***'-10 L' „,;..,. UH. **lK "*' '""^A Twórcywynalazku: Alojzy Klopotek, Maria Jaroszewska Uprawniony z patentu: Instytut Chemii Przemyslowej, Warszawa (Polska) Sposób wytwarzania soli alkalicznych kopolimerów bezwodnika maleinowego Przedmiotem wynalazkujest sposób wytwarzania soli alkalicznych kopolimerówbezwodnika maleinowego z monomerami winylowymi. Sole te charakteryzuja sie jednoczesnie bardzo dobrymi wlasnosciami blonotwórczymi, koloidoochronnymi, emulgujacymi, dyspergujacymi, entyelektro- statycznymi, antyseptycznymi i kompleksujacymu jony zelaza, wapnia i innych metali, dlatego moga byc wykorzystanie jako skladniki srodków pioracych, pomocniczych do prania, myjacych i czyszczacych w postaci czystej lub roztworów. Moga miec zastosowanie zwlaszcza jako srodki do czyszczenia dywanów, dywanowych wykladzin podlogowych i obic tapicerskich.Nieznane sa dotychczas sposoby wytwarzania tego typu soli alkalicznych kopolimerów bez¬ wodnika maleinowego, które laczylyby wystarczajaco dobrze nastepujace wlasnosci: kopolimerów blonotwórczych adsorbujacych zanieczyszczenia i wode (osuszajacych), lecz nie wykazujacych wlasnosci higroskopijnych, koloidów ochronnych bedacych solami liofilowymi, które po dodaniu w niewielkich ilosciach do soli liofobowych zwiekszaja znacznie odpornosc tych ostatnich na koagulacje, emulgatorów ulatwiajacych przejscie dwu nie mieszajacych sie cieczy w uklad rozpro¬ szony — emulsje i utrwalajacych ten uklad, antyelektrostatykówzapobiegajacych gromadzeniu sie elektrycznosci statycznej na pranych, mytych lub czyszczonych powierzchniach wlókien i tworzyw, antyseptyków zabijajacych lub hamujacych rozwój drobnoustrojów oraz sekwestrantów tworza¬ cych rozpuszczalne w wodzie kompleksony z jonami wapnia, magnezu, zelaza i innych metali.Znane sa natomiast metody wytwarzania kopolimerówbezwodnika maleinowego z monome¬ rami winylowymi, polegajace na prowadzeniu procesu kopolimeryzacji w takich rozpuszczalni¬ kach, w których rozpuszczaja sie monomery, natomiast nie rozpuszcza sie w nich wytworzony kopolimer.Na przyklad sposób wytwarzania kopolimerówbezwodnika maleinowego z monome¬ rami winylowymi znany z opisu patentowego PRL nr 134882 polega na tym, ze polimeryzacje prowadzi sie w nie mieszajacych sie z woda rozpuszczalnikach organicznych (benzen, toluen, benzyna ekstrakcyjna), a jako inicjator stosuje sie nadtelenek benzoilu, zas produkt kopolimeryza¬ cji poddaje sie dzialaniu wodnych roztworów kwasu siarkowego lub kwasu fosforowego o stezeniu 0,1-2% wagowych oraz dzialaniu substancji antyzbrylajacych w postaci weglowodorów parafino¬ wych o dlugosci lancuchów wiekszych od 12 atomów wegla.2 145 180 W znanych dotychczas metodach kopolimeryzacji proces prowadzi sie najczesciej w stezeniu 5% wagowych sumy monomerów w stosunku do rozpuszczalnika. Metody te wykazuja szereg wad, które wystepuja szczególnie ostro przy ich stosowaniu w skali przemyslowej.Otrzymany znanymi metodami kopolimer bezwodnika maleinowego ma bardzo duza powierzchnie wlasciwa, gdyzjego ziarna maja bardzo mala srednice — w granicach 1-3 mikronów.Po