Znaleziono, ze nitropochodne 9-amino- akrydyny, podstawione dowolna reszta za¬ sadowa badz w 9-aminogrupie, badz w in¬ nym nadajacym sie do tego celu podstaw¬ niku pierscienia (np. w grupie hydroksylo¬ wej) przewyzszaja pod wzgledem chemo- terapeutycznym w dzialaniu bakterjobój- czem wszystkie znane dotychczas zwiazki organiczne.Zwiazki te otrzymuje sie z initro-9-chlo- roakrydyny, zadajac ja zasadami, zawie- rajacemi conajmniej dwa zasadowe atomy azotu, z których jeden jest pierwszorzedo- wym, np. 7 -dwuetyloamino- p -oksypropy- loamina lub i-dwuetyloamino-2-oksy-3-pa- ra-aminofenyloaminopropanem. Ponadto nowe zwiazki mozna otrzyinac, zadajac ni- tro-9-chloroakrydyny, zawierajace w pier¬ scieniu dowolna reszte zasadowa amonja- kiem lub amina pierwszorzedowa. Zamiast nitro-9-chloroakrydyn mozna równiez sto¬ sowac odpowiednie nitro-9-akrydylowe ete¬ ry, wzglednie reakcje przeprowadzic z te- mi eterami, jako produktami posredniemi.Przyklad L Roztwór 6 czesci 3-mitro- 7-etoksy-9-chloroakrydyny w 25 cz. feno¬ lu, zadaje sie, nie wydzielajac utworzone¬ go przytem chlorowodorku 9-fenyloeteru, otrzymanego wedlug patentu niemieckiego Nr 367084 stopniowo, mieszajac i ogrzewa¬ jac na kapieli wodnej 3 czesciami f-dwu- etylo-amino- p -oksypropyloaminy. Po ostu¬ dzeniu stop wprowadza sie do 2 n lugu so¬ dowego. Otrzymana przytem zasada po-czatkowo w postaci zywicy, po krótkiem zas jednak mieszanin, jako cialo stale, roz¬ puszcza sie, w celu oddzielenia nitroeto- ksyakrydonu, utworzonego podczas reak¬ cji jako produkt poboczny, w goracym roz¬ cienczonym kwasie octowym, poczem po przesaczeniu osadza sie ponownie amo- njakiem/Po przekrystalizowaniu z rozcien¬ czonego spirytusu otrzymuje sie produkt w postaci czerwonozaharwionego proszku o p. topi. 108QC, który w wodzie jest nieroz¬ puszczalny, w kwasach zas latwo sie roz puszcza, dajac roztwór czerwonozólty.Tworzy on dwuchlorowodorek, który kry¬ stalizuje z 5 cz. H20 i topi sie w tempera¬ turze 226—227°C.Przyklad II. Roztwór 15 cz. 3-nitro- 7-etoksy-9-chloroakrydyny w 60 cz. fenolu zadaje sie, ogrzewajac na kapieli wodnej i mieszajac, stopniowo 12 g i-dwuetyloami- no - 2 - oksy-3-p-aminofenyloaminopropanu (otrzymanego w postaci gestego wrzacego w temperaturze 184—188°C przy 2,5 mm cisnienia oleju zapomoca przylaczenia epi- chlorhydryny do p-aminoacetoanilidu, wy¬ miany chloru na dwuetyloamine i zmydle- nia grupy acetylowej), rozcienczonego nie¬ znaczna iloscia spirytusu. Nastepnie ogrze¬ wa sie dalej, mieszajac jeszcze w ciagu mniej wiecej godziny. Po ochlodzeniu stop rozciencza sie acetonem i zakwasza kwa¬ sem solnym, rozpuszczonym w alkoholu, przyczem osadza sie ciemnoczerwony chlo¬ rowodorek, który odsacza sie i przemywa acetonem. Otrzymany chlorowodorek 3-ni- tro-7-etoksy-9-/p- [ f -dwuetyloamino- (3 - oksypropyloaminoj fenyloamino) - akrydy- ny rozpuszcza sie w wodzie, dodaje sie we¬ gla zwierzecego i po przesaczeniu straca jako zasade, zadajac roztworem sody. Ta zasada tworzy po wysuszeniu w prózni ciemnoczerwony proszek, który pp prze¬ krystalizowaniu z zawierajacego wode ace¬ tonu topi sie z rozkladem w temperaturze 131—132°C. Rozpuszczajac 3-nitro-7-eto- ksy-9- (-p- [ -7-dwuetyloamino-p-oksypropy- lo] -amino-fenyloaminoakrydyny w aceto¬ nie i zakwasizajac roztworem alkoholowym kwasu solnego, otrzymuje sie sól tego kwa¬ su w postaci czerwonego proszku, latwo- rozpusizczalnego w wodzie i dajacego roz¬ twór o barwic winnoczerwonej.Przyklad III. Dwuchlorowodorek 2- etoksy-3.6-dwunitro-9 (p- p -dwuetyloami- no-etoksy-fenyloamino) akrydyny. 