Przedmiotem wynalazku jest uklad do samoczynnego sterowania rozruchem silnika a- synchronicznego pierscieniowego, zwlaszoza silnika pracujacego w kaskadowyoh ukladach napedowych 1 napedzajacego urzadzenia o charakterystyce wentylatorowej. V znanych ukla¬ dach sterowania rozruohem, plynne lub stopniowe zmniejszanie rezystancji rozrusznika jest realizowane w funkcji ozasu, w funkcji pradu silnika lub tez w funkcji napiecia na zaciskaoh uzwojenia wirnika* Przy ukladach dzialajacych w funkcji ozasu lub pradu trud¬ no jest uzyskac optymalne czasy rozruchu, zwlaszoza przy obciazeniu zmieniajacym sie w zaleznosci od obrotów oraz przy wahaniach napieola w sieci zasilajaoej. Szczególnie du¬ ze wahania napiecia wystepuja przy jednoczesnym rozruchu wiekszej ILozby silników, na przyklad po zadzialaniu automatyki do samoczynnego zalaozania zasilania rezerwowego* Na¬ tomiast uklady sterujace rozruohem w funkcji pradu lub napiecia wirnika, które w torze sterowania zawieraja prostownik, regulowany dzielnik napiecia, filtr wygladzajacy, se¬ parator i wzmacniacz, nadaja sie do rozruchu, jak tez do regulacji predkosci, tylko tych silników, które sa obciazane momentem niezaleznym od obrotów, gdyz tylko przy ta¬ kiej charakterystyce obciazenia, sygnal wyjsciowy wzmacniacza w torze sterowania, jest proporcjonalny do pradu lub napiecia wirnika* Ponadto uklady te wykazuja obnizona pre¬ cyzje dzialania w koncowej fazie rozruchu, gdyz wówczas napiecie wirnika jest male w porównaniu do zaklóoen wywolywanych iskrzeniem szczotek* Korzystniejsze wlasciwosci rozruchowe ma uklad wedlug wynalazku, który w torze wytwarzania sygnalu sterujacego zawiera filtr aktywny 1 przetwornik czestotliwosci na sygnal napieciowy* Przetwornik ten jest podlaozony do wyprowadzen uzwojenia wirnika po¬ przez filtr wygladzajacy, separator i filtr aktywny* Natomiast wyjscie tego przetwór - nlka, poprzez wstepny wzmacniacz, jest polaczone z pierwszymi wejsciami wzmacniaczy mo¬ cy, których drugie wejscia sa podlaczone do oddzielnych nastawników poziomu przelaoza-2 1^5 291 nia. Wyjscie kazdego wzmacniacza mocy jost polaczone z obwodem sterowania przyporzadkowa¬ nego stycznika rozruchowego, przy czym ilosc wzmacniaczy mocy jest dobrana do ilosci sek¬ cji rozrusznika* Zastosowanie w tym ukladzie filtru aktywnego i przetwornika czestotliwosol umozliwi¬ lo prowadzenie rozruchu silnika wedlug zmiany czestotliwosci napiecia indukowanego w uzwo¬ jeniu Jego wirnika* Czestotliwosc ta jest scisle zalezna od obrotów wirnika, wiec rozruch dokonywany jost w funkcji obrotów* Dzieki uzaleznieniu rozruchu od czestotliwosci napie- oia w wirniku wyeliminowany zostal wplyw zaklócen pochodzacych od iskrzenia szczotek i wy¬ zszych harmonicznych, które znacznie ograniczaja dokladnosc i niezawodnosc dzialania zna¬ nych ukladów, w których rozruch jest realizowany w funkcji pradu lub napieoia wirnika* Blizsze objasnienie wynalazku jest przeprowadzone w oparciu o rysunek, na którym przedsta¬ wiono schemat blokowy przykladowego ukladu* Silnik 1 jest