PL155009B1

PL155009B1 - Sposób barwienia wyrobów z włókien proteinowych i/lub poliamidowych

Info

Publication number: PL155009B1
Application number: PL27497488A
Authority: PL
Inventors: Chrystian Przybylski; Wojciech Szafnicki; Anna Polka; Miroslaw Muszynski; Maria Antonowicz
Original assignee: Os Bad Rozwojowy Przem Barwni
Priority date: 1988-09-29
Filing date: 1988-09-29
Publication date: 1991-10-31
Also published as: PL274974A1

Description

rzeczpospolita OPIS PATENTOWY 155 009

POLSKA

Patent dodatkowy do patentu nr--Zgłoszono: 88 09 29 (P. 274974)

Int. Cl.⁵ D06P 1/10 D06P 3/02 C08J 3/20// C09B 45/26

URZĄD

PATENTOWY

RP

Pierwszeństwo--Zgłoszenie ogłoszono: 90 04 02

Opis patentowy opublikowano: 1992 02 28

Twórcy wynalazku: Chrystian Przybylski, Wojciech Szafnicki, Anna Polka, Mirosław Muszyński, Maria Antonowicz

Uprawniony z patentu: Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Barwników „Organika, Zgierz (Polska)

Sposób barwienia wyrobów z włókien proteinowych i/lub poliamidowych

Przedmiotem wynalazku jest sposób barwienia wyrobów z włókien proteinowych i/lub poliamidowych na kolor szary.

Znany sposób barwienia wyrobów z włókien proteinowych i/lub poliamidowych polega na poddaniu korzystnie wypranego wyrobu procesowi barwienia sulfonowymi barwnikami metalokompleksowymi 1:2 w obecności środków kwasowych bądź kwasotwórczych albo mieszanin tych środków oraz ewentualnie środków pomocniczych w podwyższonej temperaturze, a następnie płukaniu wybarwionego wyrobu oraz ewentualnej obróbce środkami wykańczającymi, zwłaszcza środkami o działaniu zmiękczającym i antyelektrostatycznym.

Opracowano nowe środki barwiące o cechach mieszanin jednolitych, w skład których wchodzą znane azowe barwniki chromokompleksowe 1:2 o ogólnych wzorach 1, 2 i 3, w których symbole Μ, Μ¹, M² oznaczają jednakowe względnie różne bezbarwne kationy, barwiące włókna proteinowe i/lub poliamidowe na kolor granatowy lub szary w zależności od ilości użytego barwnika.

Nowoopracowane mieszaniny tych barwników dają w procesie barwienia sposobem według wynalazku szarzenie.

Skład ilościowy tych mieszanin zależy od przebiegu syntezy, w wyniku której otrzymuje się gotową mieszaninę barwników, tj. od sposobu postępowania opierającego się na proporcji barwników monoazowych i kolejności wykonywanych operacji.

Przeprowadzone badania wykazały, że azowe barwniki chromokompleksowe o wzorach ogólnych 1, 2 i 3 wykazują w mieszaninie nieoczekiwaną zgodność zachowania się w procesie barwienia sposobem według wynalazku wyrobów z włókien proteinowych i/lub poliamidowych, mimo istotnych różnic kolorystycznych w zachowaniu się barwników indywidualnych. Dzięki temu stosując mieszaniny barwników chromokompleksowych o wzorach ogólnych 1, 2 i 3 otrzymuje się wybarwienia o tym samym odcieniu niezależnie od realizowanego wariantu barwienia.

155 009

Opracowane środki barwiące charakteryzują się korzystnymi właściwościami kolorystycznymi i użytkowo-aplikacyjnymi w zastosowaniu do barwienia wełny, jedwabiu naturalnego i poliamidu, a uzyskiwane wybarwienia posiadają bardzo dobre odporności na czynniki mokre, tarcie i światło.

Sposobem według wynalazku w procesie barwienia wyrobów z włókien proteinowych i/lub poliamidowych stosuje się środki barwiące o cechach mieszanin jednolitych zawierające azowe barwniki chromokompleksowe 1:2 o wzorach 1,2 i 3, najczęściej w postaci soli metali alkalicznych i ziem alkalicznych czy amonowych, ewentualnie podstawionych.

Proces barwienia sposobem według wynalazku prowadzony jest w obecności środków kwasowych i/lub kwasotwórczych, korzystnie takich jak kwas octowy bądź siarczan amonu. Barwienie sposobem według wynalazku zaleca się prowadzić w obecności niejonowych środków pomocniczych, które wykazują powinowactwo do barwników, użytych w ilości 0,5 - 1,0% w stosunku do wagi barwionego wyrobu. Jako środki takie przykładowo mogą być użyte produkty addycji tlenku etylenu do mieszaniny amin tłuszczowych wprowadzone do obrotu pod nazwą Rokamin S-22 albo SR-22.

