PL174379B1

PL174379B1 - Złącze drogi

Info

Publication number: PL174379B1
Application number: PL94303223A
Authority: PL
Inventors: Hermann Wegener
Original assignee: Glacier Gmbh
Priority date: 1993-04-29
Filing date: 1994-04-27
Publication date: 1998-07-31
Also published as: ATE143079T1; DE4314186C1; EP0622494A3; DE59400662D1; EP0622494B1; EP0622494A2

Abstract

1. Zlacze drogi ze szczelinami dylatacyjnymi i z co najmniej jednym lacznikiem ulozonym równo- legle do krawedzi szczelin dylatacyjnych, w których kazdy lacznik spoczywa na podporach nosnych ulo- zonych na calej szerokosci szczeliny i opartych w sposób przesuwny na krawedziach szczelin w kon- strukcji brzegowej, z która lacznik wraz z podpora jest trwale polaczony, przy czym odleglosc laczników do brzegów szczeliny jest regulowana przez element sprezynujacy, który jest polaczony w sposób nie- przesuwny z jednej strony z podpora nosna, a z drugiej strony z konstrukcja brzegowa, znamienne tym, ze trwale polaczone z lacznikiem (11) podpory nosne (16) sa umieszczone w konstrukcji brzegowej (15) w elementach sprezynujacych (17), które sa trwale zamocowane w sposób rozdzielny do wspólnego czlona sprzegajacego (18) zamocowanego w spo- sób rozdzielny do podpory nosnej (16), przy czym elementy sprezynujace (17) sa trwale w sposób rozdzielny polaczone z konstrukcja brzegowa (15). Fig . 1 PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest złącze drogi ze szczelinami dylatacyjnymi z co najmniej jednym łącznikiem ułożonym równolegle do krawędzi szczeliny. Każdy łącznik w tego typu rozwiązaniu jest trwale umocowany na podporządkowanej mu podporze nośnej. Podpora ta obejmuje całą szerokość szczeliny dylatacyjnej i jest wsparta w sposób przesuwny na konstrukcji brzegowej, umieszczonej na krawędziach szczeliny. Przy zastosowaniu takiej podpory nośnej wzajemna odległość łącznika od krawędzi szczeliny jest regulowana przy pomocy sprężynującego korpusu. Podpory nośne zamontowane są w sposób przenoszący działanie wielokierunkowych sił. Każda podpora spoczywa w sposób przesuwny na płycie krawędziowej konstrukcji brzegowej krawędzi szczeliny. Położenie podpory nośnej jest regulowane przez co najmniej jeden element sprężynujący, przenoszący siły działające na podporę, to jest: siły pionowe skierowane do góry, a także poziome na konstrukcję brzegową. Element ten jest połączony w sposób nieprzesuwny z jednej strony z przyporządkowaną sobie podporą nośną w jej wzdłużnym kierunku, a z drugiej strony z konstrukcją brzegową w poprzek oraz wzdłuż szczelin.

W znanym złączu drogi tego typu przedstawionym w DE-GM 66 02 110, podpory nośne łączników leżą bezpośrednio na elastomerowym elemencie. Element ten umieszczony jest między górną stroną podpory nośnej i ścianką zamykającą konstrukcji brzegowej. Element elastomerowy jest dociskany do sztywnego łożyska ślizgowego, poprzez leżące na nim podpory nośne. Łożysko ślizgowe jest połączone w sposób trwały nie przesuwny z dolną ścianką zamykającą konstrukcję brzegową. Ten rodzaj zamocowania powoduje, że siły skierowane pionowo w dół wskutek ciśnienia, wywieranego na łożysko ślizgowe, zostają przeniesione na konstrukcję brzegową. Natomiast siły skierowane pionowo w górę, które mogłyby spowodować odsunięcie podpory nośnej od łożyska ślizgowego, są neutralizowane przez wstępne naprężenia ściskające elementu elastomerowego. Poziome siły są wskutek całkowitej niemożności przesuwu elementu elastomerowego przekazywane do konstrukcji brzegowej. Te elastomerowe elementy tworzą równocześnie końcowe człony sterującego układem sprężynującego korpusu, gdyż doprowadzają one do konstrukcji brzegowej siłę sprężynującą wytworzoną przy zmianie długości szczeliny wskutek odkształcania wzdłużnego. Wadą tego typu przejazdów jest to, że odpowiednie łożyska ślizgowe muszą przejmować stosunkowo duże skierowane w dół siły pionowe. Łożyska powinny być wykonane z odpowiedniego materiału, możliwie z tworzywa sztucznego o wysokiej wytrzymałości, prawie sztywnego i wykazującego niewielkie dławienie. Łożyska ślizgowe z powodu stosunkowo wysokiej ich sztywności mogą tylko w bardzo ograniczony sposób ulegać odkształceniom i ruchom podpory nośnej, co może doprowadzić do znacznych nacisków na skraju powierzchni nośnej oraz spowodować zużywanie się łożysk. Ponadto wskutek wprowadzenia wstępnych naprężeń ściskających element elastomerowy, potrzebne są znaczne nakłady przy montażu i demontażu poszczególnych części łożyska. Z reguły bowiem nie można uniknąć zastosowania ciśnienia dla wprowadzenia wstępnych naprężeń ściskających w konstrukcji brzegowej, co przy braku miejsca w obszarze szczelin dylatacyjnych jest uciążliwe do wykonania.

