Wynalazek dotyczy sposobu wyrobu rur lub podobnych przedmiotów z materja¬ lu topliwego i ciagliwego, zwlaszcza ze szkla.Na podstawie wynalazku mozna rury szklane lub prety ksztaltowac szybko, pra¬ widlowo i oszczednie, a nastepnie przez do¬ wolne ksztaltowanie przekroju mozna równiez rozszerzyc zakres zastosowania ta¬ kich rur, W mysl wynalazku doprowadza sie ma- terj«al w postaci rozdzielonej i w stanie nieplastycznym do dzwigara, który dla ma¬ terjalu sluzy jako podpora i utrzymuje czastki tego materjalu w scislym ze soba zwiazku, a nastepnie materjal rozzarza sie i na koncu dzwigara zostaje ciagniony na- ksztalt rury lub preta.W mysl wynalazku umieszcza sie wiek¬ sza ilosc stalych gesi przerabianego mate¬ rjalu na dzwigarze, który na dolnym koncu ma zmieniony przekrój i wskutek tego slu¬ zy jako podpora dla utworzonego z gesi slupa, którego dolny koniec rozzarza sie do stanu cieklego, poczem z tego stopionego szkla ciagnie sie rury lub prety. Mozna jed¬ nak szkla nie ksztaltowac p& gesi, lecz do¬ prowadzac do dzwigara^ szklo jako lom szklany.W mysl wynalazku urzadzenie posiada dzwigar z materjalu ogniotrwalego, które¬ go dolny koniec ma zmieniony przekrój izaopatrzony jest w przyrzad do ogrzewa¬ nia.Na rysunku fig. 1 przedstawia rzut pip- nowy i poziomy gesi szklanej, fig. 2 przed¬ stawia rzut pionowy i czesciowo w przekro¬ ju rdzenia, skladajacego sie z próznego we¬ wnatrz drazka, zakonczonego czescia stoz¬ kowa, fig. 2a przedstawia przekrój tej dol¬ nej czesci rdzenia w innej postaci wykona¬ nia, fig. 3 — widok perspektywiczny przy¬ rzadu do trzymania lub chwytania rdzenia, fig. 4 — rzut pionowy, czesciowo w prze¬ kroju, ukladu, przedstawionego na fig. 3, z uszeregowanemi gesiami. Na tej figurze wy¬ kazane sa równiez rózne strefy cieplne u- rzadzenia, fig. 5, 6 i 7 uwidoczniaja rodzaj ogrzewania przerabianego materjalu suro¬ wego, fig. 8 i 9 — rzut pionowy i przekrój wzdluz linji 9 — 9 na fig. 8 przyrzadu re¬ gulujacego ciagnienie rury, fig. 10 i 11 — rzut pionowy i przekrój poziomy wzdluz li¬ nji 11 — 11 na fig. 10 przyrzadu do podzia¬ lu rury na pewne odcinki, fig. 12 przedsta¬ wia inna postac wykoniania przyrzadu, uwi¬ docznionego na fig. 11, fig. 13 i 14 przed¬ stawiaja rzut pionowy i poziomy mechani¬ zmu, uruchomiajacego urzadzenie do cia¬ gnienia (wedlug fig. 8 i 9), i urzadzenie do rozcinania (fig. 10 do 12), fig. 15 przedsta¬ wia rzut pionowy calego urzadzenia do wytwarzania rur szklanych, fig. 16 i 17 przedstawiaja przekrój osiowy dwu od¬ miennych rdzeni, fig. 18 uwidocznia rzut pionowy dolnej czesci rdzenia, przedsta¬ wionego na fig. 17.Przedewszystkiem wytwarza sie odpo¬ wiedniej objetosci cylindry 1 ze stalego szkla, które nastepnie beda nazywane „ge¬ siami szklanemi". W gesiach tych znajdu¬ je sie cylindryczny otwór 1\ Gesi uksztaltowane sa w ten sposób, iz przy ustawianiu ich na sobie zachodza swe- mi wglebieniami, wzgledlnie wystepami, jed¬ na w druga (porównaj fig. 4).Jezeli szklo jest jeszcze dostatecznie gorace, ale juz stale, obok gesi tych mozna umiescic barwne prety szklane l2, które przy ciagnieniu wytworza wzdluz rury cienki pasek kolorowy, po którym np. roz¬ poznac mozna gatunek szkla lub pochodze¬ nie rury.Nastepnie, o ile szklo jest jeszcze do¬ statecznie gorace, ale juz zesztywnialo, mozna na te gesi nakladac albo duzy pasek z bialego szkla emaljowego, który przy cia¬ gnieniu stworzy na rurze szklanej odpo¬ wiednio szeroki