PL180308B1

PL180308B1 - Środek płynny do nawożenia dolistnego roślin i sposób jego wytwarzania

Info

Publication number: PL180308B1
Application number: PL96314656A
Authority: PL
Inventors: Roman Czuba; Jozef Hoffmann; Henryk Gorecki; Andrzej Kubiczek; Julian Kazibut; Adam Weglarz; Barbara Weglarz
Original assignee: Przed Intermag Sp Z Oo; Przedsi Biorstwo Intermag Spoe
Priority date: 1996-06-05
Filing date: 1996-06-05
Publication date: 2001-01-31
Also published as: PL314656A1

Abstract

1. Środek pfynay oo nawożenią eg1 irtaego roślin, a eg szczególności rzroakn, roślin wkopowych, zbóz, roślin strączkowych, traw, kukurydzy zawierający makroskładniki nawozowe: azot, magnez i schelatowane mikroelementy: Zn, Mn, Fe, Cu, B, Mo, Ti w tymmangan i Oelazo w formie dwuwartościowej, znamienny tym, Oe posiada azotw postaci amidowej, anionowe mikroelementy, kationowemikroelementy schelatowane za pomocą soli sodowej kwasu etylenzdwurminocnterzzctzwego o podstawieniujonów sodu więcej niO 2, cytrynianu sodu i dodatkowo aminokwasów lub ich soli w ilości od 0,2 do 5% wagowych, dogodnie hydroksylami, a ponadto posiada 0,5-2% wagowych związków powierzchniowo czynnych, dogodnie separanu i domieszki witaminowe w ilości co najmniej 0,03% wagowych. 9. Sposób wytwarzania środka płynnego do nawoOenia dolistnego roślin przez rozpuszczenie w wodzie makroskładników nawozowych i mikroskładników w formie schelatowanej, znamienny tym, Oe przy ograniczeniu kontaktu roztworu z tlenem i przy zachowaniu lrminrrnegz przepływu roztworu najpierw rozpuszcza się w roztworze soli sodowej kwasu etylenzOwuammzczierooctzwego o podstawieniujonów sodu więcej nic 2, mikroelementy takie jak. B i Mo, po czym wprowadzając dodatkowe związki chelatujące, w tym kwas cytrynowy prowadzi się chelatację mikroelementów kationowych, a mianowicie: Zn, Mn, Fe, Cu Ti stosując zasadę dozowania składników w kolejności tworzenia kompleksów o zmniejszającej się sile wiązania kationów z cząstką chelatującą, następnie dodaje się związki powierzchniowo czynne, substancje nnztowe i na końcu dodatek witamin i preparat tytanowy

Description

Przedmiotem wynalazku jest środek płynny do nawożenia dolistnego roślin, a w szczególności rzepaku, roślin okopowych, zbóż, roślin strączkowych, traw, kukurydzy oraz sposób jego wytwarzania.

Technologia dolistnego dokarmiania upraw polowych pozwala na obniżenie ilości stosowanych nawozów przy jednoczesnym zwiększeniu plonów.

Dolistne dokarmianie jest uzupełniającym zabiegiem żywienia roślin składnikami nawozowymi, który stosuje się dodatkowo poza nawożeniem klasycznym.

Z uwagi na zróżnicowane zapotrzebowanie poszczególnych roślin na poszczególne mikroelementy, środki nawozowe muszą mieć zróżnicowaną zawartość mikro i makro-składników. Forma wprowadzonego dolistnie składnika i faza rozwojowa rośliny decydują o tempie jego przemieszczania w roślinie do miejsc intensywnego wzrostu i rozwoju. Propozycje składników w środku nawozowym powinny być dostosowane do wczesnych faz rozwojowych roślin i uwzględniać możliwość uzyskania wysokich plonów.

Znany jest z polskiego opisu patentowego nr 160 585 wieloskładnikowy nawóz płynny do dokarmiania dolistnego buraków, rzepaku i roślin strączkowych. Nawóz ma postać wodnego roztworu zawierającego magnez wprowadzony w postaci chloru i schelatowane za pomocą kwasu cytrynowego lub jego soli amonowej, sodowej lub potasowej mikroelementy: Fe, Zn, Cu, Mn, B i Mo z których Zn, Cu i Mn są wprowadzone w postaci chlorku. Fe w postaci siarczanu a Mo w postaci molibdenianu amonu. Istotę tego rozwiązania stanowi bor w postaci metaboranu sodowego. Metaborian sodowy jest wytworzony przez rozpuszczenie kwasu borowego lub boraksu w wodnym roztworze ługu sodowego. W zależności od rodzaju dokarmianych roślin: buraki, rzepak, rośliny strączkowe nawóz zawiera odpowiednią ilość boru i mikroelementów: Cu, Zn, Mn, B, Fe, Mo w określonym wzajemnym stosunku wagowym jak i w stosunku do zawartości magnezu.

