Ztaane aparaty do wdychania tlenu dziela sile na dwie grupy. Do pierwszej grupy naleza aparaty, w których obieg po¬ wietrza wdychanego wywoluje dysza tle¬ nowa; sa to ajparaty dyszowe, które moga byc w zmiany sposób zaopatrzone w bocz¬ ny przewód. Przewód ten zwykle jest za¬ mkniety skutkiem cisnienia wywolanego dzialaniem dyszy.Do drugiej grupy naleza aparaty od¬ dechowe bez dyszy, w których obieg po¬ wietrza zathodzi skutkiem oddychania.Aparaty te zostaly ulepszone w ten sposób, ze) do obiegu oddechowego samo¬ czynnie doplywa tlen, co jednlak w pew¬ nych przypadkach nastrecza powazne trudnoscL Przy uzywaniu aparatu oddechowego, dzialajacego przy pomocy dyszy, powstaje niebezpieczenstwo zapychania sie dyszy tlenowej, wskutek czego czlowiek, zaopa¬ trzony w aparat, moze sie udusic. Prze¬ wód boczny ma tez wade, gdyz przy kaz¬ dym otwieraniu sie przerywa czesciowo lub zupelnie dzialanie dyszy, wskutek cze¬ go w praktyce prawie sie go nie uzywa.Aparaty, w których obieg powietrza zachodzi przez oddychanie wymagaja du¬ zego wysilku pluc. Wysilek ten zostaje je- sztoze znacznie powiekszony przy doplywie tlenu, wciaganego sila pluc.Wynalazek niniejszy usuwa wady oby¬ dwóch rodzajów aparatów.Tlenowy aparat oddechowy wedlug* Wynalazlku posfada przylaczony do po- y wietaantege priewo^u, wychodzacego z fil- * 4fa,fTfcror4li pid^cl^yy, którego sciany w zJrnany sposób dzialaja (samoczynnie na przyrzad, doprowadzajacy dodatkowo tlen i do krócca ssacego dyszy oraz przewodu uzupelniajacego, polaczonego bezposred¬ nio z przewodem oddechowym i zaopatrzo¬ nego w zawór samozamykajacy. Przewód ten przy oddychaniu otwiera sie samo¬ czynnie, o ile pluca wciagaja wiecej po¬ wietrza, niz przepuszczaja dysze, albo o ile pluca wydychaja Wiecej powietrza, niz moze isie pomiescic w worku oddechowym, przylaczonym do przewodu wydechowego.Oba wyzej wspomniane rodzaje apa¬ ratów, zoistaja pozbaWflone ich wad przez zlaczenie ich w jeden aparat w ten sposób, ze dysza, powodujaca obieg powietrza, po¬ laczona jest z urzadzeniem do dopuszcza¬ nia tlenu i wyrównywania cisnienia tak, iz obie te czynnosci jednoczesnie lub na zmiane dokonywane sa tak plucami, jak i dysza strumieniowa, W nowym aparacie tlenowym dysza, wytwarzajaca obieg, polaczona jest z przy¬ rzadem dopuszczajacym dodatkowo tlen oraz wyrównywajacym cisnienie, sterowa¬ nym samoczynnie dzitalaniem dyszy ldb pluc, oraz z przewodem uzupelniajacym, wlaczanym w zaleznosci od potrzeby przez oddychainie i zaopatrzonym w samoczynny zawór.Przewód uzupelniajacy, posiadajacy samoczynny zawór, polaczony jest z dy¬ sza, powodujaca obieg oraz z przyrzadem do dodatkowego prowa/dzenia tlenu, regu¬ lowanym recznie.O ile pluca wdychaja wfeeej powietrza, ni'z dysza molze przepuscic, albo wydycha¬ ja wiecej, niz worek oddechowy moze po¬ miescic, wtedy zaczyna dzialac przewód uzupelniajacy, który wlacza sie samoczyn¬ nie do obwodu oddechowego pod dziala¬ niem pluc. Dla skrócenia przewodów, wo¬ rek oddechowy, który jest wlaczony do przewodu wdechowego, laczy sie przewo¬ dem uzupelniajacym bezposrednio z wor¬ kiem oddechowym, wlaczonym do prze¬ wodu wydechowego. Przewód uzupelniaja¬ cy moze laczyc takze worek oddechowy bezposrednio z przewodem wdechowym.W tlenowych aparatach oddechowych powinno sie uzywac mozliwie wysokopro¬ centowego tlenu, bez domieszki ikinych ga¬ zów, jak azot, kwas weglowy i t. d. Wsku¬ tek róznych wad pfzy wyrobie i napelnia¬ niu, tlen traci swoja wysokpprocentowosc, tak, iz w praktyce tfzeba sie liczyc z pewna domieszka azotu. Przy uzyciu zbiornika z tlenem, zawierajacym taka domieszke, po krótkim czasie w obiegu oddechowym a- paratów dzialajacych sila oddychania po¬ wstaje przeladowanie azotem, dzieki temu, ze przy kazdym oddechu czesc tlenu zo¬ staje przez pluca zuzyta i do obwodu od¬ dechowego nie wraca, natomiast azot po¬ zostaje stale w obiegu, wskutek czego ilosc jego procentowo sie zwieksza i wkoncu moze spowodowac zaduszenie.Celem unikniecia powyzszego niebez¬ pieczenstwa, które ispecjalnie przy apara¬ tach, dzialajacych zapomoca oddychania, jest bardzo duze, stosowane byly rózne u- rzadzenia, które jednak spelnialy swoje zadanie tylko czesciowo. Naogól czesc po¬ wietrza, zawierajacego azot w obiegu od¬ dechowym, wyprowadzana jest nazewnatrz i zastepowana tlenem. Znane przeplókiwa- nie wewnetrznego powietrza, zawierajace¬ go azot, odbywa sie zapomoca recznie o- twieranego zaworu, umieszczonego na ustniku, lub samoczynnie przez otwór, wy¬ wiercony w ustniku, zapomoca zaworu wy- pustowego worka oddechowego, albo za¬ pomoca samoczynnie podnoszacego sie za¬ woru w przewodzie wydechowym. Wszyst¬ kie powyzsze urzadzenia maja swoje wa¬ dy. Reczne otwieranie wspomnianego za¬ woru na ustniku moze byc opóznione w chwiU, kiedy czlowiek zaopatrzony w apa¬ rat zajety jest calkowicie ratowaniem. Sa- - 2 -moczynnie pracujacy otwór na ustniku, z powodu jego malej srednicy (okolo 1 nim), latwo moze sie zapchac pylem weglowym, wilgocia i t d.Wypuszczanie nadmiaru powietrza z worka odechowego ma te wade, ze wo¬ rek uruchomia zawór wypustowy tylko wte¬ dy, kiedy sam jest napelniony i przy- tem wpuszcza przedewszystkiem oczy¬ szczone powietrze i swiezy tlen. Znane u- rzadzenie zaworu na przewodzie wyde¬ chowym przedstawia dotychczas najlepsze rozwiazanie samoczynnego oczyszczania, ma jednak te wade, ze przy gwaltownem oddychaniu wypuszcza zaduzo powietrza oddechowego.Wszystkie powyzsze wady usuwa sto¬ sownie do wynalazku tlenowy aparat od¬ dechowy z zaworem w przewodzie wyde¬ chowym, usuwajac niebezpieczenstwo azo¬ tu w ten sposób, ze za zaworem w przewo¬ dzie wydechowym umieszczona jest umo¬ cowana na sprezynie przepustnica dlawia¬ ca, która stosownie do sily oddychania, zmniejsza lub zwieksza przekrój przewo¬ du i reguluje w ten sposób ilosc wypu¬ szczanego powietrza z uwzglednieniem nie¬ równomiernego oddychania.Wynalazek zostal udoskonalony w ten sposób, ze znany zawór oczyszczajacy w przewodzie wydechowym, oraz przepustni¬ ca dlawiaca ze znanem urzadzeniem oby¬ dwóch worków oddechowych, polaczone sa w jednym przyrzadzie oddechowym, przy- czem sciany jednego z powyzszych wor¬ ków steruja urzadzeniem do dopuszczania tlenu i wyrównywania cisnienia, wskutek czego zuzyte powietrze wydechowe, wy¬ chodzace przez zawór wypustowy, zaste¬ powane jest swiezym