Wynalazek dotyczy urzadzen telegra¬ ficznych i radiotelegraficznych, w których do utworzenia sygnalu sa uzywane zesta¬ wiania grup o dwóch lub kilku zmieniaja- cych isie czestotliwosciach, które sa wytwa¬ rzane zapomoca zwyklej klawiatury ma¬ szyn do (pisania, a nastepnie przy pomocy promieniowania enerigjii przenoszone na stacje odbiorcza w sposób dowolny, jak np. za posrednictwem fal Hertz'a, fal wielkiej czestotliwosci, prowadzonych przy pomocy przewodów, pradów elektrycznych i t. p.Wedlug wynalazku kazda grupa czesto¬ tliwosci, stanowiaca poszczególny sygnal skladajacy sie z dwóch lub kilku zmienia¬ jacych sie czestotliwosci, jest otrzymywa¬ na przy pomocy obwodu drgan, zawieraja¬ cego przynajmniej jedna lampe o katodzie zarowej (lampe elektronowa), jedna opor¬ nosc indukcyjna oraz jedna pojemnosc, O- pornosc indukcyjna lub tez pojemnosc jest zmienna, wskutek czego z obwodu drgaja- ceigo mozna otrzymywac czestotliwosci, przynalezne do jednej grupy i tworzace znaki, podlegajace przesylaniu.Cecha charakterystyczna niniejszego wynalazku jest to, ze czestotliwosci kazdej gprupy sa wytwarzane i wysylane kolejno po sobie w krótkich odstepach czasu, przy- czem jest zastosowany rozdzielacz, który przy zwolnieniu klawisza, odpowiadajace¬ go sygnaltowi przesylanemu, jest urucho¬ miany w taki sposób, ze wlacza on do ob¬ wodu pradu idngan kolejno i w pozadanejkolejnosci kondensatory, odpowiadajaco ¦, czestotliwosci danego isygnalu, który ma byc wysylany. Azeby zapewnic dokladne pod wzgledem czasu wlaczanie kazdorazo¬ wego kondensatora, rozdzielacz posiada dlawik oraz przewidziane sa przekazniki, które zapewniaja prawidlowe wlaczanie i wylaczanie odnosnych kondensatorów.W celu unikniecia intenferencyj trzeba, azeby wysylane czestotliwosci kazdej gru¬ py byly bezwzglednie jednakowe. Warunek ten bedzie spelniony, gdy wairtosc oporno¬ sci indukcyjnej pozostanie niezmienna. Po¬ niewaz jednak zmiany pola cewki, wywo¬ lywane przez nieuniknione wahania pradu w kondensatorze, wywieraja wplyw na wielkosc spólczymnika indukcyjnosci cewki, przeto wedlug wynalazku do wlasciwej cewki indukcyjnej jest dowinieta wyrów- nywajaca cewka pomocnicza, przez która przeplywa prad w kierunku przeciwnym, przyczem ta cewka pomocnicza posiada takie wymiary, ze wyrównywa samoczyn¬ nie zmiany w opornosci indukcyjnej cewki wlasciwej. Dzieki takiemu ukladowi cze¬ stotliwosci kazdej grupy pozostaja calko¬ wicie od siebie oddzielone i scisle okreslo¬ ne.Wedlug dalszego wykonania niniejsze¬ go wynalazku zmiany czestotliwosci sa o- siagane równiez przy pomocy zmiennych opornosci indukcyjnych, zastepujacych po¬ przednie pojemnosci zmienne. Te oporno¬ sci indukcyjne moga byc wlaczane .szere¬ gowo, zestawienia zas czestotliwosci, sta¬ nowiacych sygnaly, mozna osiagnac zapo- moca transformatorów czestotliwosci, uru¬ chomianych przez naciskanie klawiszów, ailbo tez opornosci indukcyjne moga byc dla okreslonych wartosci czestotliwosci wlaczane szeregowo, dla wartosci zas po¬ srednich moga