PL14886B1 - Sposób wytwarzania srodków zwilzajacych, czyszczacych, dyspergujacych i rozpuszczajacych. - Google Patents

Description

Znaleziono, ze otrzymuje sie doskonale srodki zwilzajace, czyszczace, dysperguja¬ ce i rozpuszczajace iz produktów, jakie po¬ wstaja, jezeli sie dziala na kwasy karbo- nowe szeregu alifatycznego, cykloalifatyczr nego', aromatyczno-alifatycznego lub aro¬ matycznego lub ich pochodne amon jakiem, pierwszosrziedinemi lub dirugorzednemi ami¬ nami lub ich pochodnemL Skladowe reak¬ cji dobiera sie przytem tak, by produkt reakcji posfadal przynajmniej jedno po¬ dwójne lufo potrójne wiazanie luib przynaj¬ mniej jedna grupe wodorotlenowa. Otrzy¬ mane w ten lub w dowolny inny /sposób a- midy kwasów kanbonowych, zawierajace przynajmniej jedino podwójne lub potrójne wiazanie lub jedna grupe wodorotlenowa w czasteczce, traktuje sie kwasem siarkowym, oleum, bezwodnikiem kwasu siarkowego lub kwasem chloirosullfonowym w obecnosci lub w nieobecnosci rozpuszczalników lub srod¬ ków rozcienczajacych, jak trójchloroety¬ len, czterochilorek wegla, eter, mistrofoen- zol. Rozpuszczalniki lub srodki rozciencza¬ jace, jak organiczne luib ndleorganiczne kwa¬ sy, bezwodkiiki lub chlorki, któire zdolne sa do utworzenia mieszanych bezwodników ze srodkami sulfonujacetmi, moga byc stoso¬ wane w niniejszym sposobie tyilko pmzy traktiowamiki zwiazków powyzej okreslone¬ go rodzaju, zawierajacych oksygnipy, lecz nieposiadlajacyioh podlwójnych lub potrój¬ nych wiazan. Srodki rulfonujace zastoso- wuje sile w tym sposobie w warunkach taklagodnych, -dostosowanych ido rodzaju sród- ka suJfanai •Sfi^^f^N*^^ kwasu siarko- wetgo. Do otrzymywania amidów kwaso¬ wych koirzystneim jest w ogólnosci przy za¬ stosowaniu nizszych kwasów kairhonowych foilb ich pochodnych uzyc wyzszych amin, a przy zastosowania! nizszych lamin — wyz¬ szych kwasów tluszczowych lub ich pochod¬ nych.Otrzymane produkty odznaczaja sie do¬ skonala zjdolfrioscia zwilzajaca w srodowi¬ sku obojetneim, kwasnem i alkalicznym. Po- nadlto produkty te posiadaja wysoka trwa¬ losc wzgledem ciial wywolujacych twar¬ dosc. Szczególnie dobre produkty otrzymu¬ je sie, zastosowujac amoldty kwasów karbo¬ lowych, w których oba atomy wodoru gjru- py aminowej podstawione sa alkylowa, aral- kytówa lub aryilowa grupa.Przyklad L 282 czesci kwasu olejowe¬ go pirzejinowadza sie zwyklym sposobem w amid kwaisu olejowego, który dzialaniem kwiasiu siarkowego ma lazni wodnie j prze- prawadza aile w kwasny ester kwasu siar¬ kowego amidu kwasu olejowego Otrzyma¬ ny produkt posiada równiez W kapieli za¬ sadowej doskonala zdblnosc zwilzania.Uwazajac jednoczesnie tlrójchloroety- len jako siroidek rozcienczajacy przy trak¬ towaniu kwasem siarkowym, mozna prowa¬ dzic reakcje równiez w nizszych tempera¬ turach, np. przy 30° — 40°.Pnzyklaidi II. 100 czesci wagowych dwuietyltoamiidu kwaau olejowego rozpu¬ szcza sie w 300 czesciach wagowych trój- chloroetylenu i traktuje 85 czesciami wago¬ wemu monohydratu kwasu .siarkowego naj¬ lepiej w tempeiratur,zie ponizej 0°C. Po rozcienczeniu woda lodowa oddziela sie dolina warstwe i zobojetnia ja.Otrzymany prayteim w