PL175602B1

PL175602B1 - Zwrotnica do torów kolejowych

Info

Publication number: PL175602B1
Application number: PL94305883A
Authority: PL
Inventors: Andreas Fodor
Original assignee: Enzesfeld Caro Metallwerke Ag
Priority date: 1993-11-19
Filing date: 1994-11-17
Publication date: 1999-01-29
Also published as: HU737U; NO944401L; DE9317723U1; HU9400305V0; PL305883A1; ES2123747T3; ATE171745T1; FI945396A7; DK0654561T3; NO305566B1; NO944401D0; SI0654561T1; CA2136259A1; FI945396A0; FI112104B; EP0654561B1; US5509626A; EP0654561A1; CA2136259C; DE59407003D1

Abstract

1. Zwrotnica do torów kolejowych z opornicami i odchylanymi iglicami zwrotnicy, w której opornice sa w sposób nieprzesuwny i rozlaczny zamocowane w kierunku plaszczyzny toru na elementach nosnych i przynajmniej w obszarze konców iglicy, iglice zwrot- nicy maja powierzchnie styku z opornicami, przy czym w obszarze odchylania iglicy umieszczona jest przynajmniej jedna, zwlaszcza cylindryczna, rolka z walkiem, której górny wierzcholek lezy, w odniesie- niu do plaszczyzny toru, wyzej niz odpowiednia po- wierzchnia styku iglic z opornicami, a w polozeniu styku iglicy zwrotnicy z opornica, rolka styka sie z iglica zwrotnicy ponizej swego wierzcholka, zas poza tym polozeniem iglica zwrotnicy wspiera sie na rolce, która jest osadzona poprzecznie do plaszczyzny toru, w sposób sprezynujacy poprzecznie do plaszczyzny toru, przy czym istnieje mozliwosc regulacji polozenia rolki zarówno poprzecznie, jak tez w kierunku plasz- czyzny toru, a jej walek jest ustawiony wzdluz opor- nicy, znamienna tym, ze konce walka (12) rolki (1) sa obsadzone z mozliwoscia regulacji w kierunku pionowym w uchwytach (21), przy czym przynaj- mniej jeden uchwyt (21) jest utrzymywany wzdluz opornicy (2) posrednio lub bezposrednio przy pomocy co najmniej jednego elementu dystansowego (20). Fig. 3 PL PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest zwrotnica do torów kolejowych z opornicami i odchylanymi iglicami.

W zwrotnicy opornice są w sposób niepnzesuwany i rozłączny zamocowane w kierunku płaszczyzny toru na elementach nośnych i przynajmniej w obszarze końców iglicy, iglice mają powierzchnie styku z opornicami, przy czym w obszarze odchylania iglicy umieszczona jest przynajmniej jedna, zwłaszcza cylindryczna, rolka z wałkiem. Górny wierzchołek rolki leży, w odniesieniu do płaszczyzny toru, wyżej niż odpowiednia powierzchnia styku iglic z opornicami, a w położeniu styku iglicy zwrotnicy z opornicą, rolka styka się z iglicą zwrotnicy poniżej swego wierzchołka. Poza tym położeniem iglica zwrotnicy wspiera się na rolce, która jest osadzona poprzecznie do płaszczyzny toru, w sposób sprężynujący poprzecznie do płaszczyzny toru, przy czym istnieje możliwość regulacji położenia rolki zarówno poprzecznie, jak też w kierunku płaszczyzny toru, a jej wałek jest ustawiony wzdłuż opornicy, jak to przedstawiono, na przykład w europejskim opisie patentowym EP 0532860,

