Wynalazek dotyczy urzadzenia do za¬ wieszania samoczynnych sprzegdw przy wozach kolejowych, zaopatrzonych jedno¬ czesnie w sprzegi srubowe, przyczem go¬ towosc sprzegów srubowych do spiecia zo¬ staje zachowana. A zatem urzadzenie slu¬ zy do zawieszania samoczynnego sprzegu kolejowego poddzas okresu przejsciowego, w którym moztia bez specjalnych zabiegów stosowac sprzeg samoczynny, jak równiez sprzeg srubotyry. Urzadzenie wedlug wyna¬ lazku jest zbudowane w taki spoisób, ze bez jakiejkolwiek pfzebudcwy podwozia moze byc na niem zmocowane i podpiera glowi¬ ce samoczynnego sprzegu, sluzaca do prze¬ noszenia sily pociagowej, zarówno w po¬ lozeniu gotowem do spiecia, jako tez u- trzymuje te glowice w polozeniu wy- chylonem z polozenia gotowosci do spie¬ cia.Glotarica sprzegu jest polaczona prze¬ gubowo z hakami sprzegowemi wzglednie dragiem pociagowym za posrednictwem czlonów, przenoszacych tylko sily rozcia¬ gajace, oraz jest utrzymywana w poloze¬ niu srodkowem zajpomoca zespolu draz¬ ków, polaczonego z jednej strony przegu¬ bowo z glo^wica, z drugiej zas z podwo¬ ziem. Na ten zefcpól drazków, podtrzymu¬ jacy glowice, dzialia sprezyna oparta na pod¬ woziu w taki sposób, iz glowica] sprzegu po kazdem wychyleniu sie z polozenia srodko¬ wego zostaje don doprowadzona ponownie.Prócz tego gldwica sprzegu jest zaopa¬ trzona w dodatkowe narzady prowadnicze, które w pewnych okreslonych warunkachruchu sprowadzaja fji&wice sprzegów w C^olozenie wspólosiowe, * Na j-ysucnjcu t^rid^czniono kilka przy¬ kladów wykonania urzadzenia wedlug wy¬ nalazku.Fig. 1 przedstawia widak boczny urza¬ dzenia ze sprzegiem gotowym do spiecia; fig. 2 — to samo urzadzenie w widoku zgóry, fig. 3 — sprzeg, wychylony z polo^ zenia gotowego do spiecia; fig. 4 — sprzeg samoczynny w polozeniu wychylonem, a sprzeg sruibowy w polozeniu, gotowem do spiecia; fig. 5 przedstawia inny przyklad wykonania polaczenia miedzy 'sprzegiem a hakiem sprzegowym; fig.. 6 — widok zgó¬ ry urzadzenia wedlug fig. 5; fig. 7 — sche¬ matyczny widok zprzodu odmiany wyko¬ nania urzadzenia; fig. 8 — schematyczny widok boczny tego urzadzenia; fig. 9 — schematyczny widok boczny sprzegu.Na rysunku cyfra / oznaczono glowice samoczynnego sprzegu, polaczona zapo- moca dwóch równoleglych czlonów 29 z kablakiem (ogniwem) 30, zawieszanym na haku sprzegowym 27. Polaczenie czesci 29, 30 sluzy jedynie do przenoszenia sily po¬ ciagowej i uksztaltowane jest przegubowo.Oba czlony 29 jednym koncem sa umoco¬ wane przegubowo na czopach 33 glowicy, a drugim — na czopach 32 kablaka 30.Powyzsze polaczenie przegubowe zbudo¬ wane jest w taki sposób, ilz pod naciskiem glctwicy / moze sie wychylac tylko w pew¬ nym kierttóku* który uniemozliwia zesliz¬ gniecie sie kablaka z haka 27. W danym przykladzie wykonania wynalazku pola¬ czenie czesci 29, 39 wytworzone jest w ta¬ ki sposób, iz moze sie wychylac tylko na- dóL W tym celu kazdy z czlofców 29 po¬ wyzej czopa 33 jest zaopatrzony w opo- rek 58, którego przednia czesc jest równo¬ legla do przeciwleglej sciany glowicy sprzegu i zapobiega obróceniu sie czloaa 29 ksc górze. Natomiast czesc, znajdujaca sie pomoze) czopa 33, jest zaokraglona