Wynalazek niniejszy dotyczy sposobu i urzadzenia do powlekania farba kopjowa czesci arkuszy z papieru lub z innych ma¬ terjalów.Wynalazek umozliwia otrzymywanie arkuszy o wielkiej zdolnosci odbijania, przyczem warstwa kopjowa nie brudzi przy pracy rak.W celu rozdzielenia pewnych substan- cyj na odpowiednich podlozach stosuje sie sposób powlekania zapomoca klisz siatko¬ wych i rytowanych, zwany powszechnie swiatlodrukiem.Wynalazek niniejszy polega na zastoso¬ waniu swiatlodruku do powlekania farba kopjowa czesci arkusza z papieru lub z in¬ nych materjalów podobnych, Na zalaczonym rysunku przedstawione jest dla przykladu urzadzenie do wykony¬ wania sposobu wedlug wynalazku.Fig. 1 przedstawia schematycznie urza¬ dzenie do wykonywania niniejszego sposo¬ bu, fig. 2 — przedstawia walec z kliszami wedlug wynalazku, fig. 2A przedstawia wi¬ dok perspektywiczny walca w skali wiek¬ szej z kliszami i ze zgarniaczem, fig. 3przedstawia schematycznie urzadzenie do powlekania ciaglego, które czesci pokryte * '•'¦- farba wytwarza po jednej tylko stronie pa¬ pieru, a fig. 4 — przedstawia analogiczne urzadzenie do wytwarzania czesci pokry¬ tych farba po obu stronach papieru.Jezeli chodzi naprzyklad o uzyskanie arkusza, posiadajacego na stronie odwrot¬ nej czesci pokryte farba kopjowa, zapomo- ca urzadzenia do powlekania postepuje sie, jak nastepuje.Urzadzenie do powlekania moze byc zbudowane z wyjatkiem walca z kliszami w sposób dowolny, np. tak, jak to przedsta¬ wia schematycznie fig. 1, przyczem posia¬ da ono narzady, doprowadzajace papier do miejsca powlekania, w postaci np. stolu 1 oraz pochylego stolu 2, wprowadzajacego papier w zetkniecie z bebnem 3, który zgi¬ na papier i doprowadza go przynajmniej do tej tworzacej bebna, wzdluz której sty¬ ka sie on z walcem 4, zaopatrzonym w kli¬ sze drukarskie.Farba kopjowa znajduje sie w korycie 5, z którego ja czerpie walec 6; z walcem tym styka sie walek 7 do jednostajnego rozprowadzania farby na jego powierzchni, poczem farbe te przenosi na walec 4 z kli¬ szami walek 8, stykajacy sie z obu wzmian- kowanemi walcami 6 i 4.Po powleczeniu papieru w odpowied¬ nich miejscach farba kopjowa odprowa¬ dzaja go odpowiednie narzady w postaci np. Walków 9, 10, opasanych tasma okrez¬ na 11, która sklada papier na stól odbior¬ czy 12. Nalezy przestrzegac, by walec z kliszami a takze wszystkie narzady, znaj¬ dujace sie przed niemi, a równiez i farba, z która sie stykaja, posiadaly temperature wyzsza niz walec 3. Mozna to osiagnac za- pomoca ogrzewania farby pomiedzy koryt¬ kiem 5 a linja zetkniecia papieru z wal¬ cem 4.W tym celu koryto 5 mozna zaopatrzyc w podwójne scianki, ogrzewane krazaca miedzy niemi goraca ciecza, gazem, para i t. d. albo elektrycznie lub w jakikolwiek inny sposób. Podobniez mozna nagrzewac puste wewnatrz walce 6, 8 i 4, w których równiez krazy goracy plyn, Dzieki temu po¬ wlekanie uskutecznia sie w odpowiedniej temperaturze, zalezne) od jakosci farby, papieru, ilosci arkuszy, barwy arkusza i t. d. Przednia strone arkusza, zaopatrzo¬ nego juz w czesci kopjowe, poddaje sie chlodzeniu dla zapobiezenia przechodzeniu farby przez papier. W tym celu walec 3 moze byc pusty wewnatrz tak, aby mozna bylo przepuszczac przez dolna jego czesc jakikolwiek plyn chlodzacy, np. wode.Walec z kliszami posiada budowe na¬ stepujaca: na plycie miedzianej (fig. 2A), stanowiacej klisze, rytuje sie siatkowe po¬ wierzchnie do farby kopjowej, jakie za¬ mierza sie otrzymac na stronie odwrotnej arkusza, z kreskami