Przedmiotem wynalazku jest sposób wy¬ robu preparatów wydzielajacych tlen, sto¬ sowanych zwlaszcza jako masy wymienne w przyrzadach oddechowych.Proponowano juz (pat. niem. Nr 305066), aby takie masy sporzadzac w ten sposób, ze sproszkowane i zupelnie pozbawione wody nadtlenki miesza sie dokladnie z taJdemi ilosciami materjalów, zawierajacych wode krystalizacyjna, aby zawartosc wody kry- stalizacyjnej wynosila najwyzej 9 czesci wagowych ciezaru czasteczkowego uzytego nadtlenku. Za materjaly, zawierajace wode krystalizacyjna, moglyby sluzyc takie sub¬ stancje, jak sól glaulberska, soda krystalicz¬ na i inne, a prócz tego wzieto pod uwage osmiowodny nadtlenek sodowy. Wedlug te¬ go sposobu otrzymuje sie w mieszaninie z bezwodnym nadtlenkiem sodowym, cialo o nizszej zawartosci wody (dwuwodzian), .gdyz ilosc wody, doprowadzona pod posta¬ cia wody krystalizacyjnej w dodanych ma- terjalach, nie wystarcza do calkowitego przeksztalcenia.Okazalo sie, ze dwuwodny nadtlenek so¬ dowy (Na202.2H20) nadaje sie doskonale do doprowadzenia wody do bezwodnych nadtlenków potasowców przy wyrobie mas wymienionych. Proces ten ma przytem prze¬ bieg zupelnie lagodny bez jakichkolwiek szkodliwych przegrzewan, powodujacych straty tlenu.Przez ogrzanie mieszaniny materjalów otrzymuje sie mase wymienna, odznaczaja- ca-sie doskonala wytrzymaloscia i skutecz- noscia.Wedlug wynalazku mase wymienna spo¬ rzadza sie w ten spo:ób, ze bezwodny nad¬ tlenek potasowoowy miesza sie dokladnie z takiemi ilosciami dwuwodzianu, ze na kaz¬ da czasteczke nadtlenku przypada okolo Vs — 1 czasteczki wody. Po doskonalem wymieszaniu obu skladników i jednocze- snem zmieleniu, naprzyklad w mlynie kulo¬ wym, dokonywa sie przemiany przez ogrza¬ nie masy. W wielu przypadkach do przepro¬ wadzenia reakcji wystarcza juz miejscowe ogrzanie masy, to znaczy w jednem jej miejscu, a nie calej masy. Do otrzymywania soli dwuwodnej mozna sie poslugiwac zna- nemi sposobami; mozna równiez osmiowod- ny nadtlenek sodowy (Na2Oz. 8 H20) zmie¬ szac z odpowiednia iloscia bezwodnego nad¬ tlenku, przyczem tworzenie sie dwuwodzia¬ nu odbywa sie spontanicznie podczas miesza¬ nia i ogrzewania. Postepuje sie przytem najlepiej w ten sposób, ze do Na202 . S H20 dodaje sie mieszajac i chlodzac bezwodny nadtlenek. Otrzymana w ten sposób sól dwuwodna sluzy do wyrobu masy wymien¬ nej wedlug niniejszego wynalazku, miano¬ wicie w ten sposób, ze te sól dwuwodna miesza sie z odpowiednia iloscia swiezego, bezwodnego nadtlenku sodowego i przez o- grzanie powoduje sie przemiane mieszani¬ ny. Do dwuwodzianu nadtlenku mozna do¬ dawac nietylko bezwodny nadtlenek pota-# sowcowy, naprzyklad sodowy lub potasowy, ale równiez ich mieszanine.Przyklad I. Do 222 czesci osmiowod- nego nadtlenku sodowego dodaje sie stale mieszajac, 234 czesci drobno sproszkowane¬ go bezwodnego Na202, przyczem tempera¬ ture utrzymuje sie przez chlodzenie w u- miarkowanych granicach. Po ustaniu ogrze¬ wania sie masy wskutek ciepla reakcji, mie¬ sza sie 1*14 czesci tdwuwodzianu, utworzone¬ go podczas tej przemiany, z 200 czesciami bezwodnego nadtlenku. iPo wymieszani/u o- statecznem mase ogrzewa sie do tempera¬ tury, naprzyklad 80 — 100°C.Ogrzewanie mieszaniny, a przez to i przemiana nadtlenku zapomoca wody, wprowadzonej przez dwuwodzian, w postac zdatna do uzycia, jako masa wymienna, mo¬ ze sie odbywac wedlug jednej z postaci wy¬ konania wynalazku w ten sposób, ze do¬ kladna mieszanine bezwodnego nadtlenku z dwuwodzianem formuje sie w ksztaltówki, naprzyklad pod cisnieniem, a nastepnie o- grzewa sie je. Formowanie moze sie rów¬ niez odbywac podczas i po ogrzaniu.Ksztaltówki moga miec taka postac, aby je mozna stosowac odraziu w przyrzadach od¬ dechowych. Mozna jednak równiez wyra¬ biac i wieksze 'brykiety, plyty lub cegielki, którym nastepnie przez odpowiednia ob¬ róbke, np. zapomoca rozdrabniania, nadaje sie postac ziarn o dogodnej do uzytku wiel¬ kosci. Przy odsiewaniu ziarn pozadanej wielkosci pozostaja odsiewki, które zuzywa sie w ten sposób, ze sie je miesza z nieo- grzewanym jeszcze materjalem, naprzyklad z mieszanina nadtlenku i dwuwodzianu, a nastepnie poddaje ogrzewaniu lub formo¬ waniu, dzieki czemu zwieksza sie porowa¬ tosc otrzymywanego produktu i polepsza stopien wykorzystania tlenu podczas uzycia w przyrzadzie oddechowym.Przyklad II. 1|14 czesci dwuwodnego nadtlenku sodowego miesza sie dokladnie z 230 czesciami bezwodnego nadtlenku sodo¬ wego w mlynie kulowym. Do tej mieszani¬ ny dodaje sie okolo 20% odsiewek z po¬ przednich operacyj i mieszanine formuje w ksztaltówki pod cisnieniem w odpowied- niem urzadzeniu do brykietowania.Ksztaltówki ogrzewa sie, naprzyklad do 120°C i utrzymuje przez dluzszy czas w tej temperaturze. Temperature i czas ogrzewa¬ nia okresla sie .doswiadczalnie. Ksztaltówki, które po ostygnieciu sa bardzo twarde, pod¬ daje sie zkolei rozdrabnianiu. Pozadana wielkosc ziarn uzyskuje'sie, naprzyklad — 2 —przez odsianie; produkt po odsianiu jest juz gotowy do uzytku w przyrzadzie oddecho¬ wym jako masa wymienna.Do mas wymiennych mozna dodawac w dowolnej chwili opisanego przebiegu opera- cyj katalizatory, naprzyklad pod postacia metali, naprzyklad zelaza, manganu, kobal¬ tu, miedzi lub ich tlenków.Stosowanie dwuwodnego nadtlenku w celu uwodniania bezwodnego nadtlenku ma te zalete, ze znacznie zmniejsza straty tlen¬ ku przy wyrobie mas wymiennych. PL