odfiltrowaniu rozpuszczalnika tzw.placek filtracyjny zawiera zaledwie 10-12% wagowych kopolimeru i az 88-90% rozpuszczalnika. Do wydzielenia z niego rozpuszczalnika w procesie suszenia trzeba zuzyc duzej ilosci energii cieplnej. Równiez droga wirowania nie mozna uzyskac znacznego obnizenia zawartosci rozpuszczalnika w drobnoziarnistym osadzie kopolimeru. Osad po wirowaniu zawiera ok. 65% wagowych rozpuszczalnika. Ponadto wystepuja duze trudnosci w doborze aparatury do filtracji lub wirowania cieczy zawierajacej silnie toksyczne, wybuchowe lub palne rozpuszczalniki organiczne (benzen, toluen, benzyna ekstrakcyjna, czterochlorek wegla) oraz drobnoziarnisty osad kopolimeru bezwodnika maleinowego i monomeru lub monomerów winylowych. Stosowane jako inicjatory polimeryzacji nadtlenki organiczne sa bardzo niebezpie¬ czne ze wzgledu na ich wybuchowosc. Ponadto w procesie kopolimeryzacji tylko 70-80% nadtlenkuulegarozkladowi, ajegonierozlozonaresztapozostaje w rozpuszczalniku.Wskali przemy¬ slowej oddzielanie i zawracanie rozpuszczalnika do procesu w znanych metodach wytwarzania kopolimeru bezwodnika maleinowego stwarza wiec duzo trudnosci oraz zagrozen dla zdrowia i zycia ludzi w procesie produkcyjnym.Znany jest z opisu patentowego Stanów Zjednoczonych Ameryki nr 4 005 250 kopolimer o masie czasteczkowej 500-6000, otrzymywany przez kopolimeryzacje wolnorodnikowa estrów winylowych kwasów organicznych i bezwodnika maleinowego w obecnosci co najmniej jednego srodka przenoszacego lancuch, który limituje mase molowa kopolimeru i staje sie jego czescia.Srodkami przenoszacymi lancuch sa nasycone cykliczne etery zawierajace 5 lub 6 atomów w pierscieniu, jak tetrahydrofuran, dioksan, tetrahydropiran i alifatyczne etery zawierajace 3 do 8 atomów wegla, jak eter metylowoetylowy, eter dietylowy i eter dibutylowy.Inicjatorami polimery¬ zacji sa azobisizobutylonitryl, nadtlenki kwasowe (nadtlenek kwasu octowego i nadtlenek ben¬ zoilu), nadtlenki dialkilowe (nadtlenek dikumylu i nadtlenek ditetrabutylu), wodoronadtlenki (wodorotlenek kumylu i wodoronadtlenek t-butylu), nadtlenodiweglany alkilowe (diizopropylo- nadtlenodiweglany), nadestry (nadbenzoesan t-butylu) i systemy redoks (zelazo dwuwartosciowe i wodoronadtlenek t-butylu). Srodki przenoszenia lancucha i inicjatory polimeryzacji wchodza w sklad otrzymanych wedlug amerykanskiego opisu patentowego nr 4 005 250 kopolimerów i dlatego zbudowane sa one co najmniej z czterech róznych podstawowych elementów. Tak otrzymane kopolimery o niskiej masie czasteczkowej stosuje sie jako srodki dyspergujace dla subtelnie rozdrobnionych glin, takich jak kaolin.Znana jest z opisu patentowego Wielkiej Brytanii nr 1 422 190 kompozycja do zaklejania powierzchniowego, której glówny skladnik stanowi kopolimer styrenu i co najmniej jednego nienasyconego zwiazku karboksylowego, jak kwasu maleinowego, bezwodnika maleinowego.Wyzej wymieniony kopolimer ma liczbe kwasowa równa 80-300 w formie wolnego kwasu i 5-50% grup karboksylowych w ogólnej liczbie grup karboksylowych w formie soli metalu alkalicznego, a 95-50% grup