wyposazony w rozrusznik 2 i rozruchowe styczniki 3a, 3b, 3o* Rozrusznik 2 jest podlaczony do wyprowadzen uzwojenia wirnika silnika 1 przez zestyki zalaozajaoego stycznika k, przy czym zestyki rozruchowego stycznika 3o, realizujacego ostatni stopien rozruchu- sa z jednej strony bezposrednio podlaczono do wyprowadzen uzwojenia silnika a po drugiej stronie sa zwarte ze soba* Bezposrednio do wyprowadzen uzwojenia wirnika jest równiez podlaozony tor formowania sygnalu sterujacego rozruchem, zawierajacy wygladzajacy filtr 5 separator 6* aktywny filtr 7* przetwornik 8 czestotliwosci na napiecie stale oraz wzmacniacz 9 wstepny, którego wyjscie jest polaczone z pierwszymi wejsciami wzmacniaozy 11a, 11b, 11o mocy* Drugie wejsoia tyoh wzmacniaozy 11 sa polaczone z oddzielnymi nastaw¬ nikami 10a, 10b, 10c* Wyjscie kazdego wzmacniacza 11 mocy jest polaczone poprzez posredni¬ czacy przekaznik I2a, 12b, 12o z obwodom sterowania przyporzadkowanego styoznika 3a, 3b, 3c rozruchowego* Dzialanie toru formowania sygnalu sterujacego polega na tym, ze doprowadzone do wir¬ nika napieoie jest wstepnie wygladzane, separowane galwanicznie i ograniczane do poziomu odpowiedniego do parametrów wejsciowych elektronicznego filtru aktywnego 7f w którym po dodatkowej filtracji jest prowadzona detekcja przechodzenia przebiegu tego napiecia przez wartosci zerowe* V wyniku tej detekcji sa wytwarzane impulsy, które w przetworniku 8 cze¬ stotliwosci sa przetwarzane na sygnal napieciowy proporcjonalny do ozestotliwosoi napie¬ cia wirnika* Sygnal ten jest wzmacniany we wzmacniaczu 9 i odwraoany na sygnal proporcjo¬ nalny do obrotów wirnika silnika 1* Tym ostatnim sygnalem sa sterowane wzmacniacze 11 mo¬ cy, przy czym wysterowanie danego wzmaoniacza 11 nastepuje wówczas, gdy sygnal sterujaoy, podawany na jego pierwsze wejscie, osiagnie wartosc progowa, podana na jego drugie wejs- oie z przyporzadkowanego nastawnika 10* Wysterowany wzmacniacz 11 powoduje zalaczenie od¬ powiedniego stycznika 3 rozruchowego* Bezposrednie podlaczenie zestyków stycznika 3c do wyprowadzen uzwojenia wirnika poz¬ wala na odlaczenie rozrusznika 2 po zakonczonym rozruchu* Zastrzezenie patentowe Uklad sterowania rozruohem silnika asynchronicznego pierscieniowego, zaopatrzonego w trójfazowy rozrusznik ze stycznikami do zwierania poszozogólnyoh sekcji tego rozrusznika oraz w przyporzadkowane tym styoznikom wzmacniacze mocy z nastawnikami poziomu przelacza¬ nia i posreddnczaoe przekazniki do zalaczania styczników rozruchowych, znamienny tym, ze zawiera aktywny filtr /7/ 1 przetwornik /8/ czestotliwosci na sygnal napleoia stalego* przy ozym wejscie przetwornika /8/ jest podlaczone do wyprowadzen uzwojenia wi¬ rnika silnika /i/ poprzez filtr /5/ wygladzajacy, separator /6/ i aktywny filtr /7/, za-s wyjscie tego przetwornika /8/ jest polaczone poprzez wstepny wzmacniaoz /9/ z pierwszymi wejsciami wzmacniaczy /11/ mooy, których drugie wejsoia sa polaczone z oddzielnymi nas¬ tawnikami /10/ poziomu przelaczania*1^5 291 C rE O -O U O K3 O PL