tak, iz czlon 29 moze sie poruszac jedynie w kierunku strzalki, przyczem czop 32 od¬ chyla sie nadól. W tym celu czop 32 po¬ laczony jest z czlonem 29 i przechodzi przez podluzny wykrój 59, skierowany u- kosnie ku dolowi. Urzadzenie to zaczyna dzialac, nawet gdy czlon 29 wskutek za¬ brudzenia sie lub przymarzniecia lub tym podobnych okolicznosci nie móglby sie o- bracac na czopie 33, przyczem pod naci¬ skiem kablaka 30 wzglednie czopa 32 na dolna czesc wykroju 59 wytwarza sie mo¬ ment obrotowy w kierunku strzalki, a dzie¬ ki odpowiedniemu obrotowi czlonów 29 u- nika sie pekniecia polaczenia.Urzadzenie moze Byc równiez zbudo¬ wane w taki sposób, aby czlony laczace wychylaly sie nabok.W polozeniu, przedistawionem na ry¬ sunku, t. j. gotowem do spiecia, zwanem dalej krótko polozeniem srodkowem, glo¬ wica / podtrzymywana jest zapomoca u- rzadzenia podporowego, przymocowanego do czopów przegubowych 11, osadzonych na koncach wystepów 16, polaczonych na stale z glowica. Do wystepów tych, umie¬ szczonych po obu stronach równolegle do podluznej plaszczyzny srodkowej glowicy, przymocowane sa przegubowo drazki pod¬ porowe 18f na które dzialaja napiecia spre¬ zyn, ciagnace drazki podporowe ku przo¬ dowi, a tern samem podtrzymujace glowi¬ ce wzglednie odprowadzajace ja. w polo¬ zenie pierwotne po kazdem wychyleniu sie z polozenia srodkowego. Drazki podpo¬ rowe 18 sa osadzone zapomoca drazków wahliwych 20, 21 na przegubach 56, 57. przymocowanych do podwozia 60, i sa po¬ laczone ze soba pretem 19, na który dzia¬ laja sprezyny naciagowe 4, polaczone z belka czolowa 10 i ciagnace stale drazki podporowe 18 ku przodowi Stopien prze¬ suniecia ku przodowi }est ograniczony tern, ze przednie drazki wahiiwe 20 opie¬ raja sie o dolny pas 53 belki czolowej, i przez, to nie moga podniesc glowicy ponad polozenie srodkowe. Dzieki temu umozli- Z -wione jesl równiez nadawanie sprezynom 4 uprzednio juz pewnego napiecia, wyrów¬ nywaj aoegi* nastepnie stopniowe ich oslar hienie sie. Dlugosci drazków 20 ii 2/ tak sa dobrane, ze czopy przegubowe fi przy przesunieciach dra£k$w podporowych 18 stale przesuwaja sie wzdluz linj i prostej.Czopy przegubowe 11 sa osadzone tak, ze ich przesuniecia odpowiadaja co najtaniej luzowi sprezyny draga pociagowego, nie przedstawionej na rysunku. W tym celu wystep 16 zakonczony jest owalnem uchem 63, w którem miesci sie czop U. Czop przegubowy 11 osadzony jest w lozyskach dwóch widelkowych nasad 61, 62 drazka podporowego IM, wygietych nieco naze- wnatrz, dzieki czemu umozliwione jest przesuniecie boczne wystepów 16 przy bocznem wychyleniu glowicy sprzegu.Dzieki opisanemu wykonaniu urzadze- mi wedlug wynalazku drazki podporowe 18 wystawione sa jedynie na dzialanie sil sciskajacych. Wszelkie zas sily rozciagaja¬ ce przenoszone sa przez polaczenia czesci 29, 30, a wiec jedynie przez hak sprzego¬ wy. Przy duzych silach rozciagajacych od¬ leglosc glowicy / od belki czolowej 10 zwieksza sie najwyzej o ltflz sprezyny dra¬ ga pociagowego. Ruch naprzód glowicy jest umozliwiony przez ucha 63 bez jakiegokol¬ wiek przenoszeni sily rozciagajacej na prety 18. Gdy natomiast glowica zostanie wtloczona albo wychylona