PL184845B1 - Łańcuch ogniwowy do przenośnika łańcuchowego, zwłaszcza przenośnika zgrzebłowego, łańcuchowego, do stosowania w górnictwie podziemnym - Google Patents

Abstract

1. Lancuch ogniwowy do przenosnika lan- cuchowego, zwlaszcza przenosnika zgrzeblowego, lancuchowego, do stosowania w górnictwie pod- ziemnym, skladajacego sie z przegubowo wzajem- nie zawieszonych pionowych i poziomych ogniw, przy czym pionowe ogniwa m aja okragly, staly przekrój poprzeczny preta, a poziome ogniwa na swojej czesci przedniej maja szerokosc zewnetrzna, która jest wieksza od szerokosci zewnetrznej pio- nowego ogniwa, znamienny tym, ze pionowe ogniwa ( 1) maja nieokragly, w przyblizeniu w po- staci pólkola, przekrój poprzeczny, zaopatrzony na zarysie zewnetrznym w splaszczenie (6 ), a przeswit szerokosci wewnetrznej (C2) owalnego otworu we- wnetrznego (7) poziomych ogniw (2) jest wiekszy od przeswitu (C l) pionowego ogniwa (1) i, ze poziome ogniwa (2) na swoich czesciach przednich (9) w osi wzdluznej symetrii maja okragly przekrój poprzeczny o srednicy (D), która jest mniejsza od zewnetrznej szerokosci (L) splaszczenia (6) pionowego ogniwa (1) i przeswitu szerokosci wewnetrznej (C2) wewnetrz- nego otworu (7). FIG . 1 PL PL PL

Description

Wynalazek dotyczy łańcucha ogniwowego do przenośnika łańcuchowego, zwłaszcza przenośnika zgrzebłowego łańcuchowego, do stosowania w górnictwie podziemnym, składającego się z przegubowo wzajemnie zawieszonych pionowych i poziomych ogniw, przy czym pionowe ogniwa mają okrągły, stały przekrój poprzeczny pręta, a poziome ogniwa na swojej części przedniej mają szerokość zewnętrzną, która jest większa od szerokości zewnętrznej pionowego ogniwa.

W uprzywilejowanym zastosowaniu wynalazek jest stosowany jako jedno- lub dwupasmowy łańcuch zgrzebłowy dla przenośnika zgrzebłowego z łańcuchem środkowym lub podwójnym łańcuchem środkowym, jakie przede wszystkim są używane w górnictwie podziemnym, uprzywilejowanie w pracach ścianowych.

W przeszłości na łańcuchy zgrzebłowe dla przenośników zgrzebłowych łańcuchowych były stosowane wykonane z pręta okrągłego ogniwa o wielkości znormalizowanej. Od dłuższego czasu przepisy górnicze wymagają stosowania ogniw o specjalnym ukształtowaniu, aby sprostać ciągle wzrastającym wymaganiom w odniesieniu do sił i warunków pracy łańcuchów zgrzebłowych. Aby przy istniejących przenośnikach zgrzebłowych łańcuchowych można było stosować mocne łańcuchy, które odpowiadają podwyższonemu zapotrzebowaniu mocy przenośników zgrzebłowych łańcuchowych, w stanie techniki było proponowane spłaszczenie pionowego ogniwa łańcucha na jego równoległych ramionach wzdłużnych i stosownie do tego, bez zmniejszenia przekroju poprzecznego, zmniejszenie masy, która odpowiada najmniejszej grubości zmormalizowanego łańcucha o ogniwach pierścieniowych (DE 32 34 137 C3, DE 3615734 C2).

Ponadto były podejmowane znaczne zabiegi związane z polepszeniem stosunków biegu i obciążenia wysokoobciążalnych łańcuchów zgrzebłowych, w odniesieniu do ich stosunków wydłużalności i do ich współdziałania z kołami łańcuchowymi napędowymi. Np. jest znane stosowanie na poziome ogniwa wysokoobciążonych ogniw specjalnych, które na swoich częściach przegubowych są wzmocnione i poszerzone tak, że jest zmniejszony właściwy nacisk powierzchniowy przy biegu łańcucha wokół kół łańcuchowych, a dzięki temu także zużycie na współpracujących powierzchniach poziomego ogniwa i zmniejszona ilość zębów kół łańcuchowych (DE 2247 300 B2, DE 3219 178 C2, DE 32 35 474 C2). W tych łańcuchach na pionowe ogniwa stosuje się zwykłe spawane pręty.

Wychodząc z powyższego stanu techniki zadaniem wynalazku jest opracowanie łańcucha ogniwowego o dużej wytrzymałości do stosowania w przenośnikach łańcuchowych, przede wszystkim w przenośnikach zgrzebłowych łańcuchowych stosowanych w górnictwie podziemnym, który jest używany przy bardzo dużych długościach i odpowiednio dużym zapotrzebowaniu mocy tych przenośników, np. przy przenośnikach ścianowych o długościach do lub ponad 400 m, bez nadmiernego przy tym zwiększenia ich wysokości konstrukcyjnej i ich ciężaru, przy czym łańcuch ogniwowy odznacza się także dobrymi stosunkami obciążeniowymi i biegu, a przy zastosowaniu go jako łańcucha zgrzebłowego powinien spełniać założenia do pewnego przyłączenia zgrzebeł, także w przypadku jedno- lub dwupasmowego środkowego łańcucha zgrzebłowego dla przenośnika zgrzebłowego z łańcuchem środkowym lub podwójnym łańcuchem środkowym.

Zadanie to zostało rozwiązane dzięki cechom znamiennym zastrzeżenia 1.