bialy pas podluzny, wsku¬ tek czego nura ta moze byc uzyta, np., do wyrobu szkiel wodowskazowych, lub tez mozna nakladac jedna na druga wieksza ilosc pasków emalj owych, róznobarwnych i róznej szerokosci, wskutek czego, np., przy uzyciu dwóch pasków emaljowych, niebie¬ skiego i bialego, nalozonych jeden na dru¬ gi, kolorowa rura moze byc uzyta do wy¬ robu kloszy oswietleniowych.Gesi, których nie stosuje sie bezposred¬ nio do wyrobu, wyzarza sie i chlodzi.Jezeli natomiast gesi maja byc natych¬ miast uzyte to wstawia sie je do malego piecyka podgrzewajacego, w którym panu¬ je temperatura zalezna od jakosci szkla, przyczem gesi pozostaja gorace ale w sta¬ nie stalym.Uzycie gesi do wyrobu szklanych rur prostych stanowi w porównaniu z metoda¬ mi znanemi zabieg nowy, który zapewnia liczne korzysci: a) jezeli rozporzadza sie piecami szklar¬ skiemu i wytwarza sie gesi na miejscu, to mozna w chwilach wolnych wytwarzac je masowo i przechowywac, co czyni eksploa¬ tacje pieców i wanien racjonalniejsza, b) jezeli nie rozporzadza sie piecami szklarskiemi, to zaopatrzenie sie w gesi nie przedstawia trudnosci, a transport ograni¬ cza sie jedynie do scisle niezbednej ilosci materjalów Uzyskanych, c) gesi, jako uzyskane wytlaczaniem i t. d. sa najzupelniej jednorodne, dzieki czemu otrzymuje sie rury bardzo dobre, d) nowy sposób pozwala sprawdzac i u- — 2 —suwac gesi, których mater jal pozostawia cos do zyczenia, e) mozna wreszcie w ciagu jednej dniówki i bez przerywania pracy kilkakrot¬ nie zmieniac gatunek uzytego szkla bez zatrzymywania na chwile procesu ciagnie¬ nia, czego nie mozna osiagnac przy zad¬ nym innym sposobie.Za podstawe dla cylindrów podczas do¬ prowadzania ich do temperatury topliwo¬ sci szkla — sluzy rdzen (fig. 2), skladaja¬ cy sie z rury walcowej 2 z materjalu nie- topliwego w temperaturze topnienia szkla, np. z ferroniklu, o srednicy zewnetrznej nieco mniejszej od srednicy kanalu osiowe¬ go V cylindrów i zaopatrzonego na obwo¬ dzie we wglebienia poprzeczne 3 i 4, u- mozliwiajace zacisniecie rdzenia w kle¬ szczach 91 i 92 (fig. 3). Rura 2 nasadzona jest na inna rure 5, rówlniez z materjalu nie- topliwego w temperaturze topliwosci szkla, i wisi na niej zapomoca uzwojonego sru¬ bowo pierscienia 6, nakreconego na jeden z jej konców. Pozwala to na dowolne podno¬ szenie lub opuszczanie stozka 7 ze stosow¬ nego materjalu, najwlasciwiej z gliny o- gniotrwalej, osadzonego na drugim koncu rury 5; przekrój poprzeczny stozka jest nieco wiekszy od przekroju wytwarzanej rury. Moze on byc stosownie do potrzeby kolisty, owalny, trójkatny, kwadratowy al¬ bo wieloboczny. Stozek 7 utrzymuje w po¬ lozeniu stalem plyta 8, wystajaca nieco za jego sciane boczna. Stozek 7 i plyta 8 usta¬ wione sa tak, iz umozliwiaja wytwarzanie rury bez rysów, pecherzyków powietrznych i i d. W tym celu stozek sporzadza sie naj¬ korzystniej z chudej gliny ogniotrwalej o bardzo drobnej ziarnistosci i silnie wypa¬ lonej, do której przylega cienka powloka szklana, dzieki czemu szklo splywajace po powierzchni glazurowanego stozka slizga sie po wytworzonem w ten sposób szkliwie, a gazy, znajdujace sie ewentualnie we¬ wnatrz gliny ogniotrwalej, nie moga sie wyzwolic i wywolac zaklócen w budowie szkla. Plyta 8 sklada sie z metalu, nietopli- wego w temperaturze topnienia szkla i nie- zawierajacego galmanu (jak zelazo), nie wchodzi ze szklem w reakcje zabarwiajaca je (jak np. miedz), o powierzchni zupelnie