monoheksylowy glikolu etylenowego, eter mono-heksylowy glikolu dietylenowego, eter tert-butylowy glikolu propylenowego, eter monoetylowy glikolu etylenowego, eter monometylowy glikolu etylenowego, eter monopropylowy glikolu etylenowego, eter monopentylowy glikolu etylenowego, eter monometylowy glikolu dietylenowego, eter monoetylowy glikolu dietylenowego, eter monopropylowy glikolu dietylenowego, eter monopentylowy glikolu dietylenowego, eter monometylowy glikolu trietylenowego, eter monoetylowy glikolu trietylenowego, eter monopropylowy glikolu trietylenowego, eter monopentylowy glikolu trietylenowego, eter monoheksylowy glikolu trietylenowego, eter monoetylowy glikolu mono-, di-, tripropylenowego, eter monopropylowy glikolu mono-, di-, tripropylenowego, eter monopentylowy glikolu mono-, di-, tripropylenowego, eter monoheksylowy glikolu mono-, di-, tripropylenowego, eter monometylowy glikolu mono-, di-, tributylenowego, eter monoetylowy glikolu mono-, di-, tributylenowego, eter monopropylowy glikolu mono-, di-, tributylenowego, eter monobutylowy glikolu mono-, di-, tributylenowego, eter monopentylowy glikolu mono-, di-, tributylenowego oraz eter monoheksylowy glikolu mono-, di-, tributylenowego, monooctan glikolu etylenowego i propionian glikolu dipropylenowego. Kiedy te środki wspomagające powierzchniowo czynne typu glikolu znajdują się w stężeniu równym około 1,0 do około 14% wag., korzystniej około 2,0% wag. do około 10% wag. w połączeniu z węglowodorem nierozpuszczalnym w wodzie, który jest w stężeniu równym co najmniej wag., korzystniej 1,5% wag., to można utworzyć kompozycję mikroemulsyjną.

O ile wszystkie z wyżej wymienionych związków typu eterów glikoli nadają pożądaną trwałość, to najkorzystniejszymi środkami wspomagającymi powierzchniowo czynnymi każdego typu, na podstawie kosztów i wyglądu kosmetycznego (zwłaszcza zapachu) są eter monometylowy glikolu di-propylenowego i eter monobutylowy glikolu dietylenowego. Innymi przydatnymi rozpuszczalnymi w wodzie środkami wspomagającymi powierzchniowo czynnymi są estry rozpuszczalne w wodzie, takie jak mleczan etylu i węglowodany rozpuszczalne w wodzie takie jak glikozydy butylowe.

Ilość środka wspomagającego powierzchniowo czynnego wymagana do stabilizowania kompozycji mikroemulsyjnych będzie oczywiście zależeć od takich czynników, jak charakterystyka napięcia powierzchniowego środka wspomagającego powierzchniowo czynnego, typ i ilości głównych środków powierzchniowo czynnych i węglowodoru nierozpuszczalnego w wodzie, oraz typ i ilości jakichkolwiek innych dodatkowych składników, które mogą być obecne w kompozycji, i które mają wpływ na czynniki termodynamiczne wyliczone powyżej.

188 433

Ogólnie, ilości środka wspomagającego powierzchniowo czynnego leżące w zakresie równym od 0 do 15%, korzystnie od około 0, 1 % wag. do 10% wag. dają stabilne rozcieńczone mikroemulsje o/w dla wyżej opisanych zawartości głównych środków powierzchniowo czynnych i węglowodoru nierozpuszczalnego w wodzie oraz jakichkolwiek innych dodatkowych składników, jak opisane poniżej.

Woda jest końcowym zasadniczym składnikiem w kompozycjach mikroemulsyjnych według wynalazku lub kompozycjach ogólnego zastosowania do czyszczenia powierzchni twardych mających ulepszone właściwości napięcia międzyfazowego. Udział wody w mikroemulsji lub kompozycji ogólnego zastosowania do czyszczenia powierzchni twardych ogólnie mieści się w zakresie równym 20% do 97%, korzystnie 70% do 97% wagowych.

