/ ^ Wiadomo, jakie znaczenie dla kinema¬ tografii czarno - bialej posiada zdolnosc pewnych emulsyj do wytwarzania obrazów o zywych kontrastach. Te wlasciwosc oma¬ wianych emulsyj charakteryzuje funkcja •/, wyrazajaca zaleznosc miedzy gestoscia po¬ krycia a logarytmem naswietlenia. Emul¬ sje, dajace szczególnie zywe obrazy, maja y 00 wieksze od 1, natomiast emulsje, od¬ twarzajace kontrasty przedmiotu zdejmo¬ wanego zapomoca proporcjonalnych do nich gestosci, maja700 równe 1. Przez y e* rozumie sie przytem te wartosc funkcji y, która emulsja wykazuje po dostatecznie dlugiem trwaniu wywolywania, i której przez dalsze wywolywanie nie mozna juz bardziej spotegowac.Stosowanie emulsji o wysokiej warto¬ sci y ma wprawdzie duze znaczenie dla ki¬ nematograf ji czarno-bialej, jednak z dru¬ giej strony zarówno przy odtwarzaniu barw, jak i przy fotograficznem rejestro¬ waniu dzwieków wykazuje powazne bra¬ ki. W obydwu tych wypadkach przesada w kontrastach powoduje przesuniecie wzglednych wartosci, a przez to samo pro¬ wadzi do znieksztalcenia barw i dzwie¬ ków. To tez stosowanie emulsji o y o© rów* nem jednosci jest przy wytwarzaniu fil • mów, przeznaczonych do rejestrowaniai odtwarzania zarówno barwf jak i dzwie¬ ków, poprostu koniecznoscia.Zastosowanie emulsji o y oo równejm jednosci nie wystarcza jednak do usunie¬ cia wszelkich trudnosci. U takich bowiem filmów, w których wszystkie barwy zdej¬ mowane sa przez jedna iT te sama warstwe fotograficzna — jak to sie ma rzecz- &j). w filmach karbowanych z mikroskopi jAemi elementami zalamujacemu, swiatlo pomyslu R. Berthon'a — nie wystarcza zachowanie wyzej przytoczonych warunków. To tez w mysl wynalazku zaopatruje sie filmy o mi¬ kroskopijnych soczewkach w emulsje swia¬ tloczula w ten sposób spanchrómatyzowa- na, zeby jej y oo dla kazdej z pomiedzy trzech barw glównych, czerwonej, zielonej i niebieskiej, bylo bliskie jednosci. Ponie¬ waz poza tern procesy fotograficzne wyko¬ nywa sie przy filmach o mikroskopijnych soczewkach naogól w ten sposób, ze obra¬ zy wywoluje sie wedlug metody odwracal¬ nej, a wiec otrzymuje sie bezposrednio po¬ zytywy, przeto zaleca sie stosowanie ta¬ kiej emulsji, któraby równiez przy stoso¬ waniu metody odwracania posiadala dla wszystkich trzech barw glównych y oo bli¬ skie jednosci. Wartosc y moze sie wahac- mniej wiecej o 20% wgóre i wdól tak, aby znajdowala sie przynajmniej pomiedzy 0,8 a 1,2.Przytoczone warunki odnosza sie do yoo uzytych emulsyj, a nie do mniejszej wartosci y, która w znacznym stopniu za¬ lezy od czasu trwania wywolywania. Pró¬ bowano juz znalezc wyjscie z sytuacji przez oddzialywanie na wartosc y zapomoca cza¬ su trwania wywolywania.Filmy karbowane, zaopatrzone w e- mulsje panchromatyczna w mysl wynalaz¬ ku, spelniaja wszelkie warunki, konieczne do nalezytego odtworzenia barw, i umozli¬ wiaja zarówno rejestrowanie samej barwy, jak i równoczesne zdejmowanie barwnych obrazów i rejestracje dzwieków. Filmy te daja sie, oczywiscie, zastosowac zarówno w filmach o szerokosci zwykle) przy apara¬ tach kinowych, jak tez dla waskich filmów, . stosowanych przewaznie w aparatach a- matorskich. Poza tern moga one byc stoso- ¦- wane do zdjecia i wyswietlania poszczegól¬ nych obrazków nieruchomych.Podstawe tego rodzaju filmu moze zna¬ mionowac, jak to wy luszczono w róznych, wczesniejszych publikacjach, siatka linjo- ^wych, cylindrycznych soczewek, wytloczo¬ nych równolegle lub pod malym katem do kierunku dlugosci filmu. Jezeli nachylenie to jest bardzo niewielkie, to karbowanie filmu nie oddzialywa na odtwarzanie dzwieków.Emulsje dla filmu wedlug wynalazku mozna sporzadzic w nastepujacy sposób.Wiadomo, ze przy okreslonym stosunku bromku srebra do zelatyny gamma zmie¬ nia sie wraz z iloscia dodawanych soli, któremi moga byc chlorki, jodki lub po¬ dobne materjaly. Podobnie zmienia sie gamma pod wplywem procesu dojrzewania mieszaniny przy podwyzszonej temperatu¬ rze oraz dodawania alkaljów. Przy zasto¬ sowaniu tych srodków pomocniczych spo¬ rzadza sie najpierw emulsje o ziarnie sto¬ sownej wielkosci, której gamma przy na¬ swietlaniu bialem swiatlem zawarta jest miedzy 0,8 a 1,2 w razie prostego wywo¬ lywania. Nastepnie okresla sie, przy jakiej gestosci emulsji gamma utrzymuje sie na tej samej mniej wiecej wysokosci równiez po wywolaniu z odwracaniem. Wkoncu panchromatyzuje sie te emulsje przez uzy¬ cie mieszaniny dwóch lub trzech zabarwio¬ nych sensybilizatorów, przyczem substancje te albo dodaje sie do emulsji, albo1 tez po odlaniu i wysuszeniu stosuje tak zwana me¬ tode zanurzania. Te zabarwione sensybili- zatory moga pochodzic z grupy izocyJan¬ ków, przyczem wazna rzecza jest, aby sen- sybilizatory te byly czynne w róznych ob¬ szarach widma kazdy. W istocie dochodzi sie przez próby, dodajac krok za krokiem coraz to wiecej tych optycznych sensybili-zatorów, do emulsji, dla której wartosci gamma dla trzech glównych barw widma, a mianowicie dla barwy czerwonej, zielo¬ nej i niebieskiej, zblizone sa do jednosci. PL