gladkiej, co umozliwia odrywanie szkla w warunkach korzystnych. Do celu tego nada¬ je sie zwlaszcza czysty nikiel, a dla udzie¬ lenia plycie 8 odpowiedniej wytrzymalosci na naprezenia mechaniczne mozna ja zamo¬ cowac pomiedzy dwiema plytami przeciw- leglemi 81 i 82 (fig. 2a), riiestykajacemi sie ze szklem i sporzadzonemi, np., z ferroni- klu lub z niklochromu, jako ze stopów o wlasciwosciach mechanicznych, na których zbywa niklowi.Mozna równiez wykonac plyte z meta¬ lu dostatecznie sztywnego, a powleczonego warstwa niklu, lub tez sporzadzic jedynie krawedz plyty z niklu; jednakze nalezy dac pierwszenstwo rozwiazaniu tej kwestji, przedstawionemu na fig. 2a, poniewaz usu¬ wa ono wszelkie niebezpieczenstwo uszko¬ dzenia plyty, jakie moglyby wywolac róz¬ nice rozszerzalnosci.Urzadzenie do kolejnego nakladania cy¬ lindrów na rdzen, bez przesuwania go, skla¬ da sie z kleszczów 91 i 92, podpartych w punktach 9 i 93 (fig. 3) i zacisnietych w swem polozeniu zwartem w odpowiednich zaglebieniach 3 i 4 rury 2. Przyrzad regu¬ lujacy (fig. 7), skladajacy sie, np., z dzwi¬ gni dwuramiennej 10 i osadzony przegubo¬ wo w punkcie 101 nie dopuszcza do jedno¬ czesnego rozwarcia obojga kleszczy. Mozna równiez a nawet korzystniej [rozwiazac te kwestje przez zastosowanie trojga kleszczy, z pomiedzy których dwoje jest zawsze za¬ mknietych, co umozliwia bezwzgledna sztywnosc rdzenia i pozwala zapobiec chwianiu sie jego, jakie mogloby powstac podczas nasuwania cylindrów, co wywoly¬ waloby ewentualnie falistosci ciagnionej rury.Urzadzenie ogrzewajace wykonane jest w ten sposób, iz cieplo doprowadzane do - 3 -„cylindrów" rozdziela sie na strefy A, B, C, D o róznych temperaturach (fig. 4), skutkiem czego omawiane gesi (cylindry) podczas opadania nadól . wzdluz rury 2, wskutek topienia sie gesi dolnych, dostaja sie przedewszystkiem w strefe cieplna A, w której pozostaja w stanie rozgrzanym lecz stalym, nastepnie przechodza w go¬ retsza strefe B, gdzie sie ze soba zlewaja, a wreszcie dostaja sie do strefy jeszcze go¬ retszej C, w której topia sie i splywaja po stozku 7. Po strefie C nastepuje jeszcze dzwarta strefa D, której temperature mozna zmieniac dowolnie, zaleznie od jakosci u- zytego szkla i srednicy lub grubosci rury, która sie zamierza, wytworzyc.Urzadzenie ogrzewajace moze sie skla¬ dac, (fig. 5), z palników gazowych 11, roz¬ mieszczonych w strefie C w regularnych odstepach naokolo rdzenia, przyczem wy¬ loty ich skierowane sa na rdzen. Zespól palników osadzony jest na poziomym pier-r scieniu 13, który opiefra sie na czesci 12, przyczem pierscien obraca sie na tej cze¬ sci poziomo ruchem zwrotnym o pewien kat, tnp., zapomoca korbowodu 14 i nastaw¬ nej korby 15. Wielkosc tego kata obrotu od¬ powiada odleglosci miedzy dwoma sasied- niemi palnikami tak, iz przy uzyciu dzie¬ sieciu palników amplituda tych wahan wy¬ nosi 1/10 obwodu. Wskutek tego osiaga sie bardzo równomierne rozzarzenie szkla ca¬ lego obwodu gesi. Strefe B chroni oslona stala 16, a intensywnosc ogrzewania stre¬ fy D mozna zmieniac przez przesuwanie w kierunku osiowym ruchomej oslony 17.Przy wyrobie, np., rur o duzej srednicy na¬ lezy podiniesc oslone 17 az na wysokosc czesci dolnej rdzenia, by przyspieszyc teze¬ nie szkla. Przeciwnie jesli chodzi o wytwo¬ rzenie rury o malej srednicy, nalezy opu¬ scic oslone nadól, aby ciastowata masa po¬ zostala miekka i dala sie jeszcze dalej wy¬ ciagac. Ruchy te mozna polaczyc z