W łańcuchu według wynalazku pionowe ogniwa, w rodzaju ucha, mają przekrój poprzeczny spłaszczony w swoim zarysie zewnętrznym tak, że nawet przy wymaganych bardzo dużych grubościach łańcucha wysokość konstrukcyjna łańcucha jest utrzymywana w granicach, a łańcuch zgrzebłowy jest stosowany także w przenośnikach używanych w górnictwie podziemnym i wymiarach koryt przenośnika. Ponieważ pionowe ogniwa na swoim obwodzie mają takie samo spłaszczenie profilu o przekroju poprzecznym, co najmniej w przybliżeniu

184 845 w postaci półkola, to mogą być one wytwarzane stosunkowo prosto i korzystnie w kosztach z walcowanych prętów profilowych, w zwykłym wykonaniu spawanym. Przy tym można stosować walcowane pręty profilowe o bardzo mocnych przekrojach poprzecznych dla dużego zapotrzebowania mocy przenośnika, ponieważ prześwit otworów wewnętrznych poziomych ogniw jest znacznie większy od prześwitu otworów wewnętrznych pionowych ogniw tak, że one także przy odpowiednio mocnym zwymiarowaniu przekrojów poprzecznych bezproblemowo są zawieszane w otworach wewnętrznych poziomych ogniw. Dzięki dużej szerokości części przednich poziomych ogniw, która jest znacznie większa od szerokości zewnętrznej pionowego ogniwa są polepszone warunki obiegu łańcucha na napędzanym kole łańcuchowym i znacznie zmniejszone naciski powierzchniowe, pomiędzy przebiegającymi poprzecznie powierzchniami przednimi poziomych ogniw a kołem łańcuchowym. Poziome ogniwa łańcuchowe na swoich częściach przednich, w osi symetrii wzdłużnej mają celowo okrągły przekrój poprzeczny o średnicy, która jest mniejsza od szerokości zewnętrznej spłaszczeń pionowych ogniw, a także od prześwitu otworu wewnętrznego tych ogniw. Dzięki temu osiąga się możliwość stosunkowo szerokiego zwymiarowania, ale niskiego pionowych ogniw, o profilu w postaci półkola, przy wymaganej dużej grubości przekroju poprzecznego.

A więc, łańcuch pierścieniowy według wynalazku ma stosunkowo nieznaczną budowę, przy bardzo dużej sile łańcucha i jest wykonywany bez nadmiernego nakładu, a w użyciu ma korzystne stosunki obiegu wokół kół łańcuchowych.

W uprzywilejowanym zastosowaniu łańcucha pierścieniowego według wynalazku w przenośnikach zgrzebłowych łańcuchowych, zwłaszcza przenośnikach zgrzebłowych ze środkowym lub podwójnym środkowym łańcuchem, za pomocą specjalnego ukształtowania poziomych ogniw istnieje możliwość ich wykorzystania i odpowiedniego ukształtowania dla przyłączenia zgrzebeł. Przy tym zgrzebła stanowią jednoczęściową część składową poziomego ogniwa lub są do niego przyłączone rozłącznie i wymienialne.

Korzystny jest układ, w którym co najmniej poziome ogniwa, służące do przyłączenia zgrzebeł są ukształtowane w rodzaju ogniw łańcucha z rozporkami, a na stałym żebrze środkowym, przechodzącym poprzecznie przez ich otwory wewnętrzne są wykonane otwory wtykowe dla czopów sprzęgłowych umieszczonych na stałe na zgrzebłach i skierowanych do stopy. Za pomocą tych czopów sprzęgłowych jest osiągnięte pewne przyłączenie zgrzebła do poziomych ogniw pasma łańcucha zgrzebłowego, przy czym jest uproszczony montaż i wymiana zgrzebeł. Czopy sprzęgłowe są umieszczone na żebrach zgrzebeł, przechwytujących w rodzaju mostka pasmo łańcucha zgrzebłowego. One przykładowo mogą być wykonane jako mocne, cylindryczne czopy, przy czym otwory wtykowe na żebrze środkowym poziomych ogniw celowo są wykonane jako otwory okrągłe. Czopy sprzęgłowe swoimi wolnymi końcami wystają z otworów wtykowych do dołu, przy czym zgrzebło jest zabezpieczone przez elementy blokujące, umieszczone lub wchodzące na wolne końce. Dzięki temu jest możliwy układ, w którym przyłączenie zgrzebeł do poziomych ogniw następuje bez zastosowania części śrubowych.

Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykładach wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój wzdłużny łańcucha ogniwowego w widoku z góry, przy czym pionowe ogniwa są pokazane w poziomym przekroju wzdłużnym, fig. 2 - łańcuch ogniwowy z fig. 1 w przekroju przestawionym o 90°, przy czym poziome ogniwa są pokazane w przekroju wzdłużnym,· a pionowe ogniwa w widoku z boku, fig. 3 - pasmo łańcucha, składające się z dwóch równoległych łańcuchów ogniwowych, rodzaju pokazanego na fig. 1 i 2, dla przenośnika zgrzebłowego z podwójnym łańcuchem środkowym, z przyłączem zgrzebła do poziomych ogniw, które jest pokazane w przekroju poprzecznym, przy czym te ogniwa, odbiegając od fig. 1 i 2 są wykonane w rodzaju ogniw łańcucha z rozporkami, fig. 4 - widok od strony dolnej poziomych ogniw z fig. 3, fig. 5 - przyłącze zgrzebła z fig. 3 i 4 w widoku z góry, w celu wyjaśnienia przebiegu przy przyłączeniu zgrzebła do obu poziomych ogniw, fig. 6 - widok z góry na pojedyncze poziome ogniwo, korzystnie ukształtowane przyłącze zgrzebła i jego zabezpieczenie w postaci blokady przed obrotem, a fig. 7 - poziome ogniwo z fig. 6, w przekroju pionowym przez czop sprzęgłowy, znajdujący się w położeniu blokowania.

184 845

Łańcuch ogniwowy, przedstawiony na fig. 1 i 2 dla przenośnika łańcuchowego, zwłaszcza dia przenośnika ścianowego, w postaci przenośnika zgrzebłowego, składa się z przegubowo wzajemnie zawieszonych ogniw 1 i 2, ruchliwych przegubowo w obu prostopadle przebiegających wobec siebie płaszczyzn, mianowicie pionowego ogniwa 1 i w nim zawieszonego poziomego ogniwa 2. Pionowe i poziome ogniwa 1 i 2 mają inny kształt i wymiary. Poziome ogniwo 2 stanowi jednoczęściowa część kuta, a pionowe ogniwo 1, jak przy łańcuchach z ogniwami, jest wykonane z ukształtowanego w rodzaju ucha pręta profilowego, które po zawieszeniu w poziomych ogniwach 2 są swoimi ramionami profilowymi połączone przez zgrzewanie doczołowe w zamknięte ogniwa.