Wiadomymjest, że najczęściej obciążane elementy toru leżą w obrębie zwrotnicy. Podczas gdy szyny toru muszą być zwykle nieprzesuwnie połączone z podłożem, tj. podkładkami, betonowymi elementami nośnymi itp., to zwrotnice muszą posiadać części ruchome, a mianowicie iglice. Iglice te z kolei muszą, po znalezieniu się w pozycji czynnej, posiadać taka samą nośność jak szyny. Aby zapewniony był zarówno odpowiedni komfort jazdy, jak też wysoka stabilność, szyny muszą sprężynować pod obciążeniem pociągu, przy czym takie sprężynowanie w kierunku pionowym może wynosić kilka milimetrów. Zwrotnica nie może stanowić obcego elementu w obrębie toru, lecz musi posiadać w zasadzie takie same własności statyczne i dynamiczne, co pozostałe odcinki toru, nawet jeżeli, co ma zwykle miejsce, pociągi przejeżdżają przez zwrotnice z mniejszą prędkością. O ile dokładne ustawienie opornic jest w zasadzie dość łatwe do zrealizowania, ponieważ mogą one być na stałe połączone z elementem nośnym, to jest z płytą nośną, podkładem i tym podobne, to w przypadku ruchomych iglic zwrotnic, istnieje dodatkowe wymaganie, aby mogły one być podparte w pozycji czynnej. W typowych zwrotnicach przewidziane są główki ślizgowe, na których stopa iglicy może się ślizgać w trakcie ruchu pozycji spoczynkowej do pozycji czynnej i z powrotem. Aby iglice zwrotnic mogły dokładnie przylegać do opornic, główki ślizgowe są pokrywane typowymi środkami smarnymi, których zadaniemjest zmniejszenie do minimum tarcia. Zapotrzebowanie na środki smarne jest przy tym bardzo duże, a ponadto należy regularnie dokonywać konserwacji. Dodatkowa trudność polega na tym, że w obszarach występowania mrozu, a zwłaszcza w obszarach naprzemiennego występowania mrozu i rosy w ciągu dnia, powstaje niebezpieczeństwo, że iglice zostaną skute lodem, w wyniku czego do ich uruchomienia potrzebne będzie grzanie.

Znanym sposobem zamiany tarcia między główką ślizgową i stopą, iglicy zwrotnicy ze ślizgowego na toczne jest zastosowanie rolek. Rolki te umieszczone były początkowo w taki sposób, że iglice zwrotnic opierały się na nich również w pozycji czynnej. Powodowało to przeciążenie rolek, które na skutek tego przestają prawidłowo funkcjonować, co ma negatywny wpływ również na działanie zwrotnicy. Następny krok polegał na tym, że rolki umieszczano wyłącznie poza obszarem, uderzanym przez iglice, gdy te przylegały do opornic. Tego rodzaju zwrotnica została opisana na przykład w austriackim opisie wynalazku B-375697. W celu przemieszczenia iglicy zwrotnicy z jej pozycji czynnej, w której przylega ona do opornicy, jest

175 602 ona unoszona przez rolki, na których spoczywa tak, że w trakcie ruchu iglicy jest wsparta na rolkach, natomiast w pozycji przylegania do opornicy, spoczywa na typowych główkach ślizgowych. Ze swej strony rolki są osadzone w koziołku, który za pośrednictwem sprężynujących płaskowników może być wsparty na podkładach. Dokładne ustawienie koziołka w kierunku pionowym i poziomym można osiągnąć jedynie poprzez unieruchomienie koziołka na podkładach przy pomocy śrub, przy czym ustawienie w poziomie osiąga się poprzez odpowiednie przesunięcie koziołka w bok, a następnie przykręcenie go śrubami, natomiast ustawienie w pionie można uzyskać, kładąc warstwy pośrednie między koziołkiem i drewnianymi podkładami. Prawidłowe działanie takiej zwrotnicy jest zapewnione jedynie wówczas, gdy rolki są dokładnie ustawione zarówno w kierunku pionowym, jak też poziomym. W zmontowanym koziołku położenie rolek jest określone z góry, przy czym pozioma korekta położenia jest praktycznie niemożliwa, ponieważ wymagałaby ona dodatkowych otworów w drewnianych podkładach, które to otwory należałoby umieścić tak blisko siebie, że jeden otwór przechodziłby w drugi. Ustawienie koziołka w pionie przy pomocy warstw, układanych między drewnianym podkładem i koziołkiem, może z jednej strony prowadzić do przedwczesnego zniszczenia podkładów, a z drugiej strony zwiększać ilość pracy w obrębie podkładów, co bardzo utrudnia dokładne ustawienie, a zarazem prowadzi do niepotrzebnego przebywania personelu w niebezpiecznym obszarze podkładów.

