Wynalazek dotyczy znanego mechani¬ zmu napedowego z tarcza o torach krzy¬ wiznowych do silników spalinowych (ni- skopreznych lub Diesera), z równoleglemi do osi walu glównego cylindrami o tlokach, oddzialywujacych bezposrednio na tor krzywiznowy tarczy.Tego rodzaju mechanizmy napedowe z tarczami o torach krzywiznowych posia¬ daja te wade, ze przy szybkim biegu silni¬ ka lub w razie przerwy zaplonu w którym¬ kolwiek cylindrze odnosny tlok nie zawsze zakresli przepisana droge na torze krzy¬ wiznowym tarczy. Z tego powodu czynione byly próby dociskania tloka do powierzch¬ ni krzywiznowej toru tarczy przy pomocy sprezyn lub tez przymusowego wodzenia tloka przy pomocy czopa, poruszajacego sie w rowku pomiedzy dwiema równoleglemi prowadnicami, jednak obydwa te sposoby posiadaja równiez pewne wady. W pierw¬ szym przypadku ze wzgledu na dlugosc skoku tloka konieczne jest uzycie bardzo dlugich sprezyn, które szybko traca swa sprezystosc. W drugim przypadku, przy zastosowaniu przymusowego wodzenia za- pomoca czopa, pod dzialaniem duzego ro¬ boczego nacisku tloka urzadzenie latwo sie zacina, a nawet moze nastapic zlamanie czopa.W mysl wynalazku wady te zostaja u- suniete w ten sposób, ze w róznych miej¬ scach tarczy o torach krzywiznowych sa u- mieszczone oddzielne tory v krzywiznowetak, ze for, na który ma byc wywierany du¬ zy ^cisk Uokai ^petd^je sie blizej srodka tloka roboczego, podczas gdy jeden lub kilka innych torów krzywiznowych w po¬ staci torów prowadniczych bardziej odda¬ lonych od srodka tloka,, po których toczy sie przymocowany do tloka krazek, pocia¬ gaja w razie potrzeby tlok w kierunku na- zewnatrz cylindra.Aby zapewnic prawidlowe oddzialywa¬ nie tloka np. blizszy ku niemu tor krzy¬ wiznowy, zastosowano urzadzenie, które polega na tern, ze bardziej oddalony od tlo¬ ka tor krzywiznowy nie przebiega we wszystkich miejscach równolegle do toru, blizszego do tloka. Dzieki temu, a szczegól¬ nie w przypadku zastosowania bardzo stro¬ mego toru krzywiznowego, na który tlok oddaje prace — w razie przerwy zaplonu w odnosnym cylindrze, umozliwione jest przesuniecie tloka w jego zewnetrzne skrajne polozenie przy pomocy mniej stro¬ mo przebiegajacego toru krzywiznowego, dalej iolózonego od tloka.Jeszcze pewniej, a zwlasizcza ciszej, wspólpracuje tlok z torem krzywiznowym, skoro krazek, toczacy sie po dalej polozo¬ nym od tloka torze, polaczony jest z tlo¬ kiem nie sztywno, lecz sprezyscie. Dzieki temu tlok slizga sie zupelnie spokojnie po wszystkich wzniesieniach i spadkach blizej ku milemu polozonego toim krzywizno¬ wego.W wiekszych silnikach, w których blizej do tloka polozony tor krzywiznowy przej¬ muje pelny nacisk tloka, musi byc ten tor bardzo szeroki, a wówczas zamiast jednego krazka umieszcza sie obok siebie pare od¬ dzielnie toczacych sie krazków. Krazki znajdujace sie na zewnetrznej stronie toru krzywiznowego beda sie wówczas poru¬ szac szybciej od krazków, znajdujacych sie na wewnetrznej stronie toru. Krazki wpu¬ szczone sa do wnetrza tloka, aby boczne naciski, wywierane przez tlok na scianke cylindra, nie byly zbyt wysokie.Mechanizmy napedowe z tarczami o to¬ rach krzywiznowych posiadaja jeszcze te wade, ze tlok moze byc wyjety z cylindra dopiero po zdjeciu calej tarczy z walu na¬ pedowego. Celem umozliwienia wyjecia tloka bez potrzeby usuwania calej tarczy, zaopatruje sie, wedlug wynalazku, tarcze o torach krzywiznowych w odejmowana czesc, po zdjeciu której tlok mozna wycia¬ gnac przez powstaly w ten sposób otwór.