Pionowe ogniwa 1 mają stały, okrągły przekrój poprzeczny, mianowicie przekrój poprzeczny w przybliżeniu w postaci półkola, spłaszczony obwodowo w swoim zarysie zewnętrznym, jak to pokazuje fig. 1 i 2. One składają się z obu równoległych ramion 3, które są połączone jednoczęściowo przez łukową część przednią 4, a ich owalne otwory wewnętrzne są oznaczone 5. Pionowe ogniwa 1 są więc ukształtowane w rodzaju zwykłych uch łańcuchów ogniwowych, mają jednakże w przybliżeniu przekrój poprzeczny w postaci półkola, przebiegający przez ramiona wzdłużne 3 i ich części przednie 4, których spłaszczona powierzchnia zewnętrzna jest oznaczona 6. Al oznacza długość, B1 szerokość (wysokość), Tl podziałkę, a C1 prześwit szerokości wewnętrznej owalnego otworu wewnętrznego 5.

Poziome ogniwa 2 są ukształtowane w przybliżeniu w postaci płyty i mają również owalny otwór wewnętrzny 7, którego długość podziałki T2 określa to ogniwo, przy czym prześwit szerokości wewnętrznej otworu wewnętrznego 7 jest oznaczony C2. Oba wzajemnie równoległe ramiona wzdłużne 8 są na obu swoich końcach połączone jednoczęściowo przez część przednią 9, której ograniczenia zewnętrzne są utworzone przez powierzchnię 10, przebiegającą prostopadle do osi łańcucha (fig. 1).

Długość poziomego ogniwa 2, symetrycznego do jego osi wzdłużnej i poprzecznej, jest oznaczona A2, a maksymalna jego szerokość, która odpowiada długości powierzchni 10, części przedniej 9 jest oznaczona B2. Wymiar podziałki T2, jest celowo o np. co najmniej około 10% większy od wymiaru podziałki Tl pionowego ogniwa 1. Prześwit szerokości wewnętrznej C2 jest znacznie większy od prześwitu szerokości wewnętrznej Cl pionowego ogniwa 1, przy czym C2 celowo jest o około 30-50% większe od Cl, dzięki temu pionowe ogniwa 1 są zawieszone w otworach wewnętrznych 7 poziomych ogniw 2. Prześwit szerokości wewnętrznej C2 poziomego ogniwa 2 może być przy tym większy tylko o wymagany luz przegubowy od długości L spłaszczenia 6 pionowego ogniwa 1. Długość A2 poziomych ogniw 2 jest znacznie większa od długości Al pionowego ogniwa 1, korzystnie o 40-60⁰%. Poziome ogniwa 2 na całej swojej długości mają większą szerokość zewnętrzną od pionowego ogniwa 1, przy czym wymiar szerokości B2 jest celowo o około 40-60% większy od wymiaru szerokości B1 pionowego ogniwa 1.

Poziome ogniwa 2 mają na swoich obu częściach przednich 9 większą szerokość B2, ponieważ one na swoich dłuższych ramionach 8 tworzących ograniczenia boczne są zaopatrzone w boczne wybrania 11.

Części przednie 9 mają w swojej wzdłużnej osi symetrii okrągły przekrój poprzeczny, o średnicy D, która jest mniejsza od szerokości zewnętrznej L. Spłaszczenia 6 pionowego ogniwa 1, i prześwitu szerokości wewnętrznej C2 otworu wewnętrznego 7. Od tego okrągłego przekroju poprzecznego o średnicy D, leżącego w osi łańcucha, podwyższa się w kierunku do ograniczeń zewnętrznych ogniwa 2 przekrój poprzeczny części przedniej 9, przy czym w czterech obszarach narożnych ogniwa 2, w przybliżeniu prostokątnego w widoku z góry, a więc w czterech obszarach przejściowych, pomiędzy częściami przednimi 9, a ramionami wzdłużnymi 8 istnieje większy przekrój poprzeczny. Części przednie 9 poziomych ogniw 2 mają na swoich płaszczyznach końcowych, ograniczonych przez powierzchnię 10, wypukłą powierzchnię przylegania 12, dla koła łańcuchowego. Także powierzchnia łuku, otaczająca ich owalny otwór wewnętrzny 7 w przekroju poprzecznym jest ukształtowana obwodowo w postaci wypukłej, jak to jest zaznaczone w miejscu 13. Zazwyczaj poziome ogniwa 2 na całej długości mają stałą grubość, która odpowiada średnicy D części przednich 9, przy czym wielkość przekroju poprzecznego równoległych ramion wzdłużnych 8, w obszarze pośrednim

184 845 pomiędzy częściami przednimi 9, odpowiada wielkości przekroju poprzecznego części przednich 9 w kołowym obszarze środkowym odpowiada średnicy D lub jest najwyżej o około 10% od niej większa.

Na fig. 1 jest zaznaczone służące do napędu i zawracania łańcucha koło łańcuchowe 14, z uzębieniem 15, ściętym w kierunku średnicy dla przyporu pionowego ogniwa 1, do którego przylega, wielkopowierzchniowo, przy obrocie wokół koła łańcuchowego 14, poziome ogniwo 2 swoją powierzchnią przylegania 12, ukształtowaną wypukłe w przybliżeniu w postaci półkola. Ponieważ poziome ogniwo 2 na swoich częściach przednich 9 ma szerokość zewnętrzną B2, która co najmniej o 30-60%, korzystnie około 50% jest większa od szerokości zewnętrznej B1 pionowego ogniwa 1, osiąga się przy obiegu koła łańcuchowego 14 porównywalnie duże powierzchnie przylegania pomiędzy powierzchniami 12 poziomego ogniwa 2 a bokami uzębienia 15, które celowo jest wykonane jako wklęsłe, w dopasowaniu do ukształtowania powierzchni przylegania 12 tak, że naciski powierzchniowe, pomiędzy powierzchniami przylegania 12 a powierzchniami współpracującymi na kole łańcuchowym 14 są utrzymane w granicach, także przy wysokich mocach napędu.

