PL1756B1 - Sposób otrzymywania kwasów aminoantrachinono-sulfonowych i aminoantrachinono-karbonowych. - Google Patents

Description

Wedlug sposobów znanych kwasy ami- noantrachinono-sulfonowe i aminoantrachi- nono-karbonowe niejednokrotnie tylko z trudem mozna otrzymac w postaci czystej.Gdy dzialac na kwasy halogeno-antrachi- nono-sulfonowe lub na kwasy halogeno-an- trachinono-karbonowe amon jakiem, to two¬ rza sie w wielkiej ilosci produkty pobocz¬ ne tak, iz nietylko wydajnosc pozostawia duzo do zyczenia, lecz i oczyszczenie samo staje sie równiez bardzo trudnem w wielu wypadkach zupelnie niemozliwem. Np. zwiazki, które maja sluzyc jako barwniki dla welny, gdzie czystosc odcieni obok zdolnosci wyrównawczej i odpornosci na swiatlo ma wielkie znaczenie, staraja sie otrzymac w stanie chemicznie czystym, gdyz od tego w stopniu wysokim zalezy jasnosc (wyrazistosc) barwy.Sposób niniejszy pozwala otrzymac kwasy aminoantrachinono-sulfonowe i kwa¬ sy aminoantrachinono-karbonowe, które maja sluzyc, ijako barwniki lub jako pro¬ dukty przejsciowe dla barwników, z wy¬ dajnoscia bardzo dobra i w stanie nader czystym. Sposób ten polega na tern, ze kwasy ohlorowcoantrachinono - sulfonowe luib kwasy chlorowcowoantrachinono-kar- bonowe kondensuje sie z arylosulfamidami i od powstalych z poczatku kwasów arylo- sulfamino-antrachinono-sulfonowych lub karbonowych odlacza sie reszte arylosulfo- nowa.Kondensacja kwasów chlorowcowoan-trachinosulfonowych lub karbonowych z arylosulfamidaimi przebiega nadzwyczaj gladko z dobra wydajnoscia w wodnych roztworach alkalicznych przy nagrzewa¬ niu umiarkowanem. Skutek ten jest nieo¬ czekiwany ze wzgledów nastepujacych.Wedlug patentu niemieckiego Nr 224982 ki. 12q arylosullfamidy dzialaja na chlorowco-antrarhinpny w obecnosci kata¬ lizatorów i srodków wiazacych kwas solny w rozpuszczalniku bezwodnym i tylko w temperaturze bardzo wysokiej.Do kwasów chlorowco-antrachinonosul- fonowych i karbonowych sposób ten nie daje sie zastosowac, W roztworze wodnym sole alkaliczne arylosulfamidów sa silnie zdysocjowane, tak iz nie nalezaloby ocze¬ kiwac kondensacji pochodnych chlorów- co-antrachinonu, majacych charakter kwa¬ sów, z arylosulfamidami. Poza tem na¬ lezalo oczekiwac wskutek znanej wrazli¬ wosci pochodnych chlorowco-antrachinonu na dzialanie alkalji tworzenia sie pochod¬ nych aksyantrachinonu. Tem trudniej by¬ lo przypuszczac, iz nastapi kondensacja z kwasnemi arylosulfamidami w roztworze wodnym, gdyz kondensacja wchodzacych tu w gre pochodnych antrachinonu z zasa- dowemi aryloaminami nigdy nie byla prze¬ prowadzana w obecnosci wody, lecz zapo- moca stopu.Poniewaz kwasy arylosulfoamino-an- trachinono-sulfonowe i karbonowe sa trud¬ no rozpuszczalne, wiec mozna je latwo o- trzyiraac w stanie zupelnie czystym. Gdy odszczepic arylosulfogirupe w sposób znany np. kwasem siarkowym, to otrzyma sie od¬ powiedni zwiazek aminowy o bardzo du¬ zej wydajnosci i w stanie zupelnie czy¬ stym.Przyklad I. 22,5 czesci kwasu 2-chlo- roantrachinono-3-kadbonowego (otrzyma¬ nego z kwasu 2-aminoantrachinono-3- karbonow^go przez zwiazek dwuazo- wy, który to kwas jest identyczny z kwa¬ sem fi -chloroantrachinonokarbonowym.