lub gdy zacho¬ dzi jedno i drugie jednoczesnie, to drazki podporowe tS przenosza jedynie sile sci¬ skajaca, a wiec sprezyna 4 przy kazdem wychyleniu glowicy z polozenia srodkowe¬ go podlega stale takim samym napreze¬ niom. Przeguby SS, 56* 57, drazki waha¬ dlowe 20, 11 oraz drazki podporowe 18 i sprezyny 4 osadzone sa na wspólnej ramie, umocowanej na podstawie podwozia.Po zdjeciu kablakaj 30 z haka 27 moc¬ na glowice 1 sprzegu odchylic w polozenie, przedstawione na fig, 3. IW tym celu czop przegubowy 11 umieszczony jest ponizej wykroju haka, co pozwala na latwe zdje¬ cie kablaka z haka. Po zdjeciu kablaka i odchyleniu glowicy / zwiesza sie ona tak nisko, iz w razie; potrzeby mozna miedzy wystepami 16 przeciagnac sprzeg srubo¬ wy {Eg. 4). Aby osiagnac dostatecznie ni¬ skie polozenie glowicy 1, mozna przedlu¬ zyc ucha 63.Fig. 5 i 6 przedstawiaja inny przyklad wykonania czesci urzadzenia w którem czopy 32 kablaka 30 slizgaja sie w podluz¬ nej szczelinie czlonów 29. Zreszta nie jest rzecza istotna w wynalazku, czy glowica jest zapomoca haka sprzegowego, czy tez w inny sposób polaczona z dragiem pocia¬ gowym. Równiez nie jest istotne stosowa¬ nie sprezyny naciagowej 4.Glowica 1 {fig. 7 i 8), polaczona za po¬ srednictwem czlomów 29 i czopów 33 z dragiem pociagowym 2T, utrzymywana jest w pewnem okreslonem polozeniu za¬ pomoca dwóch pretów podporowych IG.Czopy 86 glowicy 1 sa osadzone w lozy¬ skach 87 na koncach pretów 16* w ten spo^ sób, iz moga sie w nich obracac oraz od¬ chylac, przyczem lozyska 87 sa uksztalto¬ wane stozkowe; dzieki temu glowica moze sie w pewnych granicach wahac do góry i nadól. Prety podporowe 16* sa, jak opi¬ sano powyzej, polaczone zapomoca czopów przegubowych 11 z pietami 18', umieszczo- neml w ramie, która moze byc umooowa- nai albo na podstawie podwozia albo na dragu 27*. Dodatkowa powierzchnia pro- wadnicza85 umieszczona jest albo na pre¬ cie 16', albo na samej glowicy.Jak zaznaczono powyzej, prety 18' przesuwane sa zapomoca sprezyn i dzieki temu podtrzymuja gltfwice 1 w polozeniu wysunie/tem, a przy odchylaniu sie glowicy nadól wzglednie na boki przeciwdzialaja tym ruchom. Olówka utrzymywana jest w polozeniu, przedstawionem tia rysunku, za¬ pomoca ozlonów 29, bedacych pod dziala¬ niem sil ciagnienia *ras zapomoca pretów W, w których wystepuja sity cisnienia. — 3 —Zgodnie z wynalazkiem czesci, narazo¬ ne na cisnienie, umieszczone sa (ponizej czesci, narazonych na ciagnienie.Takie umieszczenie czopów przegubo¬ wych 11 wykazuje nastepujace zalety. Je¬ sli dwie pochylone ku dolowi glowice sty¬ kaja sie, to najprzód uderzaja o. siebie ich górne krawedzie 83, przyczem powstaje moment obrotu okolo czopów 11, dziala¬ jacy ku górze i dazacy do ustawienia glo^ wic w polozejniu wspólosiowem. Moment ten jest oczywiscie wiekszy, gdy czopy 11 zamiast w zwykly sposób (fig. 9) sa urza¬ dzone wedlug fig. 8, poniewaz sila dziala w tym przypadku na dluzszem ramieniu.Polozenie glowic, rózne od polozenia we¬ dlug fig. 8f moze miec rozmaite przyczy¬ ny, lip. niedokladne zmontowanie, zuzycie, oslabienie sprezyny podpierajacej* i t. d.Jesli jedna z glowic jest ciezsza i sty¬ kaja sie one na