byc laczone równolegle. W przypadku czestotliwosci .posrednich opor¬ nosci indukcyjne, polaczone równolegle, moga byc takze zastapione pojemnosciami.Stacja odbiorcza sklada sie zazwyczaj z wlasciwego odbiornika i z maszyny, dru¬ kujacej otrzymywane sygnaly na arkuszu papieru.Odbierane fale sterujace wzbudzaja ze¬ spól rezonatorów wywolujacych, które naj¬ pierw doprowadzaja maszyne drukujaca do polozenia odbiorczego i do polozenia gotowosci do pisania, a nastepnie ja uru chemia ja.Znak wywolawczy stanowi równiez pewna okreslona grupa czestotliwosci. Je¬ zeli stacja nadawcza wysyla ten znak* wtedy rezonatory .stacji odbiorczej, dostro¬ jone do czestotliwosci tej grupy, zostaja wprawiane w dzialanie i zamykaja wedlug wynalazku obwód pradu, uruchomiajacy silnik maszyny drukujacej oraz zamykaja wylacznik glówny, który doprowadza ob¬ wody pradu urzadzenia odbiorczego do polozenia gotowosci do odbierania.Maszyna drukujaca posiada kombina¬ tor, który w pozadanym okresie czasu za¬ myka obwody pradu, uruchomiajace prze¬ kaznik. Przekaznik ten uruchomia mlotek na kole czcionkowejm w taki sposób, ze na arkuszu papieru, znajdujacym isie na wóz¬ ku, zostaje wydrukowana litera wzglednie cyfra, odpowiadajaca otrzymanemu sygna¬ lowi. Maszyna ta posiada sprzegjo elektro¬ magnetyczne, które przesuwa wózek na od¬ leglosc klawisza i trzyma go w pogotowiu do otrzymywania i drukowania kazdorazo¬ wego sygnalu. Ponadto maszyna drukuja¬ ca posiada przekaznik, który doprowadza wzbudzone przekazniki kombinatora zpo- wrotem do polozenia poczatkowego.Kombinator moze byc wykonany w po¬ staci tarczy, która posiada izolowane kon¬ takty rzedowe, po których slizgaja sie dwa izolowane kontakty, osadzone na ramieniu izolowanem, w takt z kolem czcionkowem, wskutek czego obwody pradu sygnalowego zamykaja sie w pozadanej kolejnosci cza¬ su i kolejnosci rzedowej zapomoca kontak¬ tów, uruchomianych elektromagnetycznie zapomoca ogniw rezonatorów. Kombinator — 2 —moze skladac sie takze z walca obrotowe¬ go, wykonanego z materjalu przewodzace¬ go i zaopatrzonego w plaszcz izolacyjny, który posiada odpowiednio (rozmieszczone szczeliny wzglednie otwory dio zamykania obwodów isygnailowych w pozadanej kolej¬ nosci rzedów.Maszyna drukujaca jest wreszcie zao¬ patrzona w srodki do przesuwania arku¬ sza papierni naprzód oraz do cofania wózka do polozenia poczatkowego, w celu rozpo¬ czynania nowego wiersza. Urzadzenia te sa uruchomiane samoczynnie zapomoca ob¬ wodów pradu, zamykanych zapomoca wóz¬ ka podczas jego tfuchu.Na zalaczonym rysunku przedstawiono tytulem przykladu kilka odmian wykona¬ nia przedmiotu wynalazku, przyczem fig. 1 przedstawia schematycznie uklady pola¬ czen i aparaty niniejszego urzadzenia na¬ dawczego, fig. 2 — widok rozdzielacza czesciowo w przekroju, fig. 3 — schema¬ tycznie cewki indukcyjne, wlaczone szere¬ gowo i zastepujace pojemnosci wedlug fig. 1, fig. 4 przedstawia schemat cewek in¬ dukcyjnych, wlaczonych szeregowo i rów¬ nolegle, fijg. 5 — regulowana opornosc in¬ dukcyjna, zastosowana w polaczeniu z po¬ jemnosciami, fig. 6 — uklady polaczen i a- paraty urzadzenia odbiorczego, fig. 7 — przekrój urzadzenia rezonatora i fig. 8 — szczegól wózka drukujacego.Na fig. 1 cyfra / jest oznaczona lampa elektronowa, której wlókno zarowe 2 jest zasilane z baterji 3. W obwód zarzenia 4 tej lampy jest wlaczony opornik regulowa¬ ny 5; w szereg z anoda 6 lampy jest wla¬ czona cewka wyrównywajaca 7. Cyfra 8 jest oznaczona baterja anodowa, cyframi 9a, 9b, 9c, 9d oznaczolno kondensato¬ ry, wlaczane kolejno po sobie, które wy¬ twarzaja pary czestotliwosci, stanowiace .sygnaly i które, jak to bedzie ponizej do¬ kladnie opisane, sa wlaczane parami do ob¬ wodu drgan, liczba 10 jest oznaczona pier¬ wotna cewka indukcyjna, która jest nawi¬ nieta na ten sam rdzen 11, co i pomocnicza cewka indukcyjna 7. Cewka 10 jest wlaczo¬ na pomiedzy siatke 12 i dodatni biegiun ba¬ terji 8. Do regulowania sluzy ruchomy kon¬ takt (nieoznaczony na rysunku), polaczony z wlóknem zarowem 2 zapomoca opornika omowego 13. Zapomoca tego kontaktu re- dhomeigo moze byc zmieniana liczba zwo¬ jów cewki 10.Kondensatory 9a, 9b, 9c, 9d sa wlaczane parami do obwodu drgan wedlug zgóry okreslonej kolejnosci zapomoca przekazników 14a, 14b, 14c9 14d, które za¬ pomoca klawiszów 15a, 15b, odpowiadaja- cych wysylanym sygnalom, sa wzbudzane z rozdzielacza 16.Rozdzielacz (fig. 2) sklada sie z magne¬ su stalego 17, umieszczoneigo wewnatrz ka¬ dluba 18, posiadajacego walek 19, umie¬ szczony obrotowo w odpowiednich lozy¬ skach. Walek ten w górnej czesci jest na¬ gwintowany (igwint 20). Gwint walka wkre¬ ca sie w nakretke 21, z która jest polaczo¬ na niertuchoma kotwica. Nakretka 21 nie moze sie obracac, gdyz jej wyciecia wcho¬ dza w drazki prowadnicze 22, przymoco¬ wane do elektromagnesu.Podczas wzbudzenia elektromagnesu kotwica zostaje przyciagnieta, a walek 19 obraca sie w jednym kierunku; skoro wzbu¬ dzenie ustaje, sprezyna, nieuwidoczniona na rysunku, wskutek obracania sie walka cofa kotwice w przeciwnym kierunku do polozenia spoczynku.Walek 19 przechodzi przez pokrywe 23 z materjalu izolacyjnego i na koncu, wysta¬ jacym nad ta pokrywa, posiada podatne rannie 24. Do konca tego ramienia jest przymocowana zapomoca sruby 25 odizo¬ lowana elektrycznie krzyzownica z mate¬ rjalu przewodzacego, której ramiona po¬ przeczne 26a i 266, zaopatrzone w kontak¬ ty koncowe, wspóldzialaja z wycinkiem z materjalu przewodzacego 27 wzglednie z para kontaktów 28a, 286, odizolowanych elektrycznie od kadluba rozdzielacza. W — 3 —polozeniu spoczynku, przedstawionem na fig. 1, kontakty 26a i 26b sa zapomoca ra¬ mienia, 24 podniesione do góry, a wiec nie stykaja sie z wymienionemu Wyzej kontak¬ tami. Do opuszczania kontaktów 26a i 26b (do polozenia roboczego, to jest, by je opu¬ scic wdól podczas obracania ich zapomoca walka 19), jest przewidziane ramie 29. Ra¬ mie to posiada na koncu kciuk 30, wspól¬ dzialajacy z pochylniami 31, utwórzomeimi na koncach wycinka prowadhiczego 32, wskutek czego