Przedmiotem wynalazku jest konwertor poziomy, zwlaszcza do besemerowania kamienia miedziowego.Znane sa z publikacji A.K. Biswasa i W.G.Davenporta- Ekstrakcyjna metalurgia miedzi, wyd. 2 z 1980 r., dwa rodzaje konwertorów. Sa to: konwertor konstrukcji Peirce-Smitha i konwertor konstrukcji Hobokena.Konwertor konstrukcji Peirce-Smitha posiada w glowicy bebna obrotowego, wspartego pierscieniem tocznym na rolkach wsporczych i wiencem zebatym na kolach zebatych napedzanych przez silnik poprzez przekladnie zebata, jeden otwór spustowo-zaladowczo-odciagowy. Przez otwór ten nalewa sie do bebna konwertora ciekly kamien miedziowy, wprowadza dodatki rafinujace, przykladowo rozdrobniona krzemionke w strumieniu gazu, zlewa sie powstajacy i wyplywajacy na powierzchnie lustra kapieli zuzel po obrocie bebna, odciaga w trakcie procesu powstajace gazy o duzej zawartosci S02 do odpylania i do dalszego przerobu na kwas siarkowy, a nastepnie doko¬ nuje sie spustu miedzi konwertorowej. Nad otworem tym umieszczony jest luzno kolpak odciagowy gazów. W sciance pobocznioowej bebna konwertora znajduje sie szereg otworów, w których sa wpa¬ sowane dysze dmuchowe, polaczone rurkami ze wspólnym kolektorem dmuohowym, wygietym w ksztalcie litery "L".Zakrzywiony odcinek kolektora jest wspólpromieniowy z bebnem kolektora i polaczony jest przez lozysko, usytuowane w osi bebna konwertora, z przewodem doprowadzajacym dmuch, polaczonym z dmuchawami. Dysze dmuchowe, których wyloty znajduja sie w czasie beaemerowania kamienia mie¬ dziowego ponizej lustra kapieli, wyposazone sa w indywidualne urzadzenia przebijakowe. Przebi¬ jaki usuwaja narosty powstajace wewnatrz dysz, które ograniczaja doprowadzenie dmuchu.W podobnym konwertorze poziomym konstrukcji Hobokena znajduja sie dwa otwory: otwór zaladowczo-spustowy w glowicy w sciance pobocznioowej bebna konwertora i otwór odciagowy gazów w osi bebna w sciance bocznej, w którym osadzony jest przewód odciagowy gazów konwertora, w ksztalcie splaszczonej i rozszerzonej litery *SH, przegradzajac komore bebna konwertora miedzy lustrem kapieli a otworem zaladcwczo-apustowysi.2 136 816 W konwertorze konstrukcji Peirce«Smith trudne jest uzyskanie dobrego uszczelnienia dla pojedynczego otworu. Wylewany metal tworzy osad i przez to niszczy otwór, tak, ze trudno jest zapewnic, aby wlasciwym uszczelnieniem otworu byl kolpak dla uchodzenia gazów konwertorowych* Pozadane jest dobre uszczelnienie kolpaka, dla zapobiegania ucieczce szkodliwych gazów i rozcienczeniu S0« przez powietrze, co jest niepozadane^gdy S02 jest stosowane do produkcji kwasu siarkowego w pomocniczym procesie9 Wada konwertora Peirce-Smith jest prawie wyeliminowana w konwertorze Hobokana. Przewód odciagowy w ksztalcie litery "S" jest odsuniety, co pozwala, aby gazy przeplywaly tylko ponad utworzona przez niego przegroda, wyplywajac z otworu odciagowego gazów. Jest to jednak kon¬ strukcja skomplikowana i kosztowna, a podczas obracania konwertora ciekly metal moze osiagaó otwór odciagowy gazów i powodowac jego uszkodzenia oraz uszkodzenia czesci go otaczajacych.Ponadto obecnosc przegrody zmniejsza objetosc komory bebna konwertora.Celem niniejszego wynalazku jest opracowanie takiej konstrukcji konwertora poziomego, zwlaszcza do besemerowania kamienia miedziowego, z ukladem obwodowego uszczelnienia pomiedzy bebnem komory konwertora a jego kolpakiem, która jest pozbawiona wad znanych konwertorów po¬ ziomych, zwlaszcza do besemerowania kamienia miedziowego.Konwertor poziomy, zwlaszcza do besemerowania kamienia miedziowego, którego beben z jednej strony wsparty jest pierscieniem tocznym na rolkach wsporczych a z drugiej strony wiencem zeba¬ tym na kolach zebatych napedzanych przez silnik, poprzez przekladnie zebata, a w sciance