tlenem.Dla unieszkodliwienia w razie nie¬ szczelnosci aparatu, przedostajacego sie do niego trujacego i szkodliwego dla pluc gazu, w którym czlowiek zaopatrzony w maske przebywa, umieszczony jest w o- biegu oddechowym obok filtru, pochlania¬ jacego wydechowy kwas weglowy, drugi filtr, pochlaniajacy gazy.Przy wszystkich dotychczas znanych tlenowych aparatach oddechowych, pod¬ czas gwaltownego oddychania, kiedy plu¬ ca potrzebuja wJakszej ilosci swiezego po¬ wietrza, tego ostatniego wlasnie aparat do¬ stawcza zamalo. Wszystkie uzywane srodki pomocnicze powyzszej wady usunac nie moga. Pluca musza zawsze te ilosc powie¬ trza, która sila piersi wypusizczaja, wessac znów wlasna sila, co jest bardzo meczace, z tego powodu ze przy wydychaniu czlo¬ wiek moze rozwinac daleko wieksza sile, niz przy wdychaniu.Dysza strumieniowa, wlaczona do obie¬ gu oddechowego, moze byc nastawiona tyl¬ ko na normalne zuzycie powietrza. O ile dopuszcza za duzo tlenu, to w calym apa¬ racie poWstaje szkodliwe nadcisnienie i tlen zostaje zuzyty za szybko. Regulowany recznie doplyw tlenu takze nie jest w sta¬ nie uzupelnic raptownego braku powie¬ trza, poniewaz silne oddychanie powodo¬ wane jest glównie wytezona praca, przy której czlowiek zaopatrzony w aparat ma zajete obydwie rece. Scianka wotfka odde¬ chowego, uruchomiajaca samoczynnie urza¬ dzenie doplywu tlenu, skladajace sie z dy¬ szy strumieniowej, tez nie jest w stanie dostarczyc zwiekszajacej sie raptownie ilosci powietrza. Inna wada dotychczaso¬ wych aparatów oddechowych polega na tern, ze zewnetrzne scianki worków odde¬ chowych wystawione sa na dzialanie szko- dliWych trujacych gaizów, wzglednie kwa¬ sów, w których czlowiek zaopatrzony w aparat sie znajduje. O ile w scianach wor¬ ka powstanie nieszczelinoisc z powodu ni¬ szczacego dzialania gazów, kwasów, fosfo¬ ru, oliwy i (L d., wtedy czlowiek, zaopatrzo¬ ny w aparat, wystawiony jest na wielkie niebezpieczenstwo.Stoisoiwnie do wynalazku, wady powyz¬ sze zostaly usuniete w ten sposób, ze tle¬ nowy przyrzad oddechowy posiada na — 3 —przewodzie wdechowym i wydechowym po jednym worku oddechowymi które umie¬ szczone sa kazdy w osobnem, sztywnem i szczelnie zamknietem naczyniu tak, iz nie stykaja sie z zewnetrzna atmosfera, a na¬ tomiast (polaczone jest ze soba powietrze w obydwóch naczyniach, wzglednie oby¬ dwa worki, wskutek czego ruch scianek jednego worka jest uzalezniony od ruchu scianek drugiego worka w ten sposób, ze odpowiednio do wiekszego cisnienia lub ssania w obwodzie oddechowym, jeden z worków sie rozszerza lub zmniejsza, wy¬ wolujac odwrotne zjawisko u drugiego wolaka i naodwrót.Przez jeden lub wiecej dajacych sie regulowac otworów w zewnetrznej scianie naczyn mozna utworzyc polaczenie naczy¬ nia z zewnetrzna atmosfera i w ten sposób regulowac ruchy scianek worków oddecho¬ wych. Dla ochrony zamknietych worków oddechowych od szkodliwego dzialania ze¬ wnetrznej atmosfery, otwory w zewnetrz¬ nych scianach naczyn zaopatrzone sa w flitry pochlaniajace.Worek, wlaczony do przewodu wde¬ chowego, moze posiadac urzadzenie do do¬ puszczania tlenu, sterowane w znany spo¬ sób przez scianki worka i uruchomiane