Rózne gatunki krochmalu zachowuja sie róznie wobec wody. Zwykly krochmal surowy (maczka ziemniaczana) daje, zmie¬ szany z zimna woda, plyn mleczny, z któ¬ rego po kilku minutach przy staniu osadza sie znowu krochmal. Krochmal rozpu¬ szczalny zachowuje sie tak samo. W po¬ laczeniu z woda wrzaca surowy krochmal daje gesty kiajster, natomiast krochmal rozpuszczalny, rzadki rozczyn. Krochmal peczniejacy (moczony w zimnie) moze byc w stanie czystym mieszany z zimna woda bez tworzenia sie klabów tylko w stanie grubo mielonym, poniewaz mialko mielony krochmal tego rodzaju daje z zimna woda klaby. Lecz grubo mielony krochmal po¬ siada, mimo ze moze byc mieszany z woda bez klabów, te wade, ze moczy sie bardzo powoli, gdyz potrzeba do tego najmniej 10 godzin.Przy wyrobie krochmalu grubo zmielo¬ nego i bez tworzenia sie klabów odpada przy mieleniu bezwatpienia duzy procent mialkiego krochmalu, który musi byc od¬ dzielony, gdyz znowu powodowalby two¬ rzenie klabów.Sposób niniejszy ma na celu usuniecie tworzenia sie klabów w krochmalu, pecz¬ niejacym na zimno. Okazalo sie, ze przez dodanie srodków, które przedluzaja mo¬ czenie i pecznienie krochmalu, do kroch¬ malu surowego lub do plynu, uzywanego do zawieszenia krochmalu surowego, lub do gotowego krochmalu do moczenia, zapobiega sie tworzeniu klabów. Bardzo odpowied- niemi okazaly sie takie srodki, które zge-4 szczaja kiajster krochmalowy, oraz takie, które wydzielaja krochmal z wodnistego rozczynu. Do pierwszych naleza przede- wszystkiem zwiazki glinu np. alun, siar¬ czan glinu, gliniany alkalij, slabo alkalicz¬ nie reagujace sole sodowe i potasowe, jak boraks i fosforan sodu, kwas garbnikowy i jego sole, kwas borowy, sole kwasów tlu¬ szczowych, olejowych i zywicowych.Do ostatnich naleza sole magnezowe, mianowicie sól gorzka* Przyklad. Do zmoczenia 100 kg macz¬ ki ziemniaczanej bierze sie 100 1 wody, w której rozpuszczono 1 kg boraksu. Mie^ szanine poddaje sie sklajstrowaniu na po¬ wierzchniach goracych i suszeniu. Tak o- trzymany krochmal posiada zdolnosc pecz¬ nienia i moczenia nawet w stanie drobno zmielonym przy zmieszaniu z woda bez powstawania klabów.Celem wyrobu rozpuszczalnego kroch¬ malu próbowano przerabiac krochmal za- pomoea kwasnych lub kwasno reagujacych soli, np. kwasnego szczawianu potasu lub alunu sodowego lub tym podobnych soli (patent niemiecki Nr 119265). Pr zytem trzeba bylo podgrzewac przez dluzszy czas, azeby osiagnac przemiane krochma¬ li! Otrzymany rozpuszczalny krochmal daje, jak podano wyzej, w polaczeniu zzi- mna woda plyn mleczny. Droga powyz¬ sza nie mozna otrzymac krochmalu pecz¬ niejacego.W celu otrzymania elastycznego mate- rjalu dla wypelnienia pneumatyków pod¬ grzewano krochmal z wodnistym rozczy- nem magnezu chlorowego az do pekniecia ziarnek krochmalowych (patent szwajcar¬ ski Nr 48853). W tym przypadku naste¬ puje tworzenie sie klajstru. Otrzymany materjal jest trudno rozpuszczalny w wo¬ dzie i w tych warunkach nie powstaja klaby.W celu zas otrzymania krochmalu pecz¬ niejacego w zimnie, sklajstrowano kroch¬ mal w obecnosci wody z alkaljami o dzia¬ laniu alkalicznem i calosc suszono, a na¬ stepnie mielono (patent niemiecki Nr 224663), przytem stosowano takze kwasy i srodki, latwo wydzielajace tlen. Sposób ten dotyczy wyrobu krochmalu pecznieja¬ cego, natomiast dodatki, stosowane w spo¬ sobie niniejszym, wplywaja wprawdzie na wlasciwosci krochmalu peczniejacego, lecz nie moga prowadzic do jego tworzenia. Do¬ datki wedlug sposobu niniejszego róznia sie od srodków, stosowanych do wyrobu krochmalu peczniejacego. Do wyrobu te¬ go krochmalu frie sa wogóle dodatki soli lub srodków zasadowych bezwzglednie potrzeb¬ ne. Istnieja bowiem* takze sposoby, w których dodatków nie stosuje sie wcale.Bez wzgledu na to, jak wyrobiono krochmal peczniejacy, posiada on te wade, ze tworza sie klaby, które wlasnie usuwa * wynalazek niniejszy. Abstrahujac od za¬ pobiegania tworzeniu sie klabów, posiada¬ ja niektóre z zastosowanych wedlug wyna¬ lazku srodków np. alun i sól gorzka, ten skutek, ze powstaje kiajster w rodzaju szmalcu, nie ciagnacy sie wlóknisto, co ma wielkie znaczenie w pewnych wypadkach, np. przy naklejaniu tapet. PL PL