Przy barwieniu mieszanek wełna/poliamid sposobem według wynalazku dla uzyskania równomiernego pokrycia obydwu składników przy jasnych odcieniach należy zastosować pomocnicze środki wyrównujące, które blokują poliamid, np. aninowe środki będące kompozycją sulfonowych i oksyetylowanych pochodnych alkilobenzenu znane pod nazwą Polanol S lub ST. Przy barwieniu mieszanek włókien wełnianych i poliamidowych na średnie oraz ciemne odcienie uzyskuje się wybarwienia obydwu składników o zbliżonej intensywności i użycie środków pomocniczych typu Polanolu w tym przypadku nie jest konieczne.

Przy ewentualnej obróbce końcowej wybarwień uzyskiwanych sposobem według wynalazku jako środki o działaniu zmiękczającym i antyelektrostatycznym przykładowo mogą być użyte produkty przyłączenia tlenku etylenu do nasyconych kwasów tłuszczowych wprowadzone do obrotu jako Rokacety, zwłaszcza Rokacet S-7 bądź S-8.

Otrzymywane sposobem według wynalazku wybarwienia są równe, posiadają interesujący kolor szary o odcieniu niebieskim i bardzo dobry poziom odporności. Dzięki dobrej rozpuszczalności środków barwiących w zimnej i gorącej wodzie sposób według wynalazku może być realizowany metodą ciągłą, a także stosowany w barwieniu poliamidowej przędzy dywanowej metodą „Space dyeing“.

Wynalazek ilustrują, nie ograniczając jego zakresu, niżej podane przykłady, w których części i procenty oznaczają części i procenty wagowe, a stopnie temperatury podano w stopniach Celsjusza:

Przykład I. 100 części tkaniny wełnianej sukienkowej artykuł 9109 barwi się w aparacie AHIBA w kąpieli o składzie: 0,7 części środka barwiącego w postaci proszku, zawierającego barwniki chromokompleksowe o wzorach 1,2 i 3, w których Μ — M^ł = M² i oznacza atom sodu, 0,5 części Rokaminu SR-22,4,0 części kwasu octowego 40% i 4000 części wody. Krotność kąpieli 1:40. Tkaninę wprowadza się do kąpieli o temperaturze 40°, ogrzewa się 45 minut do wrzenia i utrzymuje w tej temperaturze w czasie 60 minut. Następnie kąpiel schładza się do temperatury 70°. Wybarwioną tkaninę płucze się w wodzie o temperaturze 40°, a następnie suszy.

Otrzymuje się intensywne, równomierne wybarwienie w kolorze szarym o odcieniu niebieskim i bardzo dobrych odpornościach na czynniki mokre, tarcie i światło.

Przykład II. 100 części tkaniny wełnianej sukienkowej artykuł 9109 barwi się w aparacie AHIBA w kąpieli o składzie: 0,2 części środka barwiącego w postaci proszku, zawierającego barwniki chromokompleksowe o wzorach 1, 2 i 3, w których M = M¹i oznacza atom sodu, a M2 atom potasu, 1,0 część Rokaminu SR-22, 4,0 części siarczanu amonowego, 2,0 części kwasu octowego 40% i 4000 części wody. Krotność kąpieli 1:40. Tkaninę wprowadza się do kąpieli o temperaturze 40°, ogrzewa się w czasie 60 minut do wrzenia i utrzymuje w tej temperaturze w czasie 60 minut. Następnie kąpiel schładza się do temperatury 70°. Wybarwioną tkaninę płucze się w wodzie o temperaturze 40°, a następnie suszy.

Otrzymuje się równomierne wybarwienie w kolorze szarym o interesującym niebieskim odcieniu i bardzo dobrych odpornościach na czynniki mokre, tarcie, a także dobrych odpornościach na światło.

155 009

PrzykładIII.100 części dzianiny poliamidowej elastil o symbolu 30004 barwi się w aparacie AHIBA w kąpieli o składzie: 1,7 części środka barwiącego w postaci płynu 40%, zawierającego barwniki chromokompleksowe o wzorach 1, 2 i 3, w których M oznacza atom sodu, M¹ = M² i oznaczają grupę amonową, 0,5 części Rokaminu SR-22, 2,0 części kwasu octowego 40% i 4000 części wody. Krotność kąpieli ] :40. Tkaninę wprowadza się do kąpieli o temperaturze 50°, ogrzewa się w czasie 30 minut do wrzenia i utrzymuje w tej temperaturze w czasie 45 minut. Następnie kąpiel schładza się do temperatury 70°. Wybarwioną tkaninę płucze się w ciepłej wodzie, a później w zimnej wodzie i suszy.

