Przedmiotem wynalazku niniejszego jest sposób ciagnienia z materjalów topli- wych wydrazonych lub pelnych walców albo podobnych przedmiotów.Okazalo sie, ze w celu nadania ciagnio¬ nemu pretowi ze szkla lub innego materja¬ lu topliwego jednostajnej grubosci scia¬ nek, jednakowej srednicy oraz doskonale¬ go ksztaltu walcowego, nalezy nadac ciagnionemu przedmiotowi bezposrednio po opuszczeniu matrycy ruch obrotowy dooko¬ la wlasnej osi podluznej. Dzieki temu ob¬ rotowi scianki oziebiaja sie jednoczesnie, przez co uzyskuje sie jednostajne wydlu¬ zenie obwodu wyciaganej rury, która staje sie przez to prosta, regularna i walcowa.Gelem uzyskania tego obrotowego ru¬ chu pretów lub rur stosowano dotychczas rozmaite urzadzenia; jedne z nich, czysto mechaniczne, posiadaly skomplikowana-'bu¬ dowe i byly trudne do zastosowania w praktyce, inne, w których przepuszcza sie wewnatrz rury stycznie do jej scianki stru¬ mien gazu, np, powietrza, w ten sposób, aby tarcie gazu o scianke powodowalo po¬ zadany obrót rury, okazaly sie w prakty¬ ce malo skuteczne i o nierównomiernem dzialaniu.Przedmiotem wynalazku niniejszego jest sposób spowodowywania obrotów pre¬ tów lub rur po opuszczeniu przez nie ma¬ trycy, przez wytworzenie pewnej róznicy dlugosci miedzy dwoma pasmami szkla lub innego materjalu topliwego, znajduj acemisie na przeciwleglych tworzacych walca, ;: stanowiacego pret lub rure. Wedlug naj- korz^stftiejszegó, sposobu wykonania te róznice dlugosci uzyskuje sie przez umie¬ szczenie u wylotu matrycy nazewnatrz preta lub rury, badz wewnatrz rury, badz tez wewnatrz i zewnatrz, odpowiedniego urzadzenia grzejnego wzdluz tworzacej preta lub rury, podczas gdy przeciwlegla tworzaca podlega jedynie dzialaniu tem¬ peratury otoczenia lub tez dzialaniu od¬ powiedniego srodka oziebiajacego.Fig. 1 i 2 przedstawiaja schematycznie sposób otrzymywania ruchu .. obrotowego pretów. Fig. 3 i 4 przedstawiaja przyklad wykonania niniejszego sposobu.Na fig. 1 i 2 ab i cd sa to dwie przeciw¬ legle czesci pasma szkla powyzej poziomu urzadzenia grzejnego. Oba pasma ab i cd posiadaja jednakowa dlugosc. Skoro we¬ dlug wynalazku wytworzono juz pewna róznice dlugosci pomiedzy owemi pasma¬ mi, wówczas ab wydluza sie do ae, a cd do cf, dluzszego od ae. Jezeli rura w czasie ciagnienia nie podlegala zadnym innym si¬ lom, a tylko sile bedacej skutkiem wytwo¬ rzonej róznicy dlugosci, wówczas usiluje ona wygiac sie w kierunku mniej wydlu¬ zonego pasma (fig. 1). Ciezar rury oraz wyciaganie, spowodowane przez wyciagar¬ ke, sa jednak wieksze od sily wyginajacej, wobec czego bardziej wydluzone pasmo cf przesuwa sie wbok wzdluz cg (fig. 2).Nastepne czesci pasma podlegaja ta¬ kiemu samemu dzialaniu, z czego wynika pozadany obrót rury lub preta wskutek ob¬ racania sie najbardziej wyciagnietego pa¬ sma dookola pasma najmniej wyciagnie¬ tego.Na fig. 3 przedstawiono dla przykladu zastosowanie ogrzewania, sluzacego do wytwarzania zadanej róznicy dlugosci tworzacych przy wyrobie preta.Ciekle szklo, znajdujace sie w zbiorni¬ ku /, przechodzi przez matryce 2, a odpo¬ wiedni rdzen 3 reguluje ilosc przeplywa¬ jacego szkla. U wylotu matrycy 2 umie¬ szcza sie urzadzenie grzejne, np. palnik 4, wytwarzajacy plomien wzdluz tworzacej preta 5, znajdujacego sie w nieprzedsta- wionej na rysunku wyciagarce. Ta tworza¬ ca wydluza sie bardziej od przeciwleglej tworzacej, znajdujacej sie pod dzialaniem temperatury otaczajacego powietrza, co powoduje obrót preta 5 z podanych powy¬ zej przyczyn.Fig. 4 przedstawia analogiczne urza¬ dzenie do wyrobu rur 6. Jak poprzednio umieszcza sie odpowiednie urzadzenie grzejne, np. palnik 4. Mozna je zastapic u- rzadzeniem doprowadzajacem gaz o poza¬ danej temperaturze, plynacy przez wne¬ trze rdzenia 3, albo tez skombinowac dzia¬ lanie obu urzadzen. Mozna równiez zasto¬ sowac matryce ogrzewana niesymetrycz¬ nie.Jasnem jest, ze zadana róznice dlugo¬ sci tworzacych mozna uzyskac nietylko za¬ pomoca niesymetrycznego ogrzewania, jak to podano powyzej, ale równiez zapomoca niesymetrycznego oziebiania; w tym przy¬ padku wystarcza przepuscic przez palnik 4 lub przez rurke, znajdujaca sie w rdze¬ niu 3, gaz o odpowiedniej temperaturze, przyczem oziebianie zachodzi od zewnatrz albo od wewnatrz lub jednoczesnie z obu stron. Takie oziebianie mozna uzyskac równiez w jakikolwiek inny sposób, np. za¬ pomoca stosunkowo zimnego przedmiotu, którym nawet moze byc odpowiednio ozie¬ biona czesc matrycy, umieszczonej w bez- posredniem sasiedztwie preta lub rury.Zadana róznice dlugosci tworzacych mozna równiez wytworzyc zapomoca niesyme¬ trycznego ochraniania preta 5 lub rury 6 przed naturalnem oziebianiem w sasiedz¬ twie matrycy. Zamiast umieszczac urza¬ dzenie grzejne równolegle do osi preta lub rury mozna je równiez nastawic w kierun¬ ku ukosnym lub tez w kierunku linji srubo¬ wej, zgodnej z kierunkiem ruchu, jaki sie chce nadac pasmom materjalu topliwego. — 2 —Wreszcie wynalazek, opisany dla przy¬ kladu tylko w zastosowaniu do wyrobu pretów lub rur ze szkla, moze byc równiez zastosowany do pretów lub rur z innego materjalu topliwego. PL