pobocz- nicowej bebna znajduje sie szereg otworów, w które wpasowane sa dysze dmuchowe, polaczone wspól¬ nym kolektorem dmuchowyra, wygietym w ksztalt litery "L", przy czym zakrzywiony odcinek promie¬ niowy polaczony jest obrotowo w osi bebna z przewodem doprowadzajacym dmuch z dmuchaw, wypo¬ sazony w kolpak odciagowy gazów konwertorowych, który to konwertor zgodnie z wynalazkiem, ma w sciance pobocznicowej dwa otwory w glowicach, otwór zaladowczo-spustowy i otwór odciagowy gazów konwertorowych zakryty kolpakiem odciagowym gazów, wspartym na slizgowej opasce pod¬ trzymuj aco-uszczelniajacej, przy czym otwór w glowicy zaladowczo-spustowej w stosunku do otworu w glowicy odciagowej gazów, przesuniety jest osiowo i katowo w zakresie okolo 90°. Kolpak opiera sie na slizgowej opasce podtrzymujaco-uszczelniajacej bebna przez boczne obwodowe zespoly uszczel¬ niajace i ekrany oslonowe czolowych plytowych plóz uszczelniajaco-odchylnych.Slizgowa opaska bebna podtrzymujaco-uszczelniajaca kolpak odciagowy zamocowana jest do plaszcza bebna za pomoca podpór- dystansowych* Naprzeciw szczeliny, pomiedzy ta opaska a plasz¬ czem bebna, usytuowana jest z jednej strony lukowa skrzynia nadmuchowa, chlodzaca opaske i uszczelnienia. W sciance bocznej tej skrzyni znajduje sie szereg otworów albo dysz, przez które przeplywa powietrze chlodzace w szczeline miedzy opaska a plaszczem bebna konwertora.Kolpak odciagowy gazów konwertorowych wyposazony jest w uklad chlodzenia wodnego, skla¬ dajacy sie z sieci rur usytuowanych korzystnie na zewnatrz. Kolpak ten polaczony jest z ssawa, powodujaca zassanie gazów konwertorowych przez otwór w glowicy odciagowej, nie powodujac zassa¬ nia powietrza do komory bebna konwertora przez otwór w glowicy zaladowczo-spustowej? Uklad ten obniza cisnienie jedynie w stopniu zapobiegajacym zasysaniu powietrza atmosferycznego do otworu zaladowczo-spustowego bebna konwertora.Czolowe plytowe plozy uszczelniaj co-odchylne stanowia metalowe plyty majace lukowe powierz¬ chnie, stykajace sie z slizgowa opaska, przechodzace w prostopadle powierzchnie, przy czym przeciwlegle do prostopadlych powierzchni, zamocowany jest do plyt równolegle do osi bebna pret, a do preta zamocowany jest uklad dociekajacy lukowa powierzchnie metalowej plyty do slizgowej opaski. Uklad dociskajacy lukowa powierzchnie stanowia przeciwciezary, zamocowane na wsporni¬ kach preta, przechodzacego przez tuleje w bocznych sciankach kolpaka odciagowego.Boczne obwodowe zespoly uszczelniajace usytuowane sa pomiedzy bebnem a scianka kolpaka odciagowego. Boczny obwodowy zespól uszczelniajacy zawiera elastyczna uszczelke usytuowana obwodowo w stosunku do slizgowej opaski. Uklad dociskajacy uszczelke zawiera obudowe, w której umieszczona jest uszczelka, usytuowana wzdluz krawedzi kolpaka odciagowego, majaca rowek, przez który uszczelka jest wysunieta promieniowo do wewnatrz, w kierunku slizgowej opaski bebna.136 816 3 tasme podtrzymujaca, przymocowana do górnej powierzchni uszczelki po stronie przeciwleglej do slizgowej opaski, tasme napinajaca, usytuowana z odstepem ponad tasma podtrzymujaca, duza liczbe dociskaczy sprezynowych, usytuowanych pomiedzy tasma podtrzymujaca a tasma napinajaca oraz napinacze do naciagania tasmy napinajacej dla dociskania uszczelek poprzez dociskacze sprezynowe do slizgowej opaski "bebna. Napinacz zawiera pret, do którego przymocowana jest tasma napinajaca, nieruchoma plyte z otworem, przez który przechodzi pret, sprezyne srubowa, usytuowana na precie, stykajaca sie jednym koncem z plyta oraz podkladke oporowa, usytuo¬ wana na przeciwleglym wzgledem plyty koncu sprezyny srubowej, przy czym pret ma nagwinto¬ wana koncówke, na której nakrecona jest nakretka* Plyta ma wielokatny otwór, majacy w