180 308

Według przykładowych sposobów wytwarzania nawóz otrzymuje się przez zmieszanie dwóch odrębnie sporządzonych roztworów i ich zneutralizowanie.

Znane są też z polskich opisów patentowych sposoby wytwarzania wieloskładnikowych nawozów płynnych do nawożenia dolistnego.

Według opisu patentowego nr 153 698 nawozy wytwarza się poprzez oddzielne przygotowanie dwu lub kilku roztworów zawierających rozpuszczone w wodzie składniki pokarmowe roślin to jest mikroelementy, makroskładniki nawozowe i ewentualnie bioregulatory, a następnie połączenie przygotowanych roztworów.

Przygotowanie roztworu zawierającego mikroelementy Fe, Mn, Cu, Zn, Co i Mg odbywa się przez,kompleksowanie tych mikroelementów występujących w postaci łatworozpuszczalny ch soli, korzystnie chlorków i/lub siarczanów i/lub azotanów za pomocą wodnego roztworu cytrynianu amonu i/lub cytrynianu potasu i/lub cytrynianu sodu i/lub kwasu cytrynowego wprowadzonych w ilości 10-80% zapotrzebowanie stechiometrycznego o korzystnym stężeniu powyżej 0,05 mola/litr.

W przypadku użycia kwasu cytrynowego roztwór neutralizuje się substancjami alkalicznymi do cytrynianów, korzystnie amoniakiem lub wodorotlenkiem potasu, następnie do otrzymanego roztworu dodaje się rozpuszczalne w wodzie związki boru i/lub molibdenu takie jak: kwas borowy i molibdenian amonu. Roztwór ten łączy się z przygotowanym roztworem lub roztworami makroskładników nawozowych NPK, to jest soli azotowych i/lub fosforowych i/lub potasowych i/lub magnezowych i ewentualnie dodaje bioregulatory takie jak sole kwasu neftylooctowego, 4-amino-6 tert. butylo-3 tiometylo -1,2,4 triazin -5 - (4H)- on, witaminę Β1, oraz substancje zwiększające przyczepność nawozu do roślin takie jak karboksymetylocelulozę.

Sposób otrzymywania ciekłych koncentratów nawozowych zawieraj ących mikroelementy Zn i/lub Mn i/lub Cu i/lub Fe i/lub B i/lub Mo i/lub Co oraz makroelementy takie jak: azot i/lub potas i/lub magnez występujące w postaci związków całkowicie rozpuszczalnych w wodzie, które to koncentraty mogąbyć stosowane po rozcieńczeniu do nawożenia dolistnego przedstawiono w opisie patentowym nr 167 490. Sposób polega na tym, że sporządza się wodny roztwór siarczanu i/lub azotanu magnezowego albo siarczanu i/lub azotanu magnezowego z glikonianem sodowym i/lub potasowym w ilości zabezpieczającej zawartość magnezu w koncentracie na poziomie 0,3 - 6% Mg. Następnie do tego roztworu wprowadza się kwas cytrynowy oraz mocznik, po czym dodaje się jednocześnie wersenian dwusodowy i siarczan miedziowy i/lub cynkowy oraz roztwór wody amoniakalnej i/lub gazowy amoniak dla wytworzenia łatworozpuszczalnego kompleksu siarczanu czteroaaminomiedziowego i/lub siarczanu amonowo-cynkowego wprowadzając amoniak w stosunku wagowym do sumy Cu i Zn od 1 :0,02 do 1 : 3,5. Z kolei wprowadza się do roztworu kwas borowy i/lub boraks i/lub molibdenian amonowy i/lub sole Fe i/lub Mn i/lub Co, korzystnie siarczany i ewentualnie uzupełnia zawartość azotu i potasu w koncentracie saletrą amonową i/lub potasową dla zabezpieczenia końcowych zawartości w koncentracie tych składników na poziomie N- 4 - 28%, K₂O - 0,7%.