Opisany łańcuch ogniwowy jest uprzywilejowanie stosowany przy przenośnikach zgrzebłowych łańcuchowych o bardzo dużej długości i odpowiednio dużej mocy napędu, zwłaszcza przy przenośnikach ścianowych o długości 400-500 m. Przy zastosowaniu standardowego łańcucha ogniwowego muszą być stosowane ogniwa o średnicy około 40-50 mm. Aby łańcuch ogniwowy według wynalazku można było stosować w takich przenośnikach o dużej mocy, nośne przekroju poprzeczne pionowych i poziomych ogniw 1 i 2 muszą być tak zwymiarowane, że one odpowiadają znanym ogniwom okrągłym o średnicy pręta 42-50 mm, korzystnie 46-48 mm. Poza tym szerokość zewnętrzna (wysokość) B1 pionowych ogniw 1 jest tak zwymiarowana, że ona nie jest większa od 122-125 mm. Aby osiągnąć także dużą siłę pociągową łańcucha pionowe ogniwa 1, profilowane w postaci półkola, mają na swoim obiegowym spłaszczeniu 6 wymiar szerokości L co najmniej około 65-68 mm, a wymiar wysokości H co najmniej około 34-38 mm tak, że ich przekrój poprzeczny pręta odpowiada w przybliżeniu przekrojowi poprzecznemu pręta okrągłego o średnicy 50 mm. Spłaszczenia 6 na ramionach wzdłużnych 3 pionowych ogniw 1 tworzą w przedziale transportowym i zwrotnym przenośnika stosunkowo dużą powierzchnię ślizgową, w celu podparcia pionowych ogniw 1 na dnie koryta przenośnika.

Natomiast kute poziome ogniwa 2 mają w płaszczyźnie części przednich średnicę D, np. 46 mm tak, że ich wielkość przekroju poprzecznego jest trochę mniejsza od wielkości przekroju poprzecznego pionowych ogniw 1, których otwór wewnętrzny 5, a właściwie szerokość wewnętrzny C1 wynosi około 50 mm. Te wymiary średnicy D są możliwe dzięki temu, że poziome ogniwa 2, wzdłuż powierzchni granicznych 10 są zaopatrzone w boczne rozszerzenia. Te boczne rozszerzenia z grubymi powierzchniami przylegania 12, przebiegającymi poprzecznie do osi łańcucha, prowadzą do korzystnego kierowania siły ciągnącej na poziome ogniwo 2, które korzystnie ma szerokość części przednich 9, to znaczy mają wielkość wymiaru B2. Powierzchnie przylegania 12, wykonane w postaci półkola z wypukłością skierowaną na zewnątrz na poziomych ogniwach 2, przechodzą po prawej i lewej stronie swoich pionowych płaszczyzn we wzdłużnej osi symetrii, w płaskie powierzchnie boczne. Ramiona wzdłużne 8 poziomych ogniw 2 są stosownie do tego na swoich bokach zewnętrznych ograniczone przez pionowe, płaskie powierzchnie a na bokach wewnętrznych, ograniczających otwór wewnętrzny 7, przez powierzchnie boczne w postaci wypukłego półkola. Wielkość przekroju poprzecznego ramion wzdłużnych 8 korzystnie jest równa lub trochę większa od przekroju poprzecznego części przedniej 9, w płaszczyźnie symetrii średnicy D.

Taki łańcuch ogniwowy ma przy wysokiej pociągowej sile ciągnienia porównywalnie małą wysokość budowy i odznacza się w pracy także korzystnymi stosunkami biegu i obciążenia. Dotyczy to zwłaszcza jego stosunków wydłużeniowych podczas pracy przenośnika. Z tego względu jest korzystne także, gdy kute poziome ogniwa 2 mają długość i szerokość, które są znacznie większe od długości i szerokości pionowych ogniw 1, które jak już wspomniano są wykonywane jako spawane z prętów walcowanych, profilowanych w przybliżeniu w postaci półkola.

184 845

Przy zastosowaniu opisanego łańcucha ogniwowego dla przenośnika zgrzebłowego, zgrzebła, transportujące urobek jako zabieraki, w korycie przenośnika, są umieszczone na poziomych ogniwach 2, które na podstawie swoich kształtów i wymiarów są szczególnie odpowiednie do rozłączalnego przyłączenia zgrzebła. W tym celu na poziomych ogniwach 2 jest przewidzianych szereg znanych złącz dla zgrzebeł, które najczęściej są wykonane jako złącza śrubowe. Szczególnie korzystne ukształtowanie zgrzebła i jego przyłączenie do poziomych ogniw 2, bez złącz śrubowych, są przedstawione na fig. 3 do 7.

W postaci wykonania według fig. 3 do 5 pasmo łańcucha, dla przenośnika zgrzebłowego z podwójnym łańcuchem środkowym, składa się z dwóch wzajemnie równoległych, jednakowych łańcuchów ogniwowych rodzaju pokazanego na fig. 1 i 2. Poziome ogniwa 2 obu łańcuchów są lekko zmodyfikowane wobec poziomych ogniw 2, z fig. 1 i 2. Odbiegając od wykonania według fig. 1 i 2 albo wszystkie poziome ogniwa 2 lub tylko te poziome ogniwa 2, które służą do przyłączenia zgrzebeł, są ukształtowane w rodzaju ogniw łańcucha z rozporkami, które mają żebro środkowe 16, połączone jednoczęściowo z równoległymi ramionami wzdłużnymi 8, przechodzące poprzecznie, symetrycznie przez owalny otwór wewnętrzny 7, które dzieli go na dwa otwory T dla przyłączenia pionowych ogniw 1, przy czym żebro środkowe 16 w swoim środku posiada otwór wtykowy 17, ukształtowany jako otwór okrągły.