zasadzie taki sam przekrój poprzeczny co pret, zabezpieczajacy pret przed obracaniem sie podczas obrotu nakretki. Dociskacze sprezynowe maja ksztalt litery "V,r, przy czyn wierzcholek kazdego docieka- cza sprezynowego styka sie z napinajaca tasma, zas wygiete konce ramion stykaja sie z podtrzy¬ mujaca tasmat Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia konwertor wedlug wynalazku w widoku z boku z czesciowym przekrojem, pokazujacym komore bebna konwertora, fig* 2 - konwertor jak na fig* 1 w przekroju wzdluz linii 2 - 2 na fig* 1, fig. 3 - konwertor jak na fig. 1 w przekroju wzdluz linii 3 - 3f fig. 4 - konwertor jak na fig. 1 w przekroju wzdluz linii 4 - 4 na fig. 1, fig. 4A - ploze uszczelniajaco-odchylna w przekroju poprzecznym w powiekszeniu, fig. 5 - wieniec zebaty, skrzynie nadmuchowa, slizgowa opaske uszczelniajaco-podtrzymujaca, czesc bebna i kolpaka konwertora w widoku z boku, fig* 6 - boczny zespól uszczelniajacy w przekroju wzdluz linii 6 - 6 na fig* 4 w powiekszeniu* fig* 7 - boczny zespól uszczelniajacy jak na fig* 6 w przekroju wzdluz linii 7 - 7 na fig* 6, fig* 8 - • boczny zespól uszczelniajacy jak na fig. 8 w widoku w kierunku plaszczyzny 8 - 3 na fig* 7* Konwertor wedlug wynalazku /fig. 1/ zawiera beben 1 konwertora skladajacy sie z stalowego plaszcza 2 i ogniotrwalej wymurówki 3. Beben 1 jest jednym koncem oparty poprzez pierscien toczny 4 na rolkach wsporczych /nie pokazanych na rysunku/* Pierscien toczny 4 musi mieó taka wytrzymalosóf aby byl zdolny do przeniesienia ciezaru bebna 1 konwertora w wysokiej tempera¬ turze roboczej na zewnatrz stalowego plaszcza 2* Musi on takze umozliwiac wzdluzny ruch konca bebna 1 na krótkiej drodze, na skutek rozszerzenia sie termicznego i kurczenia sie stalowego plaszcza 2 bebna 1, gdy temperatura wzrasta od temperatury otoczenia do temperatury stopionego kamienia miedziowego, przy Jego wprowadzeniu do bebna 1 i na powrót spada do temperatury oto¬ czenia* Ta zmiana dlugosci, przykladowo w konwertorze majacym beben o dlugosci 14 m wynosi w przyblizeniu od 25 mm do 37 mm.Przeciwlegly koniec bebna 1 podparty jest podobnie, ale rozszerzenie sie bebna 1 nie jest przejmowane na tym zakonczeniu, natomiast na tym koncu bebna 1 zamontowane sa elementy nadajace bebnowi 1 ruch obrotowy. Zwykle stosuje sie napedzany zebaty wieniec 5* wsparty na nieuwidocznionych na rasunku kolach zebatych, zwykle o malej srednicy, z których jedno jest napedzane przez odpowiedni silnik i zazebia sie z zebami zebatego wienca 5* Mechanizmy nape¬ dowe tego typu sa znane i powszechnie stosowane w technice* Ciekly kamien miedziowy albo materialy niezbedne do rafinacji zaladowywane sa do bebna 1 poprzez otwór 6 zaladowezo-spustowy w glowicy zaladowczo-spustowej 8, przykladowo ciekly kamien miedziowy jest zaladowywany za pomoca odpowiednich kadzi, przy czym przez otwór 6 zaladowuje sie równiez topniki* Otwór 6 zaladowczo-spustowy w glowicy zaladowczo-spustowej 8 w korzystnym p przykladzie wykonania konwertora ma powierzchnie okolo 2,5 a • Stalowy plaszoz 2 w sasiedztwie otworu 6 zaladowczo-spustowego ma pogrubiony wzmacniajacy kolnierz 7* Konstrukcja glowicy zaladowczo-spustowej 8 /fig* 2/ ulatwia zlewanie stopionego materialu takiego jak zuzel albo spust surowej miedzi z bebna 1 konwertora* Do bebna 1 konwertora doprowadzone jest powietrze, przy czym mozliwe jest równiez dopro¬ wadzenie tlenu, który ulatwia oczyszczenie miedzi poprzez utlenianie zanieczyszczen przewodem 9# który laczy sie z promieniowym odcinkiem 10 kolektora dmuohowego 10A dysz dmuchowych A, B, C**.f za pomoca kulowego zlacza 12, umieszczonego w osi obrotu bebna 1, umozliwiajaoego obrót odcinka promieniowego 10 kolektora dmuchowego 10A wraz z bebnem 1* Szereg dysz dmuchowych A, B, C...,4 136 816 umieszczonych jest w otworach w sciance pobocznicowej komory bebna 1 konwertora, ponizej lustra kapieli w polozeniu beseraerowania. W korzystnym przykladzie wykonania zastosowano piecdziesiat piec dysz dmuchowych A, B, C... o wewnetrznej srednicy 50 mm, przy czym w razie potrzeby mozna uzyc mniejsza albo wieksza liczbe dysz dmuchowych Af B, C.