Znane sa urzadzenia do prania zapomo¬ ca plókania i ssania, t. zw. tluczki bielizny (Waschestialmpfer), które piora wskutek po¬ ruszania wgóre i wdól klosza, podzielonego na komory [posiadajace zawory zwrotne, oraz wieniec bocznych otworów w scianie klosziai, W urzadzeniu wedlug niniejszego wy¬ nalazku przewiduje sie jako zawór zwrot¬ ny, zawór plytowy, skladajacy sie przynaj¬ mniej z jednej czesci, dla podzielenia! klo¬ sza, przyczeim brzeg zaworu zamyka bocz¬ ne otwory, podczas zanurzania urzadzenia, do plymu pioiracego.Przyklady wykonania przedmiotu wyna¬ lazku przedstawiono w zalaczonych rysun¬ kach.Fig. 1 i 2 uwidoczniaja postacie wyko¬ nania urzadzen w przekrojach pionowych dla obslugi recznej, fig. 3 — dalsza postac wykonania urzadzenia w przekroju piono¬ wym dla napedu silnikowego, fig. 4 — szczegól fig. 3, a fig. 5 i 6 przedstawiaja dalsze wykonania urzadzenia w przekrojach pionowych.W (przykladzie wedlug fig. 1, klosz 1 o ksztalcie dzwonu, posiada trzy komory 2, 3 i 4. Pomiedzy komorami 2 i 3 umocowane jest dno 5, pofaldowane i zaopatrzone w o- twory, a sluzace za podstawe dla plyty 6,^wuczescKMejgó z&wótn plytowego, sluza¬ cego tsyjto zawór zwuptny. Dno to równo- cze$rii& nie* pozwala *£a przedeptanie sie bielizny do kloszki Plyjta zaworowa 6 po¬ siada brzeg 7 wygiety ku dolowi, który sie¬ ga do rowka wodnego wytworzonego przez czesc wygieta 8 idna 5, oraz przez klosz 1.Zawór plytowy 6 ma jeden otwór 9, na¬ kryty przez górna plyte 10, zaworu zwrot¬ nego, spoczywajaca na dolnej plycie 6. Ply¬ ta 10 prowadzona jest przez trzpienie 10'.Brzeg 7 plyty zaworowej 6 zamyka wieniec bocznych otworów 11 klosza 1, podczas za¬ nurzenia urzadzenia do plynu pioracego przeplywajacego przez zawór zwrotny, ce¬ lem napelnienia klosza 1.Pomiedzy komorami 3 i 4 umieszczony jest powietrzny ziafwór zwrotny, posiadajacy talerz zaworowy 12, polaczony lacznikiem 13 z pierscieniowym korpusem 14. Czesc pozioma lacznika 12 przechodzi przez po¬ dluzne wykroje 15 w górnej nasadzie 16 klosza 1 i moze sie w otworach tych poru¬ szac wgóre i wdól. Talerz zaworowy 12 spoczywa na podziurkowanej plycie zawo¬ rowej 17, zamykajacej od dolu cylindrycz¬ na czesc 18, przymocowana w górnym swym koncu do klosza /. Talerz zaworowy 12 nie moze zamykac wszystkich otworów plyty zaworowej 17% bowiem do tego celu sluzy dalsza plyta 19, posiadajaca otwory dajace sie nakryc talerzem zaworowym 12. Plyta 19 jest sztywno polaczona, z plyta 10 zawo¬ ru zwrotnego, sluzacego do oddzielenia ko¬ mory 2 od komory 3. Cylindryczny brzeg 19* plyty 19 suwa sie po czesci cylindrycz¬ nej IB. W stozkowej czesci 19" nasady 16 umocowany jest trzonek 20.Opisany przyrzad dziala w nastepujacy sposób. Skoro zanurzamy przyrzad do ply¬ nu pioracego, wówczas otwiera sie zawór zwrotny, skladajacy sie z plyt 6 i 10, brzeg 7 zamyka wieniec otworów 11, a plyta 6 spoczywa w górnem swem polozeniu na wy¬ stepie 21 klosza 1. Plyta 19 zaworu po¬ wietrznego zostaje przycisnieta do zawo¬ rowej plyty 17, przez, co zawór powietrzny zostaje zamkniefty. Dopiero gdy przyrzad zanurzony jest tak daleko w plynie piora¬ cym, ze korpus plywakowy 14 zetknie sie z plynem, wówczas talerz zaworowy zosta¬ je uniesiony, przez co otwiera sie zawór po¬ wietrzny. Powietrze zamkniete wewnatrz klosza i zgesizczone podczas zanurzenia klo¬ sza moze teraz nagle ujsc, a plyn