PL150793B3 - Inhibitor trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego i sp0s6b wytwarzania inhibitora trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego - Google Patents

Inhibitor trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego i sp0s6b wytwarzania inhibitora trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego

Info

Publication number
PL150793B3
PL150793B3 PL26738087A PL26738087A PL150793B3 PL 150793 B3 PL150793 B3 PL 150793B3 PL 26738087 A PL26738087 A PL 26738087A PL 26738087 A PL26738087 A PL 26738087A PL 150793 B3 PL150793 B3 PL 150793B3
Authority
PL
Poland
Prior art keywords
formula
inhibitor
etching
general formula
aqueous solution
Prior art date
Application number
PL26738087A
Other languages
English (en)
Other versions
PL267380A3 (en
Priority date (The priority date is an assumption and is not a legal conclusion. Google has not performed a legal analysis and makes no representation as to the accuracy of the date listed.)
Filing date
Publication date
Priority claimed from PL24424583A external-priority patent/PL140307B1/pl
Application filed filed Critical
Priority to PL26738087A priority Critical patent/PL150793B3/pl
Publication of PL267380A3 publication Critical patent/PL267380A3/xx
Publication of PL150793B3 publication Critical patent/PL150793B3/pl

Links

Landscapes

  • ing And Chemical Polishing (AREA)