«. Zastosowa¬ no indywidualne urzadzenie do przebijania 12A, 12B, 12C, 12Z dysz dmuchowych A, B, C z meta¬ lowymi przebijakami, wyposazonymi w te dysze, które przebijaja staly material,jaki zbiera sie w dyszach w postaci narostów blokujac przeplyw powietrza do bebna 1.Otwór 13 odciagowy gazów konwertorowych, poprzez który uchodzi gaz wytworzony w proce¬ sie besemerowania, w korzystnym przykladzie wykonania konwertora majacy powierzchnie 3,34 m f przesuniety jest w stosunku do otworu 6 zaladowczo-spustowego osiowo i katowo w zakresie okolo 90° /fig.2/# Przesuniecie osiowe otworów 6, 13 jest tak dobrane, ze otwór 13 odciagowy gazów znajduje sie pod kolpakiem 14 odciagowym gazów, który styka sie obwodowo i wzdluznie z bebnem 1 na obszarze dostatecznym dla zakrycia otworu 13 odciagowego dla zbierania goracych szkod¬ liwych ale przemyslowo uzytecznych gazów, które uchodza poprzez otwór 13 odciagowy w dowol¬ nym polozeniu bebna 1. Ponadto przesuniecie otworów 6 i 13 Jest tak dobrane, ze nie naste¬ puje wylewanie sie cieklej miedzi z otworu 13 odciagowego, gdy beben 1 Jest obracany z polo¬ zenia zaladunku, w polozenie spustu.Na fig. 2 i fig. 3 uwidoczniono beben 1 w polozeniu zaladunku. Beben 1 moze byc obracany w kierunku przeciwnym do kierunku ruchu wskazówek zegara, w przyblizeniu o 90°, dla zlewania materialu poprzez zaladowczo-spustowa glowice 8, przy czym dla ulatwienia spustu miedzi glowi¬ ca 8 ma korzystnie ksztalt walca scietego pod katem wzgledem jego osi, a otwór 6 korzystnie na polowie swojego obwodu ma ksztalt stozka scietego a na drugiej polowie walca. W polozeniu spustu otwór 13 odciagowy gazów pozostaje ponizej kolpaka 14 odciagowego gazów.Jakkolwiek kolpak 14 odciagowy gazów moze wspierac sie bezposrednio na bebnie 1, to w szczególnie korzystnym przykladzie wykonania kolpak 14 wsparty jest na chlodzonej, slizgowej opasce 15, zamocowanej do bebna 1 i otaczajacej beben 1, a to dla obnizenia temperatury, na dzialanie jakiej narazone sa uszczelnienia kolpaka 14 i dla zapobiegania nieszczeniu metalowego plaszcza 2 w otworze 13 odciagowym, w wyniku przedluzonego dzialania wysokiej tempetatury.Glowica 16 odciagowa gazów wysunieta jest ponad powierzchnie plaszcza 2 ku slizgowej opasce 15 bebna 1 /fig. 3A Gazy wylotowe uchodza do kolpaka 14 odciagowego gazów, który swym obwodem styka sie z slizgowa opaska 15 bebna 1 i jest uszczelniony za pomoca bocznych obwodo¬ wych zespolów uszczelniajacych 24 /fig# 4 i 6/ i czolowych plytowych plóz uszczelniajaco-uchyl- nych 26, 26A Przewód 18 /fig. 1/ doprowadza chlodne powietrze do lukowej nadmuchowej skrzyni 19, która jest nieco odsunieta od bebna 1, dla umozliwienia obrotu tego bebna 1. Nadmuchowe skrzynia 19, majaca zasadniczo prostokatny przekrój poprzeczny, otacza beben 1 na luku w zakresie kata 180°, ale moze otaczac beben 1 na calym obwodzie i ma szereg otworów albo dysz umieszczonych w bocz¬ nej skrzyni nadmuchowej 19, usytuowanej obok slizgowej opaski 15 bebna 1. Powietrze z nadmu¬ chowej skrzyni 19 przeplywa przez otwory, nie uwidocznione na rysunku, w sciance bocznej skrzy¬ ni 19 nadmuchowej w szczeline 20 pomiedzy plaszczem 2 bebna 1 a slizgowa opaska 15 bebna 1; nastepnie przeplywa poprzez szczeline 20, wyplywajac ze szczeliny po przeciwleglej, wzgledem scianki bocznej z otworami skrzyni nadmuchowej 19, stronie slizgowej opaski 15 podtrzymujaco- -uszozelniajacej. Slizgowa