karboksylowych w formie przynajmniej jednej niemetalicznej soli wybranej z soli amonowej i soli C1-C3 alkiloaminowej. Kopolimer jest otrzymywany przez kopolimeryzacje styrenu z nienasyconym zwiazkiem karboksylowym, wybranym z bezwodnika maleinowego, kwasu maleinowego i pólestrów kwasu maleinowego w obecnosci rozpuszczalnika, takiego jak toluen, a nastepnie przez neutralizacje otrzymanego kopolimeru do formy niepelnej soli. Kopoli¬ mer moze byc alternatywnie otrzymywany przez wlasciwa kopolimeryzacje styrenu i soli nienasy¬ conych zwiazków karboksylowych. Pólestryfikacja moze byc przeprowadzona po skopolimeryzo- waniu styrenu z bezwodnikiem maleinowym lub kwasem maleinowym.Przykladowymi alkoholami do estryfikacji sa monowodorotlenowe alkohole alifatyczne, zawierajace 1-20 atomów wegla i majace prosty lub rozgaleziony lancuch lub alicykliczny pier¬ scien. Stosunek molowy styrenu do nienasyconego zwiazku karboksylowego wynosi ogólnie 30-80:70-10. Otrzymany kopolimer jest kopolimerem piecioskladnikowym, zbudowanym z ele¬ mentów: bezwodnika maleinowego, merkaptanu laurylowego, 2,2'-bisizobutylonitrylu, styrenu i145 180 3 metakrylanu metylu,a jego sole sa solami niepelnymi. Zwiazki te znajduja zastosowanie jako glówny skladnik kompozycji do powierzchniowego zaklejania papieru, natomiast sa calkowicie nieprzydatne do zastosowan do srodków pioracych, myjacych i czyszczacych.Sposoby kopolimeryzacji styrenu z bezwodnikiem maleinowym ijego pochodnymi znane sa z ksiazki C. E. Schildknechfa — „Polimery winylowe", PWT, 1956, rozdz. II, sJ6-77. Zgodnie z ta publikacja kopolimeryzacje prowadzono rozpuszczajac staly bezwodnik w nadmiarze molowym cieklego styrenu z pewna iloscia rozpuszczalnika i roztwór ogrzewano bardzo ostroznie do tempe¬ ratury 80-100°C bez katalizatora. Rozpoczeta reakcja kopolimeryzacji stawala sie z tych warun¬ kach gwaltowna — z naglym wzrostem temperatury i z pewnym rozkladem, jezeli reakcja nie byla prowadzona w bardzo malym naczyniu. Lepsze wyniki otrzymano prowadzac reakcje w atmosfe¬ rze azotu z dodatkiem nadtlenku benzoilu jako katalizatora.Przy ogrzewaniu w autoklawie w temperaturze 85°C 1 czesci wagowej bezwodnika maleino¬ wego i 2 czesci wagowych styrenu z niewielka iloscia nadtlenku benzoilu otrzymano po kilku godzinach jasny lepki syrop (wedlug amerykanskich opisów patentowych nr nr 2 220 867,2333513 i 2430 313). W Zakladach IG Farben poddano hydrolizie acetonowy roztwór interpolimeru styrenu i bezwodnika maleinowego za pomoca 1 normalnego roztworu wodorotlenku sodowego w temperaturze 75°C. Otrzymana sól sodowa rozcienczano woda do stezenia 1% roztworu o lepkosci 10~2Pa-s. Roztworu uzywano do polimeryzacji perelkowej octanu winylu. Sól amonowa nanie¬ siona na tkanine reaguje z formaldehydem dajac apreture oporna na dzialanie wrzacej wody.Zadna jednak ze znanych metod otrzymywania kopolimerów bezwodnika ze styrenem, nie poz¬ wala na uzyskanie produktów wykazujacych wlasnosci koloidoochronne,pianotwórcze i stabilizu¬ jace piane, odkazajace, sekwestrujace i wspomagajace zdolnosc pioraca, myjaca i czyszczaca