Uważa się za wyjaśnione powyżej, że rozcieńczone ciekłe kompozycje czyszczące mikroemulsyjne o/w ogólnego zastosowania według niniejszego wynalazku są szczególnie skuteczne gdy są stosowane w stanie gotowym, to znaczy bez dalszego rozcieńczania w wodzie, ponieważ właściwości kompozycji jako mikroemulsji o/w najlepiej przejawiają się w postaci nierozcieńczonej. Jednak, zarazem należy rozumieć, że zależnie od zawartości środków powierzchniowo czynnych, środków wspomagających powierzchniowo czynnych, aromatu i innych składników, możliwy jest pewien stopień rozcieńczenia bez zniszczenia mikroemulsji samej przez się. Na przykład przy korzystnych niskich zawartościach aktywnych związków powierzchniowo czynnych (tj., podstawowych detergentów anionowych i niejonowych) rozcieńczenia do 50% będą ogólnie dobrze tolerowane bez powodowania rozdzielenia faz, to znaczy, stan mikroemulsji będzie utrzymany.

Oprócz wyżej opisanych zasadniczych składników wymaganych do tworzenia kompozycji mikroemulsyjnej, kompozycje według niniejszego wynalazku często mogą zawierać i korzystnie zawierają jeden lub więcej dodatkowych składników, które służą do ulepszenia ogólnej skuteczności produktu.

Jednym takim składnikiem jest nieorganiczna lub organiczna sól lub tlenek kationu metalu wielowartościowego, szczególnie Mg . Sól lub denek metalu zapewnia kilka korzyści, w tym ulepszoną zdolność czyszczenia przy stosowaniu w rozcieńczeniu, szczególnie w obszarach wody miękkiej, i zminimalizowania ilości aromatu wymaganej do wytworzenia stanu mikroemulsji. Siarczan magnezu, czy to bezwodny czy uwodniony (np. heptahydrat), jest szczególnie korzystny jako sól magnezu. Dobre wyniki otrzymano również z tlenkiem magnezu, chlorkiem magnezu, octanem magnezu, propionianem magnezu i wodorotlenkiem magnezu. Te związki magnezu można stosować z kompozycjami w pH obojętnym lub kwaśnym, ponieważ wodorotlenek magnezu nie wytrąca się przy tych wartościach pH.

Chociaż magnez to korzystny metal wielowartościowy, z którego tworzy się sole (włączając tlenek i wodorotlenek), to można stosować również inne jony metali wielowartościowych, przy zastrzeżeniu, że ich sole są nietoksyczne i są rozpuszczalne w fazie wodnej układu przy pożądanej wartości pH.

Zatem, zależnie od czynników takich jak pH układu, natura podstawowych środków powierzchniowo czynnych i środka wspomagającego powierzchniowo czynnego, itd., jak również czynników dostępności i kosztu, inne przydatne jony metali wielowartościowych obejmują glin, miedź, nikiel, żelazo, wapń, itd. Należy zauważyć, na przykład, że sole wapnia z korzystnym parafmosrdfonianowym detergentem anionowym wytrącą się i nie powinny być stosowane. Stwierdzono również, że sole glinu działają najlepiej przy pH poniżej 5 lub gdy do kompozycji, która ma mieć pH obojętne, dodaje się niską zawartość, np. 1 procent wagowych, kwasu cytrynowego. Alternatywnie, w takim przypadku sól glinu można dodać wprost jako cytrynian. Jako sól można stosować takie same ogólne klasy anionów, jak wymienione dla soli magnezu, takie jak halogenek (np., bromek, chlorek), siarczan, azotan, wodorotlenek, tlenek, octan, propionian, itd.