Jeżeli tylko poziome ogniwa 2, służące do przyłączenia zgrzebeł, są ukształtowane jako ogniwa łańcucha z rozporkami, to pozostałe poziome ogniwa 2 mogą być wykonane według fig. 1 i 2.

Oba, umieszczone w odstępie równoległym łańcuchy ogniwowe, przebiegające w obszarze środkowym koryta przenośnika, w kierunku strzałki F, mają poziome ogniwa 2, wyposażone w zgrzebła 18. Jak pokazuje przede wszystkim fig. 3 zgrzebło 18 składa się z listew, których skrzydła 19, prowadzone w kanałach prowadzących, na profilach bocznych rynny przenośnika są połączone korzystnie jednoczęściowo w obszarze górnym przez żebro 20, w rodzaju mostka. Poniżej żebra 20, pomiędzy skrzydłami 19 znajduje się wybranie 21, które jest otwarte do stopy 22 i także do stron zgrzebła, w kierunku korzystnie nie tylko do strony zabierakowej, ale także do strony tylnej zabieraka i które przyjmuje oba poziome ogniwa 2 na części długości, na której jest przyłączone rozłączalnie zgrzebło 18. Przyłączenie zgrzebła 18 następuje za pomocą czopów sprzęgłowych 23, które są umieszczone na stałe w żebrze 20, korzystnie jednoczęściowo i rozciągają się do dołu od żebra 20 do wybrania 21. Przy tym czopy sprzęgłowe 23 wchodzą w otwory wtykowe 17 w przyporządkowanych poziomych ogniwach 2, przez co jest wytworzone odporne na rozciąganie połączenie zgrzebła 18 z oboma łańcuchami. Z fig. 3 wynika, że w stanie sprzęgnięcia zgrzebła 18 oba poziome ogniwa 2 przylegają swoją stroną górną do strony dolnej zgrzebła 18.

Zabezpieczenie zgrzebła 18 przed podniesieniem z poziomych ogniw 2 podczas pracy przenośnika może być zabezpieczone za pomocą różnych elementów blokujących. W postaci wykonania według fig. 3 do 5 element blokujący jest stosowany w postaci listy blokującej 32, która podchwytuje poziome ogniwa 2, nasadzone na czopy sprzęgłowe 23. Jak pokazuje przede wszystkim'fig. 3, każde zgrzebło 18 posiada w obszarze środkowym, pomiędzy obydwoma czopami sprzęgłowymi 23, listwę blokującą 32, która jest połączona na stałe, korzystnie jednoczęściowo z żebrem 20 i jest skierowana w wybraniu 21 w kierunku jego stopy 22, względnie dna rynny. Listwa blokująca 32 ma w widoku według fig. 3 zarys w przybliżeniu w postaci T. Ona dzieli wybranie 21, leżące poniżej żebra 20 na dwie wąskie kieszenie, umieszczone w odstępie od siebie, z których każda przyjmuje jedno z obu poziomych ogniw 2. Z fig. 3 jest widoczne, że oba poziome ogniwa 2 nasadzone na cylindryczne czopy sprzęgłowe 23 na swoich ramionach wzdłużnych 8 są podparte na szerokim dolnym ramieniu listwy blokującej 32 w postaci T, tworzącym przedłużenia 33, podchwytujące ogniwa 2 na ich sąsiadujących ramionach wzdłużnych 8. Na drugich, zewnętrznych ramionach wzdłużnych 8 oba poziome ogniwa 2 są podparte na odpowiednich przedłużeniach blokujących 34 zgrzebła 18, które celowo również są połączone na stałe i jednoczęściowo ze zgrzebłem 18. Oba poziome ogniwa 2, służące do przyłączenia zgrzebła 18 są wiec podchwytywane na swoich obu ramionach wzdłużnych 8, przez co jest zabezpieczone przed wspomnianym podniesieniem zgrzebła 18.

184 845

Figura 3 pokazuje także, że czopy sprzęgłowe 23 nie mogą być wyciągnięte do dołu z otworów wtykowych 17.

Jak pokazuje fig. 4, przez listwę blokującą 32, umieszczoną na stałe w zgrzeble 18, poniżej żebra 20, pomiędzy obydwoma poziomymi ogniwami 2 nasadzonymi na czopy sprzęgłowe 23 jest utworzona przestrzeń pośrednia, która tworzy powierzchnię zabierakową dla zwału urobku. Oznacznikiem 35 jest oznaczone wąskie ramię listwy blokującej 32, leżące pomiędzy obydwoma poziomymi ogniwami 2, które jest połączone na stałe z żebrem 20.

Proces rozłączania pojedynczego zgrzebła 18 z przyporządkowanych poziomych ogniw 2 jest schematycznie przedstawiony na fig. 5. Przy odciążonym i luźnym łańcuchu zgrzebłowym oba, przyłączone do zgrzebła 18 poziome ogniwa 2, są pokazane w położeniu ukośnym, względnie kątowym, w którym one swoimi otworami wtykowymi 17 są nasadzone na czopy sprzęgłowe 23. Nie przeszkadza temu listwa blokująca 32 umieszczona na stałe na zgrzeble 18, ponieważ ona swoim wystającym wąskim ramieniem 35 wchodzi w boczne wybrania 36, które znajdują się w środku ramiona wzdłużnego 8 poziomego ogniwa 2 tak, że w tym położeniu ukośnym poziome ogniwo 2 bez przeszkód może być nasadzone od dołu na czopy sprzęgłowe 23. Jest to możliwe, ponieważ listwa blokująca 32 jest umieszczona przestawnie, w kierunku do strony tylnej zgrzebła 18, wobec jego linii symetrii łączącej oba czopy sprzęgłowe 23, a odstęp pomiędzy zwróconymi do siebie wolnymi końcami części 34 i 35 jest trochę większy od szerokości poziomego ogniwa 2 w obszarze środkowym, pomiędzy jego obydwoma bocznymi wybraniami 36. W położeniu ukośnym według fig. 5 listwa blokująca 32 wchodzi swoim wąskim, wystającym ramieniem 35 w boczne wybrania 36, podczas gdy przeciwległe przedłużenia blokujące 34, utworzone przez noski wchodzą w wybrania 36 ogniwa 2 tak, że poziome ogniwo 2 bez przeszkód jest nasadzone na przedłużenie blokujące 34, na nie i na czopy sprzęgające 23.