Zadaniem wynalazku jest opracowanie składu środka do nawożenia dolistnego roślin oraz sposobu jego wytwarzania w jednym etapie. Zgodnie z postawionym zadaniem środek nawozowy powinien spełniać wymagania konkretnej rośliny w zależności od okresu jej rozwoju czyli winien być łatwo wchłaniany przez liście (rozchylanie porów, zmniejszenie napięcia powierzchniowego na styku roztworu z liściem), działać intensyfikująco na pobranie składników pokarmowych z gleby i być wygodny do stosowania, również w mieszaninie z innymi środkami ochrony roślin.

Środek płynny do nawożenia dolistnego roślin, a w szczególności rzepaku, roślin okopowych, zbóż, roślin strączkowych, traw, kukurydzy - według wynalazku - posiada azot w postaci amidowej, anionowe mikroelementy, kationowe mikroelementy schelatowanie za pomocą soli sodowej kwasu etylenodwuamirioczterooctowego (EDTA) o podstawieniu jonów sodu więcej niż 2, cytrynianu sodu i dodatkowo aminokwasów lub ich soli w ilości od 0,2 do 5% wagowych, dogodnie hydroksylaminy.

180 308

Ponadto środek posiada 0,5-2% wagowych środków powierzchniowo czynnych dogodnie separanu i domieszki witaminowe w ilości co najmniej 0,03% wagowych.

Dla każdego rodzaju roślin przeznaczony jest określony typ środka do nawożenia dolistnego.

Środek według wynalazku do nawożenia dolistnego rzepaku i gorczycy charakteryzuje się tym, że w jego składzie łączna zawartość makro składników (N + Mg) wynosi 12,0% wagowych ± 2, a mikroelementów 2,235% wagowych, przy zachowaniu wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów kationowych Zn: Mn: Fe : Cu : Ti = 0,60 :.0,50 :0,50 :0,10 : 0,03 z tolerancją zawartości poszczególnych składników ± 20%.

Natomiast środek do nawożenia dolistnego ziemniaków charakteryzuje łączna zawartość makroskładników (N + Mg) wynosząca 12,0% wagowych ± 2, a mikroelementów 2,285% wagowych, przy zachowaniu wzaj emnego stosunku wagowego mikroelementów kationowych Zn : Mn : Fe : Cu : Ti = 0,65, 0,60 : 0,35 : 0,15 : 0,03 z tolerancją zawartości poszczególnych składników ± 20%.

Środek do nawożenia dolistnego zbóż, traw nasiennych ma w swoim składzie łączną zawartość makroskładników (N + Mg) wynosi 12,4% wagowych ± 2, a mikroelementów 4,09% wagowych, przy zachowaniu wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów kationowych Mn : Zn : Fe: Cu : Ti = 1,10 : 1,00 :1,00 :0,90 : 0,01 z tolerancją zawartości poszczególnych składników ± 20%.

Z kolei środek do nawożenia dolistnego roślin strączkowych charakteryzuje się łączną zawartością makroskładników (N + Mg) wynoszącą 4,20% wagowych ± 2, a mikroskładników 1,73% wagowych, przy zachowaniu wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów kationowych Mn: Zn: Fe: Cu: Ti = 0,40 :0,30 : 0,30 :0,20 : 0,03 ztolerancjązawartości poszczególnych składników ± 20%, oraz z domieszką Co wynoszącą około 0,0005% wagowych.

Środek do nawożenia dolistnego buraków zawiera dodatkowo Naw ilości około 1,5% wagowych, przy czym łączna zawartość makroskładników (N + Mg + Na) wynosi 10,7% wagowych ± 2, a mikroelementów - 2,146% wagowych, przy zachowaniu wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów kationowych Zn : Mn : Fe : Cu : Ti - 0,65 : 0,65 : 0,20 : 0,12 : 0,02 z tolerancją zawartości poszczególnych składników ± 20%.

Inny środek do nawożenia dolistnego traw paszowych, łąkowych i uprawnych zawiera dodatkowo Na w ilości około 1,5% wagowych i J w ilości około 0,003% wagowych, przy czym łączna zawartość makroskładników (N + Mg+Na) wynosi 12,5% wagowych ± 2, mikroelementów 2,068% wagowych, przy zachowaniu wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów kationowych Mn: Zn: Fe: Cu: Ti = 0,55 :0,50:0,50:0,30:0,01 ztolerancjązawartości poszczególnych składników ± 20%.

