Przedmiotem niniejszego wynalazku sa ulepszenia gramofonów przystosowanych do grania bez przerwy w ten sposób, ze al¬ bo powtarzaja bez przerwy te sama plyte gramofonowa, albo przegrywaja kolejno plyty przenoszone ze zbiornika na tarcze gramofonu; w szczególnosci ulepszenia te odnosza sie do aparatów, które moga prze¬ grywac plyty rozmaitych wielkosci.Znane aparaty tego rodzaju sa zaopa¬ trzone w nastawialne czesci, zapomoca któ¬ rych mozna zgóry ustalic wielkosc samo¬ czynnego odchylania sie ramienia dzwie¬ kowego (jako ruchu przygotowawczego do rozpoczecia przegrywania plyty) w zalez¬ nosci od wymiarów plyty gramofonowej; nastawialne czesci nastawiano czasem recznie, czasem za posrednictwem plyty znajdujacej sie na tarczy gramofonu.Niniejszy wynalazek obejmuje miedzy innemi ulepszone urzadzenia do odchylania ramienia dzwiekowego o pozadany kat o- raz urzadzenie do ostroznego prowadze¬ nia igly na plycie do punktu lezacego wpo- blizu krawedzi plyty do srodka plyty i do ustawienia igly na poczatku zlobka plyty.Aparat omawianego typu posiada ra¬ mie dzwiekowe, które odchyla sie naze- wnatrz o taki kat — ograniczony samo¬ czynnie nastawialnym odbojem — jaki od¬ powiada wielkosci przegrywanej plyty gra¬ mofonowej. Do przestawiania ramienia sluzy odpowiednia czesc, której ruch jest samoczynny. ,Gdy ramie dzwiekowe odchylilo sie na- zewnatrz, to przez pewien czas jest zabez¬ pieczone przeciw ruchom w jedna lub dru¬ ga strone i jest przytrzymywane w tern po¬ lozeniu, w którem igla znajduje sie ponad zewnetrzna krawedzia plyty gramofono¬ wej przygotowanej do odegrania.Aparat jest zaopatrzony w urzadzenie, które chwyta ramie dzwiekowe odchylone nazewnatrz, aby je przesuwac w strone srodka plyty, tak ze igla wchodzi w zlobek plyty tam, gdzie on sie zaczyna.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania przedmiotu wynalazku.Fig* 1 przedstawia w rzucie gramofon, który moze przegrywac kolejno szereg plyt gramofonowych i jest zaopatrzony w urza¬ dzenie, bedace przedmiotem niniejszego wynalazku; fig. 2 i 3 przedstawiaja dwa perspektywiczne widoki nowego urzadze¬ nia w dwóch róznych polozeniach; fig. 4 przedstawia pewien szczegól w wiekszej skali, fig. 5 i 6 przedstawiaja równiez w wiekszej skali, w widoku zdolu, wzglednie zboku, krzywke, która w czasie biegu apa¬ ratu wywoluje rózne ruchy samoczynne.W odpowiedniej oslonie znajduje sie plyta podstawowa 1, a na jej dolnej stronie jest umocowany silnik elektryczny 2, który wprawia w ruch wal 3 z tarcza osadzona obrotowo w lozysku podstawy 1 i trzyma¬ jaca tarcze 4, zaznaczona na fig. 1 linjami kreskowanemu. Sprzeglo znanej konstrukcji sluzy,do sprzegania silnika z urzadzeniem, którego zadaniem jest wykonywanie roz¬ maitych ruchów samoczynnych, potrzeb¬ nych do samoczynnego przegrywania plyt gramofonowych/Sprzeglo sklada sie z ply¬ ty 5 osadzonej na wale 3 i normalnie pola¬ czonej z tym walem. Na plycie tej jest o- sadzona obrotowo w miejscu 6 lukowa dzwignia 7 posiadajaca na wewnetrznej stronie zab 8, który wchodzi pomiedzy ze¬ by wienca zebatego 11 osadzonego na wa¬ le 3 w celu sprzezenia walu z plyta 5, o ile dzwignia 7 moze zmienic swe polozenie pod dzialaniem cisnacej sprezyny 9, umie¬ szczonej pomiedzy dzwignia 7 i guzikiem 10 plyty 5. W polozeniu normalnem, to znaczy w czasie gry, dzwignia 7 jest wy- przezona (fig. 1), 'bo jej koniec opiera sie na koncu dzwigni 12, osadzonej w miejscu 13 na podstawie 1. Dzwignia 12 moze sie odchylac znanym sposobem, wbrew dzia¬ laniu sprezyny 12' — umocowanej pomie¬ dzy dzwignia 12 i guzikiem 13' podstawy 1 — o ile nastapila zmiana kierunku ruchu ramienia dzwiekowego wskutek tego, ze igla doszla do konca zlobka plyty gramo¬ fonowej i weszla w ekscentryczny zlobek pomocniczy znajdujacy sie wpoblizu srod¬ ka plyty. Odchylanie dzwigni 12 odbywa sie zapomoca kola zebatego 15 obracajace¬ go sie z pewnem tarciem na czopie 16 ra¬ mienia 17, które jest polaczone sztywnie z ramieniem dzwiekowem w czasie gry. Ko¬ lo zebate przeskakuje swobodnie po zebach lub