Podstawowym celem wynalazku jest udoskonalenie złącza drogi w którym łożysko podpór nośnych wykazuje większe dławienie sił i umożliwia lepsze przejmowanie odkształceń oraz jest znacznie łatwiejsze zarówno do montażu jak i demontażu.

Zgodnie z wynalazkiem złącze drogi ze szczelinami dylatacyjnymi i co najmniej jednym łącznikiem ułożonym równolegle do krawędzi szczelin dylatacyjnych, w których każdy

174 379 łącznik spoczywa na podporach nośnych ułożonych na całej szerokości szczeliny i opartych w sposób przesuwny na krawędziach szczelin w konstrukcji brzegowej z którą łącznik wraz z podporą jest trwale połączony, przy czym odległość łączników od brzegów szczelin jest regulowana przez element sprężynujący, który jest połączony w sposób nieprzesuwny z jednej strony z podporą nośną, a z drugiej strony z konstrukcją brzegową, charakteryzuje się tym, że trwale połączone z łącznikiem podpory nośne są umieszczone w konstrukcji brzegowej w elementach sprężynujących, które są trwale przymocowane w sposób rozdzielny do wspólnego człona sprzęgającego zamocowanego w sposób rozdzielny do podpory nośnej, przy czym elementy sprężynujące są trwale w sposób rozdzielny połączone z konstrukcją brzegową.

Elementy sprężynujące jednego zamocowania podpory nośnej, korzystnie są trwale umieszczone we wspólnej i obejmującej je ramie i przytwierdzone w sposób rozłączny do konstrukcji brzegowej, korzystnie mają one postać podpór elastomerowych i najkorzystniej są przytwierdzone do człona sprzęgającego.

Element sprężynujący człon sprzęgający i rama korzystnie stanowią jeden połączony zestaw, przy czym rama jest umieszczona w poprzek osi wzdłużnej podpory nośnej i korzystnie zamocowana na ścianie konstrukcji brzegowej.

Rama korzystnie ma płytę czołową i płytę podstawy, które są ze sobą połączone dwoma bocznymi mostkami łączącymi pomiędzy którymi jest wolna przestrzeń w której jest umieszczony człon sprzęgający i elementy sprężynujące.

Płyta podstawy korzystnie wystaje z boków w stosunku do mostków łączących i jest przymocowana śrubami do dolnej ściany zamykającej konstrukcji brzegowej.

Rama korzystnie jest przymocowana za pomocą nakładek wystających z boków mostków łączących do kozłów konstrukcji brzegowej.

Płyta podstawy ramy korzystnie jest umieszczona w pewnej odległości od dolnej ściany zamykającej konstrukcji brzegowej tak, że pomiędzy nimi jest wolna przestrzeń.

Płyta czołowa ramy korzystnie jest zamocowana przy zachowaniu wzajemnej odległości od górnej ściany zamykającej konstrukcji brzegowej tak, że pomiędzy nimi jest wolna przestrzeń.

Zamocowane elementy sprężynujące korzystnie są swobodnie podparte w konstrukcji brzegowej i są korzystnie umieszczone prostopadle względem siebie na każdym punkcie podparcia podpory nośnej.

Elementy sprężynujące korzystnie są zamocowane na płycie czołowej, najkorzystniej na płycie podstawy ramy, a mostki łączące są umieszczone po obu stronach elementów sprężynujących w pewnej od nich odległości tak, że pomiędzy nimi jest wolna przestrzeń.

Rama jest korzystnie umieszczona na zamocowanym na końcu podpory nośnej trzpieniu. Każda podpora nośna łączników korzystnie jest co najmniej jeden raz podzielona poprzecznie i ma człon sprzęgający końcowej części, któryjest połączony z częścią środkową podpory nośnej.

Zgodnie z wynalazkiem podstawowe zadanie zostało rozwiązane w ten sposób, że w złączu drogi podpory nośne są ściśle połączone z konstrukcją brzegową oraz ułożyskowane w sposób umożliwiający odprowadzenie działających w różnych kierunkach sił. Podpory opierają się wyłącznie na elementach sprężynujących. Ponadto wszystkie elementy sprężynujące układu sprężynowo-łożyskowego są złączone ze wspólnym członem sprzęgającym umocowanym w sposób rozłączny na podporze nośnej i opierającym się na konstrukcji brzegowej. W tej sytuacji całość występujących obciążeń zostaje przejęta wspólnie przez wszystkie elementy sprężynujące, przy czym poszczególne elementy są w zależności od swego układu oraz kierunku działania obciążeń zgniatane, rozciągane lub odkształcane posuwem.