Z europejskiego opisu patentowego EP0532860 znana jest zwrotnica, w której koziołek na rolkach można przestawiać zarówno pionowo, jak też poziomo. Do koziołka przewidziano tutaj uchwyt, który posiada podłużny, biegnący pionowo otwór. Przez ten otwór przeprowadzony jest gwintowany sworzeń, który ze swej strony jest osadzony przesuwnie w podłużnym otworze, ustawionym poziomo. W celu poziomego i pionowego ustawienia koziołka, należy poluzować gwintowany sworzeń, ustawić koziołek w żądanym położeniu, a następnie dokręcić sworzeń. Tego rodzaju przyrząd majednak tę wadę, że dokładne ustawienie wymaga użycia dodatkowych klinów lub podobnych elementów, ponieważ w przypadku obciążenia rolek ich pionowe przemieszczenie w górę wymaga działania w kierunku przeciwnym do siły iglicy zwrotnicy, przy czym musi oraz zostać nieznacznie uniesiona, aby umożliwić rolkom ich funkcjonowanie. Ustalenie pozycji koziołka następuje wówczas poprzez dociągnięcie gwintowanego sworznia, a zatem na zasadzie połączenia tarciowego. Tego rodzaju połączenie nie jest w stanie sprostać dużym siłom, występującym w komunikacji kolejowej, stąd też niezbędna jest ciągła regulacja, aby rolki mogły spełniać swoją funkcję i aby ta funkcja nie była przejmowana przez przewidziane dodatkowo główki ślizgowe, w wyniku czego rolki pozostawałyby bezużyteczne.

Zadaniem wynalazku jest opracowanie zwrotnicy, w której iglice mogłyby przemieszczać się w położenie robocze i z powrotem, nie w sposób ślizgowy, lecz toczny, i w której ustawienie rolek zarówno w pionie, jak też w poziomie byłoby uzyskiwane w sposób dokładny i trwały przy niewielkim nakładzie pracy, przy czym możliwe byłoby również przy niewielkim nakładzie pracy dostosowanie do tego celu istniejących zwrotnic. Zgodna z wynalazkiem zwrotnica, oparta na stanie techniki, jaki opisany został w opisie patentowym EP 0532860 dla torów kolejowych z opornicami i odchylanymi iglicami, przy czym opornice są zamocowane na elementach nośnych, jak na przykład podkładach, płytach nośnych, i tym podobnych, bez możliwości przesuwu wzdłuż płaszczyzny toru. W zwrotnicy według wynalazku końce wałka rolki są umieszczone w uchwytach, umożliwiających regulację wysokości, i przynajmniej jeden uchwyt jest utrzymywany bezpośrednio lub pośrednio za pośrednictwem przynajmniej jednego elementu dystansowego wzdłuż opornicy.

Korzystnie uchwyt końca wałka stanowi rowek, biegnący poprzecznie, zwłaszcza prostopadle, do płaszczyzny toru, otwarty w kierunku rolki i przynajmniej częściowo zamknięty od dołu, przy czym zwłaszcza końce wałka spoczywają w uchwytach za pośrednictwem elementów pośrednich.

Korzystnie końce wałka mają przekrój w postaci wielokąta, zwłaszcza czworoboku, i spoczywają na elementach pośrednich tylko jedną płaszczyzną, a elementy pośrednie współpracują ze sobą i zawierają występy oraz wybrania, zwłaszcza w postaci ściętych stożków.

175 602

Korzystnie w uchwycie umieszczona jest przesuwana w górę i w dół śruba regulacyjna, na której wspiera się koniec wałka.

Korzystnie uchwyty dla przynajmniej jednej, zwłaszcza dwóch rolek umieszczone są w obsadzie rolki zamocowanej, w sposób sprężynujący, na co najmniej jednym elemencie nośnym.

Korzystnie obsada rolki z uchwytami, dla przynajmniej jednej rolki, jest utrzymywana w sposób sprężynujący w kierunku opornicy.

Korzystnie obsada rolki z uchwytami, dla przynajmniej jednej rolki, jest za pośrednictwem sprężyn płytkowych zamocowana na co najmniej jednym elemencie nośnym.

Korzystnie obsada rolki z uchwytami, dla przynajmniej jednej rolki, jest utrzymywana w kierunku środka toru przez co najmniej jedną sprężynę płytkową, z którą współpracuje element sprężynowy, a każdy z odwrotnych względem obsady rolki końców sprężyn płytkowych jest umieszczony w biegnącym wzdłuż płaszczyzny toru rowku, który to rowek posiada od strony opornicy sprężynę dociskającą sprężynę płytkową w kierunku środka toru, przy czym położenie sprężyny płytkowej regulowane jest przy pomocy wymiennego elementu dystansowego.