przesu¬ waniem rdzenia do góry lub nadól.Do ogrzewania moze równiez sluzyc (fig. 7) piec walcowy 18, ogrzewany we¬ glem, ropa, gazem lub elektrycznoscia, w którego wnetrzu zawieszony jest rdzen o osi schodzacej sie z osia pieca, przyczem w strefie C panuje najwyzsza temperatura, strefe B chroni oslona stala 16 a strefe D — oslona ruchoma 17, podparta wien¬ cem /71, który ze swej strony podtrzy¬ muja za posrednictwem nakretek reguluja¬ cych 172 sworznie gtóntowane 17* przy¬ twierdzone do spodu pieca.Czesc rurowa 5 wewnatrz rury rdzenio¬ wej 2 moze w danym przypadku posiadac przyrzad zaworowy, zapomoca którego mozna 'zmieniac przekrój tej rury, a wobec tego mozna regulowac prad powietrza, któ¬ re oczywiscie dostaje sie do ciagnionej ru¬ ry, t. j. do zwieszajacej sie z rury rdze¬ niowej masy i do samej nury 5.W czesci rurowej 5 zapomoca odpo¬ wiednich srodków, np. schematycznie przedstawionej na fig. 7 pompy 70, mozna równiez wytworzyc podcisnienie lub tez nadcisnienie.Co sie tyczy urzadzenia regulujacego ciagnienie rury, to moze ono miec wy¬ glad, uwidoczniony na fig. 8 i 9.Krazki 21 (trzy w przedstawionym przykladzie) osadzone sa odpowiednio na osiach 19, umocowanych ponad soba na slupie pionowym 251, którego polozenie wobec ramy 20 mozna regulowac; wspo¬ mniane krazki posiadaja jednakowa sred¬ nice, a na obwodzie kazdy z nich posiada rowek o dnie plaskiem, wylozonem azbe¬ stem, przyczem górny krazek posiada osa¬ dzone na jego osi kolo lancuchowe 22, o- trzymujace ruch obrotowy od silnika zapo¬ moca lancucha 23, polaczonego z mechani¬ zmem, o którym bedzie mowa ponizej.Uklad kól 24 udziela krazkom dolnym ru¬ chu obrotowego o tym samym kierunku i szybkosci, co ruch krazka górnego.Na slupie pionowym 252 umieszczonych jest tyle osi 26, ile jest krazków 21, a na kazdej z tych osi osadzona jest przegubo- — 4wo dzwignia kolankowa 27 z nastawiana przeciwwaga 29, podtrzymujaca osadzony na niej krazek 28, o tej samej srednicy, co i krazki 21, przyczem obwód krazka 28 wy¬ lozony jest równiez azbestem i posiada ro¬ wek o przekroju trójkatnym, przylegaja¬ cym do rury szklanej, niezaleznie od jej srednicy.Poniewaz obydwa krazki 21 i 28 znaj¬ duja sie ma tej samej wysokosci po obu stronach pionowej osi XY maszyny i moga z odpowiednim naciskiem objac miedzy soba rure szklana, a kierunek i szybkosc obrotowa krazków 21, i wspóldzialajacych z niemi krazków 28 jest ta sama, przeto wciagaja one rure szklana, nadchodzaca od rdzenia i wstawiona pionowo pomiedzy krazkami 21 i 28 jednostajnie i w sposób ciagly zgóry nadól w kierunku pionowym i wzdluz osi XV maszyny tak, iz ciagnie¬ nie szkla odbywa sie w sposób regularny pod dzialaniem jednego tylko kólka nape¬ dowego 22, o szybkosci nastawianej dowol¬ nie, przyczem odleglosc wzajemna kraz¬ ków 21 i 28 mozna wedlug zyczenia regu¬ lowac przez 'zblizanie lub rozsuwanie slu¬ pów 251 i 252.Poniewaz czynna powierzchnia kraz¬ ków ciagnacych 21 posiada ksztalt walco¬ wy, przeto szybkosc obwodowa, która okre¬ sla szybkosc ciagnienia rury szklanej jest rówtna dla wszystkich punktów tej po¬ wierzchni, wskutek czego szybkosc ta po¬ zostaje stala niezaleznie od srednicy cia¬ gnionej rury w przeciwienstwie do stanu rzeczy, jakiby istnial, gdyby powierzchnia czynna .krazków 21 przybrala ksztalt ana¬ logiczny do ksztaltu powierzchni czynnej krazków 28, to jest gdyby stanowil ja ro¬ wek o przekroju trójkatnym, przy którym szybkosc obwodowa zmienialaby