PL176709B1

PL176709B1 - Sposób i narzędzie formujące do wytwarzania formowanego wtryskowo wyrobu z pustym w środku obrzeżem

Info

Publication number: PL176709B1
Application number: PL95315532A
Authority: PL
Inventors: Manfred Brauner
Original assignee: Perstorp Ab
Priority date: 1994-01-28
Filing date: 1995-01-20
Publication date: 1999-07-30
Also published as: SE503969E; HU9602059D0; EP0742752A1; AU1593995A; EP0742752B1; WO1995020477A1; HU213851B; SE9400267D0; DE69516398D1; SE503969C2; SE9400267L; DE69516398T2; US6024911A; PL315532A1; HUT74854A; ATE191877T1

Abstract

1 SPOSÓB WYTWARZANIA FORMOWANEGO WTRYSKOWO WY- ROBU Z PUSTYM W SRODKU OBRZEZEM, STANOWIACYM INTEGRALNA CZESC WYROBU, ZNAMIENNY TYM, ZE OBWODOWE OBRZEZE (2) WYTWARZA SIE W GNIEZDZIE FORMY (4) TAK, ZE WTRYSKUJE SIE GAZ PRZEZ CO NAJMNIEJ JEDEN OTWÓR WTRYSKOWY (8) GNIAZDA FORMY (4) DO WEWNATRZ RDZENIA STOPIONEGO MATERIALU POLIMEROWE- GO (10) TWORZAC W OBRZEZU (2) KANAL (5), ZAS CISNIENIE W KA- NALE (5) WYRÓWNUJE SIE TWORZAC WYPUKLOSCI (13) W OBRZEZU (2) UKSZTALTOWANE PRZEZ WNEKI (12). 7 NARZEDZIE FORMUJACE DO WYTWARZANIA FORMOWANEGO WTRYSKOWO WYROBU Z PUSTYM W SRODKU OBRZEZEM, STANO- WIACYM INTEGRALNA CZESC WYROBU, ZAWIERAJACE CO NAJMNIEJ JEDNO GNIAZDO FORMY DO WYTWARZANIA, CO NAJMNIEJ CZESCI OB- RZEZA, ZAWIERAJACEGO CO NAJMNIEJ JEDEN KANAL, ZNAMIENNE TYM, ZE GNIAZDO FORMY (4) ZAWIERA CO NAJMNIEJ JEDEN OTWÓR WTRYSKOWY (8) DO WTRYSKIWANIA GAZU DO WEWNATRZ RDZENIA STOPIONEGO MATERIALU POLIMEROWEGO (10), CO NAJMNIEJ JEDEN OTWÓR (7) DO ODPROWADZANIA NADMIARU STOPIONEGO MATERIALU POLIMEROWEGO (10), CO NAJMNIEJ JEDNA RUCHOMA CZESC (11) DO REGULACJI ROZSZERZANIA GNIAZDA FORMY (4) DO ZALOZONEJ OB- JETOSCI ORAZ CO NAJMNIEJ JEDNA WNEKE (12) O OKRESLONEJ OBJE- TOSCI, KTÓRA JEST POLACZONA Z GAZOWYM KANALEM (8) I OTACZA GO, PRZY CZYM WNEKA (12) STANOWI ZBIORNIK REZERWOWY MA- TERIALU DO WYRÓWNANIA CISNIENIA GAZU WEWNATRZ KANALU (5) FIG. 1 (51) INTCL6: B29C 45/17 B29G 49/06 (1 1 ) 176709 (1 3 ) B1 PL PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób i narzędzie formujące do wytwarzania formowanego wtryskowo wyrobu z pustym w środku obrzeżem, takiego jak pojemnik transportowy i/lub magazynowy, skrzynia kratowa na butelki, pojemnik na śmieci, paleta lub pojemnik paletowy, który j est wykonany z materiału polimerowego, na przykład termoplastycznego, takiego j ak polietylen bądź polipropylen.