bezposrednio przez wdychanie i wydy¬ chanie.Na zalaczonym rysunku fig. 1 przed¬ stawia czesciowo w widoku zboku a cze¬ sciowo w przekroju aparat oddechowy z dwoma workami oddechowemi, polaczone- mi przewodem uzupelniajacym; fig. 2 przed¬ stawia przewód uzupelniajacy, laczacy worek wydechowy z przewodem wdecho¬ wym; fig. 3 przedstawia czesciowo widok zboku i czesciowo w przekroju aparat od¬ dechowy, z dwoma niezaleznemi od sie¬ bie workami oddechowemi; fig. 4 przed¬ stawia przekrój w powiekszonej podzialce zaworu wypustowego z przepuistnica dla¬ wiaca na przewodzie wydechowym.Tlem wychodzi z butli 1 po otworzeniu zaworu 2 przewodem 3, do zaworu redu¬ kujacego 3a, stad przewodem 4 do dyszy 5 i przewodem 6 do urzadzenia 7, dopro¬ wadzajacego tlen i wyrównywujacego ci¬ snienie. Tlen, wychodzacy z dylszy 5, ssie powieti^e oddechowe, znajdujace sie za dysza w króccu ssacym 8 i pcha mieszani- ne te przewodem 9 przez zawór wdecho¬ wy 10 i przez ustnik 11 do pluc.Do przewodu wdechowego 9 wlaczony jest worek oddechowy 12. Wypuszczone z pluc powietrze, zawierajace kwas weglo¬ wy, przechodzi zaworem wdechowym 13 i przewodem 14 do filtru oczyszczajacego 15, w którym kwas weglowy zostaje za¬ trzymany, a oczyszczone powietrze prze¬ chodzi do krócca 8, z kótfego zostaje wsy¬ sane zapomoca dyszy 5 lub dzialaniem pluc jednoczesnie, lub ma zmiane.Do przewodu wydechowego 14a (fijg. 1 i 2), za filtrem oczyszczajacym Wlaczony jest worek oddechowy 16, w którym umie¬ szczony jest przyrzad 7 do doprowadza¬ nia tlenu i wyrównywania cisnienia, który sluzy w razie zwiekszonego zapotrzebowa¬ nia powietrza oddechowego do doprowa¬ dzania dodatkowej ilosci tlenu i regulowa¬ nia cisnienia powietrza oddechowego sto¬ sownie do dzialania pluc. Przyrzad ten dziala w ten sposób, ze otaczajacy go wo¬ rek oddechowy 16 przy wypróznieniu kur¬ czy sie J wskutek tego ruchu przestawia dzwignie, otwierajaca zawór 7, tak, iz z przewodu 6 doplywa swiezy tlen. Dla wy¬ nalazku jest wiec waznem polaczenie przy¬ rzadu o dyszy ssacej ze stalym równomier¬ nym przyplywem tlenu przez dysze 5 z przyrzadem 7, dopuszczajacym tlen i wy- równywujacym cisnienie, uruchomianym sila pluc lub sila dyszy sisacej.Worek oddechowy 12, wlaczony do przewodu wdechowego 9 fig. 1, polaczony jest bezposrednio zapomoca przewodu u- zupelniajacego 17, posiadajacego samo¬ czynny zawór 18, z workiem oddechowym 16, wlaczonym do przewodu wypustowe- — 4 —go dla powietrza 14a i posiadajacym przy¬ rzad 7 ido doprowadzania tlenu i wyrów¬ nywania cisnienia.Aparat moze byc równiez zbudowany tak, iz przewód uzupelniajacy 17a (fijg. 2) z isamodzynnym zaworem 18a wchodizi z jednej strony do worka oddechowego 16, a z drugiej strony bezposrednio do prze¬ wodu wdechowego 9. Czasami zachodzi potrzeba umieszczenia na jednym przy¬ rzadzie obydwóch przewodóSy 17 l 17a, z samoczynnemi zaworami 18 i 18a, celem moznosci uzytkowania obydwóch przewo¬ dów jednoczesnie, wzglednie dania mozno¬ sci plucom wylhrac sobie najdogodniejsza droge. Zawory 18 i 18a sa urzadzone i na¬ stawione w ten sposób, ze sie zawsze otwo¬ rza, kiedy pluca ssa wiecej powietrza przez przewód 9, niz dysza moze