ramiona 26a i 26b przy wkrecaniu nakretki 21 zostaja przycisnie¬ te do wycinka 27 wtzglednie dio kontajktów 28a, 28b, przy wykrecaniu zas nakretki zo¬ staja podnoszone do polozenia spoczynko¬ wego. W tym cellu kciuk i pochylnie posia¬ daja taki ksztalt, ze koniec ramienia 29 slizga sie podczas suwu roboczego po dol¬ nej powierzchni wycinka prowadiniczego 30, natomiast przy sutariie wstecznym — po jego powierzchni górnej.Cewka wzbudzajaca elektromagnesu 17 jest polaczona z baterja zasilajaca 33 po¬ przez obwód pradu 34, do którego jest wla¬ czony wylacznik, skladajacy sie z kontaktu miloteczkow^o 36, uruchomianego zapo¬ moca dzwigni 37, oraz z nieruchomego kon¬ taktu 35, nastawianego zapomoca sruby.Wycinek 27 jest polaczony zapomoca pnze^wodu 38 z dodatnim biegunem baterji 33, przyozem kazdy z obyKtwóch kontaktów 28a, 28b jest polaczony zapomoca przewo¬ dów 39a, 39b z pewna liczba podatnych gniazd kontaktowych 40a<, 40'a... wzgled¬ nie 40b, 40'b w ksztalcie odwróconej lite¬ ry V.Gniazda kontaktowe 40a, 40'a... wspól¬ pracuja z nieruchomemi kontaktami 41a, 41*a, polaczonemu ze soba galwanicznie, i zapomoca przewodu 42a \— z jedinym kon¬ cem cewki wzbudzajacej przekaznika 14a.Ponadto gniazda kontaktowe 40b, 4ffb wspóldzialaja z nieimchomietoi kontaktami 41b, 41c, odizolowanemi od siebie i pola- dzonemi zapomoca przewodów 42b, 42c, 42d ... z cewkami wzbudzajacemi prze¬ kazników 14b, 14c, 14d...Drugie konce cewek wzbudzajacych przekazników 14a, 14b, 14c sa polaczone zapomoca wspólnego przewodu 43 z ujem¬ nym biegunemi baterji 33.Jezeli nacisnac np. klawisz 15a, to kon¬ takty 40a, 40b zostaja przycisniete jedno¬ czesnie do nieruchomych kontaktów 41a, 4Ib, wskutek czego obwody pradu zostaja przygotowane dla cewek pary przekazni¬ ków 14a, 14b. Przy dalszem naciskaniu kla¬ wisza, zajb 44, przymocowany do drazka klawisza, uderza o dzwignie 37 i styka tern samem mloteczek 36 z kontaktem 35 wsku¬ tek czego nastepuje zamkniecie obwodu wzbudzajacego 34 elektromagnesu 17. E- lektromagnies, wzbudzajac sie, przyciaga kotwice 21 oraz obraca walek 19 i krzy- zownice, której kontakty 26a i 266 opu¬ szczaja sie wskutek zaczepienia kciuka 30 o idolna powierzchnie prowadnicy 32. Cew¬ ki przekazników 14a, 14b zostaja wskutek tego kolejno wlaczane do obwodu baterji 33 i, wzbudzajac sie, zamykaja jeden po drugim obwody kondensatorów 9a, 9b. W obwodach tych wytwarzaja sie kolejno obydwie czestotliwosci, stanowiace sygnal; zapomoca transformatora 45 czestotliwosci te przenosiza sie do obwodu nadawczego generatora fal nosnych.Azeby ruch obrotowy knzyzownicy od¬ bywal sie bezwzglednie jednostajnie, oraz by obwody pradu zamykaly sie w prawi¬ dlowych odstepach czasu, przewidziany jest dlawik ruchomy, pracujacy w kapieli olejowej (fig. 2). Dlawik ten posiadia miale kolo skrzydelkowe 46, osadzone obrotowo w miseczce 47, napeltaionej olejem i umie¬ szczonej wspólosiowo na dinie rozdziela¬ cza. Wal 48 jest umieszczony wspólosiowo wzgledem kola 19, konce zas walów sa po¬ laczone