182 cz. 2-nitro-4-aminofenetolu 201 cze¬ sciami kwasu 2-chloro-4-nitrobenzoesowe- go zadaje sie 201 cz. kwasu 2-chloro-4-ni- trobenzoesowego, 140 cz. weglanu potaso¬ wego w 800 cz. alkoholu amylowego przy dodaniu nieznacznej ilosci mialkiego prosz¬ ku miedziowego i gptuje pod chlodnica zwrotna w ciagu 8 godzin. Otrzymuje sie kwas 5—5'-dwunitro-4'-etoksydwufenylo- amino-2-karbonowy w postaci brunatnych krysztalów topiacych sie w temp. 254— 255°C. Z tych ostatnich metoda Ullmann'a zapomoca pieciochlorku fosforowego i chlorku glinowego otrzymuje sie 2-etoksy- 3.6-dwunitroakrydon, z tego zas zapomoca pieciochlorku fosforowego-2-etoksy-3.6- dwunitro-9-chloroakrydyne w postaci zól¬ tych igiel o p. topi 194—1%°C. 35 cz. 2- etoksy-3.6-dwunitro-9-chloroakrydyny, 21 cz. p-aminofenolo- (3 -dwuetyloamino-etylo- eteru i 100 cz. fenolu ogrzewa sie razem, mieszajac, do 120°C i w temperaturze tej utrzymuje w ciagu 30 minut. Po ochlodze¬ niu rozpuszcza sie fenol zapomoca nadmia¬ ru rozcienczonego lugu sodowego i otrzy¬ muje sie zasade, 2-etoksy-3.6-dwunitro-9- [p- P - dwuetyloaminoetoksyfenyloamino] - akrydyne, w postaci czerwonobrunatnego proszku, latwo i calkowicie rozpuszczalne¬ go w rozcienczonym kwasie octowym w przeciwienstwie do wyjsciowego zwiazku akrydynowego. Otrzymana zasade oczy¬ szcza sie zapomoca przekrystalizowania jej z alkoholu metylowego. Otrzymuje sie czerwonobrunatny proszek krystaliczny o p. topi. 155°C. Zadajac rozpuszczona w estrze octowym zasade alkoholowym roz- - 2 —tworem kwasu solnego do odczynu kwa¬ snego przy próbie na lakmus, otrzymuje sie dwuchlorowodorek w postaci krystaliczne¬ go ciemnofioletowo-czerwonego proszku.Zwiazek ten jest stosunkowo latworozpu- szczalny w wodzie, roztwory mocniejsze, przygotowane w wodzie goracej, wytwa¬ rzaja zel przy ochladzaniu.Przyklad IV. Dwuchlorowodorek 2- P - dwuetyloamino-etoksy-6-nitro-9-amino- akrydyny. 24 cz. 2-chloro-4-nitro-benzoesanu po¬ tasowego, 21 cz. eteru p-aminofenolo- £ - dwuetyloamino-etylowego przeksztalcaj a sie przez gotowanie w roztworze alkoholu amylowego i po dodaniu nieznacznej ilo¬ sci miedzi w postaci proszku w kwas 4'~ dwuetyloaminoetoksy-5-initro - dwufenylo- amino-2-karbonowy. Powstaja krysztaly o barwie bronzowej, punkt rozkladu 226°C.Zwiazek ten daje wedlug metody Ullmann'a 2- P ~dwuetyloamino-etoksy-ó-nitro-akry- don, który pod dzialaniem pieciochlorku fosforowego przechodzi w 2- P -dwuetylo- amino - etoksy-6-nitro - 9 - chloroakrydyne.Krystalizuje w postaci hronzowych igiel o polysku zlota, p. topi. 159—160°C. Do roz¬ tworu 2- p -dwuetyloamino-etoksy-6-nitro- 9-chloroakrydymy w podwójnej ilosci (na wage) fenolu wprowadza sie stale miesza¬ jac amonjak. Temperature mieszaniny podnosi sie powoli, doprowadzajac z ze¬ wnatrz cieplo do 130—150°C i utrzymuje ja w ciagu 15 minut, przepuszczajac w dal¬ szym ciagu amonjak. Zadajac ochlodzona mieszanine acetonem, otrzymuje sie czer- wonawo-bronzowy osad, który sie odsacza, przemywa acetonem i suszy. Nastepnie o- sad ten zadaje sie woda, dodajac kwasu solnego w takiej ilosci, aby osad rozpuscil sie calkowicie i odczyn reakcji pozostal scisle obojetny. Otrzymany roztwór odpa¬ rowuje sie w prózni i stala pozostalosc o- czyszcza zapomoca przekrystalizowania z 80%-ego alkoholu. Otrzymuje sie brunatny proszek krystaliczny, który jest dwuchlo- rowodorkiem 2- P -dwuetyloaminoetoksy- -6-nitro-9-aminoakrydyny, zawierajacym 3 czasteczki wody krystalicznej; punkt topi. 265^C. Zwiazek ten jest latworozpuszczal- ny w wodzie, przyczem powstaly wodny roztwór z octanem sodowym nie daje osa¬ du, zas po dodaniu do roztworu lugu sodo¬ wego wydziela sie zasada w postaci czer¬ wonego proszku krystalicznego o p. topi. 237—238°C. PL PL