przepuscic,, to znaczy, kiedy przed zaworem powstanie zmniejszone cisnienie. Po otworzeniu sie zaworu dysza 5 dmucha wymagana przez pluca ilosc powietrza do przewodu 9 i wskutek ssacego dzialania dyszy za zawo¬ rem w worku oddechowym 16 powstaje zmniejszone cisnienie, które powoduje za¬ mkniecie sie zaworu. Wspomniany zawór otwiera: isie jednak i wtedy, kiedy z powo¬ du gwaltownego oddychania worek 16 nie moze pomiescic wszystkiego powietrza wy¬ dychanego, które przechodzi wtedy prze¬ wodem uzupelniajacym ido drugiego wor¬ ka oddechowego 12, albo bezposrednio do przewodu wdechowego 9 i ulatWia oddy¬ chanie.Dzieki pnzyTzadówi 7, do doprowadza¬ nia tlenu i wyrównywania cisnienia (fig. 1) w aparacie nie nastepuje szkodliwe zmniej¬ szenie cisnienia, jak ta mialo miejsce przy wszystkich dotychczasowych aparatach dy¬ szowych, gdyz z jednej strony worek 16 posiada zapais powietrza, sluzacy do wy¬ równywania cisnienia i o ile zapas ten nie starczy, to zmniejszone cisnienie w dyszy uruchomi przyrzad 7 do doprowadzania tlenu i wyrównywania cisnienia.W ten spo&ób w przewodzie ssacym 8, nie moze powstac szkodliWe zmniejszenie sie cisnienia, a doprowadzanie niezbedne¬ go' do oddychania tlenu odbywa sie zapo- moca dzialania dyszy 5 bez obciazania pluc. O ile z poWódu niedostatecznej wy¬ dajnosci dyszy 5 w obiegu oddechowym zabraknie powietrza iz odpowiednia ilo¬ scia tlenu, to przy wdychaniu pluc braku¬ jaca ilosc powietrza i tlenu zostanie do¬ starczona przez salmoczynnie wlaczajacy sie przewód uzupelniajacy 17 przez otwo^ rzenie si^ zaworu 18 i uruchomienie przy¬ rzadu 7. O ile dysza 5 przestanie dzialac, wtedy apara-t zacznie pracowac samoczyn¬ nie tylko pod dzialaniem oddychania.Wobec tego, ze przewód uzupelniajacy prowadzi bezposrednio do worka oddecho¬ wego 16, to przez uruchomienie tego prze¬ wodu, droga oddechowa zostaje znacznie skrócona, a wjskutek tego praca pluc jest ulatwiona.Bezposrednie polaczenie przewodu uzu¬ pelniajacego 17, z workiem oddechowym 16, ma te zalete, ze oba worki oddechowe sa wiecej wyzyskane przy dostarczani^ po¬ wietrza, wskutek czego oddychanie jest u- latwione, gdyz oba worki sa wiecej prze- plókiwane. Oprócz tego dtiza zaleta jest to, ze worek .oddechowy 16, wlaczony do przewodu wyjsciowego z filtra oczyszcza¬ jacego, póisiada polaczenie z przewodami 17 lub 17a, wskutek czego z ni^go czesciej jest pobierane powietrze oddechowe.Najkrótsza droge odbywa powietrze oddechowe wtedy, kiedy przewód uzupel¬ niajacy 17 laczy bezposrednio oba worki odjdechowe (fi£. 1). Dlugosc drogi ograni¬ czona jest wtedy do minimum; powietrze z worków o duzej przestrzeni, w których niema zadnego tarcia, przechodzi bezpo¬ srednio do przewodu wdechowego.Aparat posiada oprócz tego pomocniczy przewód 19, laczacy butle tlenowa 1 bez¬ posrednio z przewodem 8. W przewodzie 19 umieszczony jest nastawiany recznie — 5 —zawór 20, zapoanoca którego w razie nie¬ prawidlowego idzialania apatótu mozna brakujacy tlen dopuszczac do przewodu 8 i stad bezposrednio do przewodu wdecho¬ wego i do worków oddechowych. O ile w razie zapchania sie dyszy aparat pracuje tylko pod dzialaniem pluc, to przyrzad 7 