zasadzie klarow¬ ny roztwór metnieje przy dalsizem diodia- waniu wody i rozdziela sie po kilku godzi¬ nach na dtwie warstwy, z których odciaga sie dofLnia, ziafwiena,j,ajca trójchloroetylen i skladniki, które nie weszly w reaikcje z kwasem siarkowym. Warstwe górna, zawie¬ rajaca jeszcze troche trójchloroetylenu i wode, odparowuje sie tak dtedece, az pro¬ dukt osiagnie pozadana ilosc tluszczu.Otrzymany produkt odznacza sie szcze¬ gólnie wysoka zidolnoscia zwilzania, która przewyzsza zdolnosc zwilzania produktu, otrzymanego wedlug przykladu I, a takze estrui kwasu .solankowego jedlnoalkyioaniidlu kwasu olejowego- Przyklad III. 100 czesci wagowych e- tyHoanilidlu kwiasiu olejowego rozpuszcza sie w 200 czesciach wagowych trójchloroetyle¬ nu i sulfonuje 75 .czesciami wagowemi mo¬ nohydratu kwasu .siarkowego w temperatu¬ rze okolo 0°C. Nastepnie zadkje sie woda lodowa, odciaga warstwe zsiuilfonowana, zo¬ bojetnia i oddestylowuje trójchloroetylen.Otrzymany prodiukt odpowiada wlasno¬ sciami swemi produktowi1 z przykladu II.Przyklad) IV. Jezeli sie uzyje zamiast podanego w przykladzie III etyloanilidlu równowazna ilosc dwiufenylamidu kwasiu o- lejowego, a poza tern postepuje, jak poda¬ no w przykladzie III, to otrzymuje sie pro¬ diukt o równie idbbrych wLasnosciach.Przyklad V. 100 czesci wagowych o- ksyetylo-m-tolujifdydlu kwasu olejowego, o- trzymanego z chlorku kwasu olejowego i oksyetylo-m-toiluidyny, traktuje sie niajle- piej w obecnosci obojetnego organicznego rozpuszczalnika, jednoczesnie chlodzac, 100 czesciami wagowemi monohydratu kwa¬ su siarkowego* Po przemyciu, zobojetnieniu i ewentual- nerni oddestylowaniu; organicznego rozpu¬ szczalnika doprowadza sie prodiukt db 300 czesci wagpwycih.Jest to gesta ciecz, podobna do oleju tu- reckiegio, która obok wielkijej zdolnosci zwilzania wykazuje tez znaczna trwalosc wobec twardej wlody, jak równiez bardzo dobre idzialianiie jako koloiidlu ochronnego przeciwko straceniom, spowodowanym twarda woda.Przyklad-VL 932 czesci cleju rycyno* wego rcfepu&zcza sie w 1000 czesciach alko¬ holu i nasyca otrzymany roztwór amonja¬ kiem fazowym. Po dluzszem staniu olej ry¬ cynowy zamienil sie prawie zupelnie w a- mi'd. Nalstepnieusuwa sie nadmiar amo-nja- ku i oddestylowuje alkohol.Otrzymana w ten sposób mieszanine, zawierajaca amid kwiasiU (rycynowego i gli¬ cerynie, imiesiza sie z 3000 czesci eteiru i do¬ daje sie nastepnie w temperaturze 0—10°C 696 ozesai kwasu chlorosulfonowego. Po ukonczoneni odszczepieniu kwasu solnego otrzymuje sie ester kwasu siarkowego ami- dto kwasu rycynowego, zmieszany z kwa¬ sem glliioeryinosiarkowym i wolnym kwasem mineralnym. Mieszanine wylewa sie na lód„ zOibojetniia i daje sie odstac produktowi reakcji. Tworza sie trzy warstwy, z których gómna zawiera glówna czesc eteru, srodko¬ wa — pnadbkt reakcji, la dblna — wodny roztwór soM. Oddziela sie warstwe srodko¬ wa ii usuwa z niej eter przez ogrzanie na lazni wodnej. Zamiast eteru mozna tez u- 4 godziny do 150°C Otrzymany prodtakt oddziela sie nastepnie od amor.jaku i od- szczepionegio alkoholu ijietyiowego i wpro¬ wadza, utrzymujac temperature 10°—15°C, cb mieszaniny 