Korzystnie, w kompozycjach rozcieńczonych związek metalu dodaje się do kompozycji w ilości dostatecznej dla uzyskania co najmniej stechiometrycznej równoważności pomiędzy anionowym środkiem powierzchniowo czynnym i kationem metalu wielowartościowego. Na przykład na każdy gramojon Mg++ będą 2 gramomole parafinosulfonianu, alkilobenzenosulfonianu, itd., zaś na każdy gramojon Al ^7,+ będą 3 gramomole anionowego środka powierzchniowo czynnego. Zatem udział soli wielowartościowej ogólnie będzie wybrany tak, że jeden

188 433 równoważnik związku zobojętni od 0,1 do 1,5 równoważnika, korzystnie 0,9 do 1,4 równoważnika, postaci kwasowej detergentu anionowego. Przy wyższych stężeniach detergentu anionowego, ilość soli wielowartościowej będzie leżeć w zakresie od 0,5 do 1 równoważnika na równoważnik detergentu anionowego.

Kompozycje mirroemglsyene mogą zawierać od 0,05W do 2,0W w odniesieniu do wagi kompozycji, kwasu C8-C22 tłuszczowego lub mydła kwasu tłuszczowego jako środka tłumiącego pianę.

Dodatek kwasu tłuszczowego lub mydła kwasu tłuszczowego poprawia podatność kompozycji na spłukiwanie stosowanej czy to w postaci nierozcieńczonej czy rozcieńczonej. Ogólnie jednak, jeżeli kwas tłuszczowy lub mydło są obecne, to konieczne jest zwiększenie poziomu środka wspomagającego powierzchniowo czynnego dla utrzymania trwałości produktu. Jeżeli w niniejszych kompozycjach stosuje się więcej niż 2,5W wag. kwasu tłuszczowego, to kompozycja staje się nietrwała w niskich temperaturach, a także mająca zapach budzący zastrzeżenia.

Jako przykład kwasów tłuszczowych, które można stosować jako takie lub w postaci mydła, można wymienić kwasy tłuszczowe destylowanego oleju kokosowego, kwasy tłuszczowe typu „mieszanego roślinnego” (np. wysoki procent nasyconych, mono- i/lub polinienasyconych łańcuchów Cjg); kwas oleinowy, kwas stearynowy, kwas palmitynowy, kwas arachidynowy, itp., przy czym ogólnie dopuszczalne są kwasy tłuszczowe mające od 8 do 22 atomów węgla.

Ciekła kompozycja czyszcząca ogólnego zastosowania według niniejszego wynalazku może, jeśli to pożądane, zawierać również inne składniki albo dla uzyskania dodatkowego działania albo dla uczynienia produktu bardziej atrakcyjnym dla konsumenta. Dla przykładu wymienia się następujące: pigmenty lub barwniki w ilościach do 0,5W wagowo; środki bakteriobójcze w ilościach do 1W wagowych; środki ronserwyjące lub pueeciwytleniacze. takie jak formalina; 5-br<^^<^^^5-nit^o^<^i<^^:^^I^^1.3 5-chlo-o-2-metyjo-4-izotia.zolm-3-on, 2.6-di-teijbytylo-p-krezol. itd., w ilościach do 2W wagowych; i środki regulujące pH, takie jak kwas siarkowy lub wodorotlenek sodu, w miarę potrzeb. Ponadto, jeśli pożądane są kompozycje nieprzezroczyste, to można dodać do 4W wagowych zmętniacza.

W końcowej postaci, kompozycje ogólnego zastosowania do czyszczenia powierzchni twardych i przeeroceysje mikroemulsje wykazują stab^ł^^iość w temperaturach obniżonych i podwyższonych. Konkretniej, takie kompozycje pozostają przezroczyste i stabilne w zakresie 4°C do 50°C, szczególnie 2°C do 43°C. Takie kompozycje wykazują pH w zakresie kwaśnym lub obojętnym, zależnie od zamierzonego końcowego zastosowania. Ciekłe kompozycje łatwo się nalewają i wykazują lepkość w zakresie 6 do 60 milipaskali · sekunda (mPas), jak zmiereono w temperatguee 25°C wiskozymetrem Brookfield RVT stosując wrzeciono nr 1 obracające się z szybkością 20 obr./min. Korzystnie lepkość utrzymuje się w zakresie 10 do 40 mPa-s.