Description

OPIS PATENTOWY
150 793
RZECZPOSPOLITA
POLSKA
Patent dodatkowy do patentu nr 140307
CZYTELNIA
Zgłoszono: 87 08 19 /P. 267380/ Pierwszeństwo -
Int. Cl.’ C09K 13/06 C23G 1/06
URZĄD
PATENTOWY
RP
Zgłoszenie ogłoszono: 88 06 09
Opis patentowy opublikowano: 1990 11 30
Twórcy wynalazku: Hanna Kryszc zyńaka, Swa Radomska, Ben i gna Szeptycka, Antonina Kozłowska, Sylwia Włodarczyk
Uprawniony z patentu: Instytut Mechaniki Precyzyjnej, Warszawa /Polska/
INHIBITOR TRAWIENIA POWIERZCHNI STALOWYCH W ROZTWORACH KWASU SIARKOWEGO I SPOSOB WYTWARZANIA INHIBITORA TRAWIENIA POWIERZCHNI STALOWYCH W ROZTWORACH KWASU SIARKOWEGO
Przedmiotem wynalazku jest inhibitor trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego i sposób wytwarzania inhibitora trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego.
Inhibitor stosowany jest przy usuwaniu zgorzeliny, rdzy lub kamienia kotłowego do spowalnia nia kwasowego wytrawienia powierzchni stalowych w roztworach, zwłaszcza w wodnych roztworach kwasu siarkowego.
Inhibitor jest szczególnie przydatny do trawienia zgorzeliny po procesie hartowania na powierzchniach przedmiotów ze stall wysokowęglowych na przykład śrub, narzędzi itp·, zwłaszcza jeśli są one przeznaczone następnie do galwanicznego pokrywania, np. cynkowania, chromowania lub do pokrywania powłokami konwersyjnymi np. do fosforanowania.
Wytrawianie może byó prowadzone jako oddzielny proces oczyszczania przemysłowego powierzchni stalowych lub jako jeden z procesów jednostkowych w wielozabiegowych technologiach nakładania powłok ochronnych, takich jak powłoki konwersyjne, na przykład fosforanowe, organiczne lub metalowe.
W procesie trawienia powierzchni stalowych w kwasie siarkowym stosuje się inhibitory, które ograniczają szybkość trawienia podłoża stalowego bez zmniejszania szybkości rozpuszczania zgorzeliny, rdzy lub kamienia kotłowego.
Znane są inhibitory trawienia w kwasie siarkowym, zmniejszające szybkość trawienia podłoża stalowego do 99%,takie jak sulfotlenek dwubenzylu, znany pod nazwą handlową Tardiol D, produkt sulfonowania smół po suchej destylacji węgla, znany pod nazwą handlową LEW, tiomocznik lub addukt tlenku etylenu z alkoholem tłuszczowym.
150 793
150 793
Znane są również inhibitory trawienia w kwasie siarkowym z grupy alkinoli, omówione w opisie patentowym Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 3 030 311.
Znany jest inhibitor będący mieszaniną pochodnej tiomocznika i niejonowego tenzydu, omówiony w opisie patentowym RP nr 104 593.
Te inhibitory charakteryzują się dość dobrą skutecznością hamowania reakcji metalu podłoża z kwasem przy jednoczesnym zachowaniu oddziaływania kwasu na zgorzelinę.
Znane inhibitory stosowane eą zwykle w postaci pasty, granulek, proszku lub pastylek. Wadą znanych inhibitorów jest znaczny czas potrzebny na rozpuszczenie inhibitora w roztworze trawiącym. Wadą znanych inhibitorów używanych w postaci stałej Jest to, że w trakcie manipulacji, a zwłaszcza przy transporcie ulegają często znacznemu pokruszeniu a duża ich część ulega rozkruszenlu na drobny proszek. Stanowi to istotną niedogodność, ponieważ następuje rozpylenie inhibitora w powietrzu, pogorszenie warunków bezpieczeństwa i higieny pracy oraz straty pewnej ilości inhibitora, które *rystępują w wyniku jego rozpylenia.
Istotną wadą wielu znanych inhibitorów jest ich niedostępność na rynku krajowym i wysoka cena na rynkach zagranicznych.
Znany jest z opisu patentowego patentu głównego nr 140 307 inhibitor trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego, stanowiący wodny roztwór zawierający związki inhibitujące, który charakteryzuje się tym, że zawiera związek alkinylowy o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza H lub CH2OH lub CHg-O-CH^-OH lub grupę o wzorze 2 natomiast R1 oznacza CH2 lub CH2-O-CH2 lub CH2-O-CH2-CH-C1 i/lub zawiera związek o wzorze ogólnym 3, w którym R oznacza H lub grupę o wzorze ogólnym 4 lub o wzorze ogólnym 5 lub o wzorze ogólnym 6 natomiast R^ oznacza CH2 lub CH2-O-CH2 lub CH2-O-CH2-CH-OH, a Me w obydwu tych wzorach ogólnych oznacza jon metalu alkalicznego lub żelaza i/lub czwartorzędową sól pirydyny o wzorze ogólnym 7, w którym R” oznacza %Η2η“$θ3” n jest liczbą naturalną od 1 do 4 i/lub czwartorzędową sól pirydyny o wzorze ogólnym 8, w którym R oznacza rodnik alkilenowy, a X oznacza anion chlorowcowy, przy czym związku alkinylowego zawiera od 1 do 30 milimoli na 1 litr roztworu trawiącego, a czwartorzędowej soli pirydyny od 5 do 30 milimoli na 1 litr roztworu trawiącego.
Znany z opisu patentowego patentu głównego nr 140 307 sposób wytwarzania inhibitora trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego polega na tym, że odmierzoną i/lub odważoną ilość związku alkinylowego lub wodnego roztworu związku alkinylowego, ewentualnie wraz z odważoną i/lub odmierzoną ilością około 50% wodnego roztworu czwartorzędowej soli pirydyny, ewentualnie wprowadza się do około 50% wodnego roztworu związku sulfonowego a następnie dodaje się nieco wody, miesza się po czym uzupełnia się wodą do objętości 1 litra i wygrzewa się w temperaturze 70°C przez kilka godzin a następnie po wygrzewaniu uzupełnia się ubytek wody.