siatki, biegnacemi naj¬ lepiej w dwu kierunkach wzgledem siebie prostopadlych.Wyrytowany rysunek siatkowy posiada zatem zeberka o szczycie, lezacym w pla¬ szczyznie kliszy, i komórki, stanowiace za¬ glebienia w kliszy.Plyte miedziana umieszcza sie na pla¬ szczu walca i przymocowywa klamerkami, listewkami lub w inny sposób dla uzyskania pewnego przylegania kliszy do walca. W ten sposób powstaje gotowy do uzycia wa¬ lec z kliszami.Po powierzchni walca 4 slizga sie po¬ miedzy walcami 8 i 3 lopatka 13, dotyka¬ jaca jedynie brzegów zeberek wyrytowane- go rysunku; przed kazdorazowem powleka¬ niem pozbawia ona farby cala czesc kliszy, odpowiadajaca strefom na odwrotnej stro¬ nie arkusza, które nie powinny byc powle¬ czone farba kopjowa, przyczem farba pozo¬ staje jedynie w komórkach wyrytowanego rysunku siatkowego w ilosci, zaleznej od ksztaltu i glebokosci tych komórek, które zkolei zaleza od plynnosci farby, rodzaju papieru i t. d.Opisane urzadzenie nadaje sie do po- - 2 -wlekania na goraco arkuszy, dls. wytwo¬ rzenia na stronie odwrotnej powierzchni kopjowych dowolnego ksztaltu.Do powlekania stosuja sie farby, lub warstewki materjalu, które sa plynne w temperaturze ich przyrzadzania i pozostaja stale w temperaturze ich uzycia.Takie wlasnosci fizyczne mozna uzy¬ skac zapomoca rozmaitych procesów che¬ micznych.Bardzo wazne jest zapobieganie prze¬ siakaniu farby przez papier, poniewaz cho¬ dzi tu o arkusze drukowane, których tekst na stronie przedniej powinien pozostac czy¬ sty; z tego wzgledu nalezy wogóle stosowac barwniki nierozpuszczalne lub slabo rozpu¬ szczalne i pozostajace niejako *ir zawiesze¬ niu w materjale.Nadaje sie np. materjal zawierajacy: wosku Carnauba 7 czesci rafinowanego wosku Montana 3 „ bialej waseliny 14 ,, W materjale tym mozna zawiesic pew¬ na ilosc jednego przynajmniej barwnika, pigmentu lub lakieru, zalezna od zabarwie¬ nia, jakie ma sie otrzymac, np. barwnika anilinowego, osadzonego na podkladzie mineralnym (siarczan glinowy). Jezeli cho¬ dzi o uzyskanie wiekszego natezenia bar* wy, to stosuje sie sole kwasu stearynowego lub olejowego barwników, ale w takim ra¬ zie nalezy ograniczyc stosunkowa ilosc tychze, celem unikniecia przesiakania przez papier.Tak przyrzadzona farba napelnia sie do* pewnej wysokosci koryto 5 tak, zeby walec 6 zanurzal sie w niej do pewnej glebokosci, przyczem dzieki dzialaniu poszczególnych walców i innych narzadów arkusze prze¬ chodza miedzy walcami 3 i 4, wskutek cze¬ go na pewnych miejscach zostaja powleczo ne farba, tern plynniejsza im ja lepiej ogrza¬ no, przyczem farba na miejscach powleczo¬ nych stygnie nagle w zetknieciu z walcem 3, poczem arkusze doprowadza sie na stól odbiorczy 12.Zamiast przymocowywania stanowiacej klisze plyty miedzianej do walca mozna u- miescic na walcu tym powloke, otaczajaca go ze wszech stron, i bezposrednio wyryc na niej, jak wskazuje fig. 2, siatkowy rysu¬ nek lub rysunki, co mozna wreszcie usku* tecznic z latwoscia bezposrednio np. sposoy bem galwanoplastycznym.Mozna poprzestac na zastosowaniu opi- sanego sposobu do arkuszy zadrukowanych juz na stronie przedniej, zaopatrujac je po stronie odwrotnej w powierzchnie kopjowe, umieszczane w okreslonych miejscach i po¬ siadajace pozadana forme. Mozna równiez uzywac arkuszy czystych i drukowac na nich po stronie przedniej jednoczesnie, to jest w czasie powlekania, napisy i figury tekstu dowolna metoda (typograficzna, he- liograficzna, a zwlaszcza swiatlodrukowa it. d.) (fig. 3).Urzadzenie do przeprowadzania jedno¬ czesnie obydwóch tych zabiegów moze slu¬ zyc do wykonywania druków z margine¬ sem o wyjmowaniu recznem lub samoczyn^- nem ukladaniu w stosach (fig. 3). W urza¬ dzeniu tern, którego wszystkie walce umie¬ szczone sa równolegle, papier odwija sie z walca 14 i przed dojsciem do walków 15 zostaje po jednej lub po obu stronach cze* sciowo zadrukowany napisami, rysunkami i t. d. dowolnym sposobem drukarskim (ty¬ pograficznie, litograficznie, zwlaszcza zas zapomoca swiatlodruku i t. d.). Nastepnie papier powleka sie po drugiej stronie w pewnych miejscach farba kopjowa zapomo¬ ca walca 16 z kliszami ogrzewanego i za¬ nurzonego bezposrednio w korycie 17 z far¬ ba i zaopatrzonego równiez w lopatke zgar¬ niajaca 18. Zetkniecie sie papieru z zaopa¬ trzonym w klisze walcem 16 reguluje walec 19, przesuwalny np, w kierunku prawie prostopadlym do ruchu papieru.Nastepnie papier przechodzi ma walec chlodzacy 20, najlepiej nie dotykajacy wal¬ ca z kliszami lecz, jak wspomniano, równo¬ legly don i osadzony w ten sposób, ze za- - 3 —pewnia on nalezyte zetkniecie sie papieru z kliszami na walcu 16, co mozna osiagnac przez podniesienie walca tego w ten sposób, by papier dotykal go ponad wspólna pla¬ szczyzne styczna do walców 19 i 20, przy- czem walec chlodzacy 20 osadzony jest przesuwalnie w plaszczyznie, przechodza¬ cej przez osie obu walców 16 i 20, co po¬ zwala regulowac szybkosc stygniecia papie¬ ru. Mozna równiez umiescic oba walce 16 i 20 w ten sposób, ze stykaja sie one a na¬ wet drugi z nich wywiera pewien nacisk na walec 16 z kliszami, co posiada znaczenie przy pewnych gatunkach farby kopjowej albo pewnych rodzajach papieru. Papier, wciagany przez pare walków 21 i 22, podle¬ ga nastepnie cieciu przy pomocy dowolnego przyrzadu, zanim, schwytany przez walki wciagajace 23, zostanie zlozony w arku¬ szach na stole odbiorczym 24.Istnieje wreszcie moznosc zadrukowy- wania arkuszy cienkiej tektury, bristolu, papieru kalkowego i innych materjalów pa¬ pierniczych, nadajacych sie do drukowania jednoczesnie czy to po jednej, czy po dru¬ giej, czy po obu stronach, tekstami, figura¬ mi, rysunkami i t. d. oraz powierzchniami kopjowemi w calosci lub czesciowo we wszelkich okreslonych postaciach. Odpo¬ wiednie urzadzenie do wykonywania tego przedstawia fig. 4.Czesc urzadzenia, poprzedzajaca walec 20, moze byc wykonana zgodnie z powyzej podanym opisem.Poza tern jednak urzadzenie posiada je¬ szcze drugi walec 25 z kliszami, zaopatrzo¬ ny w osobne koryto 26 z farba i odpowied¬ nia lopatka 27. Walec ten powleka farba kopjowa miejsca po drugiej stronie papieru.Zetkniecie sie papieru z kliszami uzyskuje sie tak, jak to opisano poprzednio, a regulo¬ wanie tego zetkniecia odbywa sie zapomoca walca 28, oczywiscie, równoleglego do po¬ przednich i przesuwalnego prostopadle do swej osi.Do chlodzenia powlekanego w ten spo¬ sób papieru stosuje sie np. urzadzenie dmu- i chawkowe 29, posiadajace dwie dysze po ' jednej z kazdej strony papieru, przyczem chlodzenie reguluje sie przez zmiane odle¬ glosci miedzy dyszami oraz przez przesu¬ wanie ich równolegle do kierunku ruchu pa¬ pieru.Powleczony i ochlodzony w ten sposób papier przechodzi miedzy walkami 30 i 31 oraz 32 i 33 i po pocieciu mechanizmem 34 dostaje sie miedzy walki 35, które go ukla¬ daja jako arkusze na stole odbiorczym 36.Wynalazek nie ogranicza sie do po¬ szczególnych zabiegów lub poszczególnych mechanizmów, opisanych powyzej i przed¬ stawionych na zalaczonym rysunku, lecz obejmuje równiez rozmaite odmiany. PL