pioracy wplywa stosunkowo predko do klosza, przeplókujac silnie bielizne znajdujaca sie pod kloszem. Wtargniecie plynu ppprzez wieniec bocznych otworów 11 jest unie¬ mozliwione, poniewaz otwory te sa tak za¬ mkniete brzegiem 7, ze cala ilosc plynu dla napelnienia klosza musi wejsc od dolu, przechodzac przez bielizne. Wlskutek tego osiaga sie znacznie wieksza skutecznosc prania niz w znanych tego rodzaju przyrza¬ dach.Jezeli przyrzad uniesiemy, wówczas za¬ wór zwrotny 6, 10 tak sie zamyka, ze dzia¬ lanie ssace na bielizne, powstajace podczas unpiszenia aparatu, nie jest zaklócone.Wskutek zamkniecia ziaworu zwrotnego 6, 10 plyta zaworowa 19 otwiera tak zawór powietrzny, iz plyn znajdujacy sie w klo¬ szu 3, mioize wyplynac przez otwory U, splókujac strumieniami bielizne.Przyrzad wedlug fig. J moze byc uzyty w polaczeniu z koszem tracym, wykonanym jako powierzchnia traca i wstawionym w naczynie do prania, jak to przedstawiono na fig. 3.Przyklad wykonania aparatu przedsta¬ wiony na fig. 2 rózni sie tern od poprzednio opisanego, ze klosz podzielany jest dwucze¬ sciowym zaworem zwrotnym na dwie ko¬ mory 2 i 3. Zawór zwrotny ppsiada znów jedna plyte dolna 6, z brzegiem 7, zamyka¬ jacym wieniec bocznych otworów 11 pod¬ czas zanurzania przyrzadu do plynu piora¬ cego, przyczem plyn przyplywa przez za¬ wór zwrotny podczafs napelniania klosza.Otwór 9 w plycie 6 zamkniety jest plyta 10, której wysdkosc unoszenia ograniczona - 2 -jest skrawkami wygieterni w ksztalcie lite¬ ryS. ; i W nasadzie 19" klosza; przewidziany jest boczny otwór 26, z którym laczy isie kanal 27, wywiercony w trzonie 20. Przez wywiercomy kanal 27 i otwór 26 moze ucho¬ dzic powietrze znajdujace sie w kloszu pod¬ czas zanurzania przyrzadu i odwrotnie wchodzic do klosza podczas unoszenia przyrzadu. Przekrój otworu doplywowego, wzglednie wyplywowego, daje sie nastawiac zapomoca wkretki 28 i podkladki 29. Jeze¬ li przekrój ten zostaje zupelnie zamkniety, powietrze nie moze ufjsc podczas zanurza¬ nia aparatu i przy unoszeniu dziala dzwi- gajaco, zmniejszajac sile potrzebna do po¬ ruszania przyrzadu. Gdy natomiast przekrój jest otwarty, wyzyskana zostaje komora górna 3, t. zn., ze wypelnia sie ona; plynem do prania, który moze wejsc tylko od dolu do tej komory poprzez bielizne. Przy uno¬ szeniu przyrzadu nastepuje szybkie opróz¬ nienie komory 3 przez otwory 11, ponie¬ waz powietrze wchodzi kanalem 27. W miej¬ sce wkretki i podkladki moze byc uzyta sto¬ sowna tuleja, przesuwalna na trzonie, któ¬ ra, zaleznie od nastawienia, ninieij lub wie¬ cej nakrywa otwór 26. Dolny brzeg tulei mo¬ ze byc uksztaltowany jako strzykawka skierowana ku dolowi.Przyklad wykonania przyrzadu przed¬ stawiony na fig. 3 przeznaczony jest dla na¬ pedu silnikowego. Klosz 1 ma ksztalt cy¬ lindryczny i podzielony jest przez zawory zwrotne na komory 2, 3, 30 i 31. Miedzy komorami 2 i 3 znajduja sie te same skla¬ dowe czesci co przy pierwszym przykladzie wykonania przyrzadu, t. zn., ze obecne jest znów podziurkowane dno polaczone z klo¬ szem, jak równiez dwuczesciowy zawór zwrotny z plytami zaworowemi 6 i 10, le- zacemi nad isoba. Przez zawór ten przecho¬ dzi plyn celem napelnienia klosza, przy- czem brzeg 7 plyty zaworowej 6 zamyka boczne otwory 11 przy zanurzaniu przyrza¬ du do plymi pioracego. Miedzy komorami 3, 30 i 31 wbudowane sa zawory zwrotne, podobne