PL160525B1 - Sposób wytwarzania srodka podwyzszajacego stopien wyczerpania zwiazków chromu zkapieli garbujacych PL - Google Patents

Abstract

1. Sposób wytwarzania srodka podwyzszajacego stopien wyczerpania zwiazków chromu z kapieli garbujacych, znamienny tym, ze zobojetnieniu lub alkalizowaniu do pH 7-8,5 w srodowi- sku wodnym poddaje sie lacznie karboksymetyloceluloze o stopniu podstawienia 50-100% z mieszanina kwasów dikarboksylowych o skladzie: kwas adypinowy - 10-30% wagowych, kwas bursztynowy -15-25% wagowych, kwas glutarowy- 25-60% wagowych, kwas ftalowy - 0,1-35% wagowych, kwas malonowy - 0,5-5% wagowych. PL

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób otrzymywania środka na bazie kwas! dikarboksylowych i karboksylmeyżocelultzy, pochwy szającego stopień wyczerpania związk! chromu z kąpieli garbujących. Przemysł garbarski wykorzystuje związki chromu tró!aΓtoślC!egt do garbowania, ze względu na ich korzystny wpływ na cechy użytkowe wyprawianych skór. Jednocześnie przemysł garbarski Jest źródłem wysokotoksycznych ściek! chromowych, a to dlatego, że w tradycyjnych sposobach garbowania, stopień wykoozystania związk! chromu 40-45%. V Polsce efektywność wykorzystania soli chromu w procesie garbowania kształtuje się na poziomie 50-52%, dlatego stosuje się Je w nadmarze wynoszącym ---108%.

Dla ograniczenia zrzut! toksycznych związk! chromu, w technologii garbowania chromowego wprowadzono szereg ulepszeń polegających na:

- wie^c^kr^oty^m wykorzystaniu brzeczek chromowych po skorygowaniu ich składu,

- po<iwyższ8nit temperatury garbowania,

- obniżanie współczynnik! kąpieltwych,

- zmiejszanie ilości garbnika chromowego do garbowania,

- zastępowanie części garbnika chromowego związkami glinu itd.

Wyżej wymienione metody mją jednak swoje ograniczenia, pornsdto istnieje dolna granica poniżej której zmnejszenie bezwzględnej ilości zwią;kc! chramu użytych do garbowania powoduje pogorszenie jakości skór i konieczność wprowadzania dopasowania.

Znane są sposoby polegające na zastosewaniu specjalnych środk! podwyyszających stopień wyczerpania związk! chromu z kąpieli garbującej. Nleżą do nich kwasy dikarboksylowe jak glutarcwy, bursztynowy, adypinowy , ftaocwy. Pod postacią soli sodowych zapewniają one wykoozystαtit związk! chromu w kąpieli garbującej w około 50%. W postaci mieszaniny z mielonym dolomitem zawierającym CaCO^ i MgCOj pa^^^yysż^j^^lą stopień wykorzystania związk! chromu z kąpieli garbujących, wyimgają Jednak specjalnego postępowania, otrzymuje się przy tym skóry o szorstkim licu ponieważ cząstki niieralMi nie roztwarzają się do końca w kąpieli garbującej.

W litera tiarze podano sposób oparty na połączeniu oddziaływania kwas! dikaΓboksżltwych z mielonymi ali^r^okrzemianami /mineralnymi ^^i^r^i-aczami jonowymi np. typu zeolit!/. Drobttcząsteczk<!e gli¹¹⁰ krzemiany alkaliczne dzięki swoim własnościom Jonowymiennym

160 525 wiążą chrom niewykorzystany w procesie garbowania, a następnie penetrują w przekrój skóry.

Istotą wymlazku jest uzyskanie środka podwyższającego stopień wyczerpania związk! chromu na drodze łącznego działania zobojętnionej meszaniny kwasów dikarboksylcwych i kar boksyrneetyocelulozy jako organicznego wymieniacza joncwego hamującego wytrącanie się z kąpieli wysokozasadowych związk! chromu.

Według przedstawionego wynalazku dobre wyczerpanie związk! chromu z kąpieli garbującej, przy zachowaniu naturalnej gładkości lica garbowanych skór, uzyskuje się po wprowadzeniu do kąpieli garbującej 0,5-5%, w stosunku do wagi skór, środka otrzymanego przez zobojętnienie lub alkalioowanie do pH 7-8,5 karboksymeylocelulozy, o stopniu podstawienia 50-10% z mieszaniną kwasów dekarboksyCowlch o składzie: kwasu adypinowego 10-30% wagowych, kwasu bursztynowego 15-2% kwasu glutaocwego 25-60% wagowych, kwasu ftalowego 0,1.33% wagowych, kwasu klonowego 0,5-% wagowych, przy czym korzystnie stosunek kerbcksyIκeylocelulczl w przeliczeniu na substancję aktywną do msy r.eslaninl kwasów dikarboksylcwych wynosi 0,3-1%.

Frzykład I. Do reaktora szklanego z termometrem i mieszadłem wprowadza się k^ole^jn^o 3050 c.m^ wody, ^{1842 g ł}u^gu sodowego ^/4%/ i. ^{72 g} kar^boksymetylocelulol^y. Wsad reaktora podgrzewa się do 80°C i wprowadza porcjami mieszaninę kwas! dikarboksy-0<wlch w ilości 1510 g zawierającą kwasu adypinowego 226,5 g, kwasu glutarowego 906 g, kwasu burszyyn(wego 286,9 g, kwasu mJ-mowego 75,5 g, kwasu ftaowego 15,1 g. Temperatura neutralizacji wynosi 80-105°C. Fo wprowadzeniu ostatniej porcji mieszaniny kwas! dekarboksll owych produkt miesza się w ciągu dalszych 2 godzin aż do ustalenia pH w przedziale

7-8,5· Produkt suszy się w suszarni aozplłrwej.

Przykład II. Do reaktora szklanego jak w przykładzie I wprowadza się:

3650 es? wod^y oraz ^{1870 g ł}ugu soclowe^ /45%/. ^wsad reaktora podgrzewa się do temperatury 80°C i wprowadza 180 g karboksymreyloceluloly. Po 30 mnutach dodaje porcjami mieszaninę kwas! dikarbokίyrlcwlch w ilości 1410 g zawierającą kwasu ftaowłego 439,5 g, kwasu glutaιr<wegc 352,5 g, kwasu adypinowego 336 g, kwasu bursztynowego 211,5 g, kwasu melonowego 70,5 g. Po ustaleniu się pH, produkt chłodzi się do tempiratury 50°C i przelewa do pojemnik!.

160 525

Zakład Wydawnictw UPRP. Nakład 90 egz. Cena 10 000 zł

Claims (2)

Zastrzeżenia patentowe

1. Sposób wytwarzania środka podwyższającego stopień wyczerpania związk! chromu z kąpieli garbujących, znamienny tym, że zobojętnieniu lub alkalżowaniu do pH

7-8,5 w środowisku wodnym poddaje się łącznie karboksynettżocelulozę o stopniu podstawienia 50-100%, z mieszaniną kwas! dikarboksyowych o składzie: kwes adypinowy 10-3(% Wagowych, kwas bursztynowy 15-25% wy gowych, kwas gluta rewy 25-6(% wagowych, kwas ftaowy 0,1.-5% Yagowwch, kwas młonowy 0,5-5% Wagowych.

2. Sposób według zastrz. 1, znamienny t y m, że stosunek karboksymeylocelulozy w przeliczeniu na substancję aktywną wynosi 0,3-1(% wagowych do misy mieszaniny kwas! dikarboksylcwych.