Maksymalne wielkości obciążeń, przypadające na jeden element sprężynujący, mogą być przy tym utrzymane na znacznie mniejszym poziomie niż przy zastosowaniu standardowej konstrukcji, umożliwiającjednak w przeciwieństwie do niej zachowanie niewielkich rozmiarów całego układu. Elementy sprężynujące mogą ulegać swobodnie ruchom i odkształceniom podpory nośnej we wszystkich kierunkach. Można więc uniknąć w ten sposób

174 379 jednostronnych obciążeń powierzchni kontaktowych, a także wynikającego z tego nadmiernego zużycia i ścierania. Korpus łączy łącznik z konstrukcjami brzegowymi i reguluje odległości szczelin, a wszystkie elementy sprężynujące układu sprężynująco-łożyskowego sterują zarówno podporą nośną, jak też ściśle złączonym z nią łącznikiem. Dzięki temu, że elementy sprężynujące są umocowane w sposób rozłączny na podporze nośnej za pośrednictwem wspólnego z nią członu sprzęgającego, możliwe jest jednoczesne zamocowanie wszystkich elementów sprężynujących we właściwym położeniu na podporze nośnej.

Dzięki zastosowaniu rozwiązania według wynalazku staje się absolutnie zbędne stosowane dotąd pojedyncze ustawianie i montowanie oddzielnie każdego elementu łożyska, a mianowicie ustawianie elastomerowej podpory na jeszcze dostatecznie nie umocowanej podporze nośnej. Oczywiście powoduje to znaczną obniżkę zarówno nakładów na montaż jak i na demontaż urządzeń.

W zalecanym dalszym korzystnym wariancie wykonania wynalazku elementy sprężynujące układu sprężynująco-łożyskowego są ze wszystkich stron przytwierdzone do obejmującego je wspólnego elementu wiążącego, umocowanego w sposób rozłączny na konstrukcji brzegowej. Pozwala to na zamocowanie wjednej operacji wszystkich elementów sprężynujących układu na konstrukcji brzegowej. W podobny sposób, jak przy umocowaniu sprężynujących elementów za pomocą członu sprzęgającego na podporze nośnej, unika się w konstrukcji brzegowej pojedynczego ustawiania i umacniania każdego ze sprężynujących elementów oddzielnie. Oznacza to oczywiście dodatkowe poważne uproszczenie prac oraz znaczne oszczędności czasu przy montażu i demontażu łożyska podpory nośnej. Dalsza zaleta tego pośredniego sposobu zamocowania w stosunku do bezpośredniego montowania elementów sprężynujących na konstrukcji brzegowej polega na tym, że człon sprzęgający elementy sprężynujące i elementy łączące tworzą wspólnie samodzielną część składową łożyska, która może być w całości oddzielnie zmontowana, a także przy jej montażu lub naprawie wbudowana lub wymieniana jako całość. Ułatwione jest również przechowywanie, ponieważ mamy do czynienia z jedną częścią składową łożyska zamiast z dużą ilością pojedynczych elementów.

Zaleca się stosowanie elementów sprężynujących wykonanych w postaci elastomerowej podpory i przywulkanizowanych do członu sprzęgającego. W szczególności zaleca się trzy zwulkanizowane elementy, to jest człon sprzęgający, podporę elastomerową i jednoczęściowy element łączący. Szczególnie prostą formą połączenia podpory elastomerowej z członem sprzęgającym i w danym przypadku z elementem łączącym jest zwulkanizowanie ich ze sobą, przy czym skonstruowanie całości może być wykonane w jednym ciągu roboczym otrzymując jednoczęściowy zespół elementów.

Bardzo korzystne jest wykonanie elementu łączącego w postaci ramy umieszczonej w poprzek wzdłużnej osi podpory nośnej i zamocowanej najlepiej na ścianie konstrukcji brzegowej. W ten sposób można wybrać łatwo dostępne miejsce dla zamocowania na nim ramy by można było dotrzeć doń z narzędziami bez większych trudności ze środka szczeliny dylatacyjnej. Rama ma płytę podstawową oraz czołową, które ze sobą złączone są bocznymi mostkami łączącymi tworzącymi pomiędzy sobą pewien przedział. W przedziale tym mieści się człon sprzęgający i elementy sprężynujące. W pierwszym zalecanym wariancie wykonania wynalazku stosuje się płytę podstawową, służącą do wzmacniania ramy na płaszczyźnie poprzecznej w stosunku do wzdłużnego kierunku podpory nośnej. Jest ona przymocowana śrubami do dolnej zamykającej ściany konstrukcji brzegowej. W wariancie tym nie trzeba już umocowywać w ramie żadnych innych części konstrukcyjnych, które miałyby umożliwić jej zamocowanie na konstrukcji brzegowej.