Inhibitor trawienia w kwasie siarkowym opracowany według patentu głównego, zmniejsza skutecznie szybkość trawienia podłoża stalowego, nie ulega rozkruszaniu ani rozpyleniu i przy tym nadaje się do szybkiego rozcieńczenia w roztworze trawiącym.
Inhibitor według patentu głównego dodany do roztworu trawiącego o znanym składzie zasadniczym, powoduje zmniejszenie szybkości trawienia podłoża stalowego bez zmniejszania szybkości rozpuszczania zgorzeliny, rdzy lub kamienia kotłowego. Podłoże po wytrawieniu może być stosowane również do nakładania powłok ochronnych. W roztworach trawiących, w których zastosowano inhibitor według patentu głównego, niekiedy niezbyt równomiernemu wytrawieniu ulegają przedmioty ze stali wyeokowęglowych po hartowaniu. Dotyczy to zwłaszcza cienkiej warstewki przypowierzchniowej przedmiotów ze stali wysokowęglowych po hartowaniu.
Celem wynalazku jest opracowanie inhibitora trawienia w roztworach kwasu siarkowego, dającego dobre wyniki przy trawieniu przedmiotów ze stali wysokowęglowych po procesie hartowania.
Inhibitor trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego stanowi wodny roztwór zawierający jako związki inhibitujące związek alkinylowy o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza H lub CH2OH lub CH2-0-CH2-0H lub grupę o wzorze 2 natomiast oznacza CH2 lub CH2-O-CH2 lub CH2-O-CH2-CH-C1 i/lub zawiera związek o wzorze ogólnym 3, w którym R oznacza H lub grupę o wzorze ogólnym 4 lub o wzorze ogólnym 5 lub o wzorze ogólnym 6, natomiast R^ oznacza CH2 lub CH2-0-CH2 lub CH2-O-CH2-CH-OH, a Me w obydwu tych wzorach ogólnych oznacza jon metalu alkalicznego lub żelaza i/lub czwartorzędową sól pirydyny o wzorze ogólnym 7, w którym R
150 793 oznacza cnH2nS03” A n naturalną od 1 do 4 i/lub czwartorzędową sól pirydyny o wzorze ogólnym 8, w którym R oznacza rodnik alkil eno wy a Σ’ oznacza anion chlorowcowy, przy czym związku alkinylowego zawiera od 1 do 50 milimoli na 1 litr roztworu trawiącego, a czwartorzędowej soli pirydyny od 5 do 50 milimoli na 1 litr roztworu trawiącego i zawiera ponadto jony halogenowe w ilości od 5 do 100 mmoli na 1 litr roztworu trawiącego·
Sposób wytwarzania inhibitora trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego polega na tym, że odmierzoną i/lub odważoną ilośó związku alkinylowego lub wodnego roztworu związku alkinylowego, ewentualnie wraz z odważoną i/lub odmierzoną ilością około 50% wodnego roztworu czwartorzędowej soli pirydyny, ewentualnie wprowadza się do około 50% wodnego roztworu związku sulfonowego, a następnie dodaje się wody i miesza się, po czym wprowadza się do uzyskanej mieszaniny roztwór wodny związku zawierającego jeny halogenkowe i uzupełnia wodą do objętości 1 litra.
Inhibitor trawienia w postaci jednorodnego roztworu wodnego dodaje się do kąpieli trawiącej w ilościach wynikających z potrzeb procesu trawienia, odmierzając żądaną ilość inhibitora i wprowadzając Ją bezpośrednio do całkowitej objętości kąpieli trawiącej.
Inhibitor według wynalazku stosuje się również do trawienia powierzchni stalowych przed procesem nakładania powłok ochronnych. Inhibitor według wynalazku i sposób Jego wytwarzania są przedstawione w przykładzie wykonania.
Przykład I. 40 milimoli 4-//3 -hydroksy e toksy/-2-bu tyn- 1-olu w postaci 50% roztworu wodnego wprowadza się do naczynia o pojemności 1,5 1, dodaje się 40 milimoli 1-/j^-sulfopropy1 eno/-pirydyny w postaci 50% roztworu wodnego, dodaje się 800 ml wody a następnie uzupełnia 5% wodnym roztworem chlorku potasowego do objętości 1 litra. Otrzymano 1 litr inhibitora trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego. Pomiar ograniczenia szybkości trawienia podłoża stalowego przeprowadzono na płytkach stalowych z blachy karoseryjnej zimnowalcowanej o powierzchni 75 cm2 w temperaturze 75°· używając wodnego roztworu kwasu siarkowego o stężeniu 20% i inhibitora otrzymanego, tak jak opisano powyżej. Stosowano czas trawienia wynoszący 1 godzinę. Powierzchnię nróbek przed trawieniem odtłuszczano w benzynie ekstrakcyjnej, suszono i ważono próbki. Skuteczność działania inhibitora wyrażano zdolnością hamowania reakcji H ' TB A —TTlTł . . f kwasu ze stalą i obliczano metodą wagową według wzoru Hp « — · 100 /%/, w którym mA oznacza ubytek masy próbki wytrawianej w roztworze A bez inhibitora w gramach a m^ oznacza ubytek masy próbki wytrawianej w roztworze B z inhibitorem w gramach. Uzyskano zdolność hamowania H^ wynoszącą 99»8%.
Przykład II. Czynności przy wytwarzaniu inhibitora i parametry procesu trawienia takie jak w przykładzie I. Stosowano inhibitor o składzie * 2-butyn-1,4-dwupropoksydwu-sulfonian sodowy - 50 milimoli na 1 litr, dwuchlorek - N, N'-propylenodwup iry dyniowy - 50 milimoli na 1 litr, chlorek sodowy - 100 milimoli na 1 litr i jodek sodowy - 20 milimoli na 1 litr.
Czas trawienia 1 godzina. Uzyskano zdolność hamowania Hr wynoszącą 99»9% na kluczach nasadkowych różnych wielkości ze stali HA 30. Śruby trawiono w odpowiednim trawiącym roztworze kwasu siarkowego z dodatkiem inhibitora wykonanego według przykładu II w ilości 9% wagowych. Następnie śruby fosforanowano, a potem nakładano powłokę miedź-nikiel-chrom. Stwierdzono zero procent braków w partii 100 szt.