róznej wysokosci tak, iz lzejsza glowica znajdzie sie wyzej, to ta ostatnia wychyla sie nadól, co wymaga po¬ konania mniejszego oporu, niz przy wy¬ chyleniu sie ku górze glowicy ciezszej, i glowice znowu stykaja sie najprzód krawe¬ dziami 83. Umieszczenie czopów 11 w u- rzadzeniu wedlug wynalazku ulatwia spól- osiowe nastawienie glowic nawet w przy¬ padkach, w których zetkniecie w zwyklych warunkach nie nastapiloby.To samo miejsce, gdy sprezyny wyzej polozonej glowicy, dzialajace na prety 18', sa slabsze, niz wymaga tego potrzeba.W przypadku, gdy glowice wzniesione sa ku górze, stosuje sie dodatkowa po¬ wierzchnie prowadnicza 85, wspóldzialaja¬ ca z narzadem prowadniczytm 84.W celu lepszej orjentacji przedstawio¬ no dzialanie tej dodatkowej powierzchni prowadniczej w urzadzeniu, w którem sila przesuwajaca glowice ku przodowi lezy w kierunku sily pociagowej; wtedy trzpien glowicy stoi prostopadle do powierzchni czolowej glowicy sprzegu (fig. 9).Jak widac z rysunku, na glowicy z jed¬ nej strony osadzona jest powierzchnia pro¬ wadnicza 85, z drugiej zas narzad pro- wadniczy 84 w ten sposób, iz przy styka¬ niu wyciagajacych sie ku górze glowic na¬ rzady te stykaja sie predzej, niz dolne brzegi glbwic 1, wskutek czego okolo czo¬ pów 11 powstaje moment obrotu, dazacy do ustawienia glowic w polozenie wspól¬ osiowe.Urzadzenie to dziala korzystnie rów¬ niez i wtedy, gdy glowice sa niejednako¬ wego ciezaru, a lzejsza z nich stoi nizej od ciezszej. Wtedy lzejsza wyciaga sie ku gó¬ rze, poniewaz stawia mniejszy opór, przy- czetti narzady 84 i 85 tak samo wspóldzia¬ laja, jak to opisano powyzej.To samo ma miejsce, gdy sprezyny wy¬ zej stojacej glowicy sa za mocne lub z ja¬ kiegokolwiek powodu nie daja sie tak la¬ two naprezac, jak to jest wymagane.Gdyby nie zastosowano dodatkowej po¬ wierzchni prowadniczej 85, wspóldzialaja¬ cej z narzadem prowadniczym 84, to glo¬ wica, mierzac ja od linji, na której dziala sila ciagnienia, ku dolowi, musialaby byc wieksza w celu zabezpieczenia dochylenia.Z powyzszego wynika, ze z jednej stro¬ ny umieszczenie czopów //, z drugiej zas zastosowanie dodatkowej powierzchni pro- wadniczej 85 umozliwiaja zupelnie pewne dochylenie obu glowic we wszystkich wza¬ jemnych polozeniach.Na fig. 9 zaznaczono linjami cienszemi narzady prowadnicze 84' i 85' w polozeniu sprzezonemi wzglednie wsunietem.Jesli miedzy ^glowicami niema zadnych rózlnic bodznych ani róznic wysokosci, to narzady te zupelnie nie dzialaja.Gdy narzady prowadnicze 84 i 85 wzglednie 84' i 85' (ifig. 9) wystaja ku do¬ lowi, wspóldzialaja równiez i ciezary glo¬ wic w opisanym procesie, poniewaz ciezar jednej z glbwic, zredukowany na krótszem ramieniu, z wieksza sila naciska druga glo¬ wice ku dolowi i to przy dluztejzem ramie¬ niu, a wiec skuteczniej, - A —Gdy narzady -prowadnicze 84 i 85 wzglednie 85' i 84* (fig, 9) wystaja wbolk, wówczas urzadzenie to dziala wzdluz linij krzywych i dochyia glowice do polozenia wspólosiowego. Przy praktycznem wyko¬ naniu malezaloby narzady prowadnicze za¬ stosowac równiez i z drugiej strony glowi¬ cy. Dochyia jace dzialanie tych plaszczyzn mozna jesizcze spotegowac zapomoca spre¬ zyn. PL