sie zalez¬ nie od odleglosci, jaka dzieli punkty stycz¬ ne rury od osi obrotu krazka.Urzadzenie do ciecia rury ciagnionej na odcinki o pozadanej dlugosci, mozna zbu¬ dowac (fig. 10 i 11), stosujac dwa noze o- kragle 30 o osiach pionowych, pomiedzy któremi przechodzi rura poddawana cieciu, przyczem noze te osadzone sa na ruchomej ramie 31, zwanej gilotyna, przesuwanej wgóre i nadól pod dzialaniem mechani¬ zmu. Gilotyna slizga sie po prowadnicach pionowych 32 równowazona przeciwwaga¬ mi 33, polaczonemi z nia linkami 34. Ze¬ spól ten dziala w ten sposób, iz skoro gilo¬ tyna znajduje sie w skrajnem polozeniu górnem, to opuszcza sie wdól z ta sama szybkoscia co i rura, pociagana z szybko¬ scia okreslona krazkami 21, a noze obra¬ cajace sie stale w kierunku Wzajemnie przeciwnym sa wówczas nieczynne, przy¬ czem w pewnej chwili opadania gilotyny, zaleznej od dlugosci, jaka zamierza sie na¬ dac przecinanej rurze, noze te zblizaja sie do rury i przecinaja ja, poczem rozchodza sie w chwili, gdy gilotyna osiaga swe polo¬ zenie dolne.Dla ulatwienia ciecia zaleca sie chlo¬ dzenie nozy, np., zapomoca wody zimnej.Jak to uwidoczniono na fig. 12, mozna równiez zastosowac do ciecia dwa ramio¬ na 62 i 62', które poruszaja sie wzgledem siebie i posiadaja osobne szczeki zaciskowe lub kleszcze 63. Przy wzajemnem zblizeniu sie tych ramion czesci te, osadzone na sprezynach 63', wahaja ciagniona .rura mie¬ dzy soba. Czesci te stanowia w ten sposób rodzaj elastycznych kleszczy tak, iz ich rozwarcie przystosowuje sie automatycznie do kalibru rury szklanej.Kleszcze te utrzymuje sie w niskiej temperaturze, np., zapomoca strumienia zimnego powietrza, dostarczanego ze zbior¬ nika sprezonego powietrza. Skoro zimne kleszcze zetkna sie ze sztywnem wpraw¬ dzie lecz goracem jeszcze szklem wywolu¬ ja pekniecie tegoz.Czesci te mozna równiez izolowac elek¬ trycznie od podrzymujacej je ramy i pola¬ czyc odpowiednio z koncówkami zródla e- nergji elekrycznej w ten sposób, aby, wcho¬ dzac ze soba w zetkniecie, stwarzaly ro- — 5 —dzaj krótkiego spiecia, wywolujacego na¬ gle rozgrzanie, podczas gdy zimne powie¬ trze jest wdmuchiwane na miejsce, w któ- rem omawiane czesci przylegaja do szkla, co wywoluje jego pekanie w tern miejscu rury.Mechanizm do przesuwania gilotyny ku górze zbudowany jest w sposób nastepu¬ jacy.W ramie 20 maszyny (fig. 13 i 14) osa¬ dzony jest krazek 35 z kolem zamacho- wem 36, uruchomiany przez silnik z szyb¬ koscia regulowana zapomoca opornika i rozbrajacza za posrednictwem transmisji, np. pasa 37. Os krazka tego podtrzymuje kólko zebate 38, zazebiajace sie z kolem zebatem 39, osadzonem na poziomej osi 40, która podtrzymuje rama 20.Na osi 40 osadzone jest inne kolo 41, o obwodzie czesciowo tylko uzebionym, przyczem zeby te moga zazebiac sie badz- to z kólkiem trybowem 42, badzto z kól¬ kiem 43, umieszczonemi po obu stronach kola 41; kólka te obracaja sie w kierun¬ kach wzajemnie przeciwnych i skora jedfro z nich zazebia sie z kolem 41, drugie nie otrzymuje od tegoz zadnego napedu. Kól¬ ka 42 i 43 sa podczas obrotu polaczone od¬ powiednio z kolami zebatetmi 45 i 46 o jed¬ nakowych srednicach i zazebiaja sie odpo¬ wiednio z dwiema zebatkami, umieszCzone- mi po obydwu stronach czesci 47, stano¬ wiacej sztywna calosc z gilotyna 31. Z u- kladu tego wynika, ze, jesli przypusci1 sie, iz kólko 42 pociagniete zostaje przez uze¬ biona czesc kola 41 w kierunku zaznaczo¬ nym strzalkami