Claims (2)

Zastrzeżenia patentowe
1 . Inhibitor trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego stanowiący wodny roztwór zawierający jako związki inhibitujące związek alkinylowy o wzorze ogólnym 1, w którym R oznacza H lub CH2OH lub CH2-0-CH2-0H lub grupę o wzorze 2, natomiast oznacza CH2 lub CH2-O-CH2 lub CH2-O-CH2-CH-C1 i/lub zawiera związek o wzorze ogólnym 3, w którym R oznacza H lub grupę o wzorze ogólnym 4 lub o wzorze ogólnym 5 lub o wzorze ogólnym 6 natomiast R^ oznacza CH2 lub CH2-O-CH2 lub CH2-0-CH2-CH-0H a Me w obydwu tych wzorach ogólnych oznacza jon metalu alkalicznego lub żelaza i/lub czwartorzędową sól pirydyny o wzorze ogólnym 7, w którym R”
150 793 oznacza σηΗ2η”^θ3 * n jest liczbą naturalną od 1 do 4 i/lub czwartorzędową sól pirydyny o wzorze ogólnym 8, w którym R oznacza rodnik alkilenowy a X“ oznacza anion chlorowcowy, przy czym związku alkinylowego zawiera od 1 do 50 milimoli na 1 litr roztworu trawiącego, a czwartorzędowej soli pirydyny od 5 do 50 milimoli na 1 litr roztworu trawiącego, według patentu nr 140 307, znamienny tym, że zawiera ponadto jony halogenowe w ilości od 5 do 100 mmoli na 1 litr roztworu trawiącego.
2. Sposób wytwarzania inhibitora trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego polegający na tym, że odmierzoną i/lub odważoną ilość związku alkinylowego lub wodnego roztworu związku alkinylowego ewentualnie wraz z odważoną i/lub odmierzoną ilością około 50% wodnego roztworu czwartorzędowej soli pirydyny» ewentualnie wprowadza się do około 50% wodnego roztworu związku sulfonowego, a następnie dodaje się.wody i miesza się, według patentu nr 140 307» znamienny tym, że do tak otrzymanej mieszaniny wprowadza się roztwór wodny związku zawierającego jony halogenkowe, po czym uzupełnia się wodą do objętości 1 litra.
R-OR^OH
CH2-O-CH2SO3Me wzórl wzór 5
CH2-0-CH2-CH-0H(Cl) CH2-O-CH2-CH(OH)SO3Me wzór 2 wzór 6
R-C^C-R1-SO3Me c6h5n+-rwzór 3 wzór 7
CH2-SO3Me (C5H5N-R-NC5H5)2*2X wzór 4 wzór 8
Zakład Wydawnictw UP RP. Nakład 100 egz.
Cena 1500 zł
PL26738087A 1983-10-21 1987-08-19 Inhibitor trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego i sp0s6b wytwarzania inhibitora trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego PL150793B3 (pl)

