Wynalazek dotyczy osiowych turbin parowych i polega na ulepszonej konstruk¬ cji lopatek.W turbinach tego rodzaju, posiadaja¬ cych wieksze wymiary i znaczna moc, lo¬ patki ostatniego wirnika lub wogóle kon¬ cowych wirników musza posiadac znacz¬ na dlugosc, wobec czego naprezenia, po¬ wstajace przy ruchu turbin od dzialania sily odsrodkowej, dochodza do znacznych wartosci.W celu nadania lopatkom wystarczaja¬ cej odpornosci zwiekszano grubosc lopatek u ich obsady i zmniejszano ja stopniowo ku zewnetrznemu koncowi. Wade tak zbudowanych lopatek stanowi zwezenie kanalu dla przelotu pary u obsady i roz¬ szerzenie kanalu u zewnetrznych konców lopatek, co obniza sprawnosc turbiny.Wedlug niniejszego wynalazku wzmoc¬ nienie przekroju poprzecznego lopatek jest uskutecznione przez rozszerzenie lopatek u obsady albo przez zwezenie lopatek od ob¬ sady ku zewnetrznym ich koncom na cze¬ sci lub calej dlugosci ich. Po za tern o ile potrzeba lopatki, moga posiadac zmniej¬ szajaca sie w tym samym kierunku gru¬ bosc scianek. Nózka lopatki nazywamy czesc lopatki sluzaca do umocowania jej i nie odgrywajaca roli przy zuzytkowaniu energji pary.Wskutek zastosowania powyzszej meto¬ dy osiagamy znacznie wieksza równo¬ miernosc przekroju kanalu dla przelotu pa¬ ry, co sprawia wzrost sprawnosci turbiny.Jednoczesnie uzyskujemy moznosc sku¬ teczniejszego przytwierdzenia lopatek do wirnika przez co beda one odporniejsze na wstrzasnienia i wibracje.Fig. 1 i la przedstawiaja poprzeczneprzekroje lopatek turbinowych, które uzy- wano dotychczas, fig, l wyobraza przekrój dwóch sasiednich lopatek wpoblizu wierz¬ cholka,' fig. la zas—wpoblizu nózki. Fig. 2 do 6 przedstawiaja w rzutach poziomych szereg lopatek turbinowych, zbudowanych wedlug niniejszego wynalazku. Figury o- znaczone wskaznikami a, b, przedstawiaja poprzeczne przekroje wpoblizu wierzchol¬ ków wzglednie nózek dwóch sasiednich lo¬ patek, tak ze fig, 2 do 6, wyobrazaja rów¬ niez przekrój kanalu parowego pomiedzy sasiedniemi lopatkami. Fig. 7 przedstawia widok calej lopatki zbudowanej wedlug wynalazku; fig. 7a i,7b, podobnie do figury 2a i 2b, przedstawiaja przekroje poprzecz¬ ne. Fig. 8 przedstawia cztery takie lopat¬ ki w pozycji, jaka zajmuja w turbinie, fig. 9, 9a, 9b, 9c przedstawiaja odmienny spo¬ sób wykonania lopatek, podczas gdy fig. 10, 11 i 12 uwidoczniaja sposoby przy¬ twierdzania takich lopatek do wirnika tur¬ biny.Lopatki wskazane na fig. 1 i la, posia¬ daja dla nadania im odpowiedniej odpor¬ nosci wzmocniona przy nózce grubosc, jak wskazuje fig. la. W nastepstwie tego ka¬ nal parowy miedzy dwiema (sasiedniemi lopatkami przy nózkach lopatek jest zwe¬ zony, co widac z róznicy szerokosci kanalu u wlotu A i w srodku kanalu B. Aby otrzy¬ mac wieksza równomiernosc przekroju ka¬ nalu pomiedzy lopatkami, grzbiet dolnej czesci lopatki musialby byc sciety, jak wskazuje linja kreskowana C. Takie scie¬ cie lopatki pozbawiloby ja jednak koniecz¬ nej odpornosci.Inaczej jest przy zastosowaniu lopatek wedlug fig. 2, 2a, 2b, które przedstawia¬ ja pierwszy sposób wykonania nieniejszego wynalazku.Na fig. 2 wygiete powierzchnie zaostrzo¬ nej lopatki skladaja sie z powierzchni dwóch róznych cylindrów o osiach po¬ chylonych wzgledem siebie. Z porówna¬ nia fig. 2a i 2b wynika, ze przekrój kanalu parowego pomiedzy dwiema sasiedniemi lopatkami typu fig. 2 jest scisle jednakowy zarówno u obsady, jak i u wierzcholka lopatek.Fig. 3, 3a i 3b przedstawiaja lopatke któ¬ ra posiada przy nózce tylko szerokosc zwiekszona. Grubosc lopatki tej jest nato¬ miast jednakowa. Powierzchnie lopatki stanowia powierzchnie cylindra i stozka o osiach nachylonych wzgledem siebie.Na fig. 4 powierzchnie lopatek tworza dwa stozki o osiach równoleglych. Osie stozków moga hyc równiez pochylone wzgledem siebie.Fig. 5, 5a i 5b przedstawiaja lopatke, której powierzchnia robocza (wklesla) jest powierzchnia stozkowa, wypukla