PL186079B1

PL186079B1 - Środek dezynfekująco-myjący i sposób wytwarzania środka dezynfekująco-myjącego

Info

Publication number: PL186079B1
Application number: PL97318891A
Authority: PL
Inventors: Alojzy Kłopotek; Tomasz Pajer; Beata B. Kłopotek
Original assignee: Inst Chemii Przemyslowej Im Pr
Priority date: 1997-03-11
Filing date: 1997-03-11
Publication date: 2003-10-31
Also published as: PL318891A1

Abstract

Środek dezynfekująco-myjący, znamienny tym, że zawiera od 3 do 15% wagowych kom- (57) pleksu nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem, od 1 do 10,5% wagowych nadtlenku wodoru, od 0,01 do 8% wagowych nonylofenolu oksyetylenowanego od 6 do 20 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 8% wagowych nasyconych alkoholi tłuszczowych C12-C14 oksyetylenowanych od 3 do 12 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 10% wagowych soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C]8 oksyetylenowanych od 2 do 8 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 10% wagowych soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C36, od 0,01 do 10% wagowych kwasu alkilobenzenosulfonowego oraz od 35 do 90% wagowych wody, przy czym odczyn środka odpowiada pH poniżej 7, korzystnie pH = 3-5. 4. Sposób wytwarzania środka dezynfekująco-myjącego, znamienny tym, że w temperaturze 5-50°C na wodny roztwór nadtlenku wodoru działa się poliwinylopirolidonem w takiej ilości, aby zawartość powstającego kompleksu nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem wynosiła od 3 do 15% wagowych w stosunku do założonej masy środka a zawartość nadtlenku wodoru w postaci wolnego związku od 1 do 10,5% wagowych w stosunku do założonej masy środka, a następnie do otrzymanego roztworu dodaje się kolejno 35 do 90% wagowych wody w stosunku do założonej masy środka od 0,01 do 8% wagowych nonylofenolu oksyetylenowanego od 6 do 20 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 8% wagowych nasyconych alkoholi tłuszczowych C4-C18 oksyetylenowanych od 3 do 12 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 10% wagowych soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-Ci8 oksyetylenowanych od 2 do 8 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 10% wagowych soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C36 oraz od 0,01 do 10% wagowych kwasu alkilobenzenosulfonowego, przy czym odczyn środka odpowiada pH poniżej 7, korzystnie pH = 3,5-5.

Description

Przedmiotem wynalazku jest środek dezynfekująco-myjący i sposób wytwarzania środka dezynfekuj ąco-myj ącego stosowanego w medycynie, weterynarii i w przemyśle spożywczym.

Dotychczas były znane środki dezynfekujące zawierające kompleks nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem otrzymywany w postaci stałej. Nieznane są środki dezynfekuj ącomyjące zawierające kompleks nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem, który ponadto otrzymano w roztworze wodnym.

Według opisu zgłoszenia międzynarodowego WO 94/00161 kompleks nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem (kompleks PVP-H₂O2) stosowany jest do zabijania mikroorganizmów we krwi, produktach krwiopochodnych, tkankach, płynach i komórkach ustrojowych.

Zgodnie z opisem patentowym USA 5370869 roztwór kompleksu jodu z poliwinylopirolidonem lub kompleksu nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem lub ich mieszaniny 0 stężeniu 0,001-0,5% jest stosowany do oczyszczania płynu zawierającego płytki krwi.

Zgodnie z opisem patentowym USA 5008106 bandaże, opatrunki na rany i środki do czyszczenia zębów zawierają bezwodny kompleks PVP-H2-O2. Bandaż medyczny jest przygotowywany w następujący sposób: mieszanina zawierająca .14.3°% wagowych kompleksu PVP-H₂O₂, 85,7% wagowych poliwinylopirolidonu (Povidone K-90) jest nanoszona na bandaż, uprzednio namoczony w etanolu, po czym bandaż jest suszony. Powyższy mikrobiobójczy kompleks jest także dodawany do tabletek do płukania ust, past do zębów, maści, szminek itd.