doprowadza do obiegu oddechowego swie¬ zy tlen tyilko wtedy, kiedy worek 16 skur¬ czy sie pod dzialaniem pluc.Cecha zmamienna wynalazku jest tak¬ ze to, ze w obwodzie oddechowym apara¬ tu tlenowego, (fig. 1 i 2), polaczone sa ra¬ zem w jedna calosc: dysza, pracujaca w stalym niezmiennym pradzie tlenu, prze¬ wód uzupelniajacy 17, wlaczajacy sie sa¬ moczynnie i' zaopatrzony w samoczynnie dzialajacy zawór 18, oraz worek oddecho¬ wy 16 z przyrzadem 7 do odprowadzania tlenu i wyrównywania cisnienia, a takze przewód uzupelniajacy do tlenu 19, otwie¬ rany i1 zamykany recznie.W ten sposób wynalazek usuwa wady aparatów dyszowych i dzialajacych skut¬ kiem oddychania. Szkodliwa niedopreznosc w obwodzie oddechowym aparatu dyszo¬ wego jest usunieta przez samoczynnie dzialajacy przyrzad do prowadzenia tlenu i wyrównywania cisnienia, dopelniajacy sie wzajemfrie z dysza. Przewód uzupelniaja¬ cy 17 przy niedostatecznej wydajnosci dy¬ szy 5 reguluje samoczynnie nadmiar zapo¬ trzebowania powietrza obiegowego i tlenu.W przewodzie wydechowym 14 przed filtrem 15, oczyszczajacym powietrze, u- mieszczony jest zawór wypustowy 21, za¬ opatrzony w isprezyne 22 (fijg. 4), posiada¬ jacy pirzepustnice zwrotna 23, która nie do¬ puszcza zewnetrznego powietrza. W prze¬ wodzie 14 znajduje sie takze przepustnica dlawiaca 24, zaopatrzona w sprezyne 25.Wydychane z pluc i zazerajace kwas weglowy powietrze spotyka w przewodzie 14 i w filtrze pewien opór, który zwieksza sie jesizcze z powodu pjrzepustnicy 24. 0 ile opór ten przekroczy wielkosc cisnienia sprezyny 22, obciazajacej zawór 21, to za¬ wór ten sie otworzy i wypusci czesc wy¬ dychanego powietrza.Dla mozliwie równomiernego przecho¬ dzenia powietrza pomimo zmiennej sily oddychainia, wstawiona jest samoczynnie dzialajaca prizepustnica dlawiaca 24 ze sprezyna 25. Przy pelnem wolnem oddy¬ chaniu, przekrój przewodu 14 obok prze- pustnicy regulujacej 24 wystarcza db nor¬ malnego przechodzenia powietrza. O ile oddech staje sie szybszym i silniejszym, to stale jednakowy przekrój powodowalby stosunkowo sillni^j^e przechodzenie po¬ wietrza. Wobec tego jednak, ze silniejsze uderzenia oddechu powoduja podniesienie sie przepustaiicy 24, wiec w tym momencie przekrój przewodu sie zwieksza, wskutek czego do filtru 15 moze wejsc wieksza ilosc powietrza i mniej powietrza moze byc wy¬ puszczone. O ile nastepne oddechy sa spo¬ kojniejsze, to przepustnJca zmniejsza znów przekrój.W obwodzie oddechowym aparatu u- mieszczone sa dwa zbiorniki zapasowego powietrza, czyli worki oddechowe 12 i 16, wlaczone w znany sposób jeden do prze¬ wodu wdechowego, a drugi! do przewodu wydechowego, przyczem jeden worek slu¬ zy wylacznie za zbiornik powietrza zapa¬ sowego, a idrugi' worek posiada przyrzad 7 do doprowadzania tlenu i wyrównywania cisnienia.Powietrze, wychodzace z pluc do prze¬ wodu wydechowego, posiada procentowo wieksza ilosc azotu, niz powietrze wdecho¬ we, gdyz czesc tlenu zostala zuzyta w cie¬ le ludzikiem i do obiegu nie wraca. Czesc powietrza z nadmiarem azotu, przy kaz¬ dym oddechu zupelnie regularnie wycho¬ dzi naizewnatrz przez zawór wypustowy 21, umieszczony przed filtrem 15.