Kompozycje są gotowe wprost do użycia lub można je rozcieńczać, jeśli to pożądane, i w żadnym przypadku nie tj^zz^ba wcale lub trzeba tylko minimalnego spłukiwania, i zasadniczo nie pozostawia się pozostałość ani smug. Ponadto, ponieważ kompozycje nie zawierają detergentowych wypełniaczy aktywnych, takich jak polifosforany metali alkalicznych, to są one dopuszczalne dla środowiska i zapewniają lepszy „połysk” na czyszczonych twardych powierzchniach.

Kompozycje ciekłe, kiedy zamierzone są do stosowania w postaci nieroecieńczonej, można pakować pod ciśnieniem do pojemnika aerozolowego albo do rozpylacza typu pompki dla tak zwanego typu zastosowania „spryskaj i przedrzyj”.

Ponieważ wytworzone kompozycje są wodnymi preparatami ciekłymi i ponieważ do wytworzenia mikroemulsji o/w nie trzeba żadnego szczególnego mieszania, to kompozycje łatwo wytwarza się po prostu łącząc wszystkie ze składników w przydatnym naczyniu lub pojemniku. Kolejność mieszania składników nie jest szczególnie ważna, zaś ogólnie rozmaite składniki można dodawać kolejno lub wszystkie na raz albo w postaci roztworów wodnych każdego, albo wszystkie podstawowe detergenty i środki wspomagające powierzchniowo czynne można wytworzyć oddzielnie i połączyć ze sobą i z aromatem. Sól magnezu lub inny związek metalu wielowartościowego, jeśli obecny, można dodać jako jego roztwór wodny

188 433 albo można dodać wprost. Na etapie wytwarzania nie jest konieczne stosowanie podwyższonych temperatur, i wystarczająca jest temperatura pokojowa.

Niniejsze składy mikroemulsji jawnie wykluczają krzemiany metali alkalicznych i wypełniacze aktywne metali alkalicznych takie jak polifosforany metali alkalicznych, węglany metali alkalicznych, fosfoniany metali alkalicznych i cytryniany metali alkalicznych, ponieważ te materiały, jeśli stosowane w niniejszej kompozycji, sprawiłyby, że kompozycja miałaby wysokie pH, jak również zostawiałyby pozostałość na czyszczonej powierzchni.

Następujące przykłady ilustrują ciekłe kompozycje czyszczące według opisywanego wynalazku. O ile nie podano inaczej, to wszystkie procenty wyrażono wagowo. Przykładowe kompozycje służą tylko dla zilustrowania i nie ograniczają zakresu wynalazku. O ile nie podano inaczej, to udziały w przykładach i gdzie indziej w opisie wyrażono wagowo.

Przykład 1. Następujące kompozycje w % wag. wytworzono po prostu mieszając w 25°C:

