Wynalazek dotyczy urzadzenia do wprawiania w ruch wahadlowy dzwonów wiezowych zapomoca nawrotnego silnika e- lektrycznego, który jest sprzezony zapomo¬ ca sprzegla ciernego z samoczynnym prze¬ lacznikiem kierunku pradu tak, ze prze¬ lacznik porusza sie zawsze w tym kierunku, w jakim porusza sie dzwon i silnik. Zgodnie z wynalazkiem urzadzenie jest zaopatrzone w wahadelko, poruszane walem silnika za posrednictwem przekladni zebatej w taki sposób, iz waha sie ono w takt z dzwonem oraz posiada taki sam kat wychylenia jak dzwon. Dzieki temu wszystkie przebiegi wylaczania w przelaczniku samoczynnym moga sie odbywac czesciowo zapomoca sprzegla ciernego, czesciowo zas zapomoca wahadelka, przyczem z wyjatkiem lancu¬ cha napedowego odpada wszelkie polacze¬ nie miedzy dzwonem a silnikiem wzglednie przelacznikiem samoczynnym.Urzadzenie wedlug wynalazku umozli¬ wia uruchomianie silnika przy wszelkiem dowolnem polozeniu przelacznika, a przy przeszkodach w ruchu — utrzymywanie silnika stale bez pradu i utrzymywanie sta¬ lego równomiernego napiecia lancucha na¬ pedowego* Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie przyklady wykonania urzadzenia we¬ dlug wynalazku. Fig. 1 i 2 przedstawiaja urzadzenie w widoku zboku wzglednie zprzodu, fig. 3 i 4 — przelacznik wzgled¬ nie wahadelko w widoku zprzodu, fig. 5przedstawia uklad polaczen w przypadku stasowania pradu trójfazowego, fig. 6—od- ' miane wykcaama przelacznika w przypad¬ ku zastosowania pradu stalego, a fig. 7 — uklad polaczen przy pradzie stalym.Urzadzenie zawiera elektryczny silnik 1, który zapomoca kola lancuchowego 2 o- raz lancucha napedowego 3 wprawia w ruch tarcze lancuchowa 4, osadzona na wa¬ le dzwonu. Na wale silnika osadzona jest tarcza 5, zaopatrzona w tasme cierna. Ta¬ sme cierna mozna naprezac zapomoca sruby 6 i sprezyny 7. Do tasmy ciernej przymoco¬ wany jest drazek przelacznikowy 8 prze¬ lacznika samoczynnego A. Wal silnika jest osadzony w lozysku, znajdujacem sie w ka¬ dlubie 9, i napedza wahadelko 13 zapomo¬ ca zespolu kól zebatych 10, 11, 12, z któ¬ rych ostatnie zazebia sie z uzebiona dolna czescia wahadelka. Stosunek przekladni ze¬ spolu kól zebatych 10, 11, 12 jest taki sam, jak stosunek przekladni lancuchowej kól 2 i 4, wskutek czego wahadelko wykonywa te same ruchy, co i dzwon. Wahadelko 13 moze byc osadzone obrotowo na osi nieru¬ chomej lub wedlug przykladu wykonania, przedstawionego na fig. 1 i 4, obrotowo na osi silnika.Górna polowa wahadelka jest gladka i zaopatrzona w dwa nastawne kciuki 14 i 15.Na kadlubie 9 u góry osadzona jest wahli- wie na czopie 16 dwuramienna dzwignia 17.Oba konce dzwigni 17 maja przekrój kolo¬ wy. Gdy podczas ruchu wahadelka prawy koniec dzwigni (fig. 4) jest podnoszony do góry kciukami 14 i 15, wtedy lewy jej ko¬ niec opuszcza sie i wchodzi w klinowaty wykrój plytki 18, umocowanej na tasmie ciernej.Silnik, bedac w ruchu, wprawia w ruch obrotowy kolo lancuchowe 4, tarcze 5 sprze¬ gla oraz wahadelko 13. Kolo 5 zabiera ta¬ sme cierna, wskutek czego drazek przelacz¬ nikowy 8 zostaje zatrzymany odpowiednim zderzakiem kontaktowym przelacznika A, co powoduje wlaczenie pradu odpowiednio do danego kierunku obrotu silnika. Gdy dzwon osiaga najwieksze wychylenie, to koniec prawego ramienia dzwigni 17 opiera sie o jeden z kciuków 14, 15, odpowiadaja¬ cy danemu kierunkowi wychylenia, a ko¬ niec lewego ramienia tej dzwigni, naciska¬ jac na ukosna powierzchnie wykroju plyt¬ ki 18, powoduje przesuniecie sie tasmy ciernej i ustawienie sie drazka przelaczni¬ kowego 8 w polozenie srodkowe, przy któ- rem obwód pradu silnika jest przerwany.Przy powrotnem wychyleniu dzwonu wal, na którym osadzony jest dzwon oraz kolo lancuchowe, obraca bezpradowy wir¬ nik silnika w kierunku odwrotnym. Gdy wirnik osiaga odpowiednia liczbe obrotów, wahadelko 13, sprzezone z osia wirnika, o- siaga polozenie, w którem jego kciuki 14 i 15 zwalniaja dzwignie 17, która ze swej strony zwalnia plytke 18 i tasme cierna, wskutek czego drazek przelacznikowy 8 zostaje przesuniety do drugiego kontaktu zderzakowego i nastepuje ponowne wlacze¬ nie