do zaworu 6, 10, rózne o tyle, ze odpowiadajace plytom zaworowym 6 i 10 plyty 33 i 36 posiadaja wzniesienia 34 wzglednie 40, dzialajace jako dysze po¬ wietrzne. Plyty zawiorowe 32 i 32* zamyka¬ ja swemi wygietemu brzegami ku dolowi wience bocznych otworów 39 i 43 podczas zanurzania przyrzadu do plynu pioracego.Plyty zaworowe 6, 32 i 32* tak polaczone sa z soba zapomioca pretów 41, ze otwieraja isie i zamykaja równoczesnie. Prety 41 tak sa osadzone w podziurkowanym, korpusie plywakowym 42, ze podczas zanurzania przyrzadu do plynu pioracego, zostaja u- niesione wszystkie plyty zaworowe, a za¬ mkniete otwory 11, 39 i 43. Cylindryczny klosz zamkniety jetst od góry sitowem dnem 44, z tuleja 45 dla trzona 20; 46 sa prety usztywniajace.Sposób dzialania tego przyrzadu podob¬ ny jest do sposobu dzialania poprzednio opisanych przykladów. Wzniesienie 34 wzjglednie 40 ma na celu wprowadzic po¬ wietrze tak mozliwie predko do komór 30, wzglednie 3, by wyplyw plynu do prania z komór 31, 30 i 3 przez otwory 11, 39 i 43 mógl nastapic równoczesnie, a nie np, z ko¬ mory 3 doipiero wówczais, gdy wyprózniona zostala komora 31, a nastepnie komora 30. co mialoby miejsce w przypadku braku dysz powietrznych. Z powodu wiekszej po¬ jemnosci przyrzadu ilosc plymi1 pioracego wprowadzona poprzez bielice do klosza podczas zanurzania i unoszenia przyrzadu i nastepnie isplókujaca bielizne jest wieksza, zatem skutecznosc aparatu jest stosunkowo wieksza i szybsza, wymaga jednak wieksze¬ go nakladu pracy, co przy napedzie silni¬ kowym nie ma wiekszego znaczenia.Wedlug fig. 3 do naczynia 47 wstawio¬ ny jest kosz tracy 48, spoczywajacy swo¬ bodnie swym wygietym brzegiem na krawe¬ dzi naczynia, w którem ma byc prana bie¬ lizna i moze byc latwo wyjety. Kosz wyko¬ nany .jeist jako powierzchnia traca, posia- — 3 —dajac wzniesienia i wkleslosci, oraz otwo¬ ry (patrz fig. 4), celem, przepuszczania ply¬ nu pioracego. Kosz* tracy posiada od dolu Wygiecie skierowanie ku górze, które powo¬ duje wciskanie bielizny do komory 2.W przykladzie wykonania przyrzadu przedstawionym na fig. 5 liczba 1 oznacza znów klosz, którego górna czesc ma ksztalt leja. Czesci oznaczone 2—10' oznaczaja czesci skladowe odpowiadajace zasadniczo czesciom tak samo Oznaczonym na fig. 1.Azeby zapobiec przedwczesnemu otwar¬ ciu sie zawora zwrotnego 6, 10, wprowa¬ dzono do przestrzeni 2 klosza 1 jeszcze je¬ den klosz 51, który wystaje ponad dolny brzeg klosza 1 w polozeniu przedistawio- nem na rysunku. Klosz 51 przytrzymany jest od góry dnem sitowym 52, bedacem podstawa dla plyty 12 zaworu powietrzne¬ go. Na trzonie 53 umocowany jest talerz 54, na który naciska sprezyna spiralna 55, opierajaca isie od góry na koncu czesci 18, wykonanej jako'talerz 56.Wl górnej czysci klosza / przewidziane sa otwory 57 dla powietrza, na przedsta¬ wionym przykladzie cztery, z których kaz¬ dy moze byc nakrywany jednym suwakiem 58. Suwak prowadzony jest w strzemion- kach 59 i przy dolnym brzegu posiada czesc 60, która, lezac przed wiencem bocznych o- tworów 11, zalamuje strumienie plynu. Po¬ wyzej otworów 11 umocowany jest przy kloszu wystajacy brzeg 61, który skierowu¬ je ku dolowi plyn wyplywajacy z otworów 11. Podobny brzeg 62 znajduje sie równiez przy nasadzie 19", obejmujacej trzon 20, a to celem skierowania ku dolowi wody wy¬ plywajacej z otworów63. , Wyzej opisany