W innej, również bardzo korzystnej odmianie wykonania wynalazku rama jest przyśrubowana za pomocą nakładek do kozłów, które są przymocowane do konstrukcji brzegowej. Osie śrub mogą przebiegać poziomo lub pionowo. Jeżeli w przypadku pionowych osi śrub powierzchnia ścinania śrub znajdzie się na wysokości wzdłużnej osi podpory nośnej, wówczas śruby będą narażone na oddziaływanie wyłącznie sił tnących, a nie kombinacji sił ścinających oraz rozciągających. Kombinacja taka ma bowiem miejsce w wyniku przyśrubowania bezpośrednio do dolnej ścianki zamykającej konstrukcji brzegowej. Zalecane jest

17-4379 zamocowanie płyty podstawowej ramy w pewnej odległości od dolnej ściany zamykającej konstrukcji brzegowej, wskutek czego powstaje wolny przedział. W ten sposób unika się dalszej obróbki odpowiednich powierzchni ramy i konstrukcji brzegowej, co wpływa na zmniejszenie czasu i kosztów wykonania prac.

W obu opisanych wariantach konstrukcji ramy, celowe jest umocowanie płyty czołowej ramy również w pewnej określonej odległości od górnej ścianki zamykającej konstrukcję brzegową z wytworzeniem także pewnego przedziału, gdyż w tym przypadku również i po tej stronie odpowiednie przeciwległe ściany ramy i konstrukcji brzegowej nie muszą być więcej obrabiane, ani specjalnie dopasowywane przed ich montażem.

W następnej korzystnej odmianie wykonania wynalazku zamontowane elementy sprężynujące w nieobciążonym stanie są pozbawione naprężeń. Wstępne naprężenia ściskające nie są potrzebne, gdyż elementy sprężynujące są z wszystkich stron silnie zamocowane tak, że mogą one być obciążane, zarówno siłami ściskającymi oraz tnącymi, jak też rozciągającymi. Ponieważ nie jest już potrzebne wprowadzanie wstępnych naprężeń ściskających do elementów sprężynujących, dlatego przy ich montażu nie trzeba stosować żadnych pras ani ściskania co znacznie upraszcza i obniża nakłady montażowe oraz demontażowe. W szczególności zaleca się zamontowanie dwóch elementów sprężynujących na każdą jednostkę sprężynująco-łożyskową oraz umieszczenie ich pionowo jeden element nad drugim. Wówczas jeden element sprężynujący jest obciążany przy działaniu sił pionowych siłami rozciągającymi, a drugi ulega siłom ściskającym. Oba zalecane kierunki obciążeń siłowych obu elementów sprężynujących wykazują dzięki temu pełną zgodność z głównymi kierunkami obciążeń siłowych, podczas gdy poprzecznie działające siły są przekazywane dalej wyłącznie przez plastyczne odkształcenia wskutek ścinania elementów sprężynujących. Umożliwia to korzystne, a jednak stosunkowo proste rozmieszczenie elementów sprężynujących.

W dalszej zalecanej odmianie wykonania wynalazku elementy sprężynujące są umocowane na płycie czołowej względnie podstawowej ramy i przytwierdzone z boku w pewnej odległości od mostków łączących. W wariancie tym rama została wprowadzona jako wspólny element łączący elementy sprężynujące. Ta rozbudowa całej konstrukcji zapewnia w prosty sposób swobodną możliwość wykonywania przez elementy sprężynujące ruchów w różnych kierunkach, a tym samym i przez podporę nośną, jak również swobodnie i dowolnie pływające ułożyskowanie całego układu.

Poza tym zalecany jest na końcu podpory nośnej człon sprzęgający, umocowany na niej w kierunku wzdłużnym, najlepiej przy użyciu śruby z dwustronnym gwintem, odpowiednio osadzonej oraz zamocowanej. W ten sposób jest możliwe umocowanie na podporze nośnej znacznej ilości elementów sprężynujących połączonych jedną śrubą, a także łatwe jest rozmontowanie połączenia. W szczególnie polecanym wariancie wykonania wynalazku każda podpora nośna łączników jest podzielona co najmniej raz poprzecznie do swego kierunku wzdłużnego. Przy tym człon sprzęgający tworzy ta końcowa część podpory nośnej, która bezpośrednio nie jest połączona łącznikiem lecz przyśrubowana do przylegającej do niego środkowej części podpory nośnej. Wariant ten pozwala na wyeliminowanie przy zamocowywaniu członu sprzęgającego konieczności tworzenia własnego segmentu mocowania, na przykład własnej śruby z dwustronnym gwintem. Oszczędza to wiele miejsca w konstrukcji brzegowej, która jest zwykle mała. Poza tym połączenie końcowej części podpory nośnej w postaci człona sprzęgającego, ze środkową częścią podpory nośnej jest położone w tym wariancie bliżej środka szczelin dylatacyjnych i z tego względu łatwiejsze do obsługi.

