, Przedmiotem niniejiszego wynalazku jest sposób wytwarzania azotanu sodowego z sa¬ letry sodowej, który nie spieka sie i nadaje sie dla celów rolnictwa i przemyslu chemicz¬ nego.Stosownie do wynalazku niniejszego stopiona saletre sodowa wtryskuje sie w powietrze chlodzace, przyczem zostaja wy¬ dzielone zawarte w niej zwykle zanieczy¬ szczenia tak, ze otrzymuje isie produkt czystszy w positaci suchych kulistych cza¬ stek.Azotan sodowy, stosowany w wielkich ilosciach jako nawóz i w przemysle che¬ micznym, jest hignoiskopijny i spieka sie la¬ two tak, ze powstaja stale brylki, które u- trujdniaja uzywanie tego materjalu, szcze¬ gólnie znajidiujacego sie w handlu w posta¬ ci nierównomiernych krysiztalów i drobne¬ go proszku. Produkty tego rodzaju zawie¬ raja stosunkowa wielkie ilosci zanieczy¬ szczen, jak zwiazków magnezu, krzemionki i podobnych, które uniemozliwiaja stosowa¬ nie ich w przemysle, wymagajacym czyste¬ go materjalu.Produkt wynalazku niniejszego nadaje sie zarówno dla celów rolnictwa, jak tez w przemysle, w którym dotychczas nie nada¬ waly sie znane gatunki handlowe azotanu sodowego.Okazalo sie, ze, z powodu sklonnosci sa- * ^Jflfejy sodowej do ^spiekania, rozdzielanie go *^^ ^k^ftfck^z^^ znanych srodków j£st truidlne i nierównomierne, jak tez, ze przy pewnych (roslinach powstaje zanadto wielkie stezanie nawozu, które opóznia lub uniemozliwia kielkowanie, podczas gdy na innego rodzaju rosliny produkt ten nie dzia¬ la wcale. Skutecznosc jego zalezy nietylko od skladu, lecz równiez od sposobu stosoi- wania. Nierównomierne rozdzielanie po¬ wstaje mianowicie wówczas, gdy proszek jest wilgotny i drobny, . Rozsiewanie jest równomierne przy stosowaniu suchego i ziarnkowatego materjalu, który sklada sie z kuleczek o wielkosci równomiernej, odpo¬ wiadajacej 1,65 — 0.41 Wynalazek niniejszy umozliwia otrzy¬ mywanie czasteczek kulistych, których rów¬ nomierna wielkosc wynosi 1.65 — 0.4li mm i które zawieraja w przyblizeniu 99% azo¬ tanu sodowego. Sposób ten nadaje sie do przyrzadzania saletry, posiadajacej ksztalt nierównomiernych krysztalków lub drobne¬ go proszku, zwlaszcza produktu, opisanego w patencie amerykanskim 1,516,550.Wedlug wynalazku niniejszego saletre ogrzewa sie zapomoca oidpowiedniego srod¬ ka ogrzewajacego do temperatury w przy¬ blizeniu 3500|C, a wiec temperatury wyz¬ szej, niz jego temperartlura . topnienia (308°C), poczerni produkt doprowadza sie do rozpylacza przy temperaturze pomiedzy 308° — 350°C.Ze stopionego materjalu wydziela sie stale czastki, stosujac odpowiednie sita lub tez filtrujac produkt ten przez -welne mine¬ ralna albo inny porowaty materjal. Prawie wszelkie zanieczyszczenia zawarte w pro¬ dukcie handlowym nie stapiaja sie przy temperaturze nieco wyzszej od temperatu¬ ry topnienia, pozostajac w roztopionym azo¬ tanie jako skladniki nierozpuszczalne lub trudno rozpuszczalne. Dzieki temu ogrze¬ waniu nastepujace po niem przesiewanie po¬ woduje prawie zupelne wydzielenie zanie¬ czyszczen. Ogrzewanie azotanu do nizszej temperatury, t j. doprowadzenie go do sta¬ nu dostatecznie plynnego, ulatwia równiez rozpylanie. Ciecz roizpylona zawierajaca tylko male ilosci ciepla natychmiast zestala sie. Okazalo sie najkorzystniejszem ogrze¬ wanie azotanu w tyglach do temperatury w przyblizeniu 350°C i ochladzanie goi w prze¬ strzeni pomiedzy tyglami a rozpylaczami.Umozliwia to dokladna kontrole temperatu¬ ry stopionego materjalu przy wejsciu do rozpylacza, a wiec i otrzymywanie równo¬ miernego produktu.Przy ogrzaniu materjalu do zanadto ni¬ skiej temperatury nie