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny mechanizmu napedowe¬ go w postaci tarczy, zastosowanej w dwu¬ suwowym silniku spalinowym z zaplonem elektrycznym, fig. 2 — obrócony o kat 90° przekrój roboczego tloka wraz z krazkami, fig. 3 — tlok, prowadzony po stromej po¬ wierzchni krzywiznowej toru przy pomocy dalej polozonego od tloka toru krzywizno¬ wego, nierównoleglego do toru, blizej polo¬ zonego do tloka, w przypadku przerwy w zaplonie, fig. 4 — urzadzenie, w którem krazek, biegnacy po dalszym od tloka to¬ rze krzywiznowym, jest polaczony z tlo¬ kiem przy pomocy sprezyny, fig. 5 — od¬ miane wykonania tloka z dwoma wpuszczo¬ nemu do jego wnetrza krazkami, a fig. 6 — tarcze z torami krzywiznowemi po zdjeciu odejmowanej czesci, uzupelniajacej otwór w tarczy. .Na fig. 1 rysunku uwidocznione sa tlpki /, tarcza 2 z torami o powierzchniach krzy¬ wiznowych, osadzona na wale napedowym silnika, przebieg dwóch torów krzywizno¬ wych: jednego, blizej do tloka polozonego toru 3 i drugiego, dalej od tloka polozonego toru 5, (zaznaczone na rysunku linja prze¬ rywana), wreszcie krazki 4 i 8, toczace sie wzdluz powierzchni torów krzywiznowych 3, wzglednie 5.Sposób pracy dwusuwowego silnika spalinowego, zaopatrzonego w powyzszy mechanizm, napedowy, jest nastepujacy: po uskutecznionym zaplonie w danym cylin¬ drze odnosny tlok wywiera nacisk na stro- — 2 —my, blizej niego polozony, t 3, wprawiajac w ruch obrotowy wal nape¬ dowy silnika. W czasie przesuwu w lewe skrajne polozenie, tlok odslania najpierw otwór wylotowy 7, a nastepnie otwór wlo¬ towy 6. Mieszanka paliwowa lub, w przy¬ padku silnika Diesel'a, powietrze wplywa do cylindra, usuwajac jednoczesnie z niego spaliny przez otwór wylotowy 7. Nastepnie, cofajacy sie tlok zamyka kolejno obydwa otwory i spreza zawartosc cylindra, po- czem powrotny, roboczy suw tloka rozpo¬ czyna sie na nowo.Opisany powyzej przebieg pracy, jaki podczas jednego obrotu silnika wykonywa tlok po blizej do niego polozonym torze krzywiznowym 3, jest zapewniony dzieki dalej od niego polozonemu torowi krzy¬ wiznowemu 5 (fig. 3). Ten ostatni nie we wszystkich miejscach przebiega równolegle do toru, blizej polozonego do tloka, dzieki czemu, w razie przerwy zaplonu, tlok osia¬ ga swe lewe skrajne zewnetrzne poloze¬ nie. Poniewaz tlok 1, w czasie przerwy za¬ plonu, nie osiagnalby swego lewego skraj¬ nego zewnetrznego polozenia, wiec dalej od niego polozony, mniej stromy tor krzywi¬ znowy 5, stykajac sie z krazkiem 8, spowo¬ duje dalszy przesuw tloka nazewnatrz wzdluz powierzchni, lagodniej pochylone¬ go toru krzywiznowego 5.Ten przebieg odbywa sie jeszcze lagod¬ niej, jezeli dalej polozony krazek 8 przy¬ mocowany jest do tloka przy pomocy spre¬ zyny (fig. 3 i 4), zatem skoro tory krzy¬ wiznowe 3 i 5 oddalaja sie od siebie, wów¬ czas sprezyna 9 krazka 8 zostaje silniej na¬ pieta, przez co tlok zostaje równiez silniej docisniety do blizej ku niemu polozonemu torowi krzywiznowemu 3, po którym la¬ godnie toczy sie krazek 4.Na fig. 6 przedstawiono tarcze 2 o to¬ rach krzywiznowych z odejmowana czescia 10. Przez odjecie tej czesci powstaje o- twór, przez który mozna z latwoscia wycia¬ gnac tlok 1 z cylindra. PL