Według opisu patentowego USA nr 5.122.370 bezwodny środek odkażający zawiera bezwodny kompleks PVP-H₂O₂ o stosunku molowym 1:1 w bezwodnym organicznym rozpuszczalniku, przy czym zawartość aktywnego H2O2 w środku wynosi 1 do 10% wagowych. Środek może zawierać także dodatki bazowe: PEG 4000, PEG 400, kwas stearynowy, alkohol etylowy, Synchrowax HR.C, Crodavol PTC, Cyclomethicone DC 345, talk. Rozpuszczalnikami są etanol, glikol propylenowy lub gliceryna. Stosunek wagowy sumy kompleksu 1 rozpuszczalnika do sumy dodatków bazowych wynosi 40-60:60-40.

Według opisu zgłoszenia międzynarodowego WO 91/07184 kompleks PVP-H2O2 stosuje się w bezwodnych środkach dezynfekujących w stężeniach od 0,1 do 15% wagowych. Według tego opisu proces otrzymywania bezwodnego kompleksu PVP-H2O2 w postaci proszku prowadzi się w środowisku bezwodnego rozpuszczalnika organicznego. Do schłodzonej zawiesiny PVP w bezwodnym rozpuszczalniku w temp. 0-10°C dodaje się bezwodny roztwór nadtlenku wodoru w tym samym rozpuszczalniku otrzymany przez azeotropowe odwodnienie pod obniżonym ciśnieniem, mieszaniny wodnego roztworu H2O2 i rozpuszczalnika. Otrzymany produkt odfiltrowuje się i suszy. Temperatura procesu 0°-10°C, stosunek molowy H2O2: PVP1:1 -5- :2. temperatura odwadniania azeotropowego do 55°C a temperatura suszenia 50-60°C.

Według opisu zgłoszenia międzynarodowego WO 92/17158 kompleks nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem (kompleks PVPĄO2) otrzymuje się w postaci proszku metodą fluidalną w ten sposób, że na złoże poliwinylopirolidonu (PVP), sfluidyzowane przez strumień suchego powietrza lub w wyniku intensywnego mieszania albo przez kombinację obu technik, napyla się wodny roztwór nadtlenku wodoru o stężeniu 30-85% wagowych w temperaturze od pokojowej do 60°C. Stosunek molowy PVP: H₂O₂ ok. 1:1. Szybkość napylania PVP roztworem nadtlenku wodoru 5-50 g/min. • kg PVP. Produkt jest suszony przez powietrze fluidyzujące złoże lub w dodatkowym procesie suszenia lub przez kombinację obu metod. Zawartość wody w produkcie poniżej 5% wagowych.

Zgodnie z opisem patentowym USA nr 5077047 kompleks PVPĄO2 otrzymuje się w postaci proszku o zawartości wody poniżej 5% metodą napylania sfluidyzowanego PVP wodnym roztworem nadtlenku wodoru o stężeniu 30-85% wagowych w temperaturze otoczenia do 60°C przy stosunku molowym PVP do H2O2 ok. 1:1. Sfluidyzowanie złoża PVP osiąga się przez przepuszczanie strumienia suchego powietrza, przez intensywne mieszanie lub przez połączenie obu metod. Szybkość napylania PVP roztworem nadtlenku wodoru 5-50 g/min. • kg PVP. W przypadku sfluidyzowania przez mieszanie, otrzymany produkt poddaje się suszeniu w oddzielnej suszami.

Według europejskiego opisu patentowego EP 714919 proces otrzymywania kompleksu PVP-H2O₂ w postaci proszkowej polega na suszeniu rozpyłowym roztworu nadtlenku wodoru i poliwinylopirolidonu w atmosferze gazu obojętnego.

186 079

Przedstawione powyżej środki dezynfekujące wykazują szereg wad. Są oparte na stosunkowo drogim bezwodnym kompleksie nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem i zawierała na ogół rozpuszczalniki organiczne.

Przedstawione powyżej sposoby wytwarzania kompleksu nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem wykazują dosyć istotne wady. Sposób, w którym kompleks PVp-H^C^2 otrzymuje się przez działanie na bezwodny roztwór poliwinylopirolidonu w rozpuszczalniku organicznym bezwodnym roztworem nadtlenku wodoru jest bardzo niebezpieczny. Poza tym wymaga zużycia dużych ilości energii ze względu na konieczność odparowania znacznych ilości rozpuszczalnika.