zostaje on otrzymy¬ wany w pozadanej postaci, szczególnie wówczas, gdy przestrzen pomiedzy tyglem a rozpylaczem jest bardzo wielka, co moze spowodowac krzepniecie materjalu w prze¬ wodach. Zanadto wysokie temperatury z drugiej strony sa powodem strat na cieple, podczas gdy temperatura w przyblizeniu 350°C wystarcza do wyrównywania strat powstajacych podczas przeplywu stopione¬ go materjalu z tygli do rozpylaczy, przy- czem pozostaje pewna ilosc ciepla, która moze byc zuzyta na doprowadzenie mate¬ rjalu do rozpylacza.Przesiany lub filtrowany plynny pro¬ dukt doprowadza sie do rozpylacza, posia*- dajacego odpowiednie dysze, z którego do¬ staje sie on do przestrzeni chlodzacej; Mo¬ ga byc wprawdzie stosowane 'dysze rozmai¬ tego ksztaltu, najkorzystniej dzialaja jed¬ nak dysze posiadajace ksztalt leja, przy- czem skladaja sie one z czesci cylindrycz¬ nej i stozkowej o krawedziach zaokraglo¬ nych. Materjal przeplywajacy przez taka dysze posiada przy doplywie mala szyb¬ kosc, a przy odplywie szybkosc wielka.Przeprowadzanie azotanu przez dtyisze od¬ bywa sie pod' dzialaniem jego hydrosta¬ tycznego cisnienia, cisnienlie konieczne dla tego celu moze byc jednak wytwarzane rów¬ niez w inny sposób.Materjal dbstaje sie z dysz do komory — 2 -chlodzacej, w której zostaje on ochlodzony dowolmemi srodkami tak, ze czastki krzep¬ na. Bardzo idobre wyniki osiaga sie zapomo- ca sitruimienia chlodzacego gazu, nip, powie¬ trza skierowanego ku stiurniAenikJwi azotanu lub przejprowadzanego wzdluz tegp materja¬ lu. W tym wypadku ochladzanie i krzepnie¬ cie odbywa sie natychmiast, a dla togo celu korzystna jest niska temperatura plynnego produktu. Poniewaz ogrzewanie materjalu przeprowadza sie tylko do takiego stopnia, ze jest on dostatecznie plynny, ciecz rozpy¬ lona nie zawiera wiele ciepla, ochladzanie jest wiec latwe. Próby wykazaly równiez, ze temperatura azotanu w rozpylaczach jest o kilka stopni nizsza od temperatury, przy której on krzepnie.Stale czastki mozna przeprowadzac do dowolnego zbiornika, a z niego do worków.Najkorzystniej jednak stosuje sie komore chlodzaca, w lejowatem dnie której zbie¬ raja sie powstajace ziarna.Urzadzenie, sluzace do przeprowadza¬ nia aposobu wedlug niniejszego wynalazku, sklada sie z tygla lub zbiornika, wykonane¬ go z odpowiedniego materjalu, najkorzyst¬ niej z zelaza lanego, i ogrzewanego w od¬ powiedni sposób. Materjal doprowadza sie w górnej czesci tygla, a wiec w czesci naj¬ goretszej, podczas gdy gazy odplywajace posiadaja najnizsza temperature tak, ze róznica temperatury odplywajacych gazów i materjalu jest bardzo mala. Do wydziela¬ nia stalych czastek ze stopionego azotanu sluzy sito, umieszczone tuz ponad dnem ty¬ gla, Niedaleko tygli znajduje sie komora chlodzaca, wewnatrz której umieszczony jest rozpylacz nieco nizej niz poziom sto¬ pionego materjalu w tyglu tak, ze azotan, dostajacy sie do rozpylacza rura, zostaje przeciskany przez dysze dzieki wlasnemu cisnieniu hydrostatycznemu. Osie dyszy sa nachylone ku poziomej pod katem w przy¬ blizeniu! 