(Ber. 41 (1908) str. 3638) gotuje sie przez 16 godzin z 20 cz. 4-toluolsulf amidu, 10 cz. bezwodnego weglanu sodowego i 1 oz. kry¬ stalicznego siarczanu miedzi w 500 cz. wo¬ dy. Roztwór brunatao-czerwony zakwasza sie, przyczem wypada krystaliczny kwas 2-p-toluolosulfamino - antrachinono-3-kar- bonowy. Przekrystalizowany z lodowatego kwasu octowego tworzy zólte igly, rozpu¬ szczajace sie w alkaljach, barwiac je na kolor pomairanczowo-czerwony' Przez u- miarkowane nagrzewanie z kwasem siar¬ kowym otrzymuje sie kwas 2-aminoantra- chinono-3-karbonowy.Przyklad II. 66 czesci 7.4-dwuchiloroan- trachinono-ó-sulfonianu sodu gotuje sie z chlodnica zwrotna w ciagu 24 godzin w 660 cz. wody z 83 cz. 4-toluolo-sulfamidu, 26 cz. bezwodnego weglanu sodowego i 1 cz. siarczanu miedzi. Po ochlodzeniu mase krystaliczna odsacza sie zapomoca ssaka i przemywa nieco rozcienczonym roztwo¬ rem sody. W ten sposób otrzymuje sie czy¬ sta sól sodowa kwasu dwu-p-toluolosulfa- mino-antrachinono-6-sulfonowego w posta¬ ci proszku fioletowego, rozpuszczalnego w wodzie cieplej, z zabarwieniem brunatno- czerwonem i w alkaljach z zabarwieniem fioletowem. Nagrzewajac z kwasem siar¬ kowym, otrzymuje sie czysty kwas 1.4- dwuaminoantrachinono-6-sulfonowy, który barwi welne bez zaprawy na jasne odcie¬ nie niebiesko-fioletowe.Przyklad III. 40 czesci kwasu i-amino- -4-bromoantrachinono-(2-sulfonowego gotu¬ je sie z chlodnica zwrotna w ciagu godziny w 600 cz. wody z 30 czt 4-toluolsulfamidu, 14 cz. bezwodnego weglanu sodowego i 1 cz. siarczanu miedzi. Po ochlodzeniu ma¬ sa zastyga w postaci gaszczu krystaliczne¬ go o krysztalach, posiadajacych polysk bronzowy, skladajacych sie z czystego 1- amino - 4 - toluolosulfaminoantrachinono- 2HSulfonianu sodu. Wodny roztwór soli sodowej, jak i kwas wolny, posiada barwe niebiesko-czerwona, która dzialaniem lu-gu sodowego przechodzi w barwe niebie- sko-fioletowa. Przez nagrzewanie z kwa¬ sem siarkowym toluolo-sulfogrupa odszcze- pia sie i tworzy sie kwas ./-4-dwuaminoan- trachinono-2-sulfonowy.Przyklad IV. 20 czesci kwasu /-amino- 4-chloroantrachinono-2-karbonowego gotu¬ je sie z chlodnica zwrotna w ciagu 20 go¬ dzin w 200 cz. wody z 20 cz. toluolosulfa- midu, 10 cz. sody i 1 cz. krystalicznego siarczanu miedzi. Po ostygnieciu wypada w stanie zupelnie czystym sól sodowa kwasu /-amino-4-toluolosulfamino-antra- chinono-2-karbonowego w postaci blaszek o polysku bronzowym odsacza sie zapomo- ca ssaka. Swobodny kwas otrzymuje sie w postaci igiel fioletowych zapomoca zakwa¬ szenia roztworu alkalicznego kwasem octo¬ wym. Przez nagrzewanie z kwasem siarko¬ wym otrzymuje sie czysty kwas 7.4-tdwu- aminoanitrachinono-2-karbonowy, który jest znanym barwnikiem niebieskim, barwia¬ cym welne.Przyklad V. 30 czesci kwasu dwubro- moantrarufinodwusulfonowego nagrzewa sie na lazni wodnej w ciagu krótkiego cza¬ su w 500 cz. wody z 30 cz. 4-toluolosulfa- midu, 10 cz. sody i 1 cz. siarczanu miedzi.Roztwór niebieski zakwasza i po ostygnie¬ ciu odsacza sie zapomoca ssaka; wykry¬ stalizowany kwas dwu-p-toluolosuifamino- antrarufinodwusulfonowy w postaci czer- wotaio-ffoletowtego ^proszku, latwo rozpu¬ szczalnego w wodzie, dajac zabarwienie lekko-czerwone i barwiacego welne na czerwono-fioletowo. Pb dodaniu alkaljów zabarwienie roztworu przechodzi w czysto- niebieskie. Zapomoca slabego nagrzewa¬ nia ze stezonym kwasem siarkowym otrzy¬ muje sie| w stanie bardzo czystym znany kwas dwuaminoantrarufino-dwusulfonowy, który barwi welne na niebiesko. PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe. sposób otrzymywania kwasów amino- antrachinonosulfonowych i karbonówych, znamienny tern, iz kwasy chlorowco-an- trachinono-sulfonowe i karbonowe konden- suje sie z arylosulfamidami i od powstalych poczatkowo kwasów arylosulfaminoantra- chinonosulfonowych lub karbonówych od¬ lacza sie reszte airylosulfonowa. A c t i e n - G e s e 11 s c h a f t f ii r Anilin-Fabrikation. Zastepca: M. Skrzypkowski, rzecznik paten/tawy. Druk L. Boguslawskiego, Warszawa. PL