188 433

			•^p CM	00 CM
TT				00
	1	1	1
CM				CM
			CD	ui
		.	m	t
	*
			•-H
00				ui
00		.		r-
«.	•
W
	-Ρ			m
σ\	σ>	.		r-
ο	ο			xr
	τΡ		rp	Ul
	σι		<Λ	r-
	ο		O
«<τ				m
σ>	σι			r-
ο	ο			«p
	►Η
I		1	1	^r
	CM
	C*1
1		1	(
	CM
__.			in
ίυ
S			O
2			ul
			•H
ο			r—i
ο			U
σι			i
			σι
©			O
ο
(0
Μ-Ι		c	>1
rtJ		c	C
Ρ		S	£
		N	>1
«—<		U	N
Cm			0
		O
>.		s	0
Π		0	£
C		fł	0
S		c	-P
Μ		£	c
α		o	j2
		N	0
ο		P	N
*		0)	U
0		•H	V
		Jt	•Η
C		O	>
£		U	0
ϋ			a
Ν
Μ		<v	yi
a>		Tl	e>
•Η		υ	ό
		kl	0
η		*3	u
α		s,	'to
bi		?
αι		0	Ϊ
τι		c	o
0		o	c
Μ		Τ»	0
*«		0)	•o
		Ή	Φ
		C	fl
ϊ			a
ο	Ο
C	Ο	r-ł	>
0	<Ν		c:
Τ'»	1	O	rt
V	Łm	ω	>
•rt			o
C		ui	r-4
	0	»“)	>1	ω
ο	C	U	W	CQ
Οι	V	1	4>d	s
	>	σι	0	Θ
Ο	Q)		P	W
ui		U	Ul	o

(0 § Ć s& ^Ό o

£ ·§ s ° nł

C 2 > -ii

O x s ° x: 9 rt >i M C

Λ <2 Ό ra g * »o

CC ⁰ «*-ι

I ·§

Λ g ^C * 3?

CC ⁰ m

ę c a: ⁰

Φ •H

N β

Λ β

Ό

Ο β

ω (0 •H β

(0

N υ

N w

β β

β

V)

Ο +J (0 s

c o

N

O 'C

V •H O N O M

V >* c

o

N

U

Φ

H

O

N £

		>1
		c
Ό		19
·«		p
O	o	U
	'W
y	o	o
s.	rW	P
P	rtJ	C
X	P	<9
nJ	to	TJ
0	0	(9
P	N	a
3	0	nj
<	CU	CM

	2 rM	·«.	5
	4-1	ο
	Ό	tn		• κ
	O	0J	β	ο
			τ>	θ'
	•U	ο	β	φ
	>w	β	β	β
	o β	<υ »-1	42	£
	S	>1		Ν
	aJ	4->	Ο	u
	β	0J	θ'
		•Η	0J	ο
	w	Ό	4->	£
			W	ο
	β	β	β	•Η
	N	γΗ	Γβ	β
	w	ο	+J	X!
	(X	44		Ο
	Φ	Ή		Ν
	<Ή	r-Η	φ	β
		θ'		Φ
·*.	£	>1	β ffl	Ή 5
<2	4J		3	ο
β		ο	3	(X
φ	*»	r—4	ω
(X	5	ί>1	9	Π3
β	Ό	Χ>		44
OJ	43	β		Ό
+j	U	42		Ο
	β	Ο		β
Π	β	β		'W
u >1	β Λ	ο β	<ΰ C	Ο θ'
o	Ν	β		Φ
θ'	Ο	0J	u	2
β	•Η	-Ρ		Ο
5	r-4	0J		β
				ο
dP	β	β		•ΓΊ
	Ν	Ν		φ
m	w	υ	Ό	•Η
CM	•η»	<ϋ	ΜΟ	β
	0)	β	Ο	\
β	•Η	Ν	g	ο
β	g	ο	2	θ'
OJ	Ξ			φ
•n		1	XJ	.>
2	έ		44	ο
β	•Η	(Π	β	β
M			Ο	ο
		(Η	4->	•Η
β	42		β	β
'—'		Q	<ΰ	aj

Kompozycje C, Ε - kompozycje według wynalazku

188 433

Podsumowując, opisany wynalazek dotyczy ogólnie ulepszenia kompozycji mikroemulsyjnej i kompozycji ogólnego zastosowania do czyszczenia powierzchni twardych zawierających anionowy środek powierzchniowo czynny, ewentualnie, częściowo zestryfikowany etoksylowany alkohol wielowodorotlenowy, etoksylowany/propoksylowany niejonowy środek powierzchniowo czynny, środek wspomagający powierzchniowo czynny, kwas tłuszczowy, siarczan magnezu, składnik węglowodorowy i wodę.