Wynalazek został uwidoczniony w przykładzie wykonania pokazanym na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny jednołącznikowego złącza drogi wzdłuż linii I-I na fig. 2, przy czym miejsce ułożenia łącznika wraz z podporą nośną oraz jej ułożyskowanie jest przedstawione w pozycji zerowania się funkcji, to jest w stanie plastycznie nie odkształconym wskutek działania sił ścinających; fig. 2 - widok przekroju wzdłuż linii II-II na fig. 1; fig. 3 - widok łożyska podpory nośnej pokazanej na fig. 1 i 2 wzdłuż linii III-III; fig. 4 - przekrój poprzeczny drugiej odmiany wykonania wynalazku

174 379 jednołącznikowego złącza drogi wzdłuż linii IV-IV na fig. 5; fig. 5 - widok z góry podpory nośnej i jej ułożyskowanie pokazane na fig. 4 wzdłuż linii V-V; fig. 6 - widok ułożyskowania podpory nośnej pokazane na fig. 4 i 5 wzdłuż linii VI-VI na fig. 5; fig. 7 - przekrój poprzeczny trzeciej odmiany wykonania wynalazku jednołącznikowego złącza drogi w którym podpory nośne są odpowiednio podzielone wzdłuż linii VII-VII na fig. 8; fig. 8 - widok z góry podpory nośnej i jej ułożyskowanie pokazanej na fig. 7 wzdłuż linii VIII-VIII; fig. 9 - przekrój poprzeczny zbliżony do pokazanego na fig. 4 jednołącznikowego złącza drogi ale z odkształconymi plastycznie elementami sprężystymi wskutek poszerzenia szczelin dylatacyjnych.

Przedstawione na rysunku złącza drogi 1, 2 oraz 3 mają w każdym przypadku dwa brzegi 4 szczeliny dylatacyjnej 5 pomiędzy dwiema' częściami konstrukcyjnymi 6, 7, na przykład w konstrukcji mostu lub wiaduktu, przy czym strona górna konstrukcji z obu stron szczeliny dylatacyjnej 5 jest wypełniona odpowiednim uszczelnieniem 8, powyżej którego przewidziana jest nawierzchnia jezdni 9, na przykład beton i/lub asfalt, wypełniający i pokrywający powierzchnię 10.

Konstrukcja złącza drogi 1, 2 i 3 ma w każdym przypadku łącznik 11, umieszczony wewnątrz szczeliny dylatacyjnej 5 równolegle do jej krawędzi 4. Łącznik 11 jest połączony w odpowiedni sposób z profilami stalowymi 12 zamocowanymi na krawędziach szczelin 4 poprzez odpowiednie elastyczne korpusy uszczelniające 13, które w sposób wodoszczelny wypełniają szczelinę położoną między łącznikiem 11 i krawędziami 4 szczeliny dylatacyjnej. Przy jednołącznikowych złączach drogi jeden łącznik 11 sąsiaduje bezpośrednio z obiema krawędziami 4 szczeliny. Łącznik 11 jest na swojej całej długości w wielu -punktach jego ułożyskowania podparty w każdym złączu drogi 12 i 3, co jednak nie zostało pokazane na rysunku.

Jak to pokazano na fig. 1, 4, 7 oraz 9, łącznik 11 jest bardzo mocno połączony w sposób sztywny z podporą nośną 16. Podpora ta umieszczona jest na całej szerokości szczeliny i podparta w konstrukcji brzegowej 15 w punktach ułożyskowania na krawędziach szczeliny 4. Konstrukcja brzegowa 15 ma kształt prostokątnej skrzyni, która jest od strony szczeliny otwarta. W celu ułożyskowania podpory nośnej 16 zastosowano elementy sprężynujące 17, które ze wszystkich stron są mocno połączone, to znaczy w sposób odporny na ściskanie, rozciąganie i ścinanie - ale połączone rozdzielnie zarówno z podporą nośną 16 jak i z konstrukcją brzegową 15. Połączenia te następują za pośrednictwem członu sprzęgającego 18 łączącego elementy sprężynujące 17 ułożyskowania, z podporą nośną 16. Połączenie może też następować za pośrednictwem ramy 19, łączącej elementy sprężynujące 17 z konstrukcją brzegową 15. Elementy sprężynujące 17 po ich zamontowaniu są w stanie nie naprężonym. Elementy sprężynujące 17 są połączone bardzo mocno z członem sprzęgającym 18 oraz pośrednio lub bezpośrednio z konstrukcją brzegową 15. Wskutek tego elementy sprężynujące 17 są nie tylko obciążane siłami ściskającymi i ścinającymi lecz również rozciągającymi. Przy każdym rodzaju obciążeń, także i przy regulowaniu położenia łącznika 11 poprzez zmianę szerokości szczeliny pracują liczne elementy sprężynujące 17, które neutralizują obciążenia siłowe.