Formowane wtryskowo pojemniki, skrzynie kratowe, palety i tym podobne, najczęściej zaopatrzone sąwjedno lub więcej górnych i/lub dolnych obrzeży, przy czym obrzeże zapewnia wytrzymałość i stabilność, jak również służy jako środek uchwytowy oraz środek do układania wyrobów w stosy. Zwykle stosowana konstrukcja obrzeża składa się z co najmniej jednego otwartego od dołu profilu w kształcie litery U, otaczającego pojemnik lub umieszczonego na co najmniej dwóch przeciwległych bokach pojemnika. W celu uzyskania dostatecznie dużej wytrzymałości, obrzeza tego rodzaju wymagają wzmocnienia i stosowania innych środków kon176 709 strukcyjnych, takichjak żebra, listwy wzdłużne, mostki wzmacniające, zawinięcia krawędzi, nacięcia wzdłużne itp., które są rozmieszczone wewnątrz obrzeża i/lub łączą obrzeże ze ścianką boczną pojemnika, przestrzenia ładunkową palety itp. Wytwarzanie formowanych wtryskowo wyrobów posiadających takie obrzeże charakteryzuje się ponadto skomplikowaną konstrukcją gniazd formy, wchodzących w skład stosowanego narzędzia formującego, nadmiernym zużyciem materiału i długim czasem wykonania, których rezultatemjest duży ciężar wyrobu oraz wysokie koszty produktu. Otwarte obrzeże często powoduje gromadzenie się różnych zanieczyszczeń, co stanowi główny problem zwłaszcza przy przetwarzaniu i transportowaniu żywności.

Istnieje zapotrzebowanie na pojemniki, skrzynie kratowe, palety i tym podobne wyroby z obrzeżem wykazującym dużą wytrzymałość, o małym ciężarze, i o prostej konstrukcji, bez wspomnianych wyżej środków wzmacniających oraz takich, które będą charakteryzowały się w zasadzie jednolitąjakością powierzchni, zarówno narzędzia formującego, jak i samego wyrobu. Puste w środku profile rozdmuchiwane, wytwarzane metodą wtryskiwania gazu, umożliwiajądo pewnego stopnia ominięcie lub zmniejszenie wspomnianych problemów. Puste profile można wykonywać z wykorzystaniem dobrze znanych i szczegółowo opisanych metod iniekcji gazu. Najważniejsze i ogólnie znane metody to: AIRMOLD, AIRPRESS, CINPRES (Controled Internal Pressure Moulding), ENCORE (Engineered Nitrogen Coresystem), GAIN (Gas-assisted Injection Moulding), GASMELT, GID (Gassinnendruckverfahren), GIP (Gassinnendruckprocep), GIT (Gasinjektiontechnik).

Wspólne cechy metod iniekcyjnych polegają na tym, że gniazdo formy narzędzia formującego napełnia się stopionym materiałem polimerowym, a następnie wtryskuje się sprężony gaz. Przy tym następuje przemieszczenie stopionego materiału polimerowego, przy równoczesnym wyparciu nadmiaru materiału lub powiększeniu gniazda formy, w wyniku czego powstaje pusty w środku, zasadniczo zamknięty, uformowany wyrób lub część takiego wyrobu. Sprężony gaz jest zazwyczaj wtryskiwany do rdzenia stopionego materiału polimerowego.

Metody wtryskiwania gzu w połączeniu z formowaniem wtryskowym pojemników, skrzyń kratowych, palet i tym podobnych wyrobów są stosowane do wytwarzania m.in. podstaw do palet, różnego rodzaju elementów uchwytowych i wzmacniających, obrzezy cząstkowych itp. Obwodowe, puste w środku, rozdmuchiwane obrzeża o przeznaczeniu podobnym, jak obwodowe obrzeża o przekroju w kształcie litery U, w związku z ograniczeniem zastosowania metod wtryskiwania gazu, nie są odpowiednio wytwarzane. Te ograniczenia sąprzyczyną licznych problemów i wad, odnoszących się głównie do odprowadzenia nadmiaru stopionego materiału polimerowego i/lub powiększania gniazda formy. Migracja gazu przez objętość gniazda formy, przy wzroście rozmiarów wyrobu formowanego wtryskowo staje się coraz bardziej utrudniona. Tego rodzaju utrudnienia powodują pogorszenie jakości wyrobów, w których mogą wystąpić, na przykład podcięcia, nierównomiemości grubości materiału i/lub wykrzywienie części. Jeżeli problemy związane ze słabą migracją gazu kompensuje się przez zwiększenie ciśnienia gazu, to oczywiste i duże jest ryzyko powstawania przerwań, bądź przedmuchów materiału.