pradu w obwodzie silnika odpowiednio do kierunku i liczby jego obecnych obro¬ tów. Zapomoca urzadzenia przelaczniko¬ wego mozna uskuteczniac zmiane kierunku wychylenia dzwonu i zmiane kierunku ob¬ rotów silnika przy przerwanym obwodzie pradu oraz regulowac kat wychylenia dzwonu przez odpowiednie nastawianie kciuków 14, 15.Aby przy przypadkowem zerwaniu lub opadnieciu lancucha prad byl natychmiast samoczynnie wylaczany, wahadelko 13 jest zaopatrzone w wyciecia 19, które powodu¬ ja przerwanie sprzezenia kólka 12 z wa¬ hadelkiem 13, jezeli silnik obraca sie w jed¬ nym kierunku dluzej, niz byloby to potrzeb¬ ne do otrzymania zadanego wychylenia dzwonu, co nastepuje przy wspomnianem uszkodzeniu. Poniewaz przelacznik w tern polozeniu wahadelka znajduje sie w polo¬ zeniu srodkowem, wiec silnik jest i pozo¬ staje bez pradu.Urzadzenie do napedu dzwonów wyma- — 2 —« ga jeszcze przyrzadu rozruchowego, ponie¬ waz moze sie zdarzyc, ze drazek przelacz¬ nika samoczynnego po skonczonem dzwo¬ nieniu zatrzyma sie w polozeniu srodko- wem, w którem obwód pradu jest przerwa¬ ny, a wiec silnik nie moze byc uruchomiony.Zgodnie z wynalazkiem mozliwosc podob nego przypadku zostala usunieta bez stoso¬ wania j akiegokolwiek skomplikowanego mechanizmu, jedynie zapomoca trójbiegu- nowego przelacznika drazkowego, wlaczo¬ nego do ukladu polaczen, przedstawionego na fig. 5.W tym przypadku prad trójfazowy jest doprowadzany do ruchomej czesci trójbie- gunowego przelacznika drazkowego H.Przy przelozeniu przelacznika w polozenie / prad przeplywa do silnika przewodami 31, 32, 33 i silnik zaczyna sie obracac w pewnym kierunku. Wskutek tego drazek sa¬ moczynnego przelacznika A zostaje prze¬ suniety za posrednictwem wspomnianej ta¬ smy sprzeglowej w jedno z polozen konco¬ wych, przy którem przelacznik zwiera od¬ powiednie przewody zasilajace. Przelacz¬ nik drazkowy H po ulywie okolo 1 sekundy zostaje przelozony w polozenie II, przy którem przewody 31 i 32 sa pozbawione pradu, który przeplywa przewodami 34 i 35 oraz przewodem 33; za posrednictwem przelacznika samoczynnego silnik otrzymu¬ je impulsy pradu o zmiennym kierunku i dzwon zaczyna sie wahac.Aby przy duzych odleglosciach miedzy miejscem wlaczania pradu a mechanizmem do poruszania dzwonów zaoszczedzic na przewodnikach, jest rzecza korzystna sto¬ sowac prad staly oraz urzadzenie rozru¬ chowe, przedstawione na fig. 6 w widoku zprzodu a na fig. 7 w widoku bocznym.Na tasmie hamulcowej oprócz drazka 8 i plytki 18 umocowany jest jeszcze trzpien 20. Trzpien ten wchodzi w szczeline po¬ dluzna, wykonana w plytce 21, i moze sie w niej poruszac swobodnie w polozeniu spo- czynkowem plytki. Plytka 21 moze byc podnoszona ku górze zapomoca rdzenia 22 elektromagnesu 23, podnosi ona przytern trzpien 20, pokonywajac sile tarcia sprze¬ gla tasmowego, i przestawia drazek 8 przelacznika A w prawe polozenie skrajne.W danym przypadku stosuje sie znowu trójbiegunowy przelacznik drazkowy H. W polozeniu / (fig 7) przelacznika elektroma¬ gnes 23 jest wzbudzony za posrednictwem przewodów 36 i 38 i rdzen 22, podnoszac trzpien 20, ustawia przelacznik samoczyn¬ ny w skrajne polozenie prawe, umozliwia¬ jac w ten sposób rozruch silnika. Gdy po uplywie 1 sekundy przelacznik drazkowy zostanie przelozony w polozenie //, to wzbudzenie elektromagnesu jest przerwa¬ ne, a obwód pradu silnika jest zwarty po¬ przez przelacznik A.Utrzymanie wlasciwego napiecia lancu¬ cha napedowego (fig. 2), sprzegajacego wal silnika z walem dzwonu, nastrecza zwykle powazne trudnosci.Wynalazek niniejszy usuwa te trudno¬ sci dzieki zastosowaniu specjalnych napre- zaczy, uwidocznionych na fig. 2. Miejsca P i Q lancucha 3 sa polaczone ze soba za¬ pomoca elastycznej tasmy B, która zwiek - sza napiecie lancucha. Tasma ta moze po¬ siadac postac np. sznura gumowego lub sprezyny srubowej, która wytrzymuje bez uszkodzenia wieksze wydluzenie i jest dosc mocna, aby slumic wahania, powstajace w lancuchu. Podczas dzwonienia punkty P i Q przesuwaja sie, zajmujac polozenia P1 i Qi wzglednie P2, Q2, sprezyna wydluza sie przytem i napreza lancuch. PL