188 433

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz. Cena 4,00 zł.

Claims (5)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Mikroemulsyjna kompozycja czyszcząca zawierająca niejonowy środek powierzchniowo czynny, anionowy środek powierzchniowo czynny oraz ewentualnie inne typowe składniki, znamienna tym, że zawiera:

   (a) 0,1 do 10% wag. etoksylowanego/propoksylowanego niejonowego środka powierzchniowo czynnego;

   (b) 0,1% do 20% wag. anionowego środka powierzchniowo czynnego;

   (c) 0,9 do 2,3% wag. mieszaniny:

   R’ i

   CH -O-(CH CH-O-) -B [CH₂-O-(CH₂ĆH-O-)_y-B]_w

   R'

   I I

   CH,-O-(CH.CH-O-) -B ^{2 2} (I)

   R' ch₂-o- (ch₂ch-o-)_x-h

   R' [CH₂-O-(CH₂CH-O-)_y-H]_W

   1 ^R'

   CH.-O- (CH.CH-O-) -H ^{2 2 z} (II) gdzie w równa się jeden do czterech, B wybiera się z grupy obejmującej atom wodoru lub grupę reprezentowaną przez:

   &

   C-R gdzie R wybiera się z grupy obejmującej grupę alkilową mającą 6 do 22 atomów węgla i grupy alkenylowe mające 6 do 22 atomów węgla, gdzie co najmniej jedna z grup B jest reprezentowana przez /z°

   C-R i R' wybiera się z grupy obejmującej atom wodoru i grupy metylowe; x, y i z mają wartość pomiędzy 0160, przy zastrzeżeniu, że (χ+y-tz) równa się 2 do 100, przy czym w związku o wzorze (I) proporcja wagowa monoestru / diestru / triestru wynosi 40 do 90 / 5 do 35 / 1 do 20, a proporcja wagowa związku o wzorze (I) do związku o wzorze (II) stanowi wartość pomiędzy 3 do 0,02.

   (d) 0,1% do 15% wag. środka wspomagającego powierzchniowo czynnego;

   (e) 0,05% do 2% wag. kwasu tłuszczowego;

   (f) 0 do 10% wag. węglowodoru nierozpuszczalnego w wodzie, olejku eterycznego lub aromatu; i

   188 433 (g) resztę stanowi woda, przy czym kompozycja jest wolna od niejonowego środka powierzchniowo czynnego utworzonego przez kondensację związku typu alkoholu tłuszczowego lub fenolu tylko z tlenkiem etylenu, oraz kompozycja ma lepkość w zakresie 6 do 60 milipaskali • sekunda, jak zmierzono w temperaturze 25°C wiskozymetrem Brookfielda RVT stosując wrzeciono nr 1 obracające się z szybkością 20 obr/min.
2. 2. Mikroemułsyjna kompozycja czyszcząca według zastrz. 1, znamienna tym, że dodatkowo zawiera sól kationu metalu wielowartościowego w ilości dostarczającej od 0,5 do 1,5 równoważników kationu na równoważnik detergentu anionowego.
3. 3. Mikroemułsyjna kompozycja czyszcząca według zastrz. 2, znamienna tym, że kationem metalu wielowartościowego jest magnez lub glin.
4. 4. Mikroemułsyjna kompozycja czyszcząca według zastrz. 1, znamienna tym, że anionowym środkiem powierzchniowo czynnym jest sulfonian C9-C15 alkilobenzenu lub sulfonian C10-C20 alkanu.
5. 5. Mikroemułsyjna kompozycja czyszcząca według zastrz. 1, znamienna tym, że stężenie węglowodoru nierozpuszczalnego w wodzie, olejku eterycznego lub aromatu wynosi około 0,4% wag. do około 10% wag.