Korzystnie obsada rolki posiada dwa nieprzelotowe otwory do obsadzania sprężyn płytkowych, przy czym sprężyny płytkowe wchodzą w nieprzelotowe otwory, wykonanej z metalu kolorowego obsady rolki za pośrednictwem końcówki z materiału elektroizolacyjnego, zwłaszcza tworzywa sztucznego, gumy i tym podobnego. Sprężyny płytkowe mogą być utrzymywane w obsadzie rolki przy pomocy zacisku.

Korzystnie rolka jest osadzona na wałku za pośrednictwem dwóch łożysk tocznych, zwłaszcza łożysk kulkowych, przy czym łożyska toczne są uszczelnione od zewnątrz w stosunku do wałka i rolki przy pomocy dociskanych sprężynami, pierścieni uszczelniających, które są korzystnie płytkami, wciskanymi w wykonany w rolce rowek.

Unieruchomienie końców iglicy na powierzchniach przylegania w położeniu, w którym przylega ona do opornicy, zapewnia jej dokładne ustawienie w pozycji roboczej. Zmienna wysokość końców wałka rolki w uchwycie umożliwia połączenie np. wspartego na rolkach koziołka, wykonanego z odpornego na czynniki atmosferyczne i korozję materiału, np. metalu kolorowego, z elementem nośnym, dzięki czemu zmiana wysokości może dotyczyć tylko końców wałka, a nie całego koziołka, co odpowiednio zmniejsza wymagany do tego celu nakład pracy, a zarazem umożliwia wyjątkowo dokładne ustawienie. To, że przynajmniej jeden uchwyt jest za pośrednictwem przynajmniej jednego elementu dystansowego utrzymywany wzdłuż opornicy, umożliwia wyjątkowo dokładne ustawienie rolek w stosunku do iglic zwrotnicy, ponieważ rolki są dociskane do iglicy szyny tak, że w odniesieniu do jednego ze skrajnych położeń rolek wystarczy tylko takie przesunięcie uchwytu w kierunku iglic, aby rolka przylegała w odpowiednim położeniu do iglicy zwrotnicy. Takie położenie może odpowiadać przykładowo 30° lub 60° rolki w obrębie górnej ćwiartki, co zapewnia wykonanie odpowiedniej pracy, niezbędnej do uniesienia iglicy.

Jeżeli' uchwyt końca wałka jest wykonany w postaci ustawionego poprzecznie, zwłaszcza prostopadle, do płaszczyzny toru, otwartego od strony rolki i przynajmniej częściowo zamkniętego od dołu rowka, wówczas można osiągnąć wyjątkowo dokładne ustawienie rolki w kierunku poziomym w stosunku do opornicy, przy czym jednocześnie można łatwo ustawić rolkę w kierunku pionowym poprzez zamocowanie końców lub końca wałka.

Jeżeli końce wałka spoczywają w każdym z uchwytów za pośrednictwem elementów pośrednich, wówczas nawet w przypadku silnych i uderzeniowych obciążeń wałka ustawienie wałka w kierunku pionowym jest stabilne.

Jeżeli końce wałka, których przekrój ma kształt wielokąta, zwłaszcza czteroboku, spoczywają tylko jedną płaszczyzną na elemencie pośrednim, wówczas, między końcami wałka i elementami pośrednimi, istnieje szczególnie korzystny układ przenoszenia sił, który zapewnia wyjątkowo małe odkształcenie, a w związku z tym niewielką zmianę położenia elementów pośrednich.

Jeżeli elementy pośrednie zawierają współpracujące ze sobą występy i wybrania, zwłaszcza w postaci ściętych stożków, wówczas istnieje możliwość, aby elementy pośrednie zostały zabezpieczone przed zmianą położenia na skutek drgań i pozostawały w położeniu roboczym.

175 602

Jeżeli uchwyty dla przynajmniej jednej, zwłaszcza dwóch, rolki (rolek) zostały umieszczone w zamocowanej w sposób sprężynujący na elemencie nośnym lub elementach nośnych obsadzie rolki (rolek), wówczas rolki mogą również przemieszczać się pionowo zgodnie z ugięciem sprężyny, co jest niezbędne, nie tylko z uwagi na kompensację luzów montażowych, lecz umożliwia także, zwłaszcza w przypadku torów stałych, sprężynowanie iglicy oraz podlegającej obciążeniom opornicy.

Jeżeli w uchwycie umieszczona jest przemieszczana w górę i w dół śruba regulacyjna, na której wspiera się koniec wałka, wówczas proces ustawiania może przebiegać ze szczególną dokładnością, przy czym zarówno ustawianie, jak też unoszenie końców wałka następuje w ramach jednej operacji.