\ Tlen, zuzyty przez pluca, oraz powietrze, wy¬ puszczone priez zawór wypustowy, znika¬ ja z dWegu oddechowego i musza byc za¬ stapione swiezym tlenem. Wypuszczone — 6 —powietrze z nadmiarem azotu zostaje za~ stapiane wysokoprocentowym tlenem, nie zawierajacym azotu, wskutek czego usu¬ niete jest niebezpieczenstwo uduszenia.Podziial zapasu powietrza w dwóch workach 12 i 16, w polaczeniu z zaworem wypustowym 21, umieszczanym na prze¬ wodzie wydechowym, posiada duze zalety.W jednym worku oddechowym z powodu zuzycia i wypuszczania powietrza powsta¬ je jego brak, powodujacy skurczenie sie scianek worka, wskutek czego za kazdym razem otwiera sie zawór 7, doprowadzaja¬ cy swiezy tlen, wskutek czego szkodliwe nagromadzenie sie azotu jest wykluczane.Drugi worek posiada zawartosc o polowe mniejsza niz zwykle uzywane worki1 odde¬ chowe, wskutek czego skutkiem dzialania pluc powietrze w nim jest zmieniane lzej, lepiej i czescifej tak, iz nie ma miejsca szkodliwe nagromadzanie sie azotu.Jezeli podczas pracy w trujacych ga¬ zach, mp, w tlenku wegla, powstanie w a- paracie oddechowym nieszczelnosc, wtedy gaz przedostaje sie do obwodu oddechowe¬ go i powaznie zagraza czlowiekowi, za¬ opatrzonemu w aparat, co zostalo stwier¬ dzone w szeregu nieszczesliwych wypad¬ ków. Celem zapobiezenia temu niebezpie¬ czenstwu w przewodzie wdechowym 9 wpoblizu usitnika 11, umieszczony jest ma¬ ly filtr bezpieczenstwa 26 dla pochlania¬ nia trujacych gazów, które przedostaja sie do aparatu wskutek nieszczelnosci. Dla po¬ chlaniania tlenku wegla mozna uzyc mie¬ szanine tlenków manganu i miedzi. Filtr moze byc maly, gdyz w gre moga wchodzic tylko stosunkowo niewielkie ilosci truja¬ cych gazów.Dzialanie aparatu oddechowego wedlug fig. 3 jest podobne do dzialania aparatu wedlug fig. 1. Ztmiana polega na tern, ze worek oddechowy 16 wlaczony jest tu do przewodu wydechowego przed filtrem 15, a worek 12 wlaczony jest do przewodu wdechowego 9 za filtrem, przyczem przy¬ rzad» 7 do doprowadzania tltenu i wyrów¬ nywania cisnienia umieszczony jest w wor¬ ku oddechowym, przylaczonym do prze¬ wodu wdechowego 9.W aparacie wedlug fig, 3 oba worki oddechowe 12 i 16 umieszczone sa w jed¬ nym sztywnym zbiorniku 27, zamknietym szczelnie ze wszystkich stron. Zbiornik 27 ochrania worki ptfzed zetknieciem sie ich z zewnetrznem powietrzem l jednoczesnie powoduje wzajemna zaleznosc ruchów ich scianek. Zbiornik zawiera czyste atmosfe¬ ryczne powietrze, otaczajace worki odde¬ chowe 12 i 16. Zamiast powietrza moze za¬ wierac dowolny nieszkodliwy gaz lub plyn.Pod wplywem oddychania lub dopu¬ szczania tlenu w obwodzie oddechowym powstaje cisnieriJe lub ssanie, które powo¬ duje rozszerzanie lub kurczenie sie wor¬ ków oddechowych, przyczem ruch scianek jednego worka w jednym kierunku, wy¬ woluje ruch scianek drugiego worka w przeciwnym kierunku. Jezeli wiec np. przy gwaltowtneim oddychaniu worek wydecho¬ wy 16 zostanie rozdety, to otaczajace go powietrze w tym samym stopniu zgniecie worek wdechowy 12, wskutek czego tlen zawarty w tym ostatnim, zostanie wy¬ pchniety do pluc. Sposób ten ma te zale¬ te, ze wyzyskuje isile wydechowa pluc, przyczem im gwaltowniejsze