srodków do prania, mycia i czyszczenia. Otrzymane znanymi sposobami kopolimery nie sa kopolimerami dwuskladnikowymi, lecz co najmniej trójskaldnikowymi — trójelementowymi, gdyz stosowane inicjatory kopolimeryzacji wbudowane sa w otrzymany polimer. Wady znanych metod wytwarzania kopolimerów bezwodnika maleinowego i monomerów winylowych wyelimi¬ nowano w sposobie wytwarzania soli alkalicznych kopolimerówbezwodnika maleinowego wedlug wynalazku, polegajacym na uzyciu jako inicjatora kopolimeryzacji nadtlenku wodoru, a ponadto w procesie neutralizacji kopolimerów korzystnym stosowaniu etanoloamin.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze w rozpuszczalniku mieszajacym sie z woda (ketony, etery i estry lub ich mieszaniny) kopolimeryzuje sie w temperaturze od 35 do 80°C w czasie od 2 do 10 godzin bezwodnik maleinowy z monomerem winylowym z udzialem nadtlenku wodoru jako inicjatora polimeryzacji, przy czym stosunek molowy monomerów wynosi od 1:1 do 1:50, a ich stezenie w rozpuszczalniku wynosi od 10 do 40% wagowych, zas wprowadzona do mieszaniny reakcyjnej ilosc nadtlenku wodoru wynosi od 0,5 do 5% wagowych sumy monomerów. Powstaly w wyniku tak przeprowadzonej syntezy kopolimer w stanie rozpuszczonym lub wydzielonym z roztworu w postaci bialego proszku za pomoca zimnej wody o temperaturze od 0 do 15°C, odfiltrowany i wysuszony wprowadza sie do roztworu neutralizujacego, korzystnie monoetano- loaminy, dietanoloaminy lub trietanoloaminy, i prowadzi proces tworzenia soli alkalicznych kopolimeru lub kopolimerówbezwodnika maleinowego i monomeru lub monomerów winylowych w temperaturze od 20 do 170°C w czasie od 0,1 do 5 godzin.Sposobem wedlug wynalazku otrzymuje sie kopolimery bezwodnika maleinowego i monome¬ rów winylowych bedace kopolimerami dwuskladnikowymi, a ich sole alkaliczne sa solami pelnymi, jednolitymi. Otrzymane w ten sposób sole alkaliczne kopolimerów bezwodnika maleinowego i monomerów winylowych lub ich roztwory dobrze rozpuszczaja sie w wodzie i nieoczekiwanie okazalo sie, ze ich wodne roztwory wykazuja wysoka zdolnosc pianotwórcza i wskaznik trwalosci piany, zapobiegaja wtórnemu osadzaniu sie brudu na tkaninie oraz powierzchniach czyszczonych tworzyw i w ten sposób zmniejszaja tendencje brudu do redepozycji oraz zwiekszaja zdolnosc deflokulacji, a ponadto poprawiaja zdolnosc pioraca, myjaca i czyszczaca roztworów srodków pioracych, myjacych i czyszczacych.Sole alkaliczne bezwodnika maleinowego obnizaja opornosc wlasciwa czyszczonych wlókien oraz powierzchni tworzyw i w ten sposób zapobiegaja gromadzeniu sie na nich ladunków elektry¬ cznych. W roztworach wodnych srodków pioracych, myjacych i czyszczacych tworza rozpu-4 145 180 szczalne w wodzie kompleksy z jonami metali powodujacymi twardosc wody, zapobiegaja pow¬ stawaniu trudno rozpuszczalnych w wodzie soli wapniowych i magnezowych anionowych i amfote- rycznych zwiazków powierzchniowo-czynnych, zapewniaja rezerwe jonów wodorotlenkowych, utrzymuja korzystne i praktycznie stale pH kapieli pioracej, myjacej lub czyszczacej, zwiekszaja zdolnosci