Sposoby otrzymywania kompleksów PVP-H2^02 metodą fluidalną są również niebezpieczne, gdyż dla uzyskania odpowiedniej, sypkiej postaci produktu konieczne jest stosowanie roztworów nadtlenku wodoru o wysokich stężeniach. Sposoby te wymagają zużycia znacznej ilości energii na sfluidyzowanie mieszaniny reakcyjnej oraz na odparowanie wody wprowadzonej z roztworem nadtlenku wodoru.

Sposób polegający na suszeniu rozpyłowym wymaga dużych ilości energii oraz stosowania drogiego gazu obojętnego.

Środek dezynfekująco-myjący według wynalazku zawiera od 3 do 15% wagowych kompleksu nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem, od 1 do 10,5%o wagowych nadtlenku wodoru, przy czym stosunek molowy łącznej ilości nadtlenku wodoru w postaci kompleksu z poliwinylopirolidonem i w, postaci wolnego związku do meru poliwinylopirolidonu wynosi korzystnie od 2,5:1 do 4:1. Środek zawiera również od 0,01 do 8% wagowych nonylofenolu oksyetylenowanego od 6 do 20 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 8% wagowych nasyconych alkoholi tłuszczowych C12-C14 oksyetylenowanych od 3 do 12 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 10% wagowych soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C18 oksyetylenowanych od 2 do 8 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 10% wagowych soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C36 od 0,01 do 10% wagowych kwasu alkilobenzenosulfonowego oraz od 35 do 90% wagowych wody, przy czym odczyn środka odpowiada pH poniżej 7, korzystnie pH = 3,5.

Środek według wynalazku zawiera takie ilości związków powierzchniowo czynnych aby stosunek wagowy łącznej ilości soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C1 oksyetylenowanych od 2 do 8 molami tlenku etylenu, soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C36 oraz kwasu alkilobenzenosulfonowego do łącznej ilości nonylofenolu oksyetylenowanego od 6 do 20 molami tlenku etylenu oraz nasyconych alkoholi tłuszczowych C12-C14 oksyetylenowanych od 3 do 12 molami tlenku etylenu wynosił korzystnie od 1:1 do 2:1.

Środek dezynfekuj ąco-myjący według wynalazku wytwarza się w ten sposób, że w temperaturze 5-50°C na wodny roztwór nadtlenku wodoru działa się poliwinylopirolidonem w takiej ilości, aby zawartość powstającego kompleksu nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem wynosiła od 3 do 15% wagowych w stosunku do założonej masy środka a zawartość nadtlenku wodoru w postaci wolnego związku od 1 do 10,5% wagowych w stosunku do założonej masy środka, przy czym stosunek molowy łącznej ilości nadtlenku wodoru w postaci kompleksu z poliwinylopirolidonem i w postaci wolnego związku do meru poliwinylopirolidonu wynosi korzystnie od 2,5:1 do 4:1. Następnie do otrzymanego roztworu dodaje się kolejno od 35 do 90% wagowych wody w stosunku do założonej masy środka, od 0,01 do 8% wagowych nonylofenolu oksyetylenowanego od 60 do 20 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 8% wagowych nasyconych alkoholi tłuszczowych C12-C14 oksyetylenowanych od 3 do 12 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 10% wagowych soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C36 oksyetylenowanych od 2 do 8 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 10% wagowych soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C36 oraz od 0,01 do 10% wagowych kwasu alkilobenzenosulfonowego, przy czym odczyn środka odpowiada pH poniżej 7, korzystnie pH = 3-5.

Związki powierzchniowo czynne wchodzące w skład środka według wynalazku wprowadza się korzystnie w takiej ilości, aby stosunek wagowy łącznej ilości soli sodowych kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C18 oksyetylenowanych od 2 do 8 molami tlenku ety186 079 lenu, soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C36 oraz kwasu alkilobenzenosulfonowego do sumy nonylofenolu oksyetylenowanego od 6 do 20 molami tlenku etylenu oraz nasyconych alkoholi tłuszczowych C12-C14 oksyetylenowanych od 3 do 12 molami tlenku etylenu wynosił od 1:1 do 2:1.

Dzięki odpowiedniemu doborowi składu chemicznego, stosunków molowych i wagowych substratów oraz sposobowi wytwarzania środek dezynfekująco-myjący według wynalazku posiada jednocześnie bardzo dobre własności dezynfekujące i myjące oraz wysoką stabilność aktywnego tlenu.