Z międzynarodowego zgłoszenia patentowego WO 90/00466 znany jest sposób zapewniający możliwość wytwarzania wyrobów o stosunkowo dużych wymiarach, z wykorzystaniem metody wtryskiwania gazu. Sposób ten polega na zaopatrzeniu narzędzia formuj ącego we wnękę przelewową. Porcja sprężonego gazu zostaje wprowadzona do gniazda formy w celu wyparcia części stopionego materiału. Wyparty materiał przepływa przez kanał do połączonej z nim wnęki przelewowej, czyli zbiornika rezerwowego, służącego na przemian do kształtowania dodatkowej części wyrobu, do kształtowania oddzielnego wyrobu, bądź jako przestrzeń do przyjęcia wypływki materiału w celujego usunięcia przez oszlifowanie. Tego rodzaju wnęki wymagająnastępującej potem obróbki, na przykład usunięcia poszczególnych wyrobów, wypływki materiału przelanego, nitek, prętów itp., łączących gotowy odlany wyrób z materiałem bądź wyrobem we wnęce przelewowej.

Celem wynalazku jest sposób wytwarzania formowanego wtryskowo wyrobu z pustym w środku obrzeżem.

176 709

Celem wynalazku jest narzędzie formujące do wytwarzania formowanego wtryskowo wyrobu z pustym w środku obrzeżem.

Sposób wytwarzania formowanego wtryskowo wyrobu z materiału polimerowego, posiadającego puste w środku obrzeże stanowiące integralną część wyrobu, według wynalazku charakteryzuje się tym, że obwodowe obrzeże wytwarza się w gnieździe formy tak, że wtryskuje się gaz przez co najmniej jeden otwór wtryskowy gniazda formy do wewnątrz rdzenia stopionego materiału polimerowego tworząc w obrzeżu kanał, zaś ciśnienie w kanale wyrównuje się tworząc wypukłości w obrzeżu ukształtowane przez wnęki.

Korzystnie nadmiar stopionego materiału polimerowego usuwa się za pomocą ciśnienia gazu przez co najmniej jeden rowek.

Korzystnie powiększa się gniazdo formy do założonej objętości za pomocą co najmniej jednej ruchomej części.

Korzystnie uszczelnia się otwory w obwodowym obrzeżu spowodowane stosowaniem gazowego kanału i/lub otworów do wtryskiwania lub odprowadzania stopionego materiału polimerowego.

Korzystnie uszczelnia się otwory w obwodowym obrzeżu poprzez nałożenie stopionego materiału polimerowego.

Korzystnie uszczelnia się otwory w obwodowym obrzeżu za pomocą luźno przymocowanej, przyklejonej lub połączonej zgrzewaniem ultradźwiękowym zatyczki, płytki lub tym podobnego elementu.

Narzędzie formujące do wytwarzania formowanego wtryskowo wyrobu z materiału polimerowego, posiadającego puste w środku obrzeże stanowiące integralną część wyrobu, zawierające co najmniej jedno gniazdo formy do wytwarzania co najmniej części obrzeża, zawierającego co najmniej jeden kanał, według wynalazku charakteryzuje się tym, że gniazdo formy zawiera co najmniej jeden otwór wtryskowy do wtryskiwania gazu do wewnątrz rdzenia stopionego materiału polimerowego, co najmniej jeden rowek do odprowadzania nadmiaru stopionego materiału polimerowego, co najmniej jedną ruchomą część do regulacji rozszerzania gniazda formy do założonej objętości oraz co najmniej jednąwnękę o określonej objętości, która jest połączona z gazowym kanałem i otacza go, przy czym wnęka stanowi zbiornik rezerwowy materiału do wyrównania ciśnienia gazu wewnątrz kanału.

Korzystnie wnęka ma regulowaną objętość za pomocą urządzenia regulującego i/lub ciśnienia gazu.

W obecnym wynalazku przedstawiono sposób wytwarzania formowanego wtryskowo wyrobu z obwodowym, zasadniczo zamkniętym, pustym w środku. Obrzeże wytwarza się z zastosowaniem metody wtryskiwania gazu. Zapewnia to otrzymanie obrzeża o odpowiedniej wytrzymałości, bez stosowania środków wzmacniających, które ma w zasadzie jednolitą strukturę powierzchni. Uniknięto dzięki temu utrudnień spowodowanych stosowaniem żebra obwodowego bądź wnęk przelewowych, powodujących z kolei powstawanie nadlewów oraz konieczność wykonywania następnie dodatkowej obróbki.