na fig. 13, czesc 47, a w nastepstwie tego i gilotyna opuszczaja sie, podczas gdy drugie kolo 46 i kólko 43, u- ruchomiane odpowiednia zebatka, obraca¬ ja sie swobodnie, az do chwili zatrzymania sie gilotyny, to jest do momentu odpowia¬ dajacego temu, gdy uzebiona czesc kola 41 przestaje dzialac na kólko 42. Gilotyne 31 pozostawia sie przez dluzszy lub krótszy czas w jej skraj nem polozeniu dolnem, ce¬ lem zmniejszenia skutków bezwladnosci, i w tym celu wystarcza, aby kolo 41 w dal¬ szym ciagu uruchomiane przez os 40 nie dzialalo bezposrednio na kólko 43. Od chwili gdy kolo 41 zazebia sie z kólkiem 43, które dziala na czesc 47 w kierunku przeciwnym, zachodzi wznoszenie sie gilo¬ tyny. Celem zapewnienia zwiazku miedzy czesciami zazebionemi kola 41 i kólka 42 lub 43, przed pierwszemi zebami kola 41 umieszcza sie trzpieniek lub ksiuk 411, a dla kólek 42 i 43 odpowiednio kolki lub ksiuki 421 i 43x w dwu takich punktach, aby, skoro ksiuk 411 ma dzialac na kólko 42 lub 43, zetknal sie on najpierw z ksiu- kiem 421 lub 43xt toczyl sie po nim jak zab i wywolywal przez to niezawodnie poza¬ dane zazebienie.Ksiuki 421 i 431 odprowadzane zostaja j za kazdym razem we wlasciwe sobie polo¬ zenie, dzidki temu kólko 42 lub 43, podtrzy¬ mujace je, powraca do swego pierwotnego polozenia, pociagniete w kierunku prze¬ ciwnym zebatka 47 za posrednictwem kola 45 lub odpowiadajacego mu kola 46. Ce¬ lem zapewnienia synchronizmu pomiedzy szybkoscia ciagnienia rury a szybkoscia przesuwania sie gilotyny na osi 40 osadzo¬ ne jest kólko lancuchowe 48, polaczone lancuchem 23 z kólkiem napedowem 22 (fig. 9) mechanizmu, regulujacego ciagnie- ) nie.Mechanizm uruchomiajacy noze zbudo¬ wany jest wedlug fig. 10 i 11 w sposób-na- I stepujacy.Os kazdego noza 30 osadzona jest na ramieniu 49, które w miejscu 5 umieszczo¬ ne jest przegubowo na gilotynie 31. Kazda j os dzWiga na sobie krazek 55, polaczony pasem 54 z krazkiem 51, osadzonym luzno na czopie wahliwym 50. Krazek 51 zapomo¬ ca krazka 51* i pasów 52 uruchomiany jest przez krazek podwójny 53, który umoco¬ wany jest zapomoca dlugiego klina na pio¬ nowym stalym wale 56, którego krazek napedowy 47 obracany jest przez silnik za- - 6 -pomoca pasa lub liny. Cale urzadzenie jest tak uksztaltowane, ze, przy dokladnie jed¬ nostajnym obrocie krazka 57 i przesunie¬ ciu gilotyny Wgóre, krazek 53 zostaje wpro¬ wadzony w obrót przez wal 56 i przenosi obrót ten w kierunku odwrotnym na noze 30 zapomoca pasów lub lin 52 i 54 i kraz¬ ków 51, 51' i 55.Wspomniane powyzej wahania wzgle¬ dem siebie nozy 30, wskutek których noze te zblizaja sie do rury lub oddalaja sie od niej, wywolane zostaja przez to, ze obydwa ramiona 49 zapomoca dzwigmi 49', posia¬ dajacej przy 492 swój punkt obrotu, pola¬ czone sa z drazkiem pociagowym 61, który posiada kciuk przegubowy 59, na który znów oddzialywa sprezyna 59'. Przy opu¬ szczaniu sie gilotyny kciuk ten styka sie z 4 drazkiem 58, dzialajacym jak ksiuk. Dra¬ zek 58 jest tak uksztaltowany, iz kciuk 59 podczas opuszczania sie gilotyny pociaga za soba drazek 61 w ten sposób, iz ramio¬ na 49, a wobec tego i noze zblizaja sie do siebie i przecinaja rure zanim gilotyna o- siagnie przy opuszczaniu sie najnizszy punkt.Punkt w którym odbywa sie ciecie, o- kreslony jest nietylko przez postac ksiuka 58 lecz równiez przez wzgledne polozenie tegoz w stosunku do ramy, przyczem za¬ równo ksztalt ksiuka jak i jego polozenie mozna zmieniac