zapadkach znajdujacych sie na koncu dzwigni 12, lecz zeby kola 15 chwytaja ze¬ by 18 w celu odchylenia dzwigni 12, gdy odwróci sie kierunek ruchu ramienia 14.Gdy dzwignia 12 odchylila sie w opisa¬ ny sposób, a plyta 5 jest sprzezona z wa¬ lem, ruch silnika przenosi sie zapomoca przekladni na wal sterowy 19, osadzony w lozyskach aparatu. Przekladnia sklada sie z kola zebatego (fig. 5 i 6) polaczonego z plyta 5 i z kól zebatych 20, 21 i 22, przy- czem kola 20 i 21 sa ze soba polaczone, a kolo 22 jest zaklinowane na wale sterowym 19, na którym jest osadzony szereg krzy¬ wek. Krzywki te wjprawione w ruch wywo¬ luja szereg czynnosci, a mianowicie pod" nosza ramie dzwiekowe 14 w celu zdjecia igly z plyty gramofonowej, odchylaja ra* mie 14 tak daleko, az igla znajdzie sie po¬ nad poczatkiem zlobka nowej plyty, usu¬ waja przegrana plyte, wlaczaja naped u- rzadzenia doprowadzajacego nowa plyte gramofonowa ze zbiornika na tarcze gra¬ mofonu i wreszcie opuszczaja ramie dzwie* — 2 —kowe 14 w celu rozpoczecia przegrywania nowej plyty.Na górnej powierzchni kola 22 osadzo¬ ny jest polaczony z walem sterowym 19 pierscien 23 posiadajacy wewnatrz wyzlo¬ bienie 24; czop 25 znajdujacy sie na koncu dzwigni 12 wchodzi w wyzlobienie 24, gdy poszczególne czesci urzadzenia znajduja sie w polozeniu normalnem, to znaczy w czasie gry.Gdy dzwignia 12 odchylila sie w opisa¬ ny sposób, to czop 25 wychodzi z wyzlobie¬ nia 24, tak ze dzwignia 12 nie moze wrócic do polozenia poczatkowego, jak dlugo wal 19 jeszcze sie obraca, poniewaz czop 25 opiera sie na wewnetrznej powierzchni pierscienia 23 tak dlugo, dopóki wal stero- rowy 19 nie wykona pelnego obrotu. Potem dzwignia 12 wraca do polozenia przedsta¬ wionego na fig. 1 i wtedy, opierajac sie na koncu dzwigni 7, wylacza sprzeglo. W cza¬ sie jednego pelnego obrotu walu 19 odby¬ wa sie zamkniety cykl samoczynnych prze¬ stawien poszczególnych czesci urzadzenia.Gdy wal sterowy 19 zaczyna sie obra¬ cac, ramie dzwiekowe 14 podnosi sie wraz z membrana i zdejmuje igle 26 z plyty gra¬ mofonowej. Ramie dzwiekowe 14 jest umo¬ cowane w tym celu w ten sposób, ze moze wykonywac ruchy w kierunku pionowym w lozyskach czopowych 27 pionowego prze¬ dluzenia rurowego 28 ramienia dzwiekowe¬ go. Przedluzenie to moze sie obracac w lo¬ zyskach 29 podstawy 1 okolo osi w przy¬ blizeniu pionowej.W ten sposób ramie dzwiekowe 14 mo¬ ze wahac sie w kierunku pionowym i pozio¬ mym.Do poruszania ramienia dzwiekowego 14 w lozyskach 27 sluzy czop 30 przesuwalny pionowo w trzymakach 31 podstawy 1.Czop jest zaopatrzony w sprezyne, a trzy- maki sa zaopatrzone w wykroje, aby czop sie nie obracal w trzymakach.Czop 30 opiera sie na koncu dzwigni 32, która odchyla sie w kierunku pionowym w lozyskach 33 podstawy 1 pod dzialaniem krzywki 34 osadzonej na wale sterowym /9,-tak ze czop 30 przesuwa sie w kierunku pionowym. Na górnym koncu czopa 30 znajduje sie lukowata plyta 35, która opie¬ ra sie na nasadzie 36 ramienia 37, gdy czop 30 jest podniesiony. Ramie 37 jest polaczo¬ ne z temi czesciami ramienia dzwiekowego 14, które poruszaja sie w kierunku piono¬ wym, a wiec powoduje zdjecie igly 26 z plyty gramofonowej.Podniesione ramie dzwiekowe 14 pozo¬ staje w tem polozeniu, a tymczasem naste¬ puje zdjecie z tarczy gramofonu plyty przegranej i nalozenie nowej plyty, po¬ czern podniesione ramie 14 obraca sie do tego polozenia, w którem igla znajduje sie ponad krawedzia nowej plyty gramofonom wej.Zdjecie przegranej plyty z tarczy gra¬ mofonu odbywa sie znanym sposobem, np; przez podniesienie pionowego czopa 38 za- pomoca nieuwidocznionej na rysunku dzwigni, wprawionej w ruch w odpowied¬ niej chwili zapomoca krzywki osadzonej na wale sterowym 19, przyczem górny koniec czopa 38 naciska plyte gramofonowa zdo- lu wpoblizu, lecz zewnatrz krawedzi tar¬ czy 4 gramofonu, tak ze plyta gramofono¬ wa podnosi sie z jednej strony, a koniec walu 3 wychodzi z srodkowego otworu ply¬ ty, która wskutek obracania sie tarczy 4 zsuwa sie do zbiornika 39. Walek 40 osa* dzony w lozyskach