Natomiast środek do nawożenia dolistnego kukurydzy zawiera dodatkowo K w ilości około 1% wagowego, N w ilości około 0,3% wagowego, przy czym łączna zawartość makroskładników (N + Mg + K + Na) wynosi 13,8% wagowych ± 2, a mikroelementów 1,435% wagowych, przy zachowaniu wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów kationowych Zn : Fe : Mn : Cu : Ti = 0,40 : 0,40 : 0,30 : 0,20 : 0,03 z tolerancją zawartości poszczególnych składników ± 20%.

Będący również przedmiotem wynalazku sposób wytwarzania środka płynnego do nawożenia dolistnego roślin polega na tym, że przy ograniczeniu kontaktu roztworu z tlenem i przy zachowaniu laminamego przepływu roztworu najpierw rozpuszcza się w roztworze soli sodowej kwasu etylenodwuaminoczterooctowego (EDTA) o podstawieniu jonów sodu więcej niż 2, mikroelementy takie jak : B, Mo. Następnie wprowadzając dodatkowe związki chelatujące w tym kwas cytrynowy prowadzi się chelatację mikroelementów kationowych, a mianowicie : Zn, Mn, Fe, Cu, Ti stosuj ąc zasadę dozowania składników w kolejności tworzenia kompleksów o zmniej szającej się sile wiązania kationów z cząstkąchelatującą. Z kolei do roztworu dodaje się związki powierzchniowo czynne takie jak przykładowo seperan, gigtar, substancje azotowe i na końcu dodatek witamin i preparat tytanowy. Do roztworu wprowadza się każdy następny składnik po rozpuszczeniu poprzedniego. Jako dodatkowy związek chelatujący stosuje się aminokwasy lub

180 308 ich sole dogodnie hydroksylaminę wprowadzając je przed kwasem cytrynowym. Związki manganowe wprowadza się do roztworu o temperaturze co najmniej 60°Ć, i przy odczynie pH - najwyżej 5. Związki żelaza wprowadza się do roztworu o temperaturze co najmniej 60°C i przy odczynie pH najwyżej 3,5. Dodatki witaminowe takie jak: witamina C, witaminy z grupy B i witaminy A + B wprowadza się w temperaturze poniżej 30°C.

Środek do nawożenia dolistnego roślin, będący przedmiotem wynalazku odznacza się niespodziewanie wysoką stabilnością i dużą trwałością pod względem fizykochemicznym. Stosowanie środka o specj alnie dobranych stężeniach składników nawozowych, o nowych dodatkach i o nowej technologii prowadzi do uzyskania niespodziewanego efektu związanego z aktywacją procesów biochemicznych, a zwłaszcza aktywizacją procesu fotosyntezy i intensywnością pobierania składników pokarmowych z gleby. Zaletą sposobu jest możliwość wytwarzania danej partii nawozu w jednym procesie, a mianowicie w jednym reaktorze - mieszalniku, bez konieczności łączenia ze sobą dwóch lub więcej roztworów. Ponadto istnieje możliwość kontroli procesu ponieważ przez cały czas prowadzenia reakcji, roztwór pozostaje klarowny.

Przykładl. Skład środka płynnego do nawożenia dolistnego rzepaku i gorczycy, w częściach wagowych:

woda	-361
czterosodowa sól kwasu EDTA	-80
kwas borowy	- 28,60
molibdenian amonowy	-0,09
kwas cytrynowy	- 1
hydroksylamina	- 10
seperan	- 10
witaminy	-0,5
siarczan miedzi	-4,2
siarczan cynku	-26
siarczan manganu	- 15
siarczan żelaza	-25
chlorek magnezu	- 167
mocznik	-217
preparat tytanowy	~ 55