Nieoczekiwanie okazało się, że kompleks nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem, potrzebny do wytworzenia środka dezynfekująco-myjącego, można uzyskać przez działanie poliwinylopirolidonu na wodny roztwór nadtlenku wodoru. Dzięki temu sposób wytwarzania środka dezynfekująco-myjącego według wynalazku eliminuje toksyczne, palne i wybuchowe rozpuszczalniki organiczne z procesu technologicznego oraz usuwa konieczność stosowania operacji ich odparowania i suszenia kompleksu nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem, co prowadzi do dużego obniżenia kosztów wytwarzania środka dezynfekująco-myjącego i zapewnia bezpieczeństwo prowadzenia procesu technologicznego.

Przedmiot wynalazku przedstawiono w poniższych przykładach wykonania.

Przykład 1.

Przykładowe składy chemiczne środka dezynfekująco-myjącego podaje tabela 1.

Tabela 1.

Przykładowe składy chemiczne środka dezynfekująco-myjącego.

Lp.	Wyszczególnienie składników środka myjąco-dezynfekującego	Zawartość składników w % wagowych w środku dezynfekuj ąco-myjącym wg receptury nr:
1	2	3	4	5
1.	Kompleks nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem	3,0	5,0	10,0	15,0	15,0
2.	Nadtlenek wodoru	1,0	2,9	4,7	10,5	10,5
3.	Kwas ałkilobenzenosulfonowy	5,0	0,01	2,0	4,0	0,01
4.	Sole sodowe monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C18 oksyetylenowanych od 2 do 8 molami tlenku etylenu	8,0	5,0	0,01	4,0	3,0
5.	Sole sodowe monoestrów kwasu siatkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C36	0,01	5,0	6,0	0,01	0,01
6.	Nonylofenol oksyetylenowany od 6 do 20 molami tlenku etylenu	5,0	0,01	3,0	4,0	1,0
7.	Nasycone alkohole tłuszczowe C12-C14 oksyetylenowane od 3 do 12 molami tlenku etylenu	3,0	5,0	1,0	4,0	2,0
8.	Woda	74,99	77,08	73,29	58,49	68,48

Przykład II. Do reaktora emaliowanego wyposażonego w płaszcz grzejny, mieszadło, termometr oraz wkraplacz wprowadza się 70,3 kg roztworu wodnego nadtlenku wodoru zawierającego 30% wagowych nadtlenku wodoru, mieszając podgrzewa się zawartość reaktora do temperatury 35°C i dodaje 17,2 kg poliwinylopirolidonu Kollidon 90F f-my BASF o średnim ciężarze cząsteczkowym 1.400.000. Zawartość reaktora miesza się w temperaturze 35°C do całkowitego rozpuszczenia poliwinylopirolidonu, dodaje 53,5 kg wody i miesza do ujednorodnienia mieszaniny. Następnie dodaje się kolejno, utrzymując temperaturę 35 ± 5°C

186 079 i mieszając zawartość reaktora po dodaniu każdego składnika do jej ujednorodnienia, 1,5 kg nonylofenolu oksyetylowanego od 6 do 20 molami tlenku etylenu, 3,0 kg nasyconych alkoholi tłuszczowych C12-C14 oksyetylenowanych od 3 do 12 molami tlenku etylenu, 4,5 kg soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C18 oksyetylenowanych od 2 do 8 molami tlenku etylenu, 0,02 kg soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C36 oraz 0,02 kg kwasu alkilobenzenosulfonowego.

Skład chemiczny otrzymanego w ten sposób środka dezynfekuj ąco-myjącego odpowiada podanemu w przykładzie I według receptury 5.

W celu określenia stabilności środka według wynalazku przeprowadzono badania zawartości aktywnego tlenu w środku wykonanym według receptury 5 w przykładzie I bezpośrednio po wykonaniu i po upływie 30, 60, 90, 120 i 150 dni od momentu wykonania - przedstawiono je w tabeli 2.

Tabela 2.

Zawartość aktywnego tlenu w środku dezynfekująco-myjącym wg receptury 5 w przykładzie I.

Ilość dni, które upłynęły od momentu wykonania środka	0	30	60	90	120	150
Zawartość aktywnego tlenu w % wagowych	6,61	6,51	6,48	6,47	6,42	6,40

Spadek zawartości aktywnego tlenu w środku wykonanym według receptury 5 w przykładzie po upływie 5 miesięcy nie przekracza 3,2%.