antyredepozycyjne, obnizaja krytyczne stezenie tworzenia miceli, zapobiegaja inkrusta- cji organicznej i nieorganicznej tkanin oraz redepozycji brudu podczas ich plukania, hamuja rozwój drobnoustrojów^suszajai powoduja kruchosc pozostalosci czyszczacego preparatu wraz z adsorbowanym brudem na powierzchniach dywanów, dywanowych wykladzin podlogowych i obiciach tapicerskich, dajacych sie usunac za pomoca odkurzacza. Znane dotychczas kopolimery bezwodnika maleinowego i monomerów winylowych nie rozpuszczaja sie w wodzie i nie wykazuja takich samych lub zblizonych wlasnosci fizykochemicznych i uzytkowych, jak sole alkaliczne kopolimerów bezwodnika maleinowego, bedace przedmiotem wynalazku. Szczególnie korzystne nasilenie wymienionych wlasnosci uzytkowych wystepuje w przypadku neutralizacji kopolimerów etanoloaminami.Ze wzgledu na posiadane wlasnosci blonotwórcze, koloidoochronne,pianotwórcze i stabilizu¬ jace piane, emulgujace, antyelektrostatyczne, odkazajace, sekwestrujace i wspomagajace zdolnosc pioraca, myjaca i czyszczaca sole alkaliczne kopolimerów bezwodnika maleinowego moga byc stosowane jako skladniki srodkówpioracych, pomocniczych do prania, myjacych i czyszczacych, w tym preparatów do czyszczenia dywanów, dywanowych wykladzin podlogowych i obic tapicer¬ skich. Przedmiot wynalazku przedstawiono w ponizszych przykladach wykonania.Przyklad I. Do reaktora zaopatrzonego w mieszadlo, termometr i chlodnice zwrotna « —1 —1 wprowadza sie 100 cm acetonu, 1,38* 10 mola styrenu, 1,38* 10 mola bezwodnika maleino¬ wego oraz 2,5 • 10~2 mola nadtlenku wodoru. Zawartosc reaktora ogrzewa sie ostroznie do tempe¬ ratury wrzenia acetonu, tj. do temperatury +56,1°C i utrzymuje w tej temperaturze przez 3 godziny.Po zakonczeniu procesu kopolimeryzacji zawartosc reaktora chlodzi sie do temperatury 20-25°C.Z kolei do otrzymanego roztworu kopolimeru bezwodnika maleinowego i styrenu dodaje sie acetonu w ilosci 3 czesci acetonu na 1 czesc kopolimeru i miesza dokladnie zawartosc reaktora.Nastepnie tak rozcienczony roztwór kopolimeru o temperaturze nizszej od 25°C wprowadza sie do zimnej wody o temperaturze nizszej od 15°C, przy czym na 1 czesc roztworu kopolimeru przypada okolo 5 czesci wagowych zimnej wody. Nastepuje wytracenie z roztworu kopolimeru w postaci bialego osadu, który odfiltrowuje sie, przemywa woda destylowana i suszy. Otrzymuje sie w tych warunkach 27 g kopolimeru bezwodnika maleinowego ze styrenem o liczbie kwasowej 554. Wydaj¬ nosc procesu wytwarzania kopolimeru w postaci bialego suchego proszkuwynosi okolo 97%. Tak otrzymany suchy, proszkowy kopolimer bezwodnika maleinowego ze styrenem dozuje sie stop¬ niowo do reaktora zawierajacego 10,684 g wodorotlenku sodowego w postaci 10% (wagowo) wodnego roztworu — przy ciaglym mieszaniu w temperaturze 70°C. Otrzymany 26,3% wag. roztwór soli alkalicznej kopolimeru bezwodnika maleinowego i styrenu suszy sie znanymi meto¬ dami i otrzymuje 35 g suchej soli, co daje wydajnosc okolo 99% wag. procesów tworzenia soli i suszenia soli. Laczna wydajnosc procesów wytwarzania suchej soli sodowej kopolimeru