Przedmiotem wynalazku jest uklad elektronicznego przekaznika czasowego przeznaczony do wspólpracy z ukladami scalonymi TTL lub monolitycznymi liniowymi ukladami scalonym?, stosowany zwlaszcza w technice impulsowej ukladów regulacji automatycznej i zabezpieczen elektromagnetycznych.Znane sa z literatury technicznej J. Pienkos i J. Tuszynski „Uklady scalone TTL serii UCY74 ich zastosowanie, WKiL Warszawa 1977 oraz Z. Kulka i M. Nadachowski "Liniowe uklady scalone i ich zastosowa¬ nie, WKiL, Warszawa 1977 - mechanizmy zegarowe, czlony elektromagnetyczne lub kombinacje liniowych" ukladów scalonych z wykorzystaniem komparatora elektronicznego stosowane do realizacji przekaznika czaso¬ wego prostej funkcji opóznienia.Znane mechanizmy zegarowe zawieraja generator impulsowy fali prostokatnej, licznik binarny synchronicz¬ ny lub asynchroniczny oraz odpowiednio zaprogramowany dekoder stanu. Uklady opózniajace elektromagnety¬ czne posiadaja czlon czasowy mechaniczny, naped elektromagnetyczny oraz styki zwierne, wykonawcze. Z kolei uklady czasowe analogowe zawieraja zródlo pradowe, uklad calkujacy, nadajnik poziomu czasu, komparator oraz wzmacniacz operacyjny. Funkcje opóznienia czasowego realizowac mozna za pomoca uniwibratora opartego o uklad scalony typu 74 121.Wszystkie wymienione rozwiazania wykorzystuje sie dotychczas do stwarzania opóznien w ukladach i systemach cyfrowych oraz analogowych. Nie podejmowano prób rozwiazan zmierzajacych do powiazania tych ukladów z przekaznikiem elektromagnetycznym, które w tym przypadku realizowalyby funkcje przekazników czasowych. Wymienione rozwiazania charakteryzuja sie duzymi gabarytami, wzglednie koniecznoscia stosowania kilku stabilizowanych napiec zasilajacych.Celem wynalazku jest opracowanie ukladu przekaznika czasowego o prostej konstrukcji i malych gabary¬ tach na bazie ukladów scalonych i elementów elektronicznych dostosowanego do wspólpracy z ukladami scalonymi TTL i przekaznikami elektromagnetycznymi wykonawczymi.Zgodnie z wynalazkiem uklad sklada sie ze stopnia czasowego, zawierajacego przerzutnik monostabimy zbudowany na ukladzie scalonym UCY74 121, stopnia formujacego zawierajacego szeregowo polaczone ze soba dwie dwuwejsciowe bramki logiczne NAND oraz stopnia wzmacniajacego zbudowanego na dwóch tranzystorach.Wejscie przerzutnika monostabilnego jest polaczone z jednym z wejsc pierwszej bramki logicznej stopnia formujacego, a jego wyjscie z drugim wejsciem tej bramki, natomiast wyjscie pierwszej bramki logicznej jest2 136 607 polaczone ze zwartymi wejsciami drugiej bramki logicznej stopnia formujacego i jest zblokowane kondensatorem do masy kladu. Z kolei wyjscie drugiej bramki logicznej stopnia formujacego jest polaczone poprzez rezystor z wejsciem stopnia wzmacniajacego.-¦ Uklad wedlug wynalazku umozliwia plynna podstawe czasu opóznienia zadzialania przekaznika w zakre¬ sie do 40 sekund.Przedmiot wynalazku jest przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia schemat ideowy elektronicznego przekaznika czasowego, a fig. 2 — przebiegi czasowe ilustrujace dzialanie ukladu: Uklad wedlug wynalazku ma stopien czasowy 1 zawierajacy przerzutnik monostabilny 2 zbudowany na ukladzie scalonym typu UCY74 121, którego wejscia A1, A2 dolaczone sa do masy, a jego wyjscie Q polaczone jest z wejsciem A3 pierwszej bramki logicznej N1(£uCY7400) stopnia formujacego 3 impuls wejsciowy.Wejscie B1 przerzutnika monostabilnego2 jest polaczone z wejsciem B2 stopnia formujacego 3, natomiast wyjscie Y1 bramki N1 jest polaczone ze zwartymi wejsciami A4, S3 drugiej bramki logicznej N2 ( \ UCY7400) stopnia formujacego 3 i jest zblokowane kondensatorem C1 do masy ukladu. Z kolei wyjscie Y2 bramki logicznej N2 polaczone jest poprzez rezystor R2 z wejsciem stopnia wzmacniajacego 4 impuls wyjsciowy Wy znanego ukladu piloksztaltnego zbudowanego na dwóch tranzystorach T1 i T2. W stopniu wzmacniajacym 4 emiter tranzystora T1 jest sprzezony z baza tranzystora T2 oraz poprzez rezystor R4 z masa ukladu, zas kolektor tranzystora T1 jest poprzez rezystor R3 polaczony z zasilaczem Vcc, natomiast kolektor tranzystora T2 jest polaczony z odbiornikiem Q, a jego emiter z masa ukladu.Dzialanie ukladu jest nastepujace: sygnal wejsciowy We jako Jedynka logiczna" podany na wejscie B1 przerzutnika monostabilnego 2 w chwili „t^ wywoluje wytracenie miltiwibratora ze stanu stabilnego. Wówczas na wyjsciu Q pojawia sie stan „zera logicznego" na czas okreslony zaleznoscia At = RC1n2. W przedziale czasu „At" stan pozostalych elementów jest niezaklócony. W chwili ,,t't' nastepuje zmiana stanu na wyjsciu bramki logicznej N1 z „jedynki logicznej" na „zero logiczne", co pociaga za soba zmiane stanu na wyjsciu bramki logicznej N2 z „zera logicznego" na „jedynke logiczna". Wysoki poziom wyjscia bramki N2 wysterowuje tranzystory stopnia wzmacniajacego 4.Zastrzezenie patentowe Uklad elektronicznego przekaznika czasowego zbudowany na bazie ukladów scalonych posiadajacy stopien czasowy z przerzutnikami monostabilnymi zbudowany na ukladzie scalonym typu 74 121, którego dwa wejscia dolaczone sa do masy, a na jedno z wejsc podawany jest impuls wejsciowy, znamienny tym, ze jego wejscie (Q) polaczone jest z wejsciem (A3) pierwszej logicznej (N1) stopnia formujacego (3) impuls wejsciowy, zas jego wejscie. (B1) z wejsciem (B2) tego stopnia, natomiast wyjscie (Y1) pierwszej bramki logicznej (N1) jest polaczone ze zwartymi wejsciami (A4, B3) drugiej bramki logicznej (N2) stopnia formujacego (3) i jest zblokowane kondensatorem (C1) do masy ukladu, zas wyjscie (Y2) drugiej bramki logicznej (N2) polaczone jest poprzez rezystor (R2) z wejsciem stopnia wzmacniajacego (4 impuls wyjsciowy (Wy) zbudowanego na dwóch tranzystorach (T1, T2).136 607 i We Q.Y2 Wy\ i Vcc Vcc to Vcc I I t U At ^ u w / I t Ui — " wm i ^»- t %-2 PL