Sposób według niniejszego wynalazku obejmuje zastosowanie narzędzia formującego zaopatrzonego w jedno lub więcej gniazd do formowania, co najmniej jednego obwodowego obrzeza. Obrzeże ma zasadniczo zamknięty obwodowy kanał. Gniazdo kształtujące zaopatrzone jest w co najmniej jeden otwór dla wtryskiwanego stopionego materiału polimerowego, co najmniej jeden kanał gazowy do iniekcji gazu do wnętrza rdzenia stopionego materiału polimerowego i wytworzenia wewnętrznego ciśnienia gazu powodującego powstanie pustego kanału, co najmniej jeden otwór do odprowadzania nadmiaru stopionego materiału polimerowego i/lub przynajmniej jedną część służącą do kontrolowanego powiększania gniazda formy, do określonej z góry objętości oraz co najmniej jedną wnękę o określonej z góry objętości, połączoną z kanałem gazowym i/lub otaczającą go.

Wnęka stanowi zbiornik zapasowy materiału do wyrównywania ciśnienia wewnątrz kanału, spowodowanego iniekcją gazu, dzięki czemu następuje wyrównanie skutków odprowadzania nadmiaru stopionego materiału i/lub powiększania gniazda formy. Wnęka kształtuje w

176 709 obrzeżu wyrobu wypukłości. Taka wypukłość dodatkowo zwiększa wytrzymałość i może być wykorzystana w charakterze elementu ułatwiającego układanie w stosy, wbij anego w ziemię środka pozycjonującego lub prowadnicy, ogranicznika, uchwytu, zaczepu listwowego i tym podobnych. Fakt, ze ta wypukłość stanowi integralną część obrzeża powoduje, że wspomniana powyżej obróbka nie jest potrzebna.

W różnych wariantach wykonania niniejszego wynalazku istnieje możliwość regulowania objętości wnęki sprzężonej z kanałem gazowym i/lub otaczającej go, za pośrednictwem ciśnienia i/lub za pomocąurządzenia regulacyjnego. Część ruchoma do regulowanego powiększania gniazda formy również zapewnia możliwość regulacji za pośrednictwem ciśnienia gazu i/lub za pomocą urządzenia regulacyjnego.

Gniazdo formy w innym wariancie wykonania zaopatrzone jest w co najmniej jednąwnękę połączonąz otworem do odprowadzania nadmiaru stopionego materiału polimerowego i/lub otaczającągo. Taka wnęka jest podobna do wnęki połączonej z kanałem gazowym i/lub otaczającej go. Korzystne jest, jeżeli objętość wnęki jest regulowana ciśnieniem gazu i/lub za pomocą urządzenia regulacyjnego.

W przypadku, kiedy kanał gazowy i/lub otwór do iniekcji bądź odprowadzania stopionego materiału polimerowego tworząrozstępy lub inne otwory w obwodowym obrzeżu, korzystne jest ich uszczelnienie przez zastosowanie stopionego materiału polimerowego lub za pomocą luźno zamocowanych, przyklejonych lub zgrzewanych ultradźwiękowo zatyczek, płytek i/lub tym podobnych. Korzystne jest, jeżeli zatyczki, płytki i tym podobne wykonane sąz tego samego materiału, co wytwarzany artykuł lub z materiału z nim kompatybilnego.

Przedmiot wynalazku w przykładach wykonaniajest przedstawiony na rysunku, na którym fig. 1-4 przedstawiają. schematycznie przekroje gniazd formy dostosowane do metody wtryskiwania gazu, przy czym gniazdo formy stanowiące część narzędzia formującego zostało przedstawione w stanie przed i po iniekcji gazu, fig. 5 przedstawia formowany wtryskowo wyrób w postaci pojemnika magazynowego i/lub transportowego z obrzeżem stanowiącym jego integralnączęść, zaś fig. 6 przedstawia przekrój formowanego wtryskowo wyrobu w postaci palety z obrzeżem podobnym do obrzeża z fig. 5.

Podobne części oznaczono na wszystkich figurach tymi samymi odnośnikami liczbowymi.