ze soba zapomoca sprezyny srubo¬ wej 49.Azeby obwód wzbudzajacy elektroma¬ gnesu rozdzielacza nie mógl sie otworzyc — 4 —pmzed skokiem krzyzownicy, przewidziane jest urzadzenie zapadkowa ^wykonane w postaci trzonka 50 z wycieciem 51, zaha¬ czajaceim o izab 44. Kiedy zajb znajdzie sie pod fa-zonkiem i zamJSiie obwód wzbudza¬ jacy elektromagnesu (rozdzielacza, wte^y trzonek 50 obraca sie w taki sposób, ze je¬ go pelna czesc trafia na droge z^ba 44. To obracanie uskutecznia sie zapomoca prze¬ kaznika 52, polaczonego z baterja 33 po¬ przez wycinki 27 i 32, którego kotwica 53 uruchomia zapomoca drazka 54 ramie 55, zaklinowane na trzonku 50. Gdy krzyzbw- nica wykonala swój stiw roboczy i powró¬ cila do stanu spoczynku, wówczas obwójd pradu 34 przerywa sie i kotwica 53 zostaje odciagnieta wstecz do polozenia spoczyn¬ kowego zapomoca sprezyny 56.Do wytwarzania grul czestotliwosci, stanowiacych sygnaly nadawcze, stosuje sie jeszcze zamiast kondensatorów 9a, 9b, 9c, 9d cewki o regulowanych opornosciach indukcyjnych, wlaczanych kazdorazowo do obwodu pierwotniej cewki indukcyjnej 10.Fig. 3 przedstawia schematycznie pew¬ na liczbe regulowanych cewek indukcyj¬ nych 57 byc z powodzeniem zastapione kondensato¬ rami 9a, 9b, 9c, 9d.... Ka dukcyjnych jest podzielona na sekcje, do¬ laczone do nieruchomych kontaktów 58.Po tych kontaktach slizga sie ramie kon¬ taktowe 59. W przed&tawiomem wykonaniu kazda z cewek jest podzielona na dziesiec sekcyj, kazde zas ramie kontaktowe 59 po¬ siada wskafcówke 60, poruszajaca sie nad skala 61 z odtowiedniemi fcyframi.• Jest zrozumiale, ze zapomoca wyzej o- pisanyoh ukladów polaczen mozna otrzy¬ mac prawie nieograniczona ilosc zestawien grup idwóch czestotliwosci, stanowiacych sygnaly nadawcze. Grupy te zostaja prze¬ noszone na obwód nadawczy zapomoca roz¬ dzielacza, opisanego przy omawianiu fig. li 2.Bardziej zwarty uklad polaczen jest przeidstawiony na fig. 4, wedlug; któref pierwotna cewka 10 jest polaczona szere¬ gowo z cewka indukcyjna 62, odl której sa odgalezione w miejscach zgóry okreslonych pomocnicze cewki indukcyjne 63, podzie¬ lone na sekcje i zaopatrzone w ramie kon- taktowe 64, podobnie jak wedlug fig. 3. Za-? pomoca transformatorów czestotliwosci mozna osaagbac wszystkie wartosci po* srednie, lezace pomiedzy wartosciami cze- stotllwóisci, odpowiadajacemi odprowadze¬ niom 65 od cewki indukcyjnej 62.Fig. 5 przedstawia odmiane, w której moze byc zastosowana regulowana cewka iniddkcyjna 65 w polaczeniu z kondensato¬ rami wedlug fig. li W tym przypadku p(H jeirinosci sluza dc Uzytkowania czestotliwo¬ sci, lezacych pomiedzy czestotllwosciamij odpowiadajacemi odprowadzeniom ód cew¬ ki indukcyjnej 65.Jest samo przez sie zrozumiale, ze mozna stosowac jeszcze inne kombinacje laczenia cewek indukcyjnych z kondensa¬ torami gnalów nadawczych, jak równiez i inne mechaniczne wzglednie elektryczne urza¬ dzenia do osiagania jednakowych zmian czestotliwosci i chwilowych pnzenosizen cze¬ stotliwosci, co nie zmienia istoty