PL150986B1 - Obiegowa przekładnia łańcuchowa - Google Patents

Description

OPIS PATENTOWY

150 986

RZECZPOSPOLITA

POLSKA

Patent dodatkowy do patentu nrCZYTELNIA

Zgłoszono: 88 03 18 /P · 271331/

Pierwszeństwo Urzędu Patentowego fs| .«t |HC7»’ ». ·' «' a^{1 :i}*«l

Int. Cl.⁵ F16H 9/26 F16H 25/00

URZĄD

PATENTOWY

RP

Zgłoszenie ogłoszono: 88 09 29

Opis patentowy opublikowano: 1990 12 31

Twórca wynalazku: Marek Gawrysiak

Uprawniony z patentu: Politechnika Białostocka, Białystok /Polska/

OBIEGOWA PRZBKŁADNIA ŁAŃCUCHOWA

Przedmiotem wynalazku jest obiegowa przekładnia łańcuchowa, rozwiązująca zagadnienie dużego redukowania liczby obrotów.

W układach napędowych najróżnorodniejszych maszyn niezbędne są zwarte przekładnie, redukujące oo najmniej kilkanaście lub kilkadziesiąt razy liczbę obrotów silnika elektrycznego lub spalinowego. Stosowane dotychczas w tym celu przekładnie zębate muszą mieć przynajmniej kilka stopni przełożenia, aby uzyskać tak duże przełożenia całkowite. Wprawdzie znane są zwarte przekładnie zębate o dużym przełożeniu na jednym stopniu, ale są one z reguły bardzo kosztowne /np. przekładnie ślimakowe, planetarne, falowe/.

Znane są także z polskiego opisu patentowego nr 141450 i zgłoszenia P. 270350, obiegowe przekładnie łańcuchowe, zbudowane z dwóch kół centralnych, co najmniej jednego koła obiegowego i trójrzędowego łańcucha rolkowego. W przekładni według opisu patentowego nr 141450 jedno centralne koło, uzębione wewnętrznie, zazębia się tylko z jednym z rzędów łańcucha, drugie koło centralne, uzębione zewnętrznie, zazębia się tylko z drugim rzędem łańcucha, a co najmniej jedno koło obiegowe, uzębione zewnętrznie, zazębia się tylko z trzecim rzędem łańcucha. W przekładni według opisu P. 250370 wszystkie koła są uzębione zewnętrznie. Koła centralne mają różne liczby zębów z, ale te same średnice podziałowe d. Każde z nich zazębia się tylko z jednym rzędem łańcucha, a z trzecim rzędem zazębia się tylko co najmniej jedno koło obiegowe. ‘

Istota wynalazku polega na tym, że jeden rząd łańcucha opasuje tylko krzywkę o zarysie złożonym z odcinka o promieniu stałym. Promień ten jest większy od promienia koła wierzchołkowego oraz dwóch symetrycznych odcinków o promieniu zmieniającym się stopniowo od promienia koła wierzchołkowego do promienia den wrębów.

Przedmiot wynalazku jest przedstawiony schematycznie na rysunku, na którym fig. 1 ukazuje przekrój osiowy, fig. 2 przekrój ozołowy, a fig. 3 strefę roboczą przekładni.

150 986

150 986

Przekładnia według wynalazku zbudowana jest z dwóch współosiowych kół łańcuchowych 2 i 3 o różnych liczbach zębów ale jednakowych średnicach podziałowych 1, tró jrzędowego łańcucha rolkowego bez końca 4 oraz obudowy 5. Zarys krzywki 1 jest zbudowany z trzech odcinków: odcinka o promieniu stałym, większym od promienia koła wierzchołkowego, oraz dwóch symetrycznych odcinków o promieniu zmieniającym się stopniowo od promienia koła wierzchołkowego do promienia koła den wrębów. Krzywka 1 obraca się współosiowo z kołami 2 i 3 a jeden z rzędów łańcucha 4 opasuje ją całkowicie. Każdy z dwóch pozostałyoh rzędów łańcucha zazębia się, w strefie zmiennego promienia krzywki, tylko z jednym z kół łańcuchowych.