Jako elementy sprężynujące 17 stosuje się podpory elastomerowe na każdym ułożyskowaniu podpory nośnej 16 na którym dwie podpory elastomerowe muszą być ustawione przeciwległe względem siebie, to jest jedna podpora pod podporą nośną 16, a druga nad nią. Podpory elastomerowe są skierowane w ten sposób, że w kierunku pionowym osie ich pokrywają się, a oś wzdłużna 20 podpory nośnej 16 krzyżuje się pod kątem prostym. Między przeciwległymi w stosunku do siebie elastomerowymi podporami jest umieszczony stalowy, prostopadłościenny człon sprzęgający 18, na którym umocowuje się elementy sprężynujące 17 w postaci elastomerowych podpór przez ich zwulkanizowanie.

Podpory elastomerowe i człon sprzęgający 18 są objęte wspólnym elementem łączącym w postaci prostokątnej, stalowej ramy 19, która jest pionowa do osi wzdłużnej 20 podpory nośnej 16. Rama składa się z płyty czołowej 21 i płyty podstawy 22, a także z dwóch bocznych mostków łączących 23, te płyty ze sobą. Mostki łączące 23 umieszczone są pionowo z obu stron elastomerowej podpory oraz człona sprzęgającego 18, a tym samym i podpory nośnej 16, co pokazano na fig. 3 i 6. Płyta czołowa 21 jest połączona przez

17317919 zwulkanizowanie z górną stroną górnej elastomerowej podpory, a płyta podstawy 22 z dolną stroną dolnej elastomerowej podpory. W układzie tym człon sprzęgający 18, elastomerowa podpora i rama 19 tworzą wspólnie jednoczęściowy element łożyskowy. Między podporami elastomerowymi i mostkami łączącymi 23 pozostawiono z boku wystarczająco dużo wolnych przestrzeni by zapewnić wielostronną swobodę poruszania się w elastomerowej podporze elementów sprężynujących 17.

Człon sprzęgający 18 pokazany na fig. 3 i fig. 6 ma centryczny otwór przelotowy 25, który przebiega równolegle do podpór elastomerowych. Łącznie z tym otworem przelotowym 25 człon sprzęgający 18, a tym samym i cały element łożyskowy, złożony z człona sprzęgającego 18, elastomerowych podpór i ramy 19, jest zawieszony na śrubie z dwustronnym gwintem 26 co pokazano na fig. 1, 2, 4, 5. Śruba ta jest zamocowana sztywno na czołowym końcu podpory nośnej 16 i przebiega w jej wzdłużnym kierunku. Wolny koniec śruby z dwustronnym gwintem 26 w^^^taje z otworu przelotowego 25 człona sprzęgającego 18 i jest zaopatrzony w gwint śrubowy, na którym nakręcona jest nakrętka 27. Śruba ta łączy człon 18 z podporą nośną 16.

Na figurach 3 i 6 przedstawiono dwa warianty wykonania wynalazku, które mogą służyć jako przykłady połączenia ramy 19 z konstrukcją brzegową 15. W obu wariantach wspólne jest to, że rama 19 jest w danym przypadku zamocowana tylko na jednej ścianie konstrukcji brzegowej 15.

W przykładzie pokazanym na fig. 3 płyta podstawy 22 ułożona jest na dolnej ścianie zamykającej 28 konstrukcji brzegowej 15 i jest ustawiona prostopadle do przelotowego otworu 25 w członie sprzęgającym 18, to jest we wzdłużnym kierunku szczelin ponad mostkami łączącymi 23. W występach tych wykonane są dwa otwory dla śrub, położone jeden za drugim w kierunku poprzecznym w stosunku do szczelin. Przez otwory te przechodzą śruby 29, które przymocowują ramę 19 do dolnej ściany zamykającej 28 konstrukcji brzegowej 15. Zostaje więc utworzona pewna wolna przestrzeń między górną stroną płyty czołowej 21, a wewnętrzną stroną górnej ściany zamykającej 14 konstrukcji brzegowej 15. Dzięki temu nie trzeba poddawać obróbce mechanicznej przy montażu odpowiednich powierzchni całej tej instalacji i przylegających do siebie części konstrukcyjnych.

W przykładzie wykonania wynalazku pokazanym na fig. 6 zamocowano poziomo nakładkę 30 na każdym mostku łączącym 23, mniej więcej w połowie jego pionowej długości i na wysokości osi wzdłużnej 20 podpory nośnej 16. Każda nakładka 30 jest zaopatrzona w pionowy otwór dla śruby mocującej i spoczywa na koziołku podpory 31, wystającym do góry z dolnej ściany zamykającej 28 konstrukcji brzegowej 15. Nakładka 30 jest przymocowana do koziołka podpory 31 przy pomocy śruby 29. Pionowe wymiary koziołka podpory 31 i ramy 19 są przy tym tak dobrane, że powstaje pewna szczelina zarówno między dolną stroną płyty podstawy 22a i górną stroną dolnej ściany zamykającej 28 oraz między górną stroną płyty czołowej 21 i wewnętrzną stroną górnej ściany zamykającej 14. Dzięki temu nie ma konieczności mechanicznego obrabiania i dokładnego dopasowywania odpowiednich przylegających do siebie powierzchni. W ten sposób w wariancie tym, w przeciwieństwie do przedstawionego na fig. 3, również poniżej płyty podstawy 22a znajduje się szczelina, dla konstrukcji brzegowej 15, a ponadto jeszcze silniej zostają zwiększone własności dławienia sił przez łożysko sprężynujące.

W wariancie przedstawionym na fig. 7 i fig. 8 złącza drogi 3 według wynalazku podpora nośna 16 składa się ze środkowej swej części 32 oraz z dwóch części końcowych 33, służących jako człony sprzęgające. Części końcowe są połączone z podporą nośną 16 za pośrednictwem sprzęgła płyty czołowej 34, do którego są przyśrubowane części końcowe 33 oraz część środkowa 32 podpory nośnej, umocowana do łącznika 11. Takie ukształtowanie połączenia ze sobą człona sprzęgającego 18 z podporą nośną 16 nadzwyczajnie ułatwia dostępność połączenia. Albowiem połączenie śrubowe zostaje przesunięte od strony człona sprzęgającego 18 w kierunku środka szczeliny co ułatwia jego dostępność. Sposób umieszczenia elastomerowej podpory oraz umocowania ramy 19 na konstrukcji brzegowej 15 może zostać wybrany stosownie do sposobów przedstawionych na fig. 1 do 6. Na fig. 9 przedstawiono odkształcenie plastyczne elementu sprężynującego 17 w postaci elastomerowej podpory w

174 379 warunkach rozszerzania szczelin dylatacyjnych. Cztery elastomerowe podpory wykazują jednakowe parametry tak, że całkowicie równe są ich sztywności w warunkach działania sił ścinających, a tym samym i sztywności sprężynujące. Przy rozszerzaniu szczelin dylatacyjnych, płyty czołowe względnie płyty podstawy 21,22 ramy 19 wraz z konstrukcjami brzegowymi 15 zostają na obu krawędziach szczelin 4 odsunięte od środka szczeliny. Równocześnie wskutek swej elastyczności przy siłach ścinających, elastomerowe podpory poprzez człony sprzęgające 18 wprowadzają do podpór nośnych 16 siły rozciągające, by je następnie zneutralizować. Ponieważ na obu końcach podpory nośnej 16 jest wprowadzana ta sama siła rozciągająca, chociaż skierowana w zupełnie przeciwnym kierunku, więc siły rozciągające znoszą się wzajemnie ze sobą, a tym samym podpora nośna 16 oraz łącznik 11 pozostają nadal w swoich pierwotnych położeniach. W ten sposób brzegi szczelin dylatacyjnych 4 oddalają się od łącznika 11 w każdym przypadku o jednakową odległość tak, że łącznik 11 zawsze znajduje się w samym środku szczeliny dylatacyjnej, a tym samym odległości szczelin od jego krawędzi 4 są równe.

Zamiast wariantów przedstawionych na rysunku można również wprowadzić do układu więcej niż po dwa elementy sprężynujące 17 na jedno ułożyskowanie podpory nośnej 16, które na przykład mogą być rozmieszczone obwodowo naokoło człona sprzęgającego 18. Elementy sprężynujące 17 mogą być przymocowane do konstrukcji brzegowej 15 pojedynczo poprzez w danym przypadku specjalne przynależne do nich elementy zamocowania, na przykład przywulkanizowane płyty stalowe. Jeżeli jednak zostanie użyta wspólna rama 19, wówczas można zastosować dowolne odpowiednie kształtowanie jego formy, a także sposobu jego zamocowania do konstrukcji brzegowej. Przy tym decydującą sprawą jest tylko to, by wszystkie elementy sprężynujące 17 wzięły udział w neutralizowaniu obciążeń przy różnych rodzajach tych obciążeń oraz przy ruchach podpory nośnej 16 działających bezpośrednio lub pośrednio na odporne na siły ścinające, rozciągające i ściskające, elementy sprężynujące 17 zamontowane na konstrukcji brzegowej 15.

174 379

Fig.ł

Fig. 9

174 379

I

SSLl

9 10 ©13

f⁵ »Π/·,⁴\!ί Z ΐ i tjl

Fi ig.3

Departament Wydawnictw UP RP. Nakład 90 egz. Cena 4,00 zł

Claims

Zastrzeżenia patentowe

1. Złącze drogi ze szczelinami dylatacyjnymi i z co najmniej jednym łącznikiem ułożonym równolegle do krawędzi szczelin dylatacyjnych, w których każdy łącznik spoczywa na podporach nośnych ułożonych na całej szerokości szczeliny i opartych w sposób przesuwny na krawędziach szczelin w konstrukcji brzegowej, z którą łącznik wraz z podporą jest trwale połączony, przy czym odległość łączników do brzegów szczeliny jest regulowana przez element sprężynujący, który jest połączony w sposób nieprzesuwny z jednej strony z podporą nośną, a z drugiej strony z konstrukcją brzegową, znamienne tym, że trwale połączone z łącznikiem (11) podpory nośne (16) są umieszczone w konstrukcji brzegowej (15) w elementach sprężynujących (17), które są trwale zamocowane w sposób rozdzielny do wspólnego człona sprzęgającego (18) zamocowanego w sposób rozdzielny do podpory nośnej (16), przy czym elementy sprężynujące (17) są trwale w sposób rozdzielny połączone z konstrukcją brzegową (15).
2. Złącze według zastrz. 1, znamienne tym, że elementy sprężynujące (17) jednego zamocowania podpory nośnej (16) są trwale umieszczone w obejmującej je ramie (19) przytwierdzonej w sposób rozłączny do konstrukcji brzegowej (15).
3. Złącze według zastrz. 1, znamienne tym, że elementy sprężynujące (17) mają postać podpór elastomerowych i są przytwierdzone do człona sprzęgającego (18).
4. Złącze według zastrz. 2, znamienne tym, że element sprężynujący (17), człon sprzęgający (18) i rama (19) stanowią jeden połączony zestaw.
5. Złącze według zastrz. 2, znamienne tym, że rama (19) jest umieszczona w poprzek osi wzdłużnej (20) podpory nośnej (16).
6. Złącze według zastrz. 5, znamienne tym, że rama (19) jest zamocowana na ścianie konstrukcji brzegowej (15).
7. Złącze według zastrz. 5, znamienne tym, że rama (19) ma płytę czołową (21) i płytę podstawy (22), które są ze sobą połączone dwoma bocznymi mostkami łączącymi (23) pomiędzy którymi jest wolna przestrzeń, w której jest umieszczony człon sprzęgający (18) i elementy sprężynujące (17).
8. Złącze według zastrz. 7, znamienne tym, że płyta podstawy (22) wys taje z boków w stosunku do mostków łączących (23) i jest przymocowana śrubami (29) do dolnej ściany zamykającej (28) konstrukcji brzegowej (15).
9. Złącze według zastrz. 7, znamienne tym, że rama (19) jest przymocowana za pomocą nakładek (30) wystających z boków mostków łączących (23) do kozłów (31) konstrukcji brzegowej (15).
10. Złącze według zastrz. 8, znamienne tym, że płyta podstawy (22) ramy (19) jest umieszczona w pewnej odległości od dolnej ściany zamykającej (28) konstrukcji brzegowej (15) tak, że pomiędzy nimi jest wolna przestrzeń.
11. Złącze według zastrz. 7, znamienne tym, że płyta czołowa (21) ramy (19) jest zamocowana przy zachowaniu pewnej wzajemnej odległości do górnej ściany zamykającej (14) konstrukcji brzegowej (15) tak, że pomiędzy nimi jest wolna przestrzeń.
12. Złącze według zastrz. 1, znamienne tym, że elementy sprężynujące (17) są swobodnie podparte w konstrukcji brzegowej (15).
13. Złącze według zastrz. 1, znamienne tym, że ma dwa elementy sprężynujące (17) umieszczone prostopadle względem siebie na każdym punkcie podparcia podpory nośnej (16).
14. Złącze według zastrz. 7, znamienne tym, że elementy sprężynujące (17) są zamocowane na płycie czołowej (21), korzystnie na płycie podstawy (22) ramy (19), a mostki łączące (23) są umieszczone po obu stronach elementów sprężynujących (17) w pewnej od nich odległości tak, że pomiędzy nimi jest wolna przestrzeń.

174 379
15. Złącze według zastrz. 1, znamienne tym, że rama (19) jest umieszczona na zamocowanym na końcu podpory nośnej (16) trzpieniu (26).
16. Złącze według zastrz. 1, znamienne tym, że każda podpora nośna (16) łączników (11) jest co najmniej jeden raz podzielona poprzecznie i ma człon sprzęgający końcowej części (33), który jest połączony z częścią środkową (32) podpory nośnej (16).