wyna? lazku.Wedlug fig. 6 urzadzenie odbiorcze sklada sie z pewnej liczby rezonatorów 100, które posiadaja tyle gniazda ile istnie- je transformatorów czestotliwosci (yf przedstawionym przykladzie — dziewiec), z pewnej liczby przekazników lOt1 do 1019, z których kazdy fest wzbudzany w obwodzie pradu, zamykanym przez odpo¬ wiednie gniazdo rezonatora, «z pewnej licz? by kontaktów lOiZ1 'do 1029, umieszczonych na jednym drazku izolacyjnym, oraz z kombinatora 103 z wiencem z kontaktami 104, umieszczonemi w jednakowych od sie- biie odstepach. Wieniec ten jest utwonzony z czterech zespolów po dziewiec odpowied¬ nio umieszczonych kontaktów numerowa- — 5 —Hych (od I do IX) w taki sposób, ze istnie¬ je nieprzerwana kolejnosc par kontakto¬ wych, stanowiacych sygnaly nadawcze (w przedstawionym pirzykladzie trzydziesci szeisc, odpowiadajacych klawiszom klawia¬ tury urzadzenia nadawczego). Kontakty, oznaczone jednakowemi cyframi, sa po¬ laczone ze soba oraz z odpowiednim kon¬ taktem 1012, wspóldzialajacym z przekazni¬ kiem 101. iPo kontaktach kombinatora slizga sie ramie, skladajace sieiz dwii elektrycznie od siebie óddzielonych ramion 'kontaktowych 105'i 106, (rozstawionych w takiej samej odleglosci jak i kontakty 104. Jedno ramie kontaktowe jest uziemione w miejscu 107, podczas gdy drugie jest polaczone z para przekazników spolaryzowanych 108, uru¬ chomiajacych wylacznik 109, który oddzia¬ lywa na obwód pradu, uruchomiajacy wó¬ zek piszacy i sprzeglo elektromagnetyczne do drukowania otrzymanego sygnalu i do posuwania naprzód wózka. Stacja odbior¬ cza jest wywolywana zapomoca umówione- igo sygnalu wywolawczego, który w przed¬ stawionym przykladzie jest utworzony z dwóch czestotliwosci, z któremu ogniwa 10& i 1009 rezonatora znajduja sie w rezo¬ nansie. Jezeli stacja nadawcza wysyla czestotliwosc, odpowiadajaca ogniwu 100}, to tano zacznie dngac, osiagajac najwieksza amplitude, gdy zostanie zamkniety obwód pradu, przechodzacy przez ziemie 111, o- pornik 1\12, przewód 113, cewke przekaz¬ nika lOft, ogniwo 1001, przewód 114 i db ujemineigo 'biejguna baterji 110. Przekaznik 101* wzbudza sie i 'jego kotwica styka sie z kbntaktem 1021, wskutek czego zostaje przygotowany oibwód pradu wywolawcze¬ go. Nastepna czestotliwosc, z która jest w rezonansie ogniwo 1009, wywola drgania w ogniwie, gdy zostanie wlaczony obwód wzbudzajacy przekaznika 1019. Przekaznik ten* wzbudzajac sie, zamyka na swej kotwi¬ cy i kontakcie 1029 nastepujacy obwód1 pra- dw wywolawczego: plius baterji wywolaw- czeij 115, przewód 116, koniaki 102*, kotwi¬ ca przekaznika 1011, przewód 117, kotwi¬ ca przekaznika 1019, kontakt 1029, prze¬ wód 1.18, cewka przekaznika wywolawcze¬ go 119, przewód 120 i do minusa ibaterji 115.Przekaznik 119 wzbudza sie i, przycia¬ gajac swa kotwice 121, zamyka nastepuja¬ cy obwód silnika 123: ziemia 122, uzwoje¬ nie silnika 123, przewód 124, rdzen prze¬ kaznika 119, kotwica 121, przewody 125 i 1141, ujemny biegun baterji 110 i do ziemi.Uruchomiony silnik 123 obraca ramie 