Działanie przekładni wygląda następująco: Podczas obracania krzywki 1, przy unieruchomionym względem obudowy 5 kole 3, następuje falowe odrywanie ogniw łańcucha 4 od koł 2 i

3. Towarzyszy temu zazębienie się innych ogniw łańcucha w tej strefie krzywki, gdzie jej promień jest zmienny. Pala kolejnych ogniw obiega koła 2 i 3, co powoduje wędrowanie strefy roboczej przekładni. Ponieważ liczba zębów koła 2 jest inna niż liczba zębów koła 3» to po jednym obrocie krzywki 1, koło 2 obróci się o tyle zębów, o ile zębów różni się ono od koła 3. Dla różnioy zębów równej jedności przełożenie przekładni wynosi więc tyle, ile liczba zębów koła 2. Rozmiary krzywki i, co za tym idzie, długość łańcucha nie mają wpływu na przełożenie. Kierunek obrotów koła 2 zależy od tego, czy ma ono mniej czy więcej zębów od koła 3. Jeżeli więcej, to kierunki obrotów krzywKi 1 i koła 2 są zgodne, jeżeli mniej, to przeciwne.

Opisana zasada działania dotyczy przekładni z jedną strefą roboczą kół łańcuchowych. Stref tych może być więcej, np· dwie lub trzy, podobnie jak w zębatych przekładniach obiegowych /planetarnych/. Krzywka 1 musi jednak wtedy mieć, odpowiednio, dwie lub trzy pary odcinków o stałym i zmiennym promieniu, rozmieszczone symetzycznie na obwodzie, a koła 2 i 3 muszą się różnić, odpowiednio o dwa lub trzy zęby. Znika wtedy problem wyrównoważenia przekładni, ale przy tym samym przełożeniu, znacznie rosną jej rozmiary, ponieważ na odcinku obwodu kół 2 i 3, zawartym między sąsiadującymi parami odcinków krzywki o stałym i zmiennym promieniu, musi być przynajmniej jeden ząb różnicy.

Ze względu na falowy charakter ruchu łańcucha, istnienie krzywki oraz zależność przełożenia od różnicy zębów kół łańcuchowych, przekładnia według wynalazku może byó nazywana także falową przekładnią łańcuchową, krzywkową przekładnią łańcuchową lub łańcuchową przekładnią różnicową.

Przekładnia według wynalazku może stanowić tanią alternatywę dla przekładni ślimakowych, planetarnych, falowych i typu Cyclo. Jest ona prosta w budowie i łatwa do wykonania, ponieważ podstawowe jej części i elementy zostały już dawno znormalizowane /łańcuch rolkowy, uzębienia kół łańcuchowych/. Duże przełożenie na jednym stopniu, współosiowośó wałów, małe wymiary osiowe oraz łatwość zmiany kierunku obrotów wału wyjściowego przy tym samym kierunku obrotów wału wejściowego, powodują, że jest to przekładnia zwarta i lekka, nadająca się do stosowania w układach napędowyoh najróżnorodniejszych maszyn i urządzeń. Główne obszary zastosowania to:

- napędy główne wolnoobrotowych organów roboczych i jezdnych maszyn transportowych, budowlanych, rolniczych, górniczych i innych, w szczególności wciągarek, suwnic, przenośników, ciężkich wrót, zasuw i pokryw, mieszarek betonu, spycharek, koparek, kombajnów, młynów, kalandrów, walcarek, pras itp.;

- napędy pomocnicze, szczególnie urządzeń sterujących i pozycjonujących w obrabiarkach, robotach, maszynach rolniczych, włókienniczych, przemysłu spożywczego;

- przekładnie motoreduktorów.

150 986

Claims (1)

1. Zastrzeżenie patentowe

   Obiegowa przekładnia łańcuchowa, zawierająca trójrzędowy łańcuch rolkowy oraz dwa współosiowe koła łańcuchowe o tych samych wartościach średnic podziałowych, ale różnych liczbach zębów, z których każde zazębia się tylko z jednym rzędem łańcucha, znamienna tym, że trzeci rząd łańcucha /4/ opasuje tylko krzywkę /1/ o zarysie złożonym z odcinka o promieniu stałym, większym od promienia koła wierzchołkowego, oraz dwóch symetrycznych odcinków o promieniu zmieniającym się stopniowo od promienia koła wierzchołkowego do promienia koła den wrębów.

   Fig.1

   Fig.2