Jeżeli teraz poziome ogniwa 2 przekręci się do ich normalnego położenia według fig. 4, mianowicie wokół pionowych osi czopów sprzęgłowych 23, to osiąga się położenie blokujące, pokazane na fig. 3 i 4, w którym poziome ogniwa 2 są podchwytywane przez przedłużenia blokujące 33 na szerokim ramieniu i przedłużenia blokujące 34 na zgrzeble 18, a zatem połączenie zgrzebła 18 jest zabezpieczone. Podczas pracy przenośnika łańcuchy zgrzebłowe są naprężone tak, że poziome ogniwa 2 pozostają wzajemnie w swoich położeniach równoległych według fig. 4 i zapewniają pewne połączenie zgrzebła 18. Rozłączenie zgrzebła 18 z poziomych ogniw 2 następuje w odwrotny sposób jak to opisano w związku z fig. 5. Boczne wybrania 36 w poziomych ogniwach 2 służą tutaj jako pomoc montażowa dla wytwarzania połączenia zgrzebła 18 i dla jego odłączania. Jest widoczne, że przy połączeniu zgrzebła 18 według fig. 3 do 5, dla jego zabezpieczenia na paśmie łańcuchów zgrzebłowych nie używa się żadnych części luźnych, które po nasadzeniu poziomych ogniw 2 na czopy sprzęgłowe 23 zabezpieczają je.

Na fig. 6 i 7 z jedno- lub dwupasmowego łańcucha zgrzebłowego, opisanego powyżej rodzaju, jest pokazane tylko pojedyncze poziome ogniwo 2, a na fig. 6 również pojedyncze pionowe ogniwo 1, które jest zaczepione w jednym z obu otworów T poziomego ogniwa 2. Zabezpieczenie poziomych ogniw 2 następuje za pomocą czopów sprzęgłowych 23 zgrzebła 18, poprzez zablokowanie przed obrotem. Czopy sprzęgłowe 23 na swoim dolnym, wolnym końcu, wystającym z otworów wtykowych 17 żebra środkowego 16 poziomego ogniwa 2, mają rozszerzenia, które tworzą noski blokujące 37, które w pokazanym przykładzie wykonania są umieszczone na przeciwległych bokach czopa sprzęgłowego 23, w obszarze przechwycenia przez otwór wtykowy 17 i podchwytują żebro środkowe 16 przyporządkowanego poziomego ogniwa 2, przez co jest zapewnione uchwycenie czopów sprzęgłowych 23 w otworach wtykowych 17 ogniw 2 i zabezpieczenia połączenia zgrzebła. Aby można było czopy sprzęgłowe 23, zaopatrzone w noski blokujące 37, wprowadzić w otwory wtykowe 17, są one jak to widać z fig. 6 tak wykonane w rodzaju otworu na klucz, że ich przekrój poprzeczny odpowiada w przybliżeniu przekrojowi poprzecznemu czopa sprzęgłowego 23 na jego wolnym, dolnym końcu, gdzie znajdują się noski blokujące 37. Stosownie do tego otwory wtykowe 17 na poziomych ogniwach 2 mają środkowy przekrój poprzeczny 17', dopasowany do cylindrycznego kształtu czopa sprzęgłowego 23, który to przekrój poprzeczny 17' po obu przeciwległych

184 845 stronach ma w przybłiżemu prostokątne rozszerzenie 17, które jest dopasowane do kształtu nosków błokujących 37. Środek otworów wtykowych 17 łeży w środku żebra środkowego 16 i w środku poziomego ogniwa 2, podczas gdy oś wzdłużna X otworu wtykowego 17, ukształtowanego jako otwór wzdłużny, przebiega w osi symetrii żebra środkowego 16, a więc w kierunku poprzecznym poziomego ogniwa 2. Jest widoczne, że poziome ogniwo 2 jest wtykane na czop sprzęgłowy 23 w położeniu obróconym, w którym jego rozszerzenia 17 łeżą w jednej łinii z noskami błokującymi 37. Po nasadzeniu poziomego ogniwa 2 na czop sprzęgłowy 23, ogniwo 2 jest przekręcane do położenia normałnego, tzn. przekręcane o 30-50° wobec osi czopa sprzęgłowego 23 tak, że oba noski błokujące 37 wchodzą pod żebro środkowe 16 i dzięki temu zabezpieczaj ą zgrzebło. Także tutaj nie ma żadnych łuźnych części do zabezpieczania zgrzebła, a jego wymiana jest bardzo prosta i szybko przeprowadzana.

Rozumie się, że opisane na fig. 6 i 7 zabezpieczenie przyłącza zgrzebła w postaci błokady przed obrotem może być stosowane nie tyłko w jednopasmowych, ałe dwupasmowych łańcuchach zgrzebłowych i, że iłość nosków błokujących 37, przyporządkowych do każdego z czopów sprzęgłowych 23 a także kształt otworów wtykowych 17 może być różny. Przykładowo na dołnym, wołnym końcu każdego czopa sprzęgłowego 23 mogą być cztery noski błokujące 37, przy czym otwory wtykowe 17 są zaopatrzone w odpowiednie w postaci krzyża otwory dła takich czopów sprzęgłowych 23.