Jeżeli obsada rolki, z przynajmniej jednym uchwytem, dla przynajmniej jednej rolki, jest utrzymywana w sposób sprężynujący wzdłuż opornicy, wówczas szyna iglicowa może za pośrednictwem rolki wyjątkowo dobrze przylegać do opornicy, a opory ruchu szyny iglicowej mogą ulec dalszemu zmniejszeniu.

Jeżeli obsada rolki z uchwytami dla przynajmniej jednej rolki jest zamocowana za pośrednictwem sprężyn płytkowych na elemencie nośnym lub elementach nośnych, wówczas powstaje konstrukcja, która może przenosić wyjątkowo duże siły w kierunku pionowym, przy czym uchwyt jednocześnie zabezpieczony jest przed skręceniem.

Jeżeli obsada rolki z uchwytami dla przynajmniej jednej rolki jest za pośrednictwem przynajmniej jednej sprężyny płytkowej, z którą współpracuje element sprężynowy, utrzymywana jest w kierunku środka toru, wówczas regulację można przeprowadzić w bardzo prosty sposób w trakcie montażu.

W odmianie wynalazku, w której każdy z odwrotnych względem obsady rolki końców sprężyn płytkowych zostanie umieszczony w rowku, którego kierunek pokrywa się z kierunkiem płaszczyzny toru, i w którego końcu od strony opornicy znajduje się sprężyna, która dociska sprężynę płytkową w kierunku środka toru, przy czym sprężyna płytkowa jest regulowana przy pomocy wymiennego elementu dystansowego, można bardzo łatwo i dokładnie ustawić położenie rolki w stosunku do końców iglicy w kierunku opornicy. Natomiast, jeżeli obsada rolki posiada dwa nieprzelotowe otwory do obsadzenia sprężyn płytkowych, wówczas położenie tych ostatnich można łatwo ustalić poprzez wsunięcie w nieprzelotowe otwory, który to proces ma szczególne znaczenie, zwłaszcza w przypadku czasochłonnego montażu, który nie powinien zakłócać normalnej eksploatacji toru.

Jeżeli wykonane zwłaszcza ze stali sprężyny płytkowe wchodzą w nieprzelotowe otwory obsady rolki, wykonanej zwykle z metalu kolorowego, za pośrednictwem końcówek z materiału elektroizolacyjnego, na przykład gumy, wówczas z jednej strony zapobiega się wystąpieniu korozji stykowej między stałą i metalem kolorowym, a z drugiej strony materiał końcówki może tłumić drgania. Natomiast jeżeli sprężyny płytkowe są utrzymywane w obsadzie rolki przy pomocy zacisku, wówczas nie jest konieczna dodatkowa obróbka mechaniczna sprężyn płytkowych, a jednocześnie dysponuje się dużymi powierzchniami do przenoszenia sił między sprężynami płytkowymi i obsadą rolki.

Obsadzenie rolki ma wyjątkowo stabilny charakter jeżeli rolka jest utrzymywana na wałku za pośrednictwem dwóch łożysk tocznych, zwłaszcza kulkowych. Producent może przy tym przeprowadzić jednorazowe trwałe smarowanie.

Jeżeli łożyska toczne są uszczelnione od zewnątrz w stosunku do wałka i rolki przy pomocy dociskanych sprężynami pierścieni uszczelniających, osłoniętych zwykle płytkami, umieszczanymi w wykonanym w rolce rowku, wówczas ma miejsce takie uszczelnienie łożysk tocznych, które zaczyna zwykle działać dopiero przy dużych obrotach wałka, co zapewnia konstrukcji wyjątkowo długi okres użytkowania. Dodatkowa osłona w postaci płytek pozwala zapobiec mechanicznemu uszkodzeniu lub zabrudzeniu pierścieni uszczelniających, zwłaszcza w obszarze uszczelnienia względem rolki lub w szczególnie wrażliwym obszarze uszczelnienia względem wałka.

Przedmiot wynalazku w przykładzie wykonania jest odtworzony na rysunku, na którym: fig. 1 przedstawia schemat zwrotnicy w przekroju, fig. 2 - umieszczoną między dwoma

175 602 podkładami rolkę, fig. 3 - przekrój wzdłuż linii ΠΙ-ΙΠ na fig. 2, fig. 4 i 5 - element pośredni w widoku z góry i w widoku bocznym oraz fig. 6 - układ mocowania sprężyn.

