Przedmiotem wynalazkujest prasa hydrauliczno-pneumatyczna do ksztaltowania wyrobów z proszków sluzaca do prasowania ksztaltek o jednorodnej gestosci, a zwlaszcza tarcz szlifierskich o malych gabarytach.W polskim opisie patentowym nr 41 714 jest prasa hydrauliczno-pneumatyczna, która ma komore pneumatyczna z osadzonym w niej tlokiem podpartym sprezyna unoszaca go po wykona¬ nej pracy.Tlok zaopatrzony jest w nurnik wytwarzajacy duze cisnienie nad tlokiem hydraulicznym, który nastepnie przesuwa sie wykonujac ruch roboczy.Regulacje pracy prasy dokonuje sie za pomoca sruby, która umozliwia wyplyniecie oleju z powrotem do komory nad tlokiem.Prasa sluzy do zaciskania zlaczy kabli aluminiowych i ma specjalne szczeki sluzace do tego celu laczone ze soba bagnetowo.W polskim opisie patentowym nr 48 441 opisana jest prasa hydrauliczna do prasowania magnesów ferrytowych. W tej prasie azeby uzyskac jednorodne wypraski stosuje sie elektromagnes stanowiacy element stolu. Do ksztaltowania sluzy cylinder hydrauliczny, a wypraska usuwanajest recznie za pomoca przekladni zebatej i wypychacza.Znane sa tez inne prasy hydrauliczne i mechaniczne sluzace do prasowania proszków. Prasy hydrauliczne daja duze naciski i male predkosci ruchu jalowego i roboczego. Zbudowane sa z duzych ukladów cylindrów hydraulicznych napedzanych pompa olejowa i sterowanych za pomoca zaworów hydraulicznych.Zasada dzialania tych pras polega na powolnym tloczeniu proszków najpierw od góry w dól, przesunieciu wypraski w glab matrycy i prasowaniu od dolu z wypchnieciem wypraski do góry.Po wyjsciu wypraski proces powtarza sie od poczatku. Ten sposób prasowania zapewnia uzyskanie jednorodnej gestosci wypraski, gdyz podczas prasowania od góry pod powierzchnia tloka zwieksza sie gestosc, a podczas prasowania od dolu zwieksza sie gestosc wypraski w dolnej jej czesci.2 145 693 Prasy mechaniczne dzialaja z duzymi predkosciami i uderzeniami dynamicznymi. Przy wiek¬ szych grubosciach wyprasek proszkowych nie daja równomiernej gestosci wypraski. Stowane sa do ksztaltek malych i cienkosciennych.Prasa wedlug wynalazku sklada sie ukladów cylindrów pneumatyczno-hydraulicznych umie¬ szczonych w osi. W górnej czesci prasy na nurniku osadzony jest suwliwie dodatkowy tlok biegu jalowego. Tlok róznicowy ma kolnierz, który umieszczony jest nad suwakiem.Nurnik dolny ma równiez dodatkowo osadzony suwliwie tlok uzupelniajacy olej pod dolnym tlokiem róznicowym. a ; Na suWakd dolnym tloka róznicowego dolnego osadzony jest suwliwie tlok pneumatyczny, na którego górnej powierzchni oparta jest tuleja perforowana. Na niej spoczywa kolnierz •wypyohacza. ~ { l ^ v Górny' drag^ tlokowy ma osiowy otwór powietrzny, którego wyjscie znajduje sie miedzy tlokami biegu jalowego i roboczego.Dolny drag tlokowy ma osiowy otwór powietrzny, którego wyjscie znajduje sie miedzy tlokiem biegu roboczego i tlokiem uzupelniajacym olej.Dolna powierzchnia dolnego tloka róznicowegojest równa górnej powierzchni górnego tloka róznicowego.Przedmiot wynalazku przedstawionyjest na przykladzie wykonania na rysunku przedstawia¬ jacym podluzny przekrój prasy.Podstawa prasy ma dwie plyty: górna 1 i dolna 2 polaczone ze soba za pomoca slupów 3. Do górnej czesci plyty zamocowane sa jeden za drugim wzdluz wspólnej osi dwa cylindry 4 i 15 hydrauliczno-pneumatyczne. Cylinder 4 ma pokrywe 5, przez która przechodzi drag tloka 6, którego dolna czesc jest nurnikiem 7. Na dragu tlokowym 6 wewnatrz cylindra 4 pod pokrywa 5 zamocowany jest