Figury 1 i 2 przedstawiają schematycznie przekroje części narzędzia formującego 3 zawierającego gniazdo formy 4 z otworem 7 do odprowadzania nadmiaru materiału polimerowego 10, przy czym gniazdo formy 4 służy do wytwarzania zasadniczo zamkniętego, pustego w środku, obwodowego obrzeża 2 (patrz fig. 5 i 6). Dla uproszczenia rysunku przedstawiono jedynie część długiego boku obrzeża 2. Gniazdo formy 4 zawiera otwór wtryskowy 6 do wtryskiwania stopionego materiału polimerowego 10, kanał 8 do wtryskiwania gazu w głąb rdzenia stopionego materiału polimerowego 10, wnękę 12 połączoną z kanałem 8 i otaczającą go oraz otwór 7 do odprowadzania nadmiaru stopionego materiału polimerowego 10. Fig. 1 przedstawia gniazdo formy 4 po wypełnieniu stopionym materiałem polimerowym 10, lecz przed iniekcją gazu za pośrednictwem kanału 8. Fig. 2 przedstawia to samo gniazdo formy 4, co fig. 1, lecz po iniekcji gazu przez kanał 8, przy czym nadmiar stopionego materiału polimerowego 10 odpływa otworem 7 i powstaje kanał 5 wewnątrz stopionego materiału polimerowego 10, a zatem i wewnątrz obrzeża 2 (patrz fig. 5 i 6). Wnęka 12 działajak zapasowy zbiornik materiału, wyrównujący wypływ stopionego materiału polimerowego 10. Stopiony materiał polimerowy 10 jest wtryskiwany przez otwór wtryskowy 6, jak to pokazano strzałką A, i odprowadzany przez otwór 7, jak to pokazano strzałką B. Gaz wprowadza się kanałem 8, jak to pokazano strzałką C.

Figury 3 i 4 przedstawiają, schematycznie przekroje części narzędzia formującego 3 zawierającego gniazdo formy 4 z ruchomą częścią 11 do regulowania powiększania gniazda formy 4, przy czym gniazdo formy 4 służy do wytworzenia zasadniczo zamkniętego, pustego w środku obwodowego obrzeża 2 (patrz fig. 5 i 6). W celu uproszczenia rysunku przedstawiono tylko część krótkiego boku obrzeża 2. Gniazdo formy 4 zawiera otwór wtryskowy 6 do wtryskiwania stopionego materiału polimerowego 10, kanał 8 do iniekcji gazu w głąb rdzenia stopionego materiału

1-76 709 polimerowego 10, wnękę 12 połączonąz kanałem 8 i otaczającągo, oraz część ruchomą 11, która zaopatrzona jest w urządzenie regulacyjne 9:

Figura 3 przedstawia gniazdo formy 4 po wypełnienu stopionym materiałem polimerowym 10, lecz przed iniekcją gazu za pośrednictwem kanału 8. Fig. 4 przedstawia to samo gniazdo formy 4, co fig. 3, lecz po iniekcji gazu przez kanał 8. Gniazdo formy 4 powiększa się, kiedy przemieszcza się ruchoma część 11, jak to wskazano strzałkąD i powstąj e kanał 5 wewnątrz stopionego materiału polimerowego 10, a zatem i wewnątrz obrzeża 2 (patrz fig. 5 i 6). Wnęka 12 działa jak zapasowy zbiornik materiału, kompensujący skutki powiększenia gniazda formy 4. Stopiony materiał polimerowy 10 jest wtryskiwany przez otwór wtryskowy 6, jakto pokazano strzalkąA, a gaz wprowadzany jest kanałem 8, jak to pokazano strzałką. C. Ruchoma część 11 jest sterowana za pomocąurządzenia regulacyjnego 9, zapewniając pożądany stopień powiększenia gniazda formy 4.

Figura 5 przedstawia w widoku perspektywicznym od góry formowany wtryskowo wyrób 1, stanowiący poj emnik transportowo - magazynowy posiadający zasadniczo zamknięte, puste w środku, obwodowe, górne obrzeże 2. Wyrób 1 wytwarzany jest z zastosowaniem metody według niniejszego wynalazku, a puste w środku obrzeże 2 stanowi integralną część wyrobu 1. Obrzeże 2 ma wypukłości 13, ukształtowane przez wnęki 12 (patrz fig. 1-4) w gnieździe formy 4 (fig. 1-4). Otwory w wypukłości 13, utworzone przez gazowy kanał 8 (patrz fig. 1 -4) uszczelnia się za pomocą zgrzewanych ultradźwiękowo płytek 14. Wypukłości 13 i wnęki 12 oraz gazowe kanały 8 (patrz fig. 1-4) rozmieszczone są parami, odpowiednio na dłuższych bokach obrzeża 2 i gniazda formy 4 (patrz fig. 1-4).