Schematyczny przekrój na fig. 1 umożliwia przedstawienie w wyjątkowo przejrzysty sposób zasady działania rolki 1 w zwrotnicy. Opornice 2 są połączone na stałe z elementem nośnym 3. Elementem nośnym może być przykładowo drewniany podkład, ale także płyty betonowe, szkielet nośny podkładów itp. Iglice zwrotnicy 4 spoczywają na powierzchni styku 5 za pośrednictwem stopy 6. Jeżeli teraz iglica zwrotnicy 4 ulegnie przemieszczeniu z pozycji, w której przylega ona do opornicy 2, wówczas zostanie ona uniesiona przez rolkę 1, w wyniku czego, jak widać po prawej stronie fig. 1, stopa 6 iglicy zwrotnicy zacznie współpracować z obwodem rolki 1, co spowoduje, że iglica zwrotnicy zostanie uniesiona i nie będzie ślizgać się po powierzchni styku 5, lecz znajdzie się w pewnej odległości od niej i przy najmniejszym ruchu będzie unoszona z pozycji czynnej. Taki proces unoszenia jest możliwy wówczas, gdy górny wierzchołek 7 rolki 1 leży wyżej niż powierzchnia styku 5. To wyższe położenie należy zwykle utożsamiać z płaszczyzną toru 8, która w przypadku prostych szyn przebiega poziomo, natomiast na zakrętach jest nachylona do środka krzywizny, a na odcinkach górskich przebiega zgodnie z kierunkiem toru pod pewnym nachyleniem do poziomu.

Na fig. 2 rolka 1 jest umieszczona w obsadzie rolki 9, która ze swej strony jest za pośrednictwem sprężyn płytkowych 10 zamocowana na 'elementach nośnych 3. Można również przewidzieć kilka obsad z rolkami, przy czym druga obsada rolki została na rysunku zaznaczona fragmentarycznie linią punktową. Rolka, co szczególnie wyraźnie widać na fig. 3. posiada wałek

11, którego końce mają przekrój kwadratowy. Na wałku za pośrednictwem dwóch łożysk kulkowych 13 wspiera się rolka 1. Wałek jest ponadto uszczelniony przy pomocy dwóch dociskanych sprężynami pierścieni uszczelniających, przy czym od zewnątrz przewidziana jest dodatkowo płytka 15, wskakująca w rowek 16, wykonany w rolce 1. Obsada rolki 9 jest wykonana z metalu kolorowego, odpornego na czynniki atmosferyczne i korozję. Sprężyny 10 są wykonane ze stali i osadzone w nieprzelotowych otworach szczelinowych 17 za pośrednictwem końcówek z tworzywa sztucznego 18. Unieruchomienie sprężyn płytkowych 10 w nieprzelotowych otworach 17 następuje poprzez ich zaciśnięcie przy pomocy śrub 19 wraz z nakrętkami 20. Nakrętki zawierają, jak wiadomo, wkładkę z tworzywa sztucznego, która zapobiega samoczynnemu odkręcaniu. Obsada rolki 9 posiada uchwyty 21 dla końców wałka

12. Uchwyt 21 stanowi zamknięty od dołu rowek, przy czym końce wałka przylegają do dna rowka za pośrednictwem elementów pośrednich 22. Te elementy pośrednie zostały przedstawione na fig. 4 i 5, przy czym mający kształt ściętego stożka występ 23 może wchodzić w odpowiednie wybranie 24, dzięki czemu proste wsunięcie elementów dystansowych 22 o zróżnicowanej grubości umożliwia ustalenie wysokości. Występ 23 powinien być skierowany do dołu, przy czym uchwyt również posiada odpowiednie wybranie, dzięki czemu płaszczyzna czworokątnego zakończenia wałka 12 może na nim spoczywać. Zamiast tego typu elementów pośrednich można również stosować (nie przedstawione tutaj) śruby regulacyjne.