Wytwarzanie środka : Do zbiornika o kształcie walca, którego średnica jest dwukrotnie mniejsza od wysokości roboczej wlewa się wodę, uruchamia wolnoobrotowe mieszadło i wprowadza kolejno składniki stosując zasadę, że każdy następny składnik wprowadza się po rozpuszczeniu poprzedniego. Najpierw do wody dodaje się czterosodowej soli kwasu EDTA. Po jej rozpuszczeniu czyli po około 5 minutach do roztworu wprowadza się związki anionowe takie jak: kwas borowy i molibdenian amonowy. Następnie po ogrzaniu do temperatury 35°C, do roztworu wprowadza się składniki kationowe: siarczan miedzi, siarczan cynku w kolejności tworzenia coraz to mniej trwałych kompleksów, a zatem charakteryzujących się siłą wiązania kationów z cząstką chelatującą. Z kolei roztwór podgrzewa się do temperatury 65°C, koryguje pH do wysokości 4,5, wsypuje siarczan manganu i całkowicie go rozpuszcza. W tej samej temperaturze, lecz przy obniżonym pH do 3,5 dodaje się do roztworu siarczanu żelaza. Oba składniki rozpuszczają się po 18 minutowym mieszaniu. Następnie rozpuszcza się chlorek magnezu. Po dodaniu składników kationowych, do roztworu wprowadza się hydroksylaminę, a następnie kwas cytrynowy. Z kolei dozuje się separan i mocznik, po rozpuszczeniu któremu wyłącza się ogrzewanie. W ostatnim etapie, do roztworu wprowadza się dodatek witaminowy i preparat tytanowy. Otrzymany roztwór uzupełnia się wodą do 800 1, koryguje PPH do poziomu 4-6 i konfekcjonuje.

Przykład II. Skład środka płynnego do nawożenia dolistnego ziemniaków, w częściach wagowych:

woda- 360 czterosodowa sól kwasu EDTA- 80 kwas borowy -28,60

180 308

molibdenian amonowy	-0,09
kwas cytrynowy	-0,64
hydroksylamina	-10
gigtar	- 10
witaminy	-0,6
siarczan miedzi	-5,9
siarczan cynku	-28,6
siarczan manganu	-18,5
siarczan żelaza	- 17,7
chlorek magnezu	-167
mocznik	-217
preparat tytanowy	-55,3
Przykład III. Skład środka płynnego do nawożenia dolistnego zbóż ozimych i jarych,
traw nasiennych i kukurydzy, w częściach wagowych:
woda	-250
czterosodowa sól kwasu EDTA	-165
kwas borowy	-4,5
molibdenian amonowy	-OJ
kwas cytrynowy	-2,2
hydroksylamina	-24
separan	- 13
witaminy	- 1,5
siarczan miedzi	-36
siarczan cynku	-44,5
siarczan manganu	-35
siarczan żelaza	-51
chlorek magnezu	- 143
mocznik	-210
preparat tytanowy	-18,4
Wytwarzanie środków opisanych	w przykładach II i III prowadzi się analogicznie jak w
przykładzie I.
Przykład IV. Skład środka płynnego do nawożenia dolistnego roślin strączkowych, w

częściach wagowych:

woda	-463
czterosodowa sól kwasu EDTA	-100
kwas borowy	-29
molibdenian amonowy	-0,06
kwas cytrynowy	-1,3
hydroksylamina	-9
seperan	-7
witaminy	-0,8
siarczan kobaltu	- 0,025
siarczan miedzi	-7,8
siarczan cynku	- 13
siarczan manganu	-12
siarczan żelaza	- 15
chlorek magnezu	-267
mocznik	-21,5
preparat tytanowy	~ 54

Wytwarzanie środka : Analogicznie jak w przykładzie I z tym, że domieszki siarczanu kobaltu wprowadza się po rozpuszczeniu siarczanu miedzi.

180 308

Przykłady. Skład środka płynnego do nawożenia dolistnego buraków, w częściach wagowych:

woda - 320 czterosodowa sól kwasu EDTA kwas borowy molibdenian amonowy kwas cytrynowy etylenodwuamina gigtar witaminy chlorek magnezu siarczan miedzi siarczan cynku siarczan manganu siarczan żelaza chlorek sodu mocznik

- 104 -29 -0,15 -0,55 - 9 - 8 -0,7 -260 -4,9 -28,7 - 20 - 10 - 38 - 131

preparat tytanowy - 36,7

Wytwarzanie środka: Analogicznie jak w przykładzie I z tym, że chlorek sodu wprowadza się do roztworu po rozpuszczeniu siarczanu żelaza.