na stale tlok roboczy 8, a pod nim na nurniku zamocowany suwliwie jest tlok biegu jalowego 9. Pomiedzy obydwoma tlokami jest sprezyna amortyzujaca 10. W pokrywie 5 jest otwór powietrzny 12 laczacy przestrzen nad tlokiem z instalacja zasilajaca. W osi draga tlokowego 6 jest otwór 11 laczacy instalacje z przestrzenia miedzy tlokami 8 i 9. Cylinder 4 polaczony jest z hydrauliczno-pneumatycznym cylindrem róznicowym 15, wewnatrz któregojest tlok róznicowy 14 z otworem pod nurnik 7. W cylindrze 15 jest gardziel 13, przez która przechodzi nurnik w czasie suwu pracy.Tlok róznicowy 14 ma trzy srednice. Kolnierz 47 znajduje sie mniej wiecej w polowie dlugosci tloka 14 i ma srednice najwieksza. Suwak prasy 18 bedacy czescia tloka 14 ma srednice najmniejsza. Powierzchnia 49 styka sie z olejem, natomiast powierzchnia górna kolnierza 51 i powierzchnia dolna 50 stykaja sie z powietrzem. Nad powierzchnie 51 doprowadzone jest powie¬ trze poprzez otwór 17, a na powierzchnie 50 powietrze doprowadza sie poprzez otwór 21 znajdu¬ jacy sie w pokrywie 20 zamocowanej do górnej plyty podstawy 1. W pokrywie cylindra róznico¬ wego 20 jest otwór, przez który przechodzi suwak prasy 18 zakonczony stemplem 19.Pod plyta 1 znajduje sie druga czesc prasy, która zbudowana jest podobnie.Do plyty podstawy 2 od dolu zamocowana jest pokrywa 32 z cylindrem hydrauliczno- -pneumatycznym 29, wewnatrz którego znajduje sie tlok róznicowy dolny 31, który porusza sie suwliwie w pokrywie 32. Tlok 31 od góry zakonczony jest suwakiem 34, do którego zamocowany jest trzpien suwaka 36. Do cylindra hydrauliczno-pneumatycznego 29 od spodu zamocowanyjest w osi drugi cylinder hydrauliczno-pneumatyczny 22 z pokrywa 23, poprzez która przechodzi drag tlokowy 24. Na dragu tlokowym 24 nad pokrywa 23 zamocowanyjest na stale tlok roboczy 26, a na czesci nurnikowej 25 nad tlokiem roboczym 26 jest tlok uzupelniajacy olej pod tlokiem róznico- wym48. Pomiedzy obydwoma tlokami jest sprezyna amortyzujaca 27. Wzdluz draga tlokowego 24 jest otwór powietrzny 28 laczacy instalacje z przestrzenia pomiedzy obydwoma tlokami 26 i 48. W pokrywie 23 jest otwór powietrzny 46, przez który odprowadzane jest powietrze pod tlok 26. W czasie pracy pod tlokiem 26 jest zawsze stale cisnienie, gdy w innych czesciach prasy jest ono zmienne w zaleznosci od fazy pracy prasy. W pokrywie 32 jest otwór powietrzny 44 laczacy instalacje i dostarczajacy powietrze na górna powierzchnie 54 dolnego tloka róznicowego 31.Dolna powierzchnia dolnego tloka róznicowego 55 styka sie z olejem. W osi tloka 31 jest otwór z gardziela 30, do którego wchodzi nurnik 25, przechodzacy suwliwie przez otwór cylindra 29.Na górnej powierzchni dolnej podstawy 2 spoczywa pokrywa 33 do której zamocowany jest korpus stolu 40, wewnatrz którego znajduje sie tlok pneumatyczny 37, w którego osi jest otwór, a w nim jest suwak dolny 34. Przestrzen pod dolna powierzchnia tloka 53 polaczona jest z instalacja za pomoca otworu 45 wywierconego w korpusie 33. Na górnej powierzchni 52 tloka pneumatycznego spoczywa perforowana tuleja 38 z otworami 39, na której z kolei opiera sie wypychacz 35.145 693 3 Do przestrzeni nad powierzchnia 52 doprowadzone jest powietrze przez otwór 42 wywiercony w korpusie 48. Wypychacz 35 ma kolnierz 43, nad który doprowadza sie powietrze otworem 41 wierconym w korpusie 40.Sposób dzialania prasy wyglada nastepujco: Po doprowadzeniu jednoczesnie powietrza otworami 45 i 41 opuszcza sie wypychacz 35 i z dozownika nad wypychacz 