Sprężyny płytkowe, zamocowane w obsadzie rolki 9, są również, za pośrednictwem elementów mocujących 25 przymocowane do elementów nośnych 3. Te elementy mocujące 25 są połączone z elementami nośnymi 3 przy pomocy śrub 26. W razie potrzeby elementy mocujące można również zespawać z częścią, zawierającą powierzchnię styku 5. Elementy mocujące posiadają ponadto wybrania ewentualnie rowki 27, które biegną w przybliżeniu równolegle do opornic 2. Końce sprężyn płytkowych, które są umieszczone w tych rowkach, mogą być przez sprężyny 28 dociskane w kierunku środka toru i unieruchamiane w tym położeniu przy pomocy wymiennych elementów dystansowych 29. Chociaż tego typu mocowanie sprężyn płytkowych zostało przedstawione jedynie w prawej części fig. 2, to można je zastosować do obu sprężyn płytkowych 10, w wyniku czego rolka 1 zostanie odpowiednio do położenia na fig. 1 (lewa połowa rysunku) wsunięta częściowo pod iglicę zwrotnicy. Dobór elementów dystansowych 29 pozwala na uzyskanie odpowiedniego docisku rolki do stopy szyny iglicowej, skierowanego przeciwnie do siły działania sprężyny 28. Po dociśnięciu rolki w odpowiednie położenie przy pomocy elementu dystansowego 29 można, w razie potrzeby, zastosować dodatkowe unieruchomienie sprężyn płytkowych 10 w kierunku przeciwnym do kierunku działania siły sprężyny 28. Elementy dystansowe zabezpiecza się przed wypadnięciem z rowka poprzez wygięcie części

175 602 elementu mocującego. Wysokość rolki możnaustawić bardzo łatwo, wyjmując rolkę 1, następnie wkładając elementy dystansowe 22 o różnej grubości i ponownie wkładając rolkę.

W przedstawionym na fig. 6 elemencie mocującym 25 rowek 27 składa się z dwóch części i tworzy mające kształt litery U uchwyty na końce pałąka mocującego 30, który obejmuje jeden z końców sprężyn płytkowych 10. W celu wyjęcia sprężyny płytkowej wraz z elementem mocującym 30 należy element mocujący wraz ze sprężynkami płytkowymi przesunąć w kierunku przeciwnym do kierunku działania siły sprężyny 28, aż drugi koniec pałąka będzie można wyjąć z rowka 27, po czym pałąk jest w całości przesuwany ponownie w drugim kierunku i koniec sprężyny 10 można wyjąć z elementu mocującego. Ten sposób wyjmowania powoduje, że mimo zamontowania, np. przyspawania, elementu mocującego, obsadę rolki 9 można w całości wyjąć z rolki nawet w trakcie normalnej eksploatacji toru, np. w celu regulacji wysokości rolki 1, nie stosując przy tym skomplikowanych dodatkowych operacji mechanicznych.

Obsada rolki montowana jest z reguły w taki sposób, że w układzie styku szyny iglicowej z opornicą rolka jest o tyle przesuwana w kierunku szyny iglicowej, że dochodzi do ich zetknięcia. Wówczas ustala się położenie na elementach nośnych. Dodatkowy przesuw rolki względem szyny iglicowej może zachodzić poprzez elementy dystansowe w rowku, przy czym wstępne zamocowanie ma być osiągane w ten sposób, że rolek nie będzie można obracać ręcznie. W ten sposób rolki zostają wstępnie zamocowane w kierunku do góry, a także w kierunku opornicy.

175 602

13 11 1

i Fig.3¹⁵”

10

28

Fi g. 6

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz.