Przykład VI. Skład środka płynnego do nawożenia dolistnego traw paszowych : łąkowych i uprawnych, w częściach wagowych:

woda	-313
czterosodowa sól kwasu EDTA	- 105
kwas borowy	-8,5
molibdenian amonowy	- 0,096
kwas cytrynowy	-0,86
etylenodwuamina	- 10
separan	- 11
witaminy	-0,8
siarczan miedzi	- 12
siarczan cynku	-22
siarczan manganu	- 17
siarczan żelaza	-25,2
chlorek magnezu	-245
chlorek sodu	-38
jodek potasu	- 0,064
mocznik	- 174
preparat tytanowy	~ 18,3
Wytwarzanie środka: Analogicznie jak	w przykładzie I z tym, że jodek potasu wprowadza
się po rozpuszczeniu siarczanu zelaza a po nim - chlorek sodu.
Przykład VII. Skład środka płynnego do nawożenia dolistnego kukurydzy, w częściach
wagowych: woda	-310
czterosodowa sól kwasu EDTA	- 100
kwas borowy	-5,7
molibdenian amonowy	-0,09
kwas cytrynowy	-0,85
hydroksylamina	-8
gigtar	-9
witaminy	-6
siarczan miedzi	-7,9

180 308 siarczan cynku siarczan manganu siarczan żelaza chlorek magnezu chlorek sodu chlorek potasu mocznik preparat tytanowy

- 17,6 -9,3

-208

-7,7

-217 ~ 53

Wytwarzanie środka: Analogicznie jak w przykładzie I z tym, że po rozpuszczeniu chlorku magnezu dodaje się chlorku sodu a następnie chlorku potasu.

Stosowanie: Środek płynny do nawożenia dolistnego roślin, analogicznie jak inne tego typu środki można stosować dolistnie za pomocą powszechnie stosowanych rozpylaczy. Rozpylać można czystym środkiem po rozcieńczeniu wodą dogodnie w stosunku 5 litrów wody na 1 litr nawozu lub w połączeniu z innymi roztworami nawozowymi i/lub pestycydami których dobór i stężenie zależy od rodzaju rośliny, terminu oprysku i tym podobnie.

Przykładowo środek do dolistnego dokarmiania rzepaku można stosować łącznie z 12% wodnym roztworem mocznika na rzepak i z 6% roztworem na gorczycę białą. Można go też łączyć z 2,8% wodnym roztworem jednowodnego siarczanem magnezowego lub z 5% wodnym roztworem siedmio wodnego siarczanu magnezu zarówno w opryskach rzepaku jak i gorczycy. Ciecz robocza może też zawierać wszystkie trzy wymienione składniki a ponadto odpowiedni pestycyd, lecz w dolnej zalecanej dawce.

180 308

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 60 egz. Cena 2,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Środek płynny do nawożenia dolistnego roślin, a w szczególności rzepaku, roślin okopowych, zbóż, roślin strączkowych, traw, kukurydzy zawierający makroskładniki nawozowe: azot, magnez i schelatowane mikroelementy: Zn, Mn, Fe, Cu, B, Mo, Ti w tym mangan i żelazo w formie dwuwartościowej, znamienny tym, że posiada azot w póstaci amidowej, anionowe mikroelementy, kationowe mikroelementy schelatowane za pomocą soli sodowej kwasu etylenodwuaminoczterooctowego o podstawieniu jonów sodu więcej niż 2, cytrynianu sodu i dodatkowo aminokwasów lub ich soli w ilości od 0,2 do 5%wagowych, dogodnie hydroksylaminy, a ponadto posiada 0,5-2% wagowych związków powierzchniowo czynnych, dogodnie separanu i domieszki witaminowe w ilości co najmniej 0,03% wagowych.
2. Środek do nawożenia dolistnego rzepaku i gorczycy według zastrz. 1, znamienny tym, że w jego składzie łączna zawartość makroskładników N + Mg wynosi 12,0% wagowych ± 2, a mikroelementów 2,235% wagowych, przy zachowaniu wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów kationowych Zn: Mn: Fe: Cu: Ti = 0,60:0,50:0,50:0,10:0,03 z tolerancjązawartości poszczególnych składników ± 20%.
3. Środek do nawożenia dolistnego ziemniaków według zastrz. 1, znamienny tym, że w jego składzie łączna zawartość składników N + Mg wynosi 12,0% wagowych ± 2, a mikroelementów 2,285% wagowych, przy zachowaniu wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów kationowych Zn : Mn : Fe : Cu : Ti = 0,65, 0,60 : 0,35 : 0,15 : 0,03 z tolerancją zawartości poszczególnych składników ± 20%.
4. Środek do nawożenia dolistnego zbóż, traw nasiennych według zastrz. 1, znamienny tym, ze w jego składzie łączna zawartość makroskładników N + Mg wynosi 12,4% wagowych ± 2, a mikroelementów 4,09% wagowych, przy zachowaniu wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów kationowych Mn: Zn: Fe: Cu: Ti = 1,10 :1,00 :1,00 :0,90 : 0,01 ztolerancją zawartości poszczególnych składników ± 20%.
5. Środek do nawożenia dolistnego roślin strączkowych według zastrz. 1, znamienny tym, że w jego składzie łączną zawartość makroskładników N + Mg wynosi 4,20% wagowych ± 2, a mikroskładników 1,73% wagowych, przy zachowaniu wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów kationowych Mn: Zn: Fe: Cu: Ti = 0,40 :0,30 : 0,30 :0,20 : 0,03 z tolerancją zawartości poszczególnych składników ± 20%, a domieszka Co wynosi około 0,0005% wagowych.
6. Środek do nawożenia dolistnego buraków według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera dodatkowo Na w ilości około 1,5% wagowych, przy czym łączna zawartość makroskładnikówN + Mg + Na wynosi 10,7% wagowych ± 2, a mikroelementów - 2,146% wagowych, przy zachowaniu wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów kationowych Zn : Mn : Fe : Cu : Ti = 0,65 : 0,65 : 0,20 : 0,12 : 0,02 z tolerancją zawartości poszczególnych składników ± 20%.
7. Środek do nawożenia dolistnego traw paszowych, łąkowych i uprawnych według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera dodatkowo Na w ilości około 1,5% wagowych i J w ilości około 0,003% wagowych, przy czym łączna zawartość makroskładników N + Mg + Na wynosi 12,5% wagowych ± 2, mikroelementów 2,068% wagowych, przy zachowaniu wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów kationowych Mn : Zn: Fe : Cu: Ti = 0,55 : 0,50 : 0,50 : 0,30 : 0,01 z tolerancją zawartości poszczególnych składników ± 20%.
8. Środek do nawożenia dolistnego kukurydzy według zastrz. 1, znamienny tym, że zawiera dodatkowo K w ilości około 1% wagowego Na w ilości około 0,30% wagowego, przy czym łączna zawartość makroskładnikówN + Mg + K + Na wynosi 13,80% wagowych ± 2,