Rozumie się, że wynałazek nie jest ograniczony do przedstawionych przykładów wykonania, a zgrzebła i/łub ich zabezpieczenie mogą od nich odbiegać. Zamiast rozłączałnej łub nierozłączałnej łistwy błokującej 32, umieszczonej na zgrzebłe 18 dła jego zabezpieczenia mogą być stosowane także inne ełementy błokujące, np. ełementy błokujące łub zderzakowe, nasadzane na wołny koniec czopów sprzęgłowych 23, które uniemożłiwiają wyciągnięcie czopów wtykowych 23 z otworów wtykowych 17 poziomych ogniw 2. Przy tym chodzi o pierścienie zaciskowe łub zderzakowe ałbo kołki zabezpieczające łub tp., które są wtykane w wybrania łub otwory poprzeczne w czopie sprzęgłowym 23. Także na wołnych, dołnych końcach czopów sprzęgłowych 23 w wybraniach ałbo rowkach łub tp. mogą być osadzane sprężynujące ełementy krzywkowe łub zderzakowe, które przy nasadzeniu poziomych ogniw 2 na czopy sprzęgłowe 23 są wciskane ełastycznie do wnętrza czopa i przez działanie sprężynujące promieniowo na zewnątrz oddziaływują na poziomie ogniwa 2, gdy one są całkowicie nasadzone na czopy sprzęgłowe 23. Zamiast opisanych czopów sprzęgłowych 23, które umożłiwiają proste posługiwanie się zgrzebłami i ich proste wykonanie, mogą być stosowane także inne przyłącza zgrzebeł.

Postać wykonania według fig. 3 do 5 może być w dałekim stopniu tak zmodyfikowana, że łistwa błokująca 32 jest stosowana jako rozłączałny ełement, który w cełu zabezpieczenia połączenia zgrzebła w pokazanym położeniu zabłokowania, jest nasadzony na zgrzebło 18, wzgłędnie poziome ogniwa 2, połączone ze zgrzebłem 18 przez czopy sprzęgłowe 23.

Także zabezpieczenie z fig. 3 do 5 może być stosowane do pojedynczego pasma łańcucha ogniwowego opisanego rodzaju.

Jak wspomniano pionowe ogniwa 1 mają spłaszczony przekrój poprzeczny, zbłiżony co najmniej do postaci półkoła. Oznacza to, że stosunek szerokości L do wysokości H spłaszczonego przekroju poprzecznego cełowo jest równy łub mniejszy od 2. Załeżnie od wymogów wytrzymałości ładunku wysokość H spłaszczonego przekroju poprzecznego może różnić się o połowę wymiaru szerokości L, aż do około 25%, w górę łub w dół.

Claims (26)

1. Zastrzeżenia patentowe

   1. Łańcuch ogniwowy do przenośnika łańcuchowego, zwłaszcza przenośnika zgrzebłowego, łańcuchowego, do stosowania w górnictwie podziemnym, składającego się z przegubowo wzajemnie zawieszonych pionowych i poziomych ogniw, przy czym pionowe ogniwa mają okrągły, stały przekrój poprzeczny pręta, a poziome ogniwa na swojej części przedniej mają szerokość zewnętrzną, która jest większa od szerokości zewnętrznej pionowego ogniwa, znamienny tym, że pionowe ogniwa (1) mają nieokrągły, w przybliżeniu w postaci półkola, przekrój poprzeczny, zaopatrzony na zarysie zewnętrznym w spłaszczenie (6), a prześwit szerokości wewnętrznej (C2) owalnego otworu wewnętrznego (7) poziomych ogniw (2) jest większy od prześwitu (C1) pionowego ogniwa (1) i, że poziome ogniwa (2) na swoich częściach przednich (9) w osi wzdłużnej symetrii mają okrągły przekrój poprzeczny o średnicy (D), która jest mniejsza od zewnętrznej szerokości (L) spłaszczenia (6) pionowego ogniwa (1) i prześwitu szerokości wewnętrznej (C2) wewnętrznego otworu (7).
2. 2. Łańcuch według zastrz. 1, znamienny tym, że ograniczenie zewnętrzne części przednich (9) poziomych ogniw (2), patrząc z góry na nie, jest utworzone przez powierzchnię ograniczającą (10) i przebiegającą pod kątem prostym do osi łańcucha.
3. 3. Łańcuch według zastrz. 1 albo 2, znamienny tym, że poziome ogniwa (2) na całej swojej długości mają większą szerokość zewnętrzną od pionowych ogniw (1).
4. 4. Łańcuch według zastrz. 3, znamienny tym, że podziałka (T2) i długość (A2) poziomych ogniw (2) jest większa od podziałki (T1) i długości (Al) pionowych ogniw (1).
5. 5. Łańcuch według zastrz. 2, znamienny tym, że powierzchnie zewnętrzne części przednich (9) poziomego ogniwa (2) są ukształtowane jako wklęsło-łukowe powierzchnie przylegania (12).
6. 6. Łańcuch według zastrz. 1, znamienny tym, że powierzchnia ograniczająca (13), otaczająca owalny otwór wewnętrzny (7) poziomego ogniwa (2) jest ukształtowana w przekroju poprzecznym w postaci wklęsło-łukowej.
7. 7. Łańcuch według zastrz. 6, znamienny tym, że poziome ogniwa (2) na całej długości mają stałą grubość (D1), która odpowiada średnicy (D) kołowego przekroju poprzecznego we wzdłużnej płaszczyźnie symetrii części przednich (9), przy czym wielkość przekroju poprzecznego równoległych ramion wzdłużnych (8) części przednich (9) w ich płaszczyźnie symetrii odpowiada lub najwyżej o około 10% jest większa od niej.
8. 8. Łańcuch według zastrz. 7, znamienny tym, że poziome ogniwa (2) co najmniej na swoich częściach przednich mają szerokość zewnętrzną, która jest większa o co najmniej 30-60%, korzystnie 50-60% od wysokości, względnie szerokości zewnętrznej (B1) pionowego ogniwa (1).
9. 9. Łańcuch według zastrz. 8, znamienny tym, że pionowe ogniwa (1) są wykonane ze spawanych prętów profilowych, a poziome ogniwa (2) z jednoczęściowych części kutych.
10. 10. Łańcuch według zastrz. 9, znamienny tym, że stosunek szerokości (L) do wysokości (H) spłaszczonego przekroju poprzecznego pionowego ogniwa (1) jest równy lub mniejszy od 2.
11. 11. Łańcuch według zastrz. 8, znamienny tym, że nośne przekroju poprzeczne pionowych i poziomych ogniw (1, 2) odpowiadająco najmniej nośnym przekrojom poprzecznym znormalizowanych łańcuchów o ogniwach okrągłych o średnicy pręta 42-50 mm, korzystnie 46-48 mm.
12. 12. Łańcuch według zastrz. 11, znamienny tym, że pionowe ogniwo (1) ma na zewnętrznym spłaszczeniu (6) grubość (L), która korzystnie jest większa o około 10-30% od grubości (Dl) poziomego ogniwa (2).
13. 13. Łańcuch według zastrz. 12, znamienny tym, że wysokość względnie szerokość (B1) pionowego ogniwa (1), a więc wysokość łańcucha nie jest większa od 122-125 mm.