wedlug zyczenia.Po dokonaniu ciecia kciuk 59 opuszcza ksiuk 58, a drazek 61 powraca natychmiast pod wplywem sprezyny 60 do swego polo¬ zenia poczatkowego tak, iz noze oddalaja sie nagle od siebie i zajmuja polozenie na odpowiedniej i zamierzonej odleglosci od rury, podczas gdy ta ostatnia opuszcza sie w dalszym ciagu, a gilotyna wraca w poloze¬ nie wyjsciowe. Kiedy gilotyna powraca wgóre, kciuk 59 przed minieciem ksiuka 58 wchodzi z nim w zetkniecie, cofa sie i zaj¬ muje swe miejsce pod dzialaniem sprezy¬ ny 59xt skoro tylko minie ksiuk.Celem ulatwienia, ciecia zapomoca no- zów mozina polaczyc z mechanizmem tylko co opisanym przyrzad uchwytowy, umie¬ szczony ma gilotynie, a zdolny w chwili przecinania rury do zacisniecia jej wtpobli- zu nozów i od strony, w której znajduje sie rdzen.To urzadzenie uchwytowe sklada sie z pewnego rodzaju kleszczy lub zacisku, po¬ siadajacego czesc 71, która umieszczona jest ma gilotynie i której polozenie moze byc nastawiane zapomoca gwintowanego drazka 72. Druga ruchoma czesc 73 tych kleszczy lub zacisku sklada sie z dzwigni, która moze sie stykac z rura i naciska ku czesci 71. Przebieg ten odbywa sie zapomo¬ ca ukladu dzwigniowego, który w odpo- wiedniem miejscu polaczony jest z ukla¬ dem dzwigniowym, utworzonym z dzwigni 40 i drazka 61, w ten sposób, iz ruch dzwi¬ gni 73 uzalezniony jest od wspóldzialaja¬ cego ksiuka 58 i kciuka 59. Korzystnie jest wlaczac do tego ukladu dzwigniowego 73' sprezyne 74, aby oparcie tego urzadzenia uchwytowego bylo elastyczne. Stykajace sie z rura powierzchnie czesci 71 i 73 wy¬ lozone sa azbestem. Sprezyna 75 wprowa¬ dza zpowrotem dzwignie 73 w jej poczat¬ kowe polozenie z chwila dokonania ciecia, a mianowicie w tym momencie, w którym noze sie rozchodza.Jezeli stosuje sie do przecinania rur u- rzadzenie, uwidocznione na fig. 12, to znaj¬ dujace sie na koncach ramion 62 i 62' cze¬ sci 63 mozna uruchomiac zapomoca urza¬ dzenia dzwigniowego, wahajacego sie na czopach 64 i 65, które sa stale osadzone na gilotynie. Jeden czop podtrzymuje ramie 62', natomiast drugi podtrzymuje dzwignie 66, która polaczona jest przegubowo swym jednym koncem z ramieniem 62', a na dru¬ gim koncu jej osadzony jest kciuk 59 ze sprezyna 59', który moze sie stykac z ksiu- kiem 58. Pomiedzy dzwigniami 62 i 62' u- mfeszczone sa dwa drazki korbowe 67 i 68, które tworza z niemi czworobok przegubo¬ wy, zapomoca którego czesci 63 pod dzia- 7 —laniem kciuka 58 moga sie do siebie zbli¬ zac, natomiast rozchodza sie one pod wply¬ wem sprezymy 60 z chwila zejscia kciuka z ksittka 58 i osiagniecia przez gilotyne naj¬ nizszego polozenia.Jezeli urzadzenie uksztaltowane jest w ten sposób, to jego pojedyncze glówne cze¬ sci rozmieszczone sa pionowo wedlug ukla¬ du fig. 15.Kazda z fig. 16 i 17 wskazuje w prze¬ kroju osiowym rdzen; rdzenie te wykona¬ ne sa wedlug dwóch róznych postaci wyko¬ nania,wynalazku. Na fig. 16 oznaczone sa równiez rózne strefy cieplne.Fig. 18 przedstawia w rzucie pionowym dolna czesc rdzenia, uwidocznionego na fig. 17.Wedlug tych postaci wykonania gesi na¬ sadzone na rdzen rozzarza sie w ten spo¬ sób, iz doprowadzane do nich cieplo dzieli sie na rózne strefy A, B, C, D (fig. 16), przyczem gesi przy opuszczaniu sie wzdluz rdzenia, wskutek topnienia dolnych gesi, dostaja sie przedeWszystkiem do strefy cieplnej A, w której, zachowujac stan sta¬ ly, pozostaja nagrzane. Nastepnie dostaja sie one do cieplejszej strefy 5, w