105 — 106 kombinatora, kolo czcionkowe oraz luzne ogniwo sprzegajace urzadzenia efektromagnetycizneigo. Azeby silnik utrzy¬ mac w ruchu, nawet wtedy, gdy wyzej opi¬ sany obwód wzbudzajacy jest przerwany, przekaznik wywolawczy 119 posiada cewke dodatkowa 126, która utrzymuje kotwice 121 w polozeniu przyciagnietem. Cewka ta jest polaczona równolegle z uzwojeniem silnika, wlaczonego do opisanego obwodu wzbudzajacego. Gdy obracajace sie ramie 105 — 106 osiagnie sasiednie kontakty w I — IX tarczy kombinatora 103, wtedy za¬ myka ono nastepujacy obwód kombinatora; uziemione ramie 106, wycinek kontaktowy 1041, przewód 127, kontakt iG2\ kotwica przekaznika 1011, przewód 117, kotwica przekaznika 101* % kontakt 1029, przewód 128, kontakty104IX i 105, przewód 129 spo¬ laryzowane przekazniki 108, przewody 130 i 131, kotwica 132, przewód 133 i do ujem¬ nego bieguna baterji 110. Po wlaczeniu ob¬ wodu kombinatora wzbudzaja sie spolary¬ zowane przekazniki 108, które doprowa¬ dzaja dzwignie kontaktowa 109 w prawo, do rdzenia przekaznika dolnego. Wskutek togo zamyka sie nastepujacy obwód prze¬ kaznika drukujacego: ujemny biegun bate¬ rji 110, przewód! 133, kotwica 132, przewód 131, dzwignia kontaktowa 109, rdzen prze¬ kaznika dolnego 108, przewód 134, cewka przekaznika drukujacego 135 i uziemienie 136. Przekaznik 135 wzbudza sie i urucho- — 6 —mia mlotek, który uderza o litere kola czcionkowego 142, odpowiadajaca dwóm cz^stotliwotscioni rezonatorów 1011 i 1009.Litera przesuwa sie pod mlotkiem synchro¬ nicznie z ramieniem 105 wzglednie 106.Jednoczesnie zamyka sie obwód, wla¬ czony równolegle do powyzej opisanego abwocBu pradu, który poprzez przewód 137 wzbudza cewke sprzegla elektroniajginetycz- neigo 138. Sprzeglo 138 zamyka sie wtedy, wskutek czego wal 139 zostaje polaczony ze zródlem energji. Obrót walu 139 powo¬ duje przesuniecie wózka drukujacego 140 oraz wprawia jednoczesnie w ruch obroto¬ wy kolo zapadkowe 141.Nastepnie przekaznik 149 zamyka trze¬ ci obwód pradu w celu ponownego podhie- sienia kotwic przekazników 1011 i 1019; przekaznik podnoszacy 149 przyciaga swa kotwice 150 i zamyka tern samem obwód pradu, plynacego od ziemi w punkcie 151 poprzez kotwice 150, przewód 152, cewki odstawiajace 153 przekazników 10P- i 101*, uzyte w daneji chwili, przewodny 154 i l\14l i do ujemnego bieguna baterji 110. Kotwi¬ ce przekazników 101* i 1019 oddalaja sie od stykajacych sie z niemi kontaktów 102, wskutek czego wyzej wymieniony obwód zostaje przerwany.Obracanie kola zapadkowego 141 po¬ woduje podniesienie zapadki 142, która na kontakcie 143 zamyka chwilowo naste¬ pujacy obwód pradto: biegun ujemny ba¬ terji 110, przewód 144, uzwojenie pierwot¬ ne 145 transformatora, przewód 146, kon¬ takt 143, uziemienie 147 i plus baterji 110.Natychmiast po przerwaniu tego obwodu pradu w uzwojeniu wtórnem 148 wzbuldiza sie sila przeciwelektromotoryczna, posyla¬ jaca prad do górnego przekaznika spolary¬ zowanego 108, podczas gdy przekaznik dolny pozostaje (bez pradu i dzwignia