180 308 a mikroelementów 1,435% wagowych, przy zachowaniu wzajemnego stosunku wagowego mikroelementów kationowych Zn: Fe : Mn : Cu: Ti = 0,40 : 0,40 : 0,30 : 0,20 : 0,03 z tolerancją zawartości poszczególnych składników ± 20%.
9. Sposób wytwarzania środka płynnego do nawożenia dolistnego roślin przez rozpuszczenie w wodzie makro składników nawozowych i mikroskładników w formie schelatowanej, znamienny tym, że przy ograniczeniu kontaktu roztworu z tlenem i przy zachowaniu laminarnego przepływu roztworu najpierw rozpuszcza się w roztworze soli sodowej kwasu etylenodwuaminoczterooctowego o podstawieniu jonów sodu więcej niż 2, mikroelementy takie jak: B i Mo, po czym wprowadzając dodatkowe związki chelatujące, w tym kwas cytrynowy prowadzi się chelatację mikroelementów kationowych, a mianowicie: Zn, Mn, Fe, Cu Ti stosując zasadę dozowania składników w kolejności tworzenia kompleksów o zmniejszającej się sile wiązania kationów z cząstkąchelatującą, następnie dodaje się związki powierzchniowo czynne, substancje azotowe i na końcu dodatek witamin i preparat tytanowy.
10. Sposób według zastrz. 9, znamienny tym, że do roztworu wprowadza się każdy następny składnik po rozpuszczeniu poprzedniego.
11. Sposób według zastrz. 9, znamienny tym, że jako dodatkowy związek chelatujący stosuje się aminokwasy lub ich sole, dogodnie hydroksylaminę, wprowadzając je przed kwasem cytrynowym.
12. Sposób według zastrz. 9 lub 10, znamienny tym, że związki manganowe wprowadza się do roztworu o temperaturze co najmniej 60°C i przy odczynie pH - najwyżej 5.
13. Sposób według zastrz. 9 lub 10, znamienny tym, że związki żelaza wprowadza się do roztworu o temperaturze co najmniej 60°C i przy odczynie pH najwyżej 3,5.
14. Sposób według zastrz. 9 lub 10, znamienny tym, że dodatki witaminowe takie jak: witamina C, witaminy z grupy B i witaminy A + B wprowadza się w temperaturze poniżej 30°C.

* * *