opaska 15 podtrzymujaco-uszczelniajaca zamocowana jest do plaszcza 2 bebna 1 za pomoca podpór dystansowych 17A, 17B, 17C W przypadku gdy jest to konieczne stosu¬ je sie wieksza liczbe podpór dystansowych 17A, 17B, 17C.Na fig. 2 powierzchnia 21 lustra kapieli w bebnie 1 konwertora w odniesieniu do plasz¬ czyzny 22, przechodzacej przez podluzna os bebna 1 konwertora, uwidoczniona jest jako usytuowa¬ na ponizej plaszczyzny 22, jednakze oczywiste jest, ze konwertor moze byc zaladowany do samej plaszczyzny 22, jesli tylko otwór 6 zaladowczo-spustowy jest wlasciwie umieszozony. Podczas przedmuchiwania kapieli, utworzony zuzel wyplywa na powierzchnie stopionego kamienia, przy czyn jego poziom moze podnosic sie do poziomu okolo 150 mm ponad plaszczyzne 22. Jakkolwiek mozna prowadzic prooes przy nieco nizszym poziomie lustra kapieli, tp jednak maksymalna wydaj¬ nosc osiaga sie przy maksymalnym poziomie. Kolpak 14 odciagowy gazów wyposazony jest w dwa136 816 5 boczne zespoly uszczelniajace 24 oraz w dwie czolowe plytowe plozy uszczelniajaco-odchylne 26, 26A, które uszczelniaja kolpak 14 wzgledem slizgowej opaski 15 bebna 1.Jak to uwidoczniono na fig* 4 i fig. 4A czolowe plytowe plozy uszczelniajaco-odchylne 26, 26A, stanowia metalowe prostokatne plyty, majace plaskie powierzchnie zewnetrzne, zwrócone ku slizgowej opasce 15 i rozciagajace sie wzdluz calej szerokosci slizgowej opaski 15* Plyty te sa zakrzywione promieniowo na zewnatrz w kierunku od slizgowej opaski 15, przy czym sty¬ kaja sie z slizgowa opaska lukowa powierzchnia 28A przechodzaca w prostopadle powierzchnie 27, 27A. Na przeciwleglym wzgledem powierzchni 27, 27A koncu plyt, od ich zewnetrznej strony, przyspawane sa prety 29, 29A albo rurki. Prety 29, 29A zamocowane sa obrotowo w tulejach w sciankach 30, 30A bocznych kolpaka. Korzystnie stosuje sie sprezyny albo przeciwwagi 90, 90A, osadzone na wspornikach 91, 91A, zamocowany na obu koncach pretów 29, 29A, przeznaczone do dociskania powierzchni 28, 28A plóz uszczelniajaco-odchylnych 26, 26A do powierzchni zewnetrz¬ nej slizgowej opaski 15 bebna 1. Pomiedzy pretami 29, 29A, a listwami 32, 32A wzdluz dolnych krawedzi czolowych scianek 30, 30A kolpaka umieszczone sa uszczelki 31, 31A.W czasie obracania sie bebna 1, lukowe powierzchnie 28A plóz uszczelniajaco-odchylnych 26, 26A przesuwaja sie po powierzchni zewnetrznej slizgowej opaski 15 bebna 1. W przypadku gdy jakis material osadzi sie na powierzchni slizgowej opaski 15 bebna 1, plozy uszczelniajaco- -odchylne 26, 26A zostana przez ten material odsuniete od powierzchni slizgowej opaski 15 do momentu az lukowe powierzchnie 28, 28A przejda poza ten material. Obniza to efektywnosc uszczel¬ nienia, umozliwiajac doplyw pewnej ilosci powietrza atmosferycznego do wnetrza kolpaka 14, ale ma to charakter jedynie chwilowy.Na fig. 4, fig. 6 i fig. 7 uwidoczniono konstrukcje jednego z dwóch bocznych zespolów uszczelniajacych 24. Zespól uszczelniajacy 24 posiada lukowa obudowe 37, utworzona z ksztal¬ townika 38 i plytki 39. Wewnatrz obudowy 37 usytuowana jest uszczelka 35 o przekroju prosto¬ katnym, azbestowo-grafitowa, sliz^ijaca sie po górnej powierzchni tasmy 36 zamocowanej na slizgowej opasce 15 bebna 1 w sasiedztwie jej krawedzi. Obudowa 37 jest zamocowana w równomier¬ nie rozmieszczonych punktach do wspornika 40 przyspawanego do kolnierza scianki 41 kolpaka 14.Typowa sruba 42 i nakretka 43 /fig. 7/ zastosowane sa do zamocowania ksztaltownika 38 i plytki 39 do wspornika 40. Podkladka 44 z odpowiedniego materialu ogniotrwalego, która moze byc podob¬ na do materialu uszczelki 33 jest umieszczona pomiedzy plytka 39 a kolnierzem wspornika 40.Rura 45, poprzez która przeplywa woda, przeznaczona jest do chlodzenia sciany 41 kolpaka i jej