Celem określenia własności przeciwdrobnoustroj owych środka dezynfekuj ąco-myjącego wykonanego według receptury 5, przykład 1, oznaczono jego aktywność bakteriobójczą i grzybobójczą metodą zawiesinową.

Minimalne stężenie bakteriobójcze (MBC) powyższego środka po 20 minutach jego działania wynosiło dla:

Staphylococcus aureus Escherichia coli	- 0,5<% - L5%
Pseudomonas aeruginosa	-	2,5%
Candida albicans	-	2,5%

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 50 egz.

Cena 2,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Środek dezynfekująco-myjący, znamienny tym, że zawiera od 3 do 15% wagowych kompleksu nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem, od 1 do 10,5% wagowych nadtlenku wodoru, od 0,01 do 8% wagowych nonylofenolu oksyetylenowanego od 6 do 20 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 8% wagowych nasyconych alkoholi tłuszczowych C12-C14 oksyetylenowanych od 3 do 12 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 10% wagowych soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C18 oksyetylenowanych od 2 do 8 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 10% wagowych soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C36, od 0,01 do 10% wagowych kwasu alkilobenzenosulfonowego oraz od 35 do 90% wagowych wody, przy czym odczyn środka odpowiada pH poniżej 7, korzystnie pH = 3-5.
2. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że stosunek molowy łącznej ilości nadtlenku wodoru w postaci kompleksu z poliwinylopirolidonem i w postaci wolnego związku do meru poliwinylopirolidonu wynosi od 2,5:1 do 4:1.
3. Środek według zastrz. 1, znamienny tym, że stosunek wagowy łącznej ilości soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C18 oksyetylenowanych od 2 do 8 molami tlenku etylenu, soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C36 oraz kwasu alkilobenzenosulfonowego do łącznej ilości nonylofenolu oksyetylenowanego od 6 do 20 molami tlenku etylenu oraz nasyconych alkoholi tłuszczowych C12-C14 oksyetylenowanych od 3 do 12 molami tlenku etylenu wynosi od 1:1 do 2:1.
4. Sposób wytwarzania środka dezynfekuj ąco-myjącego, znamienny tym, że w temperaturze 5-50°C na wodny roztwór nadtlenku wodoru działa się poliwinylopirolidonem w takiej ilości, aby zawartość powstającego kompleksu nadtlenku wodoru z poliwinylopirolidonem wynosiła od 3 do 15% wagowych w stosunku do założonej masy środka a zawartość nadtlenku wodoru w postaci wolnego związku od 1 do 10,5% wagowych w stosunku do założonej masy środka, a następnie do otrzymanego roztworu dodaje się kolejno 35 do 90% wagowych wody w stosunku do założonej masy środka od 0,01 do 8% wagowych nonylofenolu oksyetylenowanego od 6 do 20 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 8% wagowych nasyconych alkoholi tłuszczowych C4-C18 oksyetylenowanych od 3 do 12 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 10% wagowych soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C18 oksyetylenowanych od 2 do 8 molami tlenku etylenu, od 0,01 do 10% wagowych soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C36 oraz od 0,01 do 10% wagowych kwasu alkilobenzenosulfonowego, przy czym odczyn środka odpowiada pH poniżej 7, korzystnie pH = 3,5-5.
5. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że nadtlenek wodoru i poliwinylopirolidon wprowadza się w takiej ilości, aby stosunek molowy nadtlenku wodoru do meru poliwinylopirolidonu wynosił od 2,5:1 do 4:1.
6. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że składniki wprowadza się w takiej ilości, aby stosunek wagowy łącznej ilości soli sodowych monoestru kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C18 oksyetylenowanych od 2 do 8 molami tlenku etylenu, soli sodowych monoestrów kwasu siarkowego i alkoholi tłuszczowych C4-C36 oraz kwasu alkilobenzenosulfonowego do łącznej ilości nonylofenolu oksyetylenowanego od 6 do 20 molami tlenku etylenu oraz alkoholi tłuszczowych C12-C14 oksyetylenowanych od 3 do 12 molami tlenku etylenu wynosił od 1 : 1 do 2 : 1.

186 079