której stapiaja sie razem, i nastepnie dostaja sie do jeszcze wiecej goracej strefy C, w któ¬ rej staja sie plynne. Wkoncu przechodza one do czwartej strefy D, w której znajdu¬ je sie tulejka 17, poruszajaca sie w kie¬ runku osiowym, zapomoca której mozna dowolnie regulowac temperature odpowied¬ nio do gatunku uzywanego szkla, jak i przekroju lub grubosci wyrabianej rury.Cia^Hwa masa ta ciagniona jest teraz w kierunku osi rdzenia, tak ze powistaje pro¬ sta rura o wymaganym przekroju, nastep¬ nie rura ta zostaje podzielona na odcinki pozadanej dlugosci.W mysl niniejszego wynalazku ustawia sie gesi szklane w szereg w rurze 81, skla¬ dajacej sie np. z gliny ogniotrwalej i( w ra¬ zie potrzeby, umieszczonej wi siodle. Sred¬ nica wewnetrzna tej nury musi mniej wie¬ cej odpowiadac srednicy zewnetrzne) gesi szklanej. Po nalozeniu w szereg gesi na drazek 2', przesuniety przez ich osiowe cy¬ lindryczne otwory 1\ tworza slupf opiera¬ jacy sie na zwezonej czesci 82, któira znaj¬ duje sie na dolnym koncu rury 81 i ma ksztalt scietego stozka.W cellu ulatwienia wjprowadzania gesi szklanych do rury 81, po opuszczeniu sie stopionych dolnych gesi, mozna obejsc sie w danym przypadku bez cylindrycznych drazków 2'. Nie nalezy obawiac sie prze¬ suwania gesi szklanych w kierunku bocz¬ nym, poniewaz wchodza one swemi wyste¬ pami jedna w druga, a prócz tego prowa¬ dzone sa przez rure 81. W celu nadania plynnej masie ksztaltu rury wystarcza juz sam otwór osiowy V (fig. 17). W razie po¬ trzeby mozna, w celu osiagniecia tego re¬ zultatu przeprowadzic przez ten otwór prad powietrza.Wykonana np. z niklu krawedz otworu zwezonej czesci 82, przez która przeplywa stopione szklo, moze miec dowolny ksztalt, np. cylindryczny, owalny lub wieloboczfty, stosownie do pozadanego przekroju ze¬ wnetrznego ciagnionej rury. Wobec tego ze¬ wnetrzny ksztalt rury moze byc np. wielo- katny (trójkatny, szesciokatny lub podot*- ny), natomiast otwór rury posiada ksztalt cylindryczny.Scianka rury 81, graniczacej ze zwezo¬ na czescia 82, moze posiadac albo jedna¬ kowa grubosc, jak to uwidoczniono na fig. 16, lub tez grubosc jej moze sie zmniejszac stosownie do zwezonej czesci tak, iz dzia¬ lanie ciepla w strefie C oddzialywa na plynna mase stopniowo silniej ku dolnemu koncowi rury.Dzialanie to moze byc jeszcze wzmoc¬ nione w ten sposób, ze na czesci sciany (fig. 17), znajdujacej sie w strefie C, umie¬ szcza sie równomiernie rozmieszczone o- twory 81° tak, iz wytworzone cieplo moze bezposrednio oddzialywac na stopiona mase. — 8 —Urzadzenie to (fig. 17) m,cze byc-pola* czone z urzadzeniem, posiadajacem rdzen.Rdzen ten znajduje sie wspólosiowo we- wmajtrz rufy 81 W teji sposób, iz krawedz przedluzonej czesci 7; znajduje sie wpobli- zu zwezonej krawedzi ponad lub tez pod krawedzia otworu, przyczem pomiedzy te- mi obiema krawedziami pozostaje prze¬ strzen pierscieniowa takiego rozmiaru, ze ciagliwa masa moze swobodnie przeply¬ wac. Nie jest konieczne, aby przekrój kon¬ ca przedluzonej czesci 7 odpowiadal otwo¬ rowi zwezonej czesci 82 rury 81.Wedlug przykladu wykonania uwidocz¬ nionego na fig. 17 szklo plynne plynie wzdluz czesci 7, poczem dostaje sie do zwezonej czesci i w ten sposób tworzy próz¬ na wewnatrz mase, która umozliwia wyrób rury o dowolnym przekroju zewnetrznym i wewnetrznym.Rozzarzanie gesi szklanych moze od¬ bywac sie w piecu 18 (patrz fig. 16) lub tez zapomoca palników lub podobnych przy¬ rzadów. PL