50 czesci bezwodnika kwasu octoweigioi 50 czesci monohydratu. Po dwu- godzinniem mieszaniu przy temperaturze pokojowej wylewa sile produkt ireakcji na lód, zobojetnia i wypada.Przyklad1 IX. 100 czesci stopionego a- miidu kwasu rycynoweigo zadaje sie w 70°— 75°C w naczyniu, zaopatrzonem w miesza¬ dlo i chlodnice zwrotna, mieszanina 300 cze¬ sci eteru) i 430 czesci kwasu chlorosuilfono- weigo. Temperaturaopada przytem do 40°C.Przy tej temperaturze miesiza sie dalsze 2 godziny, nastepnie wylewa otrzymany pro¬ dukt reakcji ma lód, zobojetnia lugiem so¬ dowym i uauwa eter. Otfzymuje sie nastep¬ nie dwie warstwy, z których górna oleista warstwa zawiera sól sodowa produktu sul¬ fonowania.Przyklad X. 180 czesci estru metylo- weigo kwasu palmiitynowetgo ojgnzewa sie z zyc estru etylowego kwasu octowego IufofS^ól czesciami jeidlnoeitanolaminy tak dlugo innych obojetnych rozpuszczalników, 0-. trzymany produkt posiada wysoka zdlolnosc zwilzania w kapieli zasadowej,, nawet wo¬ bec zwykle trudno zwilzajacej sie niewy- gotowanej bawelny.Przyklad VIL 100 czesci surowego a- midiu kwasu rycynoweigo, otrzymanego jak padano w przykladnie VI, dioda je sie do 2000 czesci1 cieklego dwutlenku siarki, po¬ czerni wprowadza sie, mieszajac, 500 czesci gazowego trójtlenku siarki. Po ukonczoneni doprowadzaniu trójtlenku siadki oddesty- lowuje sie dfwuitleiniek siarki i pozostawia mieszanine w celu dokonczenia reakcji na 10 godzin w temperaturze pokojowej. Na¬ stepnie zadiaje sie lodem i zobojetnia lu¬ giem sodowym. Przytem oddziela sie ester kwasu siarkowego, jako oleista ciecz.Przyklad VIII. 100 czesci estru mety¬ lowego kwasu oksystearynowego ogrzewa sie w autoklawie z 200 czesciami amonj do wrzenia przy uzyciu chlodnicy zwrotnej, az odszczepienie alkoholu metylowego jest ukonczone. Nastepnie usuwa sie nadmiar jedinoetanolaminy, mp. przez destylacje w prózni. 150 czesci otrzymanego produktu doda¬ je sie, mieszajac, db 300 czesci monohydra¬ tu kwasu siarkowego w 35°—40°C, poczem miesza sie jeszcze 3 godziny; nastepnie wy¬ lewa sie produkt reakcji na lód, zobojetnia lugiem sodowym i wysala sola kuchenna sól .sodowa produktu reakcji. Posiada otn doskonala zdolnosc prania. Zamiast estru metylowego kwasu palmitynowego mozna tez uzyc inne estry wyzszych kwasów tlu¬ szczowych, np. olej palmowy i olej kokoso¬ wy. PL

Claims (3)

1. Zastrzezenie paten to we.

2. Sposób otrzymywania srodków zwilza- —

3. -jacyoh, czyszczacych, dyspergujacych i ,roz- mosci rozpuszczalników lru/b srodków roz¬ puszczajacych z takich aniidlów kwasów cieriozajacyah, laigodbemiiu sulfonowaniu karbonowych szeregu alifatycznego, cykloa- kwasem siarkowym, S0S, oleum lob ikwa- lifatyczineigo, fajromatyazno-alifatycziniego lub sem chlotrosulfonowym. airomatyczmeigo lub ich pochodnych, które zawieraja ca najmniej jedno podwójnelttb I. G. Farb e n i n d u s t r i e potrójne wiazanie lub co najmniej jedna Akt i e n g eiSi e 11 s c h a f t. girupe wodorotlenowa, zmamiemny tern, ze Zastepca: Dir, inz. M. Kryzan, amidy poiddaje siie, w oibecnosci lubsnieobec- rzecznik patentowy. (biblioteka; i | Druk L. Boguslawskiego i Ski,Warszawa. ' : PL