35 sypie sie odpowiednia ilosc proszku. Po zakonczeniu sypania przesterowuje sie zasilanie z otworu 45 na otwory 11 i 17. Rozpoczyna sie ruchjalowy w dól suwaka 18. Gdy stempel 19 suwaka 18 oprze sie na proszku nastepuje przesterowanie zasilania powietrzem z otworu 11 na otwór 12. Opadajacy nurnik 7 zamyka gardziel 13 i wówczas wzrasta cisnienie w komorze olejowej nad tlokiem 14 i proszek prasowany jest od góry. Przez caly czas prasowania otworem 46 podawane jest powietrze pod tlok 26.Z chwila, gdy oba suwaki 18 i 34 osiagna dolne polozenie nastepuje przesterowanie zasilania z otworu 17 na otwór 45 i wówczas wspomaganie suwaka górnego 18 przeniesione zostanie na wspomaganie suwaka dolnego 34 i rozpocznie sie ruch do góry.Z chwila gdy suwak dolny 34 osiagnie górne polozenie przesterowuje sie zasilanie powietrzem z otworu 12 na zasilanie otworu 11, a nastepnie zasilanie z otworu 11 na zasilanie otworu 21. Gdy górny suwak 18 zajmie najwyzsze polozenie nastepuje przesterowanie zasilania otworu 1 na zasilanie otworu 42 i wypraska zostanie wypchnieta do góry przez wypychacz 35. Olej w dolnym cylindrze uzupelnia sie w ten sposób, ze przesterowuje sie zasilanie powietrzne z otworu 46 na otwór 28. Drag tlokowy 25 wycofujac sie otworzy gardziel 30 i tlok 48 wtloczy olej do komory olejowej. Po napelnieniu ponownie przesterowuje sie zasilanie z otworu 28 na otwór 46.Prasa wedlug wynalazku ma szybki ruch jalowy, który odbywa sie z mala sila i w zwiazku z tym daje oszczednosci energii do napedu prasy. Zwolniony ruch roboczy z duza sila z bezstopniowa regulacja sily nacisku i predkosci ruchu suwaka, zapewnia wykonywanie wyrobów o jednorodnej strukturze i wysokiej jakosci. W stosunku do pras hydraulicznych prasa ma duzo wieksza wydaj¬ nosc, a w stosunku do pras mechanicznych daje lepsza jakosc wyrobów.Zastrzezenia patentowe 1. Prasa pneumatyczno-hydrauliczna do ksztaltowania wyrobów z proszkówskladajaca sie z plyty dolnej i górnej polaczonych slupami, gdzie do plyty górnej zamocowany jest pionowo cylinder pneumatyczno-hydrauliczny z nurnikiem o malej srednicy z osadzonym na nim tlokiem powietrznym biegu roboczego ze sprezyna amortyzujaca, a pod nurnikiem jest drugi cylinder hydrauliczno-pneumatyczny z tlokiem róznicowym zakonczonym stemplem, a do dolnej plyty zamocowany jest równiez cylinder hydrauliczno-pneumatyczny z nurnikiem o malej srednicy z oadzonym na nim tlokiem biegu roboczego ze sprezyna amortyzujaca, a nad nurnikiem jest tlok róznicowy biegu roboczego, znamienna tym, ze na nurniku (7) pod tlokiem (8) osadzony jest suwliwie tlok (9) biegujalowego a tlok róznicowy (14) ma kolnierz (47) umieszczony nad suwakiem (18) i na nurniku dolnym (25) nad tlokiem (26) osadzony jest suwliwie tlok (48), a na suwaku dolnym (33) tloka (31) osadzony jest suwliwie tlok pneumatyczny (37), na którego górnej powierzchni (52) opartajest perforowana tuleja (38), na której spoczywa kolnierz (43) wypychacza (35). 2. Prasa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze dolna powierzchnia dolnego tloka róznicowego (55) jest równa górnej powierzchni (49) tloka róznicowego (14). 3. Prasa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze drag tlokowy (6) ma osiowy otwór powietrzny (11), którego wyjscie jest miedzy tlokami (8) i (9). 4. Prasa wedlug zastrz. 1, znamienna tym, ze drag tlokowy (24) ma otwór powietrzny (28), którego wyjscie jest miedzy tlokami (26) i (48).145 693 12 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 400 zl PL