Priority Applications (1)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL26738087A PL150793B3 (pl) 1983-10-21 1987-08-19 Inhibitor trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego i sp0s6b wytwarzania inhibitora trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego

Applications Claiming Priority (2)

Application Number Priority Date Filing Date Title
PL24424583A PL140307B1 (en) 1983-10-21 1983-10-21 Inhibitor of etching of steel surfaces in sulfuric acid solutions and method of making the same
PL26738087A PL150793B3 (pl) 1983-10-21 1987-08-19 Inhibitor trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego i sp0s6b wytwarzania inhibitora trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego

Publications (2)

Publication Number Publication Date
PL267380A3 PL267380A3 (en) 1988-06-09
PL150793B3 true PL150793B3 (pl) 1990-06-30

Family

ID=26652991

Family Applications (1)

Application Number Title Priority Date Filing Date
PL26738087A PL150793B3 (pl) 1983-10-21 1987-08-19 Inhibitor trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego i sp0s6b wytwarzania inhibitora trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego

Country Status (1)

Country Link
PL (1) PL150793B3 (pl)

Also Published As

Publication number Publication date
PL267380A3 (en) 1988-06-09

Similar Documents

Publication Publication Date Title
JP2806531B2 (ja) 鉄又は鉄合金材料の表面処理用リン酸亜鉛系水溶液及び処理方法
JP4373778B2 (ja) 金属の表面処理用処理液及び表面処理方法
US9487866B2 (en) Trivalent chromium-containing composition for use in corrosion resistant coatings on metal surfaces
KR20040105617A (ko) 금속 표면 처리 방법 및 표면 처리 금속
JP6281990B2 (ja) アルミニウムおよびアルミニウム合金のための改善された三価クロム含有組成物
JP2019515134A (ja) 材料の腐食除去が低減される金属表面の防食処理のための方法
CN101358343A (zh) 镁合金碱性缓蚀剂
WO2018123842A1 (ja) 化成処理剤、化成皮膜の製造方法、化成皮膜付き金属材料、及び塗装金属材料
US4680064A (en) Phosphate conversion coating accelerators
PT922123E (pt) Solucao aquosa e processo para a fosfatacao de superficies metalicas
US20090148335A1 (en) Process for surface treatment of metals
TWI545232B (zh) 鋅-鐵合金層材料
JP3088623B2 (ja) 金属表面のリン酸亜鉛皮膜形成方法
US2836566A (en) Cleaning composition and method
US5714047A (en) Acid aqueous phosphatic solution and process using same for phosphating metal surfaces
CN109072454B (zh) 用于在包含镀锌和/或未镀锌钢的金属表面酸洗中减少材料的酸洗去除的组合物
US6231688B1 (en) Composition and process for zinc phosphate conversion coating
PL150793B3 (pl) Inhibitor trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego i sp0s6b wytwarzania inhibitora trawienia powierzchni stalowych w roztworach kwasu siarkowego
JP2994428B2 (ja) 燐酸塩皮膜処理用の組成物及び処理方法
US5888315A (en) Composition and process for forming an underpaint coating on metals
PL150951B3 (pl) INHIBITOR TRAWIENIA POWIERZCHNI STALOWYCH W ROZTWORACH KWASU SIARKOWEGO I SPOsflB WYTWARZANIA INHIBITORA TRAWIENIA POWIERZCHNI STALOWYCH W ROZTWORACH KWASU SIARKOWEGO
US20080202554A1 (en) Process for surface treatment of metals
CN107980071A (zh) 表面处理组合物
Narayanan et al. Sodium Diethyl Dithiocarbamate—an effective complexone for Cold Zinc Phosphating
US3411958A (en) Treatment of steel parts