przyrzad dziala w na¬ stepujacy sposób.Pod dzialaniem sprezyny 55 zasilonej ciezarem dodatkowego klosza i z nim pola¬ czonych czesci, zawór plytowy 6, 10 zostaje przycisniety do dna 5, a tern samem unie¬ mozliwione jest otwarcie sie zaworu zwrot¬ nego do czasu, zanim klosz spocznie na bie- liznie, podczas zanurzania przyrzadu, i gdy wskutek tego zostanie uniesiony do polo¬ zenia oznaczonego na rysunku linjja prze¬ rywana. Nastepnie zawór plytowy 6, 10 mo¬ ze byc uniesiony pod dzialaniem cisnienia plynu, który wplywa do komory 3. Wskutek podniesienia plyty zaworowej 6, uniesione zostaja suwaki 58 do polozenia górnego, za¬ mykajac wtedy otwory 57. Przy podniesie¬ niu przyrzadu klosz 51 pod dzialaniem spre¬ zyny 55 opada i przytrzymuje w stanie za¬ mknietym zamykajacy sie natychmiast za¬ wór zwrotny 6, 10, wskutek czego otwory // zostaja odkryte i plyn moze wyplynac z komory 3. Skoro tylko zawór 6, 10 zostal zamkniety, suwaki 58 posuwaja sie ku do¬ lowi pod czesci 60 i otwieraja otwory 57 dlia powietrza, które, wyplywajac, powodu¬ je szybsze opróznienie komory 3. Azeby za¬ pobiec rozpryskiwaniu sie plynu wskutek szybkiego wyplywu, sluza do tego celu la¬ miace strumien czesci 60 oraz kierujacy brzeg 61.Dzieki temu, ze boczne otwory w klo¬ szu zostaja zamkniete podczas zanurzania przyrzadu, a plyn zmuszony jest wejsc do klosza od dolu, przechodzac przez bielizne, skutecznosc pirania jest znacznie wieksza niz w znanych tego rodzaju przyrzadach.W postaci wykonania wedlug fig. 6 klosz 51 jest sztywno polaczony trzonem 53 z zaworem 65, zamykajacym wyplyw po¬ wietrza z klosza 51 przez górne otwory wy¬ plywowe 63. Do trzona 53 przymocowany jest trzpien 66 sterujacy zastawke 67, która zamyka otwór 68 dla ujscia powietrza. Za¬ stawka 67 znajduje sie równiez pod dzia¬ laniem plywaka 70 z lacznikiem 69. Ply¬ wak 70 spoczywa na dziurkowanej plycie zaworowej 6 i posiada skierowany ku górze kolnierz 71, sluzacy do zamykania otworów wyplywowych 11.Sposób dzialania jest nastepujacy. Gdy klosz 51 idzie ku górze, trzon 53 otwiera zapomoca trzpienia 66 zastawke 67. Powie¬ trze moze wiec uijsc otworami 68 i 63. Na- _ 4 __stapnie woda wplywa przez otwór 9 w ply¬ cie 6 do przestrzeni 3. Plywak 70, 71 pod¬ nosi sie. Lacznik 69 utrzymuje zawór 67, 68 w polozeniu otwartem. Gdy przyrzad zo¬ sta;je uniesiony, plyta 6 opuszcza sie i 'zwal¬ nia otwory 11. Plywak 70, 71 plywa jeszcze na wodzie znajdujacej sie w przestrzeni 3, utrzymujac w polozeniu olwartem zawór 67, 68, wskutek czego powietrze moze dojsc do przestrzeni 3, a woda moze latwo wy¬ plynac przeiz otwory 11. Otwór 68 zostaje zamkniety! dopiero wówczas, gdy plywak 70 spocznie na plycie, gdy wiec przestrzen 3 zostala zupelnie oprózniona. Równiez przy tym przyrzadzie otwory 11 moga byc zaopatrzone w brzeg 61 celem kierowania strumieni.W postaci wykonania wedlug fig. 7, na plycie 73, stale polaczonej z kloszem 1, lezy talerz 72, którego zewnetrzny brzeg wygie¬ ty jest ku dolowi i siega do rowka 74. Nad rowkiem 74 i talerzem 72 umieszczony jest szereg otworów 11, przed którym znajduje sie brzeg 61 dla odchylenia strumieni.Gdy klosz 1 zostaje wcisniety ku dolowi do wody, to talerz 72 zostaje uniesiony z plyty 73. Woda wplywa do przestrzeni 3.Przy uniesieniu klosza talerz 72 przyklada sie do plyty 73 i siega do rowka 74; woda wyplywa przez otwory 11. PL