kon¬ taktowa 109 przesuwa sie w lewo do polo¬ zenia spoczynkowego* Wskutek tego obwód drukujacy prze¬ rywa sie, sprzeglo zas, bedac pozbawione pradu, odstawia wózek, podczas gdy nie- wlfcudaony przekaznik podno&zacy 149 zwalnia swa kotwice 150 i tern samem przerywa obwód podnoszacy. Silnik obra¬ ca sie nadal, przesuwajac ramie 105 — 106 kombinatora oraz luzne elektromagnetycz¬ ne ogniwa sprzegla. Urzadzenia odbiorcze i drukujace sa zatem przygotowane do od¬ bioru depeszy, przyczem przy zjawianiu sie kazdorazowej pary czestotliwosci za¬ chodza Wyzeij opisane przebiegi.Kiedy wózek dochodzi do konca swego suwu, to jest, gdy wiersz jest napisany cal¬ kowicie, dotyka on do kontaktu 155 i za¬ myka obwód pradu, idacy od ziemi 136 po¬ przez kontakt 155, przewód 156, cewke przekaznika 157, odstawiajacego wózek, przewód 158, dzwignie kontaktowa 159, przewody 160 i 1141 do ujemnego bieguna baterji 110. Przekaznik wzbudza sie i przy¬ ciaga ramie 161 zapadki 142, zwalniajac kolo zapadkowe, wskutek czego sprezyna ciagnie wózek wlewo, sruba zas 139 obra¬ ca sie w kierunku przeciwnym do kierunku suwu. Azeby przy ruchu wózka zapadka 142 'byla podniesiona, jest ona uziemiona, rdzen zas przekaznika odstawiajacego 157 jest polaczony zapomoca przewodu 162 z przewodem 156, to jest z jednym koncem cewki wzbudzajacej przekaznika 157, wsku¬ tek czego wyzej wymieniony obwód pradu pozostaje zamkniety nawet wtedy, gdy wó¬ zek oddala sie od kontaktu 155.Jednoczesnie z przekaznikiem 157 wzbu¬ dza sie przekaznik 163, który przyciaga kotwice 132 i przerywa obwód pradu kom¬ binatora, azeby zapobiec utworzeniu sie na¬ stepnego zestawienia .podczas suwu wstecz-" nego. Nastepnie po dokonaniu przesuwu arkusza papieru wzbudza sie przekaznik 164, który zapomoca dzwigni 165, przymo¬ cowanej do jego kotwicy, oraz mechanizmu wylajcznikowego 166 przekreca wal 167 rolki papierowej 168 o kat, odpowiadajacy odstepowi wiersza* Przekazniki 163 i li64 sa wlaczone równolegle do przekaznika157, wskutek czego .przy dochodzeniu wóz¬ ka do konca swego suwu lewego oraz przy jego spotykaniu sie z dzwignia kontaktowa 159 obwody pradu wszystkich przekazników zostaja przerwane i rozmagnesowane prze¬ kazniki zwalniaja swe kotwice, które zno¬ wu zajmuje polozenie pierwotne, uwidocz¬ nione na rysunku.Silnik 123 winien byc zatrzymany po ukonczonetm pisaniu depeszy, azeby zapo¬ biec niepotrzebnemu1 biegowi jalbwemu. W tym celu przewidziany jest przekaznik, przerywajajcy obwód wzbudzajacy silnika, który to przekaznik po uplywie pewnego okresu czasu po wyslaniu depeszy moize podlegac samoczynnemu oddzialywaniu stacji nadawczej.Mozna takze przewidziec srodki do przestawiania arkusza papieru na dwa lub wiecej odstepów wierszowych po napisa¬ niu depeszy, azeby oddzielic tresc napisa¬ na od nastepnej.Jest zrozumiale, ze te zmiany, jak rów¬ niez i inne zmiany aparatu nadawczego wzgjledinie odbiorczego moga byc wykonane zaleznie od kazdorazowych warunków i wymagan i nie zmieniaja mysli przewod¬ niej wynalazku. PL