Cena 2,00 zł

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Zwrotnica do torów kolejowych z opornicami i odchylanymi iglicami zwrotnicy, w której opornice są w sposób nieprzesuwny i rozłączny zamocowane w kierunku płaszczyzny toru na elementach nośnych i przynajmniej w obszarze końców iglicy, iglice zwrotnicy mają powierzchnie styku z opornicami, przy czym w obszarze odchylania iglicy umieszczona jest przynajmniej jedna, zwłaszcza cylindryczna, rolka z wałkiem, której górny wierzchołek leży, w odniesieniu do płaszczyzny toru, wyżej niż odpowiednia powierzchnia styku iglic z opornicami, a w położeniu styku iglicy zwrotnicy z opornicą, rolka styka się z iglicą zwrotnicy poniżej swego wierzchołka, zaś poza tym położeniem iglica zwrotnicy wspiera się na rolce, którajest osadzona poprzecznie do płaszczyzny toru, w sposób sprężynujący poprzecznie do płaszczyzny toru, przy czym istnieje możliwość regulacji położenia rolki zarówno poprzecznie, jak też w kierunku płaszczyzny toru, a jej wałek jest ustawiony wzdłuż opornicy, znamienna tym, że końce wałka (12) rolki (1) są obsadzone z możliwością regulacji w kierunku pionowym w uchwytach (21), przy czym przynajmniej jeden uchwyt (21) jest utrzymywany wzdłuż opornicy (2) pośrednio lub bezpośrednio przy pomocy co najmniej jednego elementu dystansowego (20).
2. Zwrotnica według zastrz. 1, znamienna tym, że uchwyt (21) końca wałka (12) stanowi rowek, biegnący poprzecznie, zwłaszcza prostopadle, do płaszczyzny toru (8), otwarty w kierunku rolki (1) i przynajmniej częściowo zamknięty od dołu.
3. Zwrotnica według zastrz. 1 albo 2, znamienna tym, że końce wałka (12) spoczywają w uchwytach (21) za pośrednictwem elementów pośrednich (22).
4. Zwrotnica według zastrz. 1, znamienna tym, że końce wałka (12) mają przekrój w postaci wielokąta, zwłaszcza czworoboku, i spoczywają na elementach pośrednich (22) tylko jedną płaszczyzną.
5. Zwrotnica według zastrz. 3, znamienna tym, że elementy pośrednie (22) współpracują, ze sobą i zawierają występy (23) oraz wybrania (24), zwłaszcza w postaci ściętych stożków.
6. Zwrotnica według zastrz. 1, znamienna tym, że w uchwycie (21) umieszczona jest, przesuwna w górę i w dół, śruba regulacyjna, na której wspiera się koniec wałka.
7. Zwrotnica według zastrz. 1, znamienna tym, że uchwyty (21) dla przynajmniej jednej, zwłaszcza dwóch rolek umieszczone są w obsadzie rolki (9) zamocowanej, w sposób sprężynujący, na co najmniej jednym elemencie nośnym (3).
8. Zwrotnica według zastrz. 7, znamienna tym, że obsada rolki (9) z uchwytami (21), dla przynajmniej jednej rolki (1), jest utrzymywana w sposób sprężynujący w kierunku opornicy (2).
9. Zwrotnica według zastrz. 7, znamienna tym, że obsada rolki (9) z uchwytami (21), dla przynajmniej jednej rolki (1), jest za pośrednictwem sprężyn płytkowych (10) zamocowana na co najmniej jednym elemencie nośnym (3).
10. Zwrotnica według zastrz. 7, znamienna tym, że obsada rolki (9) z uchwytami (21), dla przynajmniej jednej rolki (1), jest utrzymywana w kierunku środka toru przez co najmniej jedną sprężynę płytkową (10), z którą współpracuje element sprężynowy (28).
11. Zwrotnica według zastrz. 8 albo 9, albo 10, znamienna tym, że każdy z odwrotnych względem obsady rolki końców sprężyn płytkowych (10)jest umieszczony w biegnącym wzdłuż płaszczyzny toru (8) rowku (27), który to rowek (27) posiada od strony opornicy sprężynę (28) dociskającą sprężynę płytkową (10) w kierunku środka toru, przy czym zwrotnica ma wymienny element dystansowy (29) do regulowania położenia sprężyny płytkowej (10).
12. Zwrotnica według zastrz. 11, znamienna tym, że obsada rolki (9) posiada dwa nieprzelotowe otwory (17) do obsadzenia sprężyn płytkowych (10).
13. Zwrotnica według zastrz. 12, znamienna tym, że sprężyny płytkowe (10) wchodzą w nieprzelotowe otwory (17), wykonanej z metalu kolorowego, obsady rolki (9) za pośrednictwem końcówki z materiału elektroizolacyjnego, zwłaszcza tworzywa sztucznego, gumy.

175 602
14. Zwrotnica według zastrz. 13, znamienna tym, że sprężyny płytkowe (10) są utrzymywane w obsadzie rolki (9) przy pomocy zacisku.
15. Zwrotnica według zastrz. 1, znamienna tym, że rolka (1) jest osadzona na wałku (11) za pośrednictwem dwóch łożysk tocznych, zwłaszcza łożysk kulkowych (13).
16. Zwrotnica według zastrz. 15, znamienna tym, że łożyska toczne (13) są uszczelnione od zewnątrz w stosunku do wałka (11) i rolki (1) przy pomocy, dociskanych sprężynami, pierścieni uszczelniających (14), które są korzystnie płytkami (15), wciskanymi w wykonany w rolce (1) rowek (16).