Najdluzszy^czas trwania patentu do 2ofstycznia 1946 r.W patencie glównym opisane jest lozy¬ sko zlozone, uzywane w zestawach kolo¬ wych wózków kopalnilanychi skladajace sie ze zwyklego lozyska walkowego oraz kul¬ kowego lozyska stopowego. Zewnetrzny pierscien bilelzniowy lozyska walkowego jest równoczesnie powierzchnia bieznioiwa ku- leik lozyska istopowiego, któreigo dnujga po¬ wierzchnia biezniowa jest plytka sprezysta, wykonana z hamtowtanego ttnartierjialu. Udie- nzeniia, powsitajiacfe przy irwchu kopalnia¬ nym,, nile p/nzjefnolsiza sie wprost z kola tocz¬ nego na plytke sprezysta, na której znajdu¬ ja sie kulki lolzyska isitopowegp, lecz zapo- moca panerwki, osadzonej w piascie kola na qsi. Wkufek tqgo wspomniane iudemzemia sa baridzo zlagodlzosme. Aby zjapoibiec wylewa¬ niu sie tsmiairu n|a boki wózka, w oslonie lo¬ zyska znajduje sie dobrze dopasowana plytka uszczelniajaca. Plytka ta jest przy- ciskiania do oslony ziapomoca (skosnych soub nadawczych, pierscieni dociskowych i i. d.Do calkowitego uszczelnienia zbiornika sma¬ rni plytka uszczelniajaca posiada ma isiwefj wewnetrznej isttmoinie rowek, w który wklia- dla sie pi0rscien filicowy lub aizbestawy.Pnzedmiloteim (wynalazku jiest ulepsze¬ nie budowy opisanego lozyska wedlug pa¬ tentu glównego. Lozysko wjedlujg twymiala^z- ku odznacza sie tem, ze plytka, przyciska-Cr na do oslony, jest wykonana z materjalu sprezystego ii islmzy-iaaraiaeim aa plytke u^ sEozekiiiiajaoa, która zamyka calkowicie lo- zysfco wfallkowe i zapobiega jwryllieiwratnap sie smaru. Prócz; tego lozysko isitopowte, sluza¬ ce do lagodzenia .tudonzen, skierowanych wydluz olsli, zmialjidluje sie jppzia zibioirnakietm spiiaru. Jejst omio wykonane równiez jiaiko lo¬ zysko walkowe i posiada mozliwie mala srednice. Diziileki ternu wialki lozyska stopo¬ wego izmajiduja s(ie ihairdlzp blisko obwodu osi. Pirizejnoisizenie uidleiiizien olsiowych na lb- zysko walkowe nastepuje przez panewke.Sprezystej /zas plytka jelsit przycisnieta dio oislomy lioizysika tak, z/e jej sroldek moze sie siwobodniiie pjrzieginac. Zewnetrzny braeg tej plytki, pmziyciisniety dlo oislotny lozyska, jnio- ze byc albo itijni^trudioinaioiny zapomoca siriuib, albo tez el&)s|tyjciznie osadzony zapoimoca sprezystego pfemsoieinlia. Poniewaz w prak- tycie piokaizallo sie, ze walki llozyska istopo- wiego o powierzchni toczienia siie cyliinidrycz,- nej l(uib sitbzkoiwaj pinzy prziegSeciu isie plyt¬ ki sprezystej ujemnie oddzialywaja na same lozysko, gdtyz w tym przypadku wialkil to¬ cza sie wylacznie swa krawedzia wewnetrz¬ na na paiziegiletej plytce isprezystej, izajsitloiso- wano w opisanem lozysku stopowem walki o oidkniiemnej,, scisle ,doppisow)atnej do wa¬ runków praicy llozyska, powierzchni tocze¬ nia sie. W tym celu wialki te pojsliajdlaja po¬ wierzchnie pjaralboliiczna, stozkowa ma oibu koncach kib tez zaokraglona (pólkuilista).W stanie normalnym walki te tocza isie wy- lajozmiie iswa powierzchnia srodkowa po Or bydwóch pojwiejnzcihiniiach biezniowych; przy przegieciu sie jednak plytki sprezystej, za¬ leznie old stjopaiia przegiecia, tocza isie orne mnileji&za lub fwfiefclsiza is(wia powierzchnia po powierzchniach biezniowych. Wskutek po¬ wiekszenia sie powierzchni