jest wydy¬ chanie, tern silniejszy jest doplyw tlenu do pluc.W ten sam sposób ssace dzialanie kur¬ czacego sie worka przenosi sie w odwrotny sposób na drugi worek. Jezeli worek wde¬ chowy 12 skutkiem tssainia powietrza skur¬ czy sie, wtedy worek wydechowy sie nady¬ ma i powoduje ssanie powietrza wydecho¬ wego i ulatwia wydychanie. Powietrze z filtru 15 i przylaczonego worka wydecho¬ wego 16 moze byc ssane tak skutkiem dzia¬ lania dyszy 5 jak i skutkiem wdychania.Kiedy worek 16 sie kurczy, to worek wde¬ chowy sie rozciaga i napelnia sie swiezym tlenem. - 7 -Dla uzaleznienia od siebie zmiany obje¬ tosci worków, wzajemne ruchy moga sie od¬ bywac zapomoca powietrza zamknietego w zbiorniku, nie jest to jednak konieczne.Mozna to uskutecznic takze w ten spo¬ sób, ze oba woiki laczy sie ze soba tak, iz rozszerzenie lub kurczenie sie jednego wor¬ ka przenosi sie bezposrednio na drugi wo¬ rek. Mozna to osiagnac, np. przez wstawie¬ nie pomiedzy worki ruchomej elastycznej przegródki, która pod wplywem cisnienia lub ssania objetosc jednego worka zwiek¬ sza a drugiego zmniejsza. Ten sam skutek mozna osiagnac przez umieszczenie jedne¬ go worka w drugim.Przez umieszczenie obydwóch worków oddechowych w jednym szczelnie zamknie¬ tym zbiorniku, nawet najmniejsze poru¬ szenie sie scianek jednego worka przeno¬ si sie z cala dokladnoscia na drugi worek.Przy normalnem spokójnem oddychaniu nie jest to jednak potrzebne.Dla zapobiezenia temu niepotrzebnemu poruszaniu, oraz w celu moznosci regulowa¬ nia kazdego worka niezaleznie od drugie¬ go, na zewnetrznych sciankach zbiornika znajduje sie jeden lub kilka dajacych sie nastawiac otworów 28, które lacza powie¬ trze w zbiorniku z zewnetrzna atmosfera.Otwory te zamykane sa zasuwkami 29.Przez rozdecie sie jednego worka, powie¬ trze otaczajace go naciska na drugi worek, albo moze byc czesciowo wypuszczone przez otwory 28. Tak samo przy kurczeniu sie jednego worka, powstala próznia moze byc przenoszona na drugi worek, albo mo¬ ze byc wyrównywana przez wessanie ze¬ wnetrznego powietrza. Dzieki nastawial- nym otworom, dzialanie worków mozna w dowolnym stopniu uniezaleznic jeden od drugiego.Skutkiem stalego poruszania sie scia¬ nek worków, oraz iskutkiem stykania sie ich ze szkodliwemi skladnikami zewnetrznego powietrza worki moga stac sie nieszczelne lub porowate, wobec czego do otworów 28 sa wstawione filtry pochlaniajace 30, któ¬ re zatrzymuja niebezpieczne skladniki ze¬ wnetrznego powietrza.Wobec zamkniecia worków oddecho¬ wych w szczelnym, sztywnym zbiorniku, mozna aparat stosowac takze dla nurków, oraz w wysokopolozonych i zimnych miej¬ scowosciach np. podczas wypraw wysoko¬ górskich i podbiegunowych. Nieosloniete worici oddechowe pod woda bylyby stale skurczone, a w rozrzedzOnem powietrzu bylyby stale rozdete, zas przy niniejszem urzadzeniu worki oddechowe znajduja sie stale w powietrzu pod zwyklem cisnieniem bez wzigledu na warunki otoczenia.Przez umieszczenie przyrzadu 7 do doprowadzania tlenu i wyrównywania ci¬ snienia w worku 12, wlaczonym do prze¬ wodu wdechowego 9, ze przyrzad ten ste¬ rowany jest jak przez kurczenie sie wor¬ ka pod wplywem wdychania. PL