bezwod¬ nika maleinowego i styrenu wynosi okolo 96% wagowych.Przyklad II. Do reaktora zaopatrzonego w mieszadlo, termometr i chlodnice zwrotna wprowadza sie 303 g 2-butanonu, 104 g styrenu, 98 g bezwodnika maleinowego i 3g nadtlenku wodoru. Zawartosc reaktora przy ciaglym mieszaniu ogrzewa sie ostroznie do temperatury wrzenia 2-butanonu, tj. 80°C i utrzymuje w tej temperaturze przez 4 godziny. Po oddzieleniu rozpuszczal¬ nika przez odparowanie otrzymuje sie okolo 201 g kopolimeru bezwodnika maleinowego i styrenu.Otrzymany kopolimer wprowadza sie do reaktora zawierajacego 157 g dwuetanoloaminy i ogrzewa calosc do temperatury 170°C, a nastepnie prowadzi proces tworzenia soli w tej temperaturze przez 5 godzin. Otrzymuje sie 260 g soli dwuetanoloaminowej kopolimeru bezwodnika maleinowego i styrenu, co odpowiada lacznej wydajnosci okolo 90%.Przyklad III. Do reaktora kwasoodpornego zaopatrzonego w mieszadlo, termometr i chlodnice zwrotna wprowadza sie 170 g acetonu i 98 g bezwodnika maleinowego. Reaktor ogrzewa sie w atmosferze gazu obojetnego do temperatury wrzenia i nastepnie przy ciaglym mieszaniu wkrapla powoli mieszanine zawierajaca 170 g acetonu, 72 g kwasu akrylowego i 2g nadtlenku wodoru, przy czym ogólny czas reakcji kopolimeryzacji wynosi 5 godzin. Otrzymany roztwór145 180 5 kopolimeru,po jego ochlodzepiu do temperatury 30°C, wprowadza sie stopniowo w czasie 2 godzin do reaktora zawierajacego 239 g wodorotlenku amonu w postaci 25% wag. wodnego roztworu ó temperaturze 20-30°C. Ogólna wydajnosc procesu wytwarzania soli alkalicznej wynosi okolo 90%.Otrzymany roztwór soli amonowej kopolimeru bezwodnika maleinowego i kwasu akrylowego moze byc stosowany jako skladnik cieklych srodków pioracych, myjacych i czyszczacych.Przyklad IV. Do reaktora kwasoodpornego zaopatrzonego w mieszadlo, termometr i chlodnice zwrotna wprowadza sie 360 g acetonu i 196 g bezwodnika maleinowego. Reaktor w atmosferze gazu obojetnego ogrzewa sie do temperatury 56°C iprzy ciaglym mieszaniu wkrapla sie do reaktora powoli w ciagu 4 godzin mieszanine zawierajaca 360 g acetonu, 172 g octanu winylu i 8 g nadtlenku wodoru. Otrzymany roztwór kopolimeru bezwodnika maleinowego i octanu winylu, schlodzony do temperatury 35-40°C, wkrapla sie wczasie 2 godzin do reaktora zawierajacego 336 g wodorotlenku potasowego w postaci 20% wag. alkoholowego roztworu wodorotlenku potaso¬ wego. W tych warunkach ogólna wydajnosc procesu wytwarzania soli potasowej kopolimeru bezwodnika maleinowego i octanu winylu wynosi okolo 91%. Otrzymany roztwór soli alkalicznej kopolimeru bezwodnika maleinowego moze byc stosowany bezposrednio jako skladnik srodków pioracych, myjacych i czyszczacych.Porównanie budowy oraz wlasnosci kopolimerów otrzymanych wedlug brytyjskiego opisu patentowego nr 1433190, opisu patentowego USA nr 4 005 250 oraz wedlug wynalazku.Lp. Cechy porównawcze 1 2 1. Ilosc substratów do syntezy kopoli¬ meru 2. Nazwy substratów 3. Inicjator polimeryzacji 4. Neutralizacja - sole kopolimerów 5. Sklad kopolimeru 6. Wlasnosci produktu 7. Zastosowanie produktu 8. Wlasnosci