kolnierza.Wewnatrz obudowy 37 umieszczona jest tasma podtrzymujaca 46, przylegajaca do uszczelki 35 po przeciwleglej stronie tasmy 36. Tasma napinajaca 47 usytuowana jest równiez wewnatrz obudowy 37, przy czym jest ona utrzymywana z odstepem ponad tasma podtrzymujaca 46 poprzez sze¬ reg dociskaczy sprezynowych 50, Tasma napinajaca 47 jest naciagana z naprezeniem nadanym przez napinacze 25, 25A /fig. 4, 7/ dla sprezystego docisku uszczelki 35 do górnej powierzchni tasmy 36.Jak to uwidoczniono na fig, 7, zastosowano dociskacie sprezynowe 50 w ksztalcie litery WVW, chociaz mozna zastosowac szereg innych sprezystych elementów, usytuowanych pomiedzy tasmaml*46, 47, przy czym pokazany rodzaj jest szczególnie korzystny. Wierzcholek kazdego dociskacza sprezynowego 50 opiera sie o tasme napinajaca 47, przy czym wierzcholek ten moze byc przyspawany do napinajacej tasmy 47, a wygiete konce 50A, 50B ramion sa swobodne i opie¬ raja sie na tasmie podtrzymujacej 46, przemieszczajac sie slizgowo po tasmie podtrzymujacej 46, gdy tasma napinajaca 47 jest naprezona za pomoca napinaczy 25 /fig. II* Kazdy koniec tasmy napinajacej 47 zamocowany jest w szczelinie preta 51, o prostokat¬ nym, korzystnie kwadratowym przekroju poprzecznym, który przechodzi poprzez podobnie uksztal¬ towany, scisle dopasowany otwór wykonany w plycie 32 /fig. 8/. srubowa sprezyna 53 jest umiesz- czona na precie 51 pomiedzy podkladkami oporowymi 54, 55. Pret 51 ma koncówke 56 o przekroju poprzecznym okraglym, która jest nagwintowana na calej dlugosci, na której nakrecona jest nakretka 57, opierajaca sie poprzez podkladke oporowa 55 na sprezynie srubowej 53. Gdy nakretka6 136 816 57 jest dokrecona w kierunku ku plycie 52, to napreza tasme napinajaca 47 sciskajac sprezyne 53, przy czym charakterystyka sprezyny 53 moze byc* taka, ze sprezyna 53 skraca sie o 12t5 mm pod naciskiem 2,2 • 10 N. Jak to uwidoczniono na fig. 4, kazdy boczny zespól uszczelniajacy 24 ma 'dwa napinacze 25* Sruba 59 i nakretka 60 /fig. 7/ stanowia jedna z trzech par zlaczy, przy czym sruby 59, 62, 63 spelniaja funkcje elementu mocujacego plyte 52 do kolnierza 61, polaczonego z ksztaltownikiem 38 i plytka 39 obudowy 37.Uszczelka 35 jeat zasadniczo plastyczna i ulega odksztalceniu, gdy tylko nastapi osadze¬ nie jakiegos materialu na górnej powierzchni tasmy 36 slizgowej opaski 15 bebna, jesli slizgo¬ wa opaska 15 obraca sie w stosunku do bocznego zespolu uszczelniajacego 24* Dzieki temu zachowane jest dobre uszczelnienie pomimo osadzania sie materialu pomiedzy ekranami oslonowymi 85, 85A a górna powierzchnia tasmy 36 slizgowej opaski 15 bebna 1. Nawet male osady sa jednak niepozadane* Ekran oslonowy 85, 85A w postaci ukosnej plyty, przyspawanej do scianki 41 kolpaka 14 powyzej plóz uszczelniajaco-odchylajacych 26, 26A, przeznaczony jest do zasloniecia roboczego obszaru górnej powierzchni tasmy 36, gdyz jest ona narazona na dzialanie goracych gazów wylo¬ towych, które moga zawierac drobne ziarna materialu*, jaki osadzie by sie mógl na odkrytych powierzchniach.Sciany 41 kolpaka 14 chlodzone sa woda, przeplywajaca przez siec przewodów takich jak rury chlodzace 45, rozmieszczonych na zewnetrznej powierzchni scian 41 kolpaka 14* Woda chlo¬ dzaca moze byc doprowadzana z dowolnego odpowiedniego zródla 11, 11A, przy czym temperatura wody moze podnosic sie do punktu, w którym potrzebne sa wysokie cisnienia dla utrzymania jej w stanie cieklym* Przykladowo, mozna zastosowac wode o temperaturze w przyblizeniu 250°C przy 6 2 cisnieniu 6,9 • 10 N/m . Rury chlodzace 45 musza wiec byc wytwarzane z odpowiednich materia¬ lów i przy zastosowaniu odpowiednich sposobów dobrze znanych w technice* Rury chlodzace 45 polaczone sa ze zródlem czynnika chlodzacego za pomoca zasilajacej