    184 845
14. 14. Łańcuch według zastrz. 13, znamienny tym, że na poziomych ogniwach (2) są umieszczone zgrzebła (18).
15. 15. Łańcuch według zastrz. 14, znamienny tym, że zgrzebła (18) stanowią jednoczęściową część składową poziomych ogniw (2).
16. 16. Łańcuch według zastrz. 14, znamienny tym, że przy jedno- łub dwupasmowym łańcuchu zgrzebłowym co najmniej poziome ogniwa (2), służące do przyłączenia zgrzebła (18), są ukształtowane w rodzaju ogniw łańcucha rozporkowego, a mocne żebro środkowe (16), przechodzące poprzecznie przez ich otwór wewnętrzny (7), posiada otwory wtykowe (17) dła czopów sprzęgłowych (23), umieszczonych na stałe na zgrzeble (18), skierowane do jego stopy (22).
17. 17. Łańcuch według zastrz. 16, znamienny tym, że zgrzebła (18) w obszarze środkowym poniżej swojego żebra (20), w rodzaju mostka, zawierającego czopy sprzęgłowe (23), przyjmujące poziome ogniwa (2) mają wybrania (21), otwarte w kierunku do stopy (22) i/łub do ich strony tylnej.
18. 18. Łańcuch według zastrz. 16 ałbo 17, znamienny tym, że czopy sprzęgłowe (23) swoimi wołnymi końcami wystają do dołu z otworów wtykowych (17), przy czym zgrzebło (18) jest zabezpieczone przez ełementy błokujące, umieszczone na wołnym końcu czopów sprzęgłowych (23).
19. 19. Łańcuch według zastrz. 16 ałbo 17, znamienny tym, że zgrzebło (18) jest zabezpieczone na poziomych ogniwach (2) przez ełementy błokujące (33, 34, 37), podchwytujące poziome ogniwa (2) nasadzone na czopy sprzęgłowe (23).
20. 20. Łańcuch według zastrz. 14, znamienny tym, że przy dwupasmowym łańcuchu dła przenośnika zgrzebłowego z podwójnym łańcuchem środkowym, zgrzebła (18) mają dwa równołegłe, umieszczone na stałe w odstępie bocznym czopy sprzęgłowe (23), które są osadzane w otworze wtykowym (17) obu poziomych ogniw (2) umieszczonych obok siebie, w odstępie obu łańcuchów i zabezpieczone przez ełementy błokujące.
21. 21. Łańcuch według zastrz. 20, znamienny tym, że obie części sprzęgłowe (23) są zabezpieczone współnym ełementem błokującym, w postaci łistwy błokującej (32), które ma ramię (3, 5), wystające do przestrzeni pośredniej pomiędzy obydwoma równołegłymi, poziomymi ogniwami (2), które jest zaopatrzone w przedłużenia (33) podchwytujące oba poziome ogniwa (2), nasadzone na czopy sprzęgłowe (23).
22. 22. Łańcuch według zastrz. 21, znamienny tym, że oba poziome ogniwa (2), przyporządkowane do współnego zgrzebła (18), mają na swoich zwróconych do siebie bokach wpółśrodkowe wkłęsłe wybrania (36).
23. 23. Łańcuch według zastrz. 21, znamienny tym, że łistwa błokująca (32) jest umieszczona na stałe, korzystnie jednoczęściowo na żebrze (20) zgrzebła (18).
24. 24. Łańcuch według zastrz. 23, znamienny tym, że łistwa błokująca (32), umieszczona na stałe na zgrzebłe (18), pomiędzy obydwoma poziomymi ogniwami (2), ma przedłużenia błokujące (33), podchwytujące poziome ogniwa (2), nasadzone na czopy sprzęgłowe (23) i, że zgrzebło (18) na stronie przeciwłegłej do stałej łistwy błokującej (32), jest zaopatrzone w przedłużenia błokujące (34), podchwytujące zewnętrzne ramiona wzdłużne (8) poziomych ogniw (2).
25. 25. Łańcuch według zastrz. 19 ałbo 20, znamienny tym, że zgrzebła (18) są zabezpieczone na poziomych ogniwach (2) w błokadę przed obrotem, przy czym czopy sprzęgłowe (23) na swoim wołnym końcu mają ełementy błokujące w postaci nosków błokujących (37), które są wprowadzone do położenia zabłokowania przez wzgłędny ruch obrotowy pomiędzy zgrzebłem (18), a poziomym ogniwem (2) wokół osi czopa sprzęgłowego (23) w którym one podchwytują poziome ogniwo (2), przy czym otwór wtykowy (17) w poziomych ogniwach (2) jest wykonany, w dopasowaniu do kształtu czopa sprzęgłowego (23) i jego nosków błokujących (37), jako nieokrągły otwór.
26. 26. Łańcuch według zastrz. 24, znamienny tym, że czopy sprzęgłowe (23) na swoich wołnych końcach, podchwytujących poziome ogniwa (2) mają co najmniej dwa łub cztery

    184 845 noski blokujące (37), wzajemnie rozdzielone na obwodzie i skierowane poprzecznie do osi czopa sprzęgłowego (23).