fizyko¬ chemiczne a) ciezar molowy kopolimeru b) lepkosc40% wodnych roztworów soli alkalicznych kopolimeru c)pHl% wod¬ nych roztworów soli alkalicznych 40% wodnych roztworów soli alkalicznych d) rozpuszczalnosc w wodzie w tempera- turze 20°C Brytyjski opis patentowy nr 1433190 3 5 bezwodnik maleinowy i jego pochodne, merkaptan laurylowy, 2t2'-bisizobutylo- nitryl, styren, metakrylan metylu ' 2,2'-bisizobutylo- nitryl czesciowa - niepelne sole mieszane kopolimer 5-cio skladnikowy Wysoka lepkosc, przylepnosc i przyczepnosc do papieru, wlasnosci klejace, calkowity brak przydatnosci do srodków pioracych, myjacych i czyszczacych Glówny skladnik kompozycji do powierzchniowego zaklejania papieru 400-5000 5-l0Pas w zaleznosci ód skladu chemicznego 7,1-8,6 8,1-9,5 czesciowa • Amerykanski opis patentowy nr 4 005 250 4 co najmniej 4 ester winylowy kwasu organicznego, bezwodnik maleinowy, srodek prze¬ noszacy lancuch, wolno* rodnikowy inicjator polimeryzacji azobisizobutylonitryl, nadtlenki, wodoronad- tlenki, nadtlenod iwegla¬ ny, systemy redoks pelna-solejednolite kopolimer co najmniej 4-ro skladnikowy Wlasnosci dyspergujace dla subtelnie rozdrobnio¬ nych glin, takich jak kaolin. Brak przydatnosci do osrodków pioracych i czyszczacych Dyspergator do otrzy¬ mania cieklych suspensji kaolinu w wodzie 500-6000 6-llPa-s w zaleznosci od skladu chemicznego 7,4-8,9 8,2-9,6 czesciowa Zgloszenie nr P-249200 5 2 bezwodnik kwasu malei¬ nowego, momomer winylowy nadtlenek wodoru calkowita- sole pelne, jednolite kopolimer 2-u skladnikowy Koloidoochronne, piano¬ twórcze, stabilizujace piane, emulgujace, anty¬ elektrostatyczne, odka¬ zajace i sekwestrujace Skladnik podwyzszajacy zdolnosc pioraca, myja¬ ca, czyszczaca i ochron¬ na srodków pioracych, myjacych i czyszczacych ^¦™^^^-^^^—^^^^^^^^^^^^^^™^» 7000-15000 w zaleznosci od steze¬ nia inicjatora i tempe¬ ratury kopolimeryzacji .3-32Pi-s w zaleznosci od ciezaru molowego 9,2-10,8 9,7-12,0 calkowita6 145 180 PrzykladV. W celach porównawczych zsyntetyzowano kopolimer wedlug opisu patento¬ wego brytyjskiego nr 1 433 190 i opisu patentowego USA nr 4005 250. Kopolimery te przebadano pod katem wlasnosci, jakie posiadaja kopolimery otrzymane sposobem wedlug wynalazku.Porównanie budowy oraz wlasnosci zostalo przedstawione w ponizszej tabeli.Zastrzezenie patentowe Sposób wytwarzania soli alkalicznych kopolimerów bezwodnika maleinowego z monomerem winylowym przez kopolimeryzacje w rozpuszczalniku mieszajacym sie z woda wobec inicjatora, a nastepnie neutralizacje kopolimerów bedacych w stanie rozpuszczonym o stezeniu w rozpuszczal¬ niku wynoszacym 10-40% wagowych lub w stanie czystym, w temperaturze 20-170°C, znamienny tym, zejako inicjator kopolimeryzacji stosuje sie nadtlenek wodoru w ilosci 0,5 do 5,0% wagowych w stosunku do sumy monomerów, a otrzymane kopolimery o stosunku molowym bezwodnika kwasu maleinowego do monomeru winylowego od 1:1 do 1:50 neutralizuje sie, korzystnie monoetanoloamina, dietanoloamina lub trietanoloamina.Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad 100 egz.Cena 400 zl PL