Figura 6 przedstawia płaski przekrój dłuższego boku formowanego wtryskowo wyrobu 1 w postaci palety o zasadniczo zamkniętym, pustym w środku, obwodowym górnym obrzeżu 2. Paleta 1 jest wytwarzana z zastosowaniem sposobu według niniejszego wynalazku, a puste w środku obrzeże 2 stanowi jej integralną część. Obrzeże 2 zawiera obwodowy kanał 5, i ponadto ma wypukłości 13 utworzone przez wnęki 12 (patrz fig. 1-4) w gnieździe formy 4 stosowanego narzędzia formującego 3 (patrz fig. 1-4).

Jakkolwiek przedstawiono konkretne warianty wykonania wynalazku, to jest oczywiste, że wynalazek nie ogranicza się do nich, lecz możliwe jest dokonanie licznych modyfikacji, i za objęte załączonymi zastrzeżeniami uważa się wszystkie modyfikacje zgodne z ideą i zakresem wynalazku.

176 709

Fig. 3

aa aaaaaaaaaaa aaa

Fig. 4

D γ*,·”*’

176 709

Fig. 2

Β -

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 70 egz.

Cena 2,00 zł.

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób wytwarzania formowanego wtryskowo wyrobu z pustym w środku obrzeżem, stanowiącym integralną część wyrobu, znamienny tym, że obwodowe obrzeże (2) wytwarza się w gnieździe formy (4) tak, że wtryskuje się gaz przez co najmniej jeden otwór wtryskowy (8) gniazda formy (4) do wewnątrz rdzenia stopionego materiału polimerowego (10) tworząc w obrzeżu (2) kanał (5), zaś ciśnienie w kanale (5) wyrównuje się tworząc wypukłości (13) w obrzeżu (2) ukształtowane przez wnęki (12).

2. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że nadmiar stopionego materiału polimerowego (10) usuwa się, za pomocą ciśnienia gazu przez co najmniej jeden otwór (7).

3. Sposób według zastrz. 1, znamienny tym, że powiększa się gniazdo formy (4) do założonej objętości za pomocą co najmniej jednej ruchomej części (11).

4. Sposób według zastrz. 1, albo 2, znamienny tym, że uszczelnia się otwory w obwodowym obrzeżu (2) spowodowane stosowaniem gazowego kanału (8) i/lub otworów (6,7) do wtryskiwania lub odprowadzania stopionego materiału polimerowego (10).

5. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że uszczelnia się otwory w obwodowym obrzeżu (2) poprzez nałożenie stopionego materiału polimerowego (10).

6. Sposób według zastrz. 4, znamienny tym, że uszczelnia się otwory w obwodowym obrzeżu (2) za pomocą luźno przymocowanej, przyklejonej lub połączonej zgrzewaniem ultradźwiękowym zatyczki, płytki lub tym podobnego elementu (14).

7. Narzędzie formujące do wytwarzania formowanego wtryskowo wyrobu z pustym w środku obrzeżem, stanowiącym integralnączęść wyrobu, zawierające co najmniej jedno gniazdo formy do wytwarzania, co najmniej części obrzeża, zawierającego co najmniej jeden kanał, znamienne tym, że gniazdo formy (4) zawiera co najmniej jeden otwór wtryskowy (8) do wtryskiwania gazu do wewnątrz rdzenia stopionego materiału polimerowego (10), co najmniej jeden otwór (7) do odprowadzania nadmiaru stopionego materiału polimerowego (10), co najmniej jednąruchomączęść (11) do regulacji rozszerzania gniazda formy (4) do założonej objętości oraz co najmniej jedną wnękę (12) o określonej objętości, która jest połączona z gazowym kanałem (8) i otacza go, przy czym wnęka (12) stanowi zbiornik rezerwowy materiału dowyrównania ciśnienia gazu wewnątrz kanału (5).

8. Narzędzie formujące według zastrz. 7, znamienne tym, że wnęka (12) ma regulowaną objętość za pomocą urządzenia regulującego (9) i/lub ciśnienia gazu.

* * *