PL148987B1 - Method of isolating chelidonine and protopine from celandine roots - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku jest sposób wyodrebniania z korzenia glistnika zwanego tez jaskól¬ czym zielem alkaloidów protopiny i chelidoniny i krystalizacji ich: chelidoniny w postaci chloro¬ wodorku, a protopiny w postaci wolnej zasady.Chelidonina charakteryzuje sie silnym i specyficznym dzialaniem fizjologicznym na organizm ludzki, w lecznictwie stosuje sieja w postaci tabletek oraz w preparacie Cynarhein. Protopina nie znalazla dotychczas zastosowania w lecznictwie, lecz badania w ostatnich latach wykazaly, ze wykazuje ona silne dzialanie farmakologiczne i w przygotowaniu jest preparat zawierajacy protopine.Sposób wyodrebniania chelidoniny w postaci chlorowodorku znany jest miedzy innymi z opisu patentowego PRL nr 128 822. Wedlug wymienionego sposobu surowiec zielarski ekstrahuje sie wodnym roztworem kwasu octowego o stezeniu 0,1-2 m w temperaturze 20-60°C, po czym uzyskany kwasny wyciag wodny buforuje sie do pH 3-5 stezonym wodorotlenkiem litowca i nastepnie chelidonine ekstrahuje sie selektywnym rozpuszczalnikiem organicznym, zwlaszcza chloroformem. Otrzymany ekstrakt podgeszcza sie, pozostalosc rozpuszcza sie w nizszym alkoholu i zadaje stezonym kwasem solnym lub gazowym chlorowodorem. Wytracony osad bedacy suro¬ wym chlorowodorkiem chelidoniny oczyszcza sie przez ogrzewanie z alkoholem ewentualnie przez rozpuszczenie w amoniaku oraz ponowne wytracenie chlorowodorku.Metoda otrzymywania protopiny znana miedzy innymi z opisu patentowego PRL nr 136 290 polega na ekstrakcji surowca roslinnego wolnym lub zbuforowanym kwasem organicznym, reeks- trakcji kwasnego wyciagu chloroformem, odparowaniu chloroformu pod zmniejszonym cisnie¬ niem i rozpuszczenie pozostalosci, a nastepnie krystalizacji z okreslonej ilosci alkoholu. Oddzie¬ lone krysztaly protopiny ewentualnie poddaje sie dalszemu oczyszczaniu.Zasadnicza niedogodnoscia podanych metod jest mozliwosc wyodrebnienia tylko jednego z wymienionych alkaloidów, podczas gdy drugi tracony jest bezpowrotnie. Ponadto wydajnosc w obu metodach stanowi 60-80% zawartosci alkaloidu w surowcu.POLSKA RZECZPOSPOLITA LUDOWA URZAD PATENTOWY PRL2 148 987 Wynalazek rozwiazuje zagadnienie izolacji obu wymienionych alkaloidów, tojest chelidoniny i protopiny z korzenia glistnika wjednym ciagu technologicznym oraz z wydajnosci? powyzej 90%.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze surowiec roslinny zgniata sie w zgniataczu o rozstepie walców od 4-5 mm, po czym uzyskana miazge ekstrahuje sie wodnym roztworem buforu o pH 4,2-4,8 zawierajacym kwas octowy i octan sodu, w temperaturze 50-80°C, a nastepnie wyciag wodny tloczy sie przez kolumne wypelniona chloroformem, przy czym ciecz tloczy sie od dolu kolumny przez sita rozpraszajace do momentu uzyskania sladowych ilosci alkaloidów w fazie wyplywajacej, co zazwyczaj staje sie po przejsciu 7-9 czesci objetosciowych fazy wodnej na 1 czesc objetosciowa chloroformu. Faze wodna po uzupelnieniu skladników buforu, ewentualnie kieruje sie do dalszej ekstrakcji, zas faze chloroformowa odparowuje sie do oleistej pozostalosci, która nastepnie rozpuszcza sie na goraco w 90-96% etanolu w stosunku objetosciowym najkorzystniej 1:4 i pozostawia na okolo 24 godziny w temperaturze 10-15°C do krystalizacji protopiny, która korzystnie zapoczatkowuje sie przez pocieranie szklanym lub porcelanowym pretem o sciany naczynia. Po odsaczeniu wydzielonej protopiny, do otrzymanego przesaczu wkrapla sie bardzo powoli, przy ciaglym mieszaniu i pocieraniu scian naczynia szklanym pretem, stezony kwas solny do otrzymania srodowiska lekko kwasnego, uwidaczniajacego sie zmiana barwy roztworu na kolor czerwono-pomaranczowy, po czym wydzielony chlorowodorek chelidoniny o wysokiej czystosci oddziela sie, przemywa i suszy w znany sposób.Istote wynalazku wyjasnia blizej ponizszy przyklad.Przyklad. 