75°, droga cieczy jest wiec mozli¬ wie wielka, przyczem ciecz nie wraca do rozpylacza i innych czesci urzadzenia. Do ochladzania czastek materjalu sluzy rura umieszczona wewnatrz komory chlodzacej tak, ze gaz chlodzacy plynie wzdluz stru¬ mienia cieczy pomiedzy rozpylaczem a przednim koncem strumienia.Rozpylacz posiada odpowiednia ilosc dysz, których ksztalt moze byc dowolny.Na rysunku uwidocznia fig. 1 urzadze¬ nie sluzace do przeprowadzania sposobu wedlug wynalazku w przekroju pionowym, fig. 2—rozpylacz w widoku zboku i czesciom wym przekroju, fig. S—w przekroju wzdluz linji 3—3 na fig. 2, £ig. 4 — w rzucie pozio¬ mym, a fig. 5 —¦ dysze w zwiekszonej po- dzialce.Tygle 10 umieszczone sa po ohu stro¬ nach górnej czesci komory chlodzacej 11 w nagrzewniach 12 tak, ze pomiedzy tyglami a scianami bocznemi i dnami nagrzewni po¬ zostaje wolna przestrzen. Tygle zaopatrzo¬ ne sa w sita 1S, umieszczone w pewnem od¬ daleniu od ich dna, najkorzystniej w przyT blizeniu 1XA m, jezeli tygiel jest 3 m wyso¬ ki. Nadrzewnie 12 polaczone sa z komorami spalimowemi 13, opalanemi olejem, zapo- moca otworów 15, przez które gazy doply¬ waja do nagrzewni 12. Odlociny odplywaja otworami 16 do (nie przedstawionego) ko¬ mina.Plyty 17, zastosowane na górnych scia¬ nach nagrzewni, sluza jako nakrywy dla tygli i zapobiegaja promieniowaniu gazów w górnej czesci nagrzewni oraz stratoim ciepla zawartego w azotanie.Materjal doprowadza sie slimakami 20 ponad tygle* a stad zapomoca urzadzen przenosnikowych 28 dk rur 21 polaczonych zapomoca otworów w nakrywach 17 z wne¬ trzem tygli.Stopiony materjal odplywa amurami 22 do rozpylaczy 23, umieszczonych blisko górnego konca komory chlodzacej 11 po jej obu stronach. W nakrywach rozpylaczy ur- mieszczone sa dysze, których osie tworza z pozioma kat w przyblizeniu 75°* dzieki cze- — 3 —mu osiaga sie mozliwie najwieksza droge czastek, przyazem materjal stopiony lub o- chlodzony nie spada zpowrotem na rozpy¬ lacze. Przewody 24 sluza do wprowadzania termometrów, umozliwiajacych regulowa¬ nie temperatury.Rozpylacz 23 zaopatrzony jest w kryze 25 polaczona zapomoca srub 26 z kryza 27 kolanka 30, osadzonego na rurze 22: Otwór d naniu z jego otworem odplywowym, otoczo¬ nym kryza 31, db której przymocowana jest nakrywa 32, sluzaca do umieszczenia dysz.Zarówno sciany rozpylacza, jak tez plyta 32 wykonane sa najkorzystniej ze stali lub glinu.Dysza, uwidoczniona na fig. 5, posiada nastepujace wymiary: srednica d czesci stozkowej co najmniej 3 mm, wysokosc b czesci stozkowej w przyblizeniu 5,5 mm, srednica c czesci cylindrycznej w przybli¬ zeniu 0,5 ma a wysokosc a tej czesci w przyblizeniu 0,8 mm. Krawedz dolna dyszy jest zaokraglona. Celem otrzymania dyszy wywierca sie w plycie 32 otwór o równo¬ miernej srecfcnicy, poczem czesc tego otworu otrzymuje zapomoca odpowiedniego narze¬ dzia ksztalt stozka, a czesc cylindryczna zo¬ staje wewnatrz wypolerowana.Osie dysz sa prostopadle do powierzch¬ ni plyty 32. Jezeli rozpylacz znajdteje sie w polozeniu, w którem pracuje, krawedzie podluzne plyty 32 sa poziome, podczas gdy jey krawedzie poprzeczne sa nachylone dio poziomej pod katem. W tym wypadku dwie dysze nie powinny byc umieszczone na jed¬ nej linji w kierunku poprzecznym plyty 32 (fig. 4), dzieki czemu materjal, odplywaja¬ cy z dtyszy umieszczonej wyzej, nie doply¬ wa do dyszy osadzonej nizej, nie przeszka¬ dza wiec jej dzialanie.Pod rozpylaczem znajdiuja sie w komo¬ rze 11 rury 33, doprowadzajace chlodzace powietrze lub taki gaz, który plynie w tym samym kierunku wzdluz strumienia mate- rjalu odbywajacego z dysz i natrafia na ten strumien blisko szczytu jego drogi wgóre.Przewody 22 posiadaja wpoblizu rozpy¬ laczy zebra 41, dio których doplywa prze¬ wodami 42 gaz chlodzacy tak, ze stopiony materjal zostaje ochlodzony przed' wej¬ sciem do rozpylacza. Górna czesc przewo¬ du 42 jest rozszerzona i otacza zebra 41, przyczem dó kontrolowania gazu, plynace¬ go przez przewody 42, sluza klapy 43, vb- mieszczone ponad zebrami 41. Srodek o- chladzajacy ciecz w przewodzie 22 moze byc dowolny, najstosowniejszym srodkiem