rury* Podczas prowadzenia procesu besemerowania miedzi w kolpaku 14 konwertora utrzymuje sie cisnienie nieco nizsze od cisnienia atmosferycznego, zwykle o 49 N/m do 11f8 N/m . Podcis¬ nienie to uzyskiwane jest za pomoca znanego wentylatora wyciagowego o zróznicowanej pred¬ kosci obrotowej, zapobiegajace ucieczce goracego szkodliwego gazu z otworu 6, jesli jest on czesciowo odkryty, co jest zwykle niezbedne dla umozliwienia obserwacji postepów besemerowa¬ nia i zlewania zuzla wytworzonego przez powtarzane etapy zaladunku i besemerowania. Zasad¬ niczo niepozadanym jest zasysanie powietrza do otworu 6, a to dla zapobiegania rozcienczeniu goracych gazów wylotowych, które w czasie besemerowania zawieraja wysoki procent dwutlenku siarki i moga byc wykorzystane do wytwarzania kwasu siarkowego w pomocniczym zakladzie.Kolpak 14 jest korzystnie zamocowany w niewielkiej odleglosci ponad bebnem 1 konwertora.Dzieki takiemu zamocowaniu kolpaka 14 termiczne rozszerzenie i kurczenie sie kolpaka 14 nie bedzie niekorzystnie oddzialywalo na skutecznosc uszczelnienia kolpaka 14. Gorace gazy wylo¬ towe sa chlodzone korzystnie w wymienniku ciepla* Zuzyte cieplo moze byc odzyskiwane dla zastosowania w dowolnym miejscu, a gazy chlodzone do temperatury odpowiedniej dla dalszej chemicznej przeróbki* Zastrzezenia patentowe 1* Konwertor poziomy zwlaszcza do besemerowania kamienia miedziowego, którego beben z jednej strony wsparty jest pierscieniem bocznym na rolkach wsporczych a z drugiej atrony wiencem zebatym na napedzanych przez silnik poprzez przekladnie zebata kolach zebatych, przy czym w sciance pobocznicowej znajduje sie szereg otworów,w które wpasowane sa dyaze dmuchowe* polaczone wspólnym kolektorem dmuchowym, wygietym w ksztalt litery "L", zas zakrzywiony odci¬ nek promieniowy polaczony jest obrotowo w osi bebna z przewodem odprowadzajacym dmuch z dmu¬ chaw, wyposazony w kolpak odciagowy gazów konwertorowych, znamienny tym, ze beben /1/ ma w sciance /3/ pobocznicowej dwa otwory /6, 13/, w glowicach /8, 16/: otwór /6/ zala-136 816 7 dowozo-spustowy i otwór /13/ odciagowy gazów konwertorowych zakryty kolpakiem /14/ odciago« wym gazów, wspartym na slizgowej opasce /15/ podtrzymujaco-uszczelniajacej, przez boczne obwodowe zespoly uszczelniajace /^4/ i ekrany oslonowe /o?, 35A/ czolowych plytowych plóz uszczelniajaco-odchylnych /26j 26A/f przy czym otwór /6/ w glowicy /8/ zaladowczo-spustowej w stosunku do otworu /13/ w glowicy /16/ odciagowej gazów konwertorowych przesuniety jest osiowo i katowo w zakresie okolo 90°, zas slizgowa opaska /15/ podtrzymujaco-uszczelniajaca kolpak /14/ odciagowy zamocowana jest do plaszcza /2/ bebna /1/ za pomoca podpór dystansowych /17A, 17B, 17C/ oraz ma srodki doprowadzajace chlodzacy gaz w szczeline /20/ pomiedzy plasz- cegot /2/ bebna /1/ a slizgowa opaska /15/ podtrzymujaco-uszczelniajaca, przy czym kolpak /14/ odciagowy vma uklad chlodzenia. 2. Konwertor wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze srodki doprowadzajace chlo¬ dzacy gaz skladaja sie z lukowej nadmuchowej skrzyni /19/f majacej w bocznej sciance szereg otworów albo dysz, przez które przeplywa powietrze chlodzace w szczeline /20/ pomiedzy plasz¬ czem /2/ bebna /1/ a slizgowa opaska /15/t zamocowana z odstepem wzgledem plaszcza /2/ bebna /1/, dla umozliwienia obrotu bebna /1/ i slizgowej opaski /15/ wzgledem nadmuchowej skrzy-, ni /19/. 3. Konwertor wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze ma srodki obnizajace cisnie¬ nie gazów w kolpaku /14/ odciagowym gazów, ponizej cisnienia atmosferycznego, dla zapobiegania uchodzeniu gazów z otworu /6/ zaladowczo-spustowego. 