100 czesci wagowych korzenia glistnika poddano zgniataniu w zgniataczu o rozstepie walców 4,5 mm, a nastepnie macerowano i wyczerpywano przeciwpradowo w temperatu¬ rze 70°C 1200 czesciami objetosciowymi ekstrahentu skladajacego sie ze 1000 czesci kwasu octo¬ wego i 200 czesci octanu sodowego o stezeniach 0,25 molowych. Otrzymany wodny wyciag tloczono od dolu przy pomocy rozpraszajacego sita przez kolumne wypelniona chloroformem uzywajac na 1 czesc objetosciowa chloroformu 8 czesci objetosciowych wyciagu.Wylugowany wodny wyciag, po uzupelnieniu skladników buforu skierowano do dalszej ekstrakcji surowca, a przesaczona faze chloroformowa odparowano pod próznia do pozostalosci oleistej, która nastepnie rozpuszczono na goraco w 95% etanolu w stosunku 1 czesc wagowa pozostalosci + 4 czesci objetosciowe etanolu, ostudzono i zapoczatkowano krystalizacje protopiny przez pocieranie scian naczynia pretem szklanym, po czym pozostawiono na 24 godziny w tempera¬ turze 12°C. Po odsaczeniu protopiny, do przesaczu przy ciaglym mieszaniu i pocieraniu scian naczynia pretem szklanym, dodano powoli stezony kwas solny do momentu az roztwór zabarwil sie na kolor czerwono-pomaranczowy. Po kilku godzinach wykrystalizowany chlorowodorek cheli¬ doniny odsaczono, przemyto etanolem i wysuszono.Zastrzezenie patentowe Sposób wyodrebniania chelidoniny i protopiny z korzenia glistnika przez ekstrakcje surowca roslinnego ekstrahentem octanowym, znamienny tym, ze surowiec roslinny zgniata sie w zgniataczu o rozstepie walców 4-5 mm, po czym uzyskana miazge ekstrahuje sie wodnym roztworem buforu o pH 4,2-4,8 w temperaturze 50-80°C, a nastepnie wyciag wodny tloczy sie przez kolumne wypel¬ niona chloroformem, przy czym roztwór wodny tloczy sie od dolu kolumny przez sita rozpraszaja¬ cego do momentu uzyskania sladowych ilosci alkaloidów w fazie wyplywajacej, nastepnie faze wodna po uzupelnieniu skladników buforu, ewentualnie kieruje sie do dalszej ekstrakcji, zas faze chloroformowa odparowuje sie do oleistej pozostalosci, która rozpuszcza sie na goraco w 90-96% etanolu w stosunku objetosciowym najkorzystniej 1:4 i pozostawia na okolo 24 godziny w tempera¬ turze 10-15°C do krystalizacji protopiny, która ewentualnie zapoczatkowuje sie przez pocieranie szklanym lub porcelanowym pretem o sciany naczynia, po czym po oddzieleniu protopiny do przesaczu wkrapla sie bardzo powoli, przy ciaglym mieszaniu stezony kwas solny do otrzymania srodowiska lekko kwasnego, co uwidacznia sie zmiana barwy roztworu na kolor czerwono- pomaranczowy i wykrystalizowany chlorowodorek chelidoniny o wysokiej czystosci oddziela sie, przemywa i suszy w znany sposób.Pracownia Poligraficzna UP RP.Naklad 100 egz.Cena 1500 zl PL

Claims (1)

1. Zastrzezenie patentowe Sposób wyodrebniania chelidoniny i protopiny z korzenia glistnika przez ekstrakcje surowca roslinnego ekstrahentem octanowym, znamienny tym, ze surowiec roslinny zgniata sie w zgniataczu o rozstepie walców 4-5 mm, po czym uzyskana miazge ekstrahuje sie wodnym roztworem buforu o pH 4,2-4,8 w temperaturze 50-80°C, a nastepnie wyciag wodny tloczy sie przez kolumne wypel¬ niona chloroformem, przy czym roztwór wodny tloczy sie od dolu kolumny przez sita rozpraszaja¬ cego do momentu uzyskania sladowych ilosci alkaloidów w fazie wyplywajacej, nastepnie faze wodna po uzupelnieniu skladników buforu, ewentualnie kieruje sie do dalszej ekstrakcji, zas faze chloroformowa odparowuje sie do oleistej pozostalosci, która rozpuszcza sie na goraco w 90-96% etanolu w stosunku objetosciowym najkorzystniej 1:4 i pozostawia na okolo 24 godziny w tempera¬ turze 10-15°C do krystalizacji protopiny, która ewentualnie zapoczatkowuje sie przez pocieranie szklanym lub porcelanowym pretem o sciany naczynia, po czym po oddzieleniu protopiny do przesaczu wkrapla sie bardzo powoli, przy ciaglym mieszaniu stezony kwas solny do otrzymania srodowiska lekko kwasnego, co uwidacznia sie zmiana barwy roztworu na kolor czerwono- pomaranczowy i wykrystalizowany chlorowodorek chelidoniny o wysokiej czystosci oddziela sie, przemywa i suszy w znany sposób. Pracownia Poligraficzna UP RP.Naklad 100 egz. Cena 1500 zl PL