stycznej zmniej¬ sza sie naturalnie i nacisk, przypadajacy na 1 mm2, a to znów pojwoduje minimalne zuzycie sie powierzchni biezniowych. Aby lozysko stopowe wykonac o mozliwie naj¬ mniejszej sredbicy, uzyto ma walki kosz, który sklada sie z dwóch, wykonanych z blachy, pierscieni o przekroju w ksztalcie litery U. Te dwa pierscienie moga sie ze so¬ ba tylko isrtykac Ituib sa polaczone sztywno.Piróciz zadlanej wytrzymalosci i isztywnosci pierscienie te winny byc lekkie, co jest rze¬ cza bardzo pozadlana.Przednnilot wynalazku tytulem przykla¬ du jest uwidoczniony na rysunku.Fig. 1 przedstawia pinzekrój pionowy wzdluz osiL lozyska stopowego z plytka u- siziczelniiajiaaa, lwykomana w idlwojaki spo¬ sób; fig. 2 — widok zgótry isitopowiego lozy¬ ska walkowego z walkami o nieco owalnej powierzchni toczenia sie, utoiieszczonemi w odlpowfiedinilm koisiziu, przycziem pierscie¬ nie teg|o kosza wzajemnie stykaja isie; fig. 2a — przekrój piomofwy lozyska stopowego, pirizedjstawioinegp w widjojku na fig. 2; fig. 2b — przekrój czesciowy tegoz lozyska w ppwieklsizieniiu; fig. 3 — wildlok zgóry podob¬ nego lozyska stopowego, lecz z zastosowa¬ niem walków, zwezajacych sie stozkowo na swych koncach, oraz kosza, którego pier¬ scienie sa siztywno izie soba polaczone; fig. 3a — przekrój pionowy lozyska, przedsta¬ wionego w wildbku mja fig. 3; fig. 3b — prze¬ krój czesciowy tegoz lozyska w powieksizer niiu.Jak widlac z rysiuinfcm, litera a oznacza os zestawu kotlowego* b — oslone lozyska, c — wewnetrzny i rf — zewinetrizny pier¬ scienie biiezniiofwe lozyfsfca wtalkowego, e — krótkie i nuajsywtniie fwykomame walki teg0 lozyska. Oslona b lozyska jest ziamknieta zappmojca plytki tfls(Z(cizielniajaicej /, która jesit wykonania iwi ksiztaltoie isprezystqgo pier¬ scienia. Plytka / wiedliug jedtniejgo ze sposo¬ bów wykomaniia posiadla po obydwtóch isitro- najch na siwym obwodzie iskosne sciecia i jiClslt zaldzotn/a pomiedizy oslona b a kolnie- rzieim g, ido których s/zczelmie pnzyiliega oraiz jesrt diocisikajna srubami h. Wedlug drugie¬ go (sppfsolhuj wykomaniia plytka / nale jest scffiejta na swym obwoldzie, leciz w srodku, prtzyczem sciecie to tworzy dookola osa ro- — 2 —"wiek,, 'który wypelnia sie wsigcaeilfca i, przy- faizymiywaina blaisizka k. Zamaiajsit zwyklych pjodjkladiek -m snub h mozna uzyc równiez podkladek sprezyn/uijacych. Litera n ozna- cza panewke, ojsiaidlzona w piascie 'koila tCHCzmeiga; na panewce tlej opieira (sie dlruigi pierscien ibiezinriiowy o lozyska sit|opOw!eig|o.Walki p i p', priziedsflawtione na fig. 2, 2a, 2b, maja powierzchnie toozemia sie nieco o- malina, albo (bez, jiajk pnzieldlsrtawiiaja fAg. 3, 3a* 3b, zweizaja sie istozkowo na iswyoh kon- oajch. Kosiz ma wiajliki sklalda sdie & d/wóch pierscieni q o przekroju w kszjtalcie liirbccry U. Pilescieniic te badz, jiajk pa^edisflawliono ma fi|g. 2, 2a, 2b, wtzajeimniie tylko slfcyfoaja sie, badtz tez jiaJk (na fig. 3, 3a, 3b, sa one sztywno ze soba polaczone prizez spawanie, nitowanie i t dl Walki wkllarfa /sie dlo ko¬ sza przejd zllajozieniiieim pierscieni, pnzyazeni szerokosc okienek tego kosza jest mniej sza od siredinicy walków, wskutek czego walki po zlajczeniiui piierscieflii wypasc z kosiza nie moga. PL