Otrzymuje się intensywne, równomierne wybarwienie w kolorze szarym o odcieniu niebieskim o bardzo dobrych odpornościach na czynniki mokre, tarcie i światło.

Przykład IV. 100 części dzianiny poliamidowej elastil o symbolu 30004 barwi się w aparacie AHIBA w kąpieli o składzie: 0,2 części środka barwiącego w postaci proszku, zawierającego barwniki chromokompleksowe o wzorach 1, 2 i 3, w których M oznacza atom sodu, M. atom potasu, a M² grupę amonową, 1,0 część Rokaminu SR-22, 4,0 części siarczanu amonowego, 0,5 części kwasu octowego 40% i 4000 części wody. Krotność kąpieli 1:40. Tkaninę wprowadza się do kąpieli o temperaturze 50°, ogrzewa się w czasie 45 minut do wrzenia i utrzymuje w tej temperaturze w czasie 45 minut. Następnie kąpiel schładza się do temperatury 70°. Wybarwioną tkaninę płucze się w ciepłej, a później w zimnej wodzie i suszy.

Otrzymuje się równomierne wybarwienie w interesującym szarym kolorze o odcieniu niebieskim i bardzo dobrych odpornościach na światło.

Przykład V. 100 części przędzy dywanowej, w skład której wchodzi: 70% wełny i 30% włókna poliamidowego barwi się w aparacie AHIBA w kąpieli o składzie: 1,0 część środka barwiącego w postaci proszku, zawierającego barwniki chromokompleksowe o wzorach 1,2 i 3, w których M = M¹i oznacza atom sodu, a M2 atom wapnia, 4,0 części kwasu octowego 40% i 4000 części wody. Krotność kąpieli 1:40. Przędzę wprowadza się do kąpieli o temperaturze 40°, ogrzewa w czasie 30 minut do temperatury wrzenia i dalej barwi się we wrzeniu w czasie 60 minut. Następnie kąpiel schładza się do temperatury 60° i płucze przędzę w ciepłej, a później w zimnej wodzie. Wypłukaną przędzę suszy się.

Otrzymuje się intensywne wybarwienie w kolorze szarym o niebieskim odcieniu oraz dobrych odpornościach na czynniki mokre, tarcie i światło. Włókna wełniane i poliamidowe są zabarwione w tej samej intensywności.

Przykład VI. 100 części tkaniny z jedwabiu naturalnego barwi się w aparacie AHIBA w kąpieli o składzie: 0,7 części środka barwiącego zawierającego barwniki chromokompleksowe o wzorach 1,2 i 3, w których Μ = Μ¹ = M2 i oznaczają atomy sodu, 4,0 części kwasu octowego 40%, 0,5 części Rokaminu SR-22 i 4000 części wody. Tkaninę wprowadza się do kąpieli o temperaturze 40°, ogrzewa do temperatury wrzenia w czasie 45 minut i dalej barwi się w tej temperaturze 60 minut. Kąpiel schładza się do temperatury 60°, a tkaninę płucze się w ciepłej, później w zimnej wodzie i suszy.

Otrzymuje się równomierne wybarwienie w kolorze szarym o odcieniu niebieskim i bardzo dobrych odpornościach na czynniki mokre, tarcie i światło.

Claims

Zastrzeżenie patentowe

Sposób barwienia wyrobów z włókien proteinowych i/lub poliamidowych polegający na poddaniu korzystnie wypranego wyrobu procesowi barwienia sulfonowymi barwnikami metalokompleksowymi 1:2 w obecności środków kwasowych bądź kwasotwórczych albo mieszanin tych środków oraz ewentualnie środków pomocniczych w podwyższonej temperaturze, a następnie płukaniu wybarwionego wyrobu oraz ewentualnej obróbce środkami wykańczającymi, zwłaszcza środkami o działaniu zmiękczającym i antyelektrostatycznym, znamienny tym, że w procesie barwienia stosuje się środki barwiące o cechach mieszanin jednolitych zawierające azowe barwniki chromokompleksowe 1:2 o wzorach 1,2 i 3, w których M,M¹ i M2 są jednakowe względnie różne i oznaczają bezbarwne kationy.

Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 100 egz.

Cena 3000 zł