4. Konwertor wedlug zastrz* 3* znamienny t y m, ze ma srodki obnizajace cisnie¬ nie jedynie w stopniu zapobiegajacym zasysaniu powietrza atmosferycznego do otworu /6/ zala- dowczo-spustowego• 5. Konwertor wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze uklad chlodzenia kolpaka /14/ odciagowego gazów polaczony jest z odpowiednim, dowolnym zródlem wody chlodzacej /11, 11A/» 6. Konwertor wedlug zastrz. 5* znamienny tym, ze uklad chlodzenia kolpaka /14/ stanowi sieó rur chlodzacych /45/, przez które przeplywa woda, przy czym rury chlodzace /45/ usytuowane sa na zewnetrznej powierzchni scianek /41/ kolpaka /14/ odciagowego. 7* Konwertor wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze czolowe plytowe plozy uszczel~ niajaco-odchylne /26, 26A/ stanowia metalowe plyty, majace lukowe powierzchnie /28A/, stykajace sie ze slizgowa opaska /15/f przechodzace w prostopadle powierzchnie /27, 27A/t Przy czym prze* ciwlegle do prostopadlych powierzchni /27, 27A/ zamocowane sa prety /29/f równolegle do osi bebna /1/, zas do pretów /29/ zamocowane sa uklady dociskajace lukowa powierzchnie /28/ meta¬ lowej plyty do slizgowej opaski /15/» 8. Konwertor wedlug zastrz. 7, znamienny tyra, ze uklad dociskajacy lukowa powierzchnie /28A/ do slizgowej opaski /15/ stanowia przeciwciezary /90, 90A/, osadzone na wspornikach /91 f 91A/ preta /29/, przechodzacego przez tuleje w bocznych scianach /30, 30A/ kolpaka /14/ odciagowego. 9» Konwertor wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze boczne obrotowe zespoly uszczelniajace /24/t usytuowane sa pomiedzy bebnem /1/ a scianka /41/ kolpaka /14/ odcia¬ gowego • 10. Konwertor wedlug zastrz. 9* znamienny tym, ze boczny obwodowy zespól uszczelniajacy /24/ zawiera elastyczna uszczelke /35/ z materialu ogniotrwalego i uklad do¬ ciskajacy uszczelke obwodowo do slizgowej opaski /15A 11. Konwertor wedlug zastrz. 10, znamienny tym, ze uklad dociskajacy uszczel¬ ke zawiera obudowe /37/, w której umieszczona jest uszczelka /35/\ usytuowana wzdluz krawedzi kolpaka /14/ odciagowego, majaca rowek,przez który uszczelka /35/ jest wysunieta promieniowo do wewnatrz, w kierunku slizgowej opaski /15/ bebna /1/, tasme podtrzymujaca /46/ przymocowa¬ na do górnej powierzchni uszczelki /35/ po stronie przeciwleglej do slizgowej opaski /15/t tasme napinajaca /47/ usytuowana z odstepem ponad tasma podtrzyisujaca /46/, duza liczbe dociskaczy sprezynowych /50/ usytuowanych pomiedzy podtrzyrmijaca tasma /46/ a napinajaca tasma /47/ oraz napinacze /25/ do naoiagania napinajacej tasmy /47A dla dociekania uszelek /35/ poprzez dociskacze sprezynowe /50/ do slizgowej opaski /15/ bebna /1/.8 136 816 12. Konwertor wedlug zastrz. 11, znamienny tym, ze napinacz /25/ zawiera pret /51/, do którego przymocowana jest napinajaca tasma /47/, nieruchoma plyte /52/ z otworem, przez który przechodzi pret /51/, sprezyne srubowa /53/ usytuowana na precie /51/, stykajaca sie Jednym koncem z plyta /52/ oraz podkladke oporowa /55/ usytuowana na przeciwleglym wzgle¬ dem plyty 152/ koncu sprezyny srubowej /53/, przy czym pret /51/ ma nagwintowana koncówke /56/, na która nakrecona Jest nakretka /57/, opierajaca sie o podkladke oporowa /55/. 13. Konwertor wedlug zastrz. 12, z n a m i e n n y t y m, ze plyta /52/ ma wielokatny otwór, majacy w zasadzie taki sam przekrój poprzeczny co pret /51/, zabezpieczajacy pret /51/ przed obracaniem sie podczas obrotu nakretki /57/. 14. Konwertor wedlug zastrz. 11,znamienny tym, ze dociskacze sprezynowe /50/ maja ksztalt litery "V", przy czym wierzcholek kazdego dociskacza sprezynowego /50/ styka sie z tasma napinajaca /47/, zas wygiete konce /50A, 50B/ ramion stykaja sie z podtrzymujaca tasma /46/.Fig.1136 816 21 22 16 13 Fig.4A136 816 Fig.5 Pracownia Poligraficzna UP PRL. Naklad. 100 egz.Cena 100 zl PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL PL