zas—po¬ wierzchnia lopatki' sklada sie w srodkowej czesci z powierzchni stozkowej, po bokach zas z powierzchni plaskiej D zarówno po stronie wlotowej, jak i po wylotowej.Fig. 6 przedstawia lopatke, w której po¬ dluzna czesc srodkowa ma powierzchnie plaskie, a szerokosc tej czesci stopniowo zmniejsza sie od nózki do wierzcholka lo¬ patki, tak ze ma wyglad klina umieszczo¬ nego pomiedzy dwiema bocznemi podluz- nemi polówkami lopatek.Na fig. 7 i 8 w celu nadania lopatce od¬ powiedniej wytrzymalosci zwiekszamy szerokosc i grubosc lopatki w kierunku jej obsady. Powierzchnie lopatek sa po¬ wierzchniami walca i stozka o równole¬ glych wzgledem siebie osiach. Osie te mo¬ ga byc równiez do siebie pod pewnym -ka¬ tem pochylone.Fig. 9 przedstawia odmienny rodzaj lo¬ patki zbudowanej zgodnie z zasada niniej¬ szego pomyslu. Lopatka tego rodzaju, któ¬ ra stanowi, jak widac z rysunku, kombina¬ cje kilku typów, posiada w swej zewnetrz¬ nej czesci od wierzcholka do linji a jedna¬ kowa szerokosc i jednakowa grubosc.Czesc srodkowa lopatki od linji a do linji — 2 —& ma taka sama równomierna szerokosc, lecz grubosc jej zwieksza sie w kierunku nózki. W czesci zas wewnetrznej lopatki od linji b do linji c szerokosc lopatki zwie¬ sza sie a grubosc zmniejsza sie w kierunku ku nózce.Fig.- 9a, 9b, 9c przedstawiaja przekroje takich lopatek wedlug linji a, b i c i prze¬ kroje kanalu parowego pomiedzy takiemi dwiema sasiedniemi lopatkami wedlug tych samych linji.Mozemy budowac szereg innych kombi¬ nowanych lopatek, w wypadkach naprzy- klad, gdy lopatka sklada sie z dwóch cze¬ sci, czesc zewnetrzna moze miec jednako¬ wa szerokosc, a tylko wewnetrzna czesc bedzie sie rozszerzac, lub tez wewnetrzna czesc moze miec zwiekszajaca sie nietylko szerokosc lecz i grubosc. Po za tern czesc zewnetrzna lopatki moze posiadac zmienna grubosc, a czesc wewnetrzna tylko zmienna szerokosc.Zwiekszona szerokosc lopatek budowa¬ nych na zasadzie niniejszego wynalazku pozwala na mocniejsze przytwierdzenie ich do wirnika lub do innej czesci turbiny w po¬ równaniu do lopatek jednakowej szeroko¬ sci.Fig. 10, 11 i 12 przedstawiaja po lewej stronie typowe polaczenia dotychczas sto¬ sowanych lopatek, po prawej zas sposoby, jakie stosowac mozna przy lopatkach no¬ wego rodzaju.Lopatki o zwiekszajacej sie ku obsadzie szerokosci lub szerokosci i grubosci równie dobrze moga byc zastosowane do wirni¬ ków, jak i do stalek turbiny. Wience z ta¬ kich lopatek staja sie odporniejsze na wstrzasnienia, pochodzace z róznicy ci¬ snien po obu stronach lopatek stalki.W turbinach z wirnikami, zaopatrzonemi w takie lopatki zwezajace sie od obsady ku wierzcholkowi lopatki stalki posiadaja za¬ zwyczaj równiez zwezona odpowiednia forme. Jest to pozadane w celu otrzyma¬ nia jednakowej mniej wiecej szczeliny po¬ miedzy lopatkami stalki i wirnika. Takie rozszerzone u obsady lopatki mozna rów¬ niez lepiej mocowac w stalce turbiny, jak wskazuje fig. 10, 11 i 12.Latwo mozna sie przekonac, ze w lopat¬ kach przedstawionego tutaj rodzaju, a wiec w lopatkach wskazanych na fig. 2, 3, 4, 7 i 8, kat wlotu i wylotu pary zmieniaja sie wzdluz lopatki, przyczem kat zmniejsza sie w kierunku ku nózce lopatki. Na fig. 2, naprzyklad, kat wlotu u wierzcholka przedstawiony jest przez E, kat zas wlotu przy nózce przez F, który jest mniejszy anizeli E. Z tego wynika, ze przedstawione lopatki maja te zalete, ze mozna dopaso¬ wywac katy wlotu i wylotu, szczególniej w lopatkach wiekszej dlugosci, do wyma¬ gan najwiekszej sprawnosci turbiny.Dla prostoty przekroje lopatek na rysun¬ ku przedstawione w postaci luków kola.W rzeczywistosci wypadek taki zachodzi wtedy, gdy przekroje lopatek wykonane sa pod katem prostym do osi ograniczaja¬ cych lopatki walców lub stozków. Jezeli jednak osie walców i stozków tworza¬ cych sa wzgledem siebie pochylone, to przekroje lopatki u obsady i u wierzcholka beda lekko owalne. PL