jest jednak powietrze. Jezeli powietrze sluzy do krzepnienia strumienia odplywa¬ jacego z dysz,, nalezy ze wzgledów ekonor micznych stosowac równiez powietrze do ochladzania cieczy w przewodzie 22.Dno lejowate komory 11 posiada otwór 34, pod którym zastosowana jest slimacz^ nica transportujaca 35, cdprowadlzajaca materjal dio slimacznicy 36, z której dostar je sie on do urzadzenia czerpiacego 37, a nastepnie do urzadzenia 38, zaopatrzonego w worki. Zóraw 40 sluzy do podnoszenia nakrywy 17, tygli' 10 i innych czesci.Urzadzenie dziala w sposób nastepuja¬ cy. Saletra jodlowa ogrzewa sie w tyglach w przyblizeniu do temperatifiry 350°G, przy której staje sie plynna. Stopiony ma¬ terjal doprowadza sie przewodami 22 do rozpylaczy 23, przyczem ochladza sie go ewentualnie pod dzialaniem powietrza, o- plywajacego zebra 41, -do tenqeralury od¬ powiadajacej w przyblizeniu jego tempera¬ turze krzepniecia. Cisnienie hydrostatycz¬ ne produktu przepedza nastepnie ciecz przez plyte 32. Zadowalajace wyniki osia¬ ga sie, jezeli tygle sa 3 m wysokie, a plyty 32 znajduja sie w poziomie dna tygli lub blisko tego poziomu, i jezeli stopiony mate¬ rjal wypelnia stale prawie zupelnie tygle.Stale czastki malerjalii stopionegor po^ zostaja na sicie 1S, podczas gdy ciecz ply¬ nie dalej do przewodów 22. Strumienie ma- terjalu, odlplywajace z dysz* tworaa. ostre — 4 —tuki (oznaczone na fig. 1 linja kreskowana) i dostaja sie na daj^famwwy i/ blisko jego srodka. Prady chlodizaoe, odplywajace z rur 13, ochladzaja czastki tak, ze krzepna. Z dna leja dotslaje sie materjal zapomoca sli¬ macznic 35 i 36 i urzadzenia czerpiacego 37 do urzadzenia 38, napelniajacego worki.Jezeli materjal stopiony zostaje rozpy¬ lony przy temperaturze, odlpowiadajacej w przyblizeniu jego temperaturze krzepniecia, i cisnieniu hydrostatycznemu w przyblize¬ niu 3 m, przez dysze, których srednica wy¬ nosi 0,5 mmi, opadajace czastki krzepna na drodze w przyblizeniu 6 m przy temperatu¬ rze pokojowej.Sposób wedlug wynalazku niniejszego przeprowadza sie bez przerwy przy dopro¬ wadzaniu do tygli saletry sodowej podczas rozpylania materjalu. Umozliwia to irtrzy- mywanie cisnienia hydrostatycznego na stalej wysokosci, a wieci wytwarzanie rów¬ nomiernego produktu.Produkt posiada ksztalt czastek kuli¬ stych i sklada sie z azotanu sodowego, nie zawierajacego wody, przyiazem zwiazki ma¬ gnezu i inne zanieczyszczenia zostaja wy¬ dzielone. Próby wykazaly, ze z saletry za¬ wierajacej w przyblizeniu 97,5% azotanu sodowego, otrzymuje sie produkt o zawar¬ tosci 99% azotanu.Czastki, których powierzchnia jest glad¬ ka i twarda, wytrzymuja wysypywanie, pa¬ kowanie i ladowanie i nie zostaja zgniecio¬ ne nawet przy masypywaniu, przy którem przeprowadza sie je na stosunkowo wiel¬ kiej wysokosci przez powierzchnie po¬ chyle.Materjal nadaje sie db celów rolnictwa i nie traci swych wlasciwosci' nawet w sla¬ nie wilgotnym. Dzieki kulistej powierzchni produktu, wilgoc powietrza osaidza sie tyl¬ ko nieznacznie, a oprócz tego czastki nie stykaja sie prawie ze soba, co zapobiega ich spiekaniu. Pomiedzy czastkami! powstaja wolne przestrzenie, co umozliwia latwe fil¬ trowanie, jezeli prodiukt stosuje sie w pro- o«sie, przy którym zostaje ofl zanurzony w cieczy.Analiza sitowa materjalu, nadajacego sie óia rolnictwa, wykazalar t Wymiary oczek sita w przyblizeniu 2.36 nim 1.65 „ 1.17 ,, 0.83 „ 0.59 „ Procent 0.00 16.00 66.90 12.00 2.50 Otrzymany produkt sklada sie z ziare¬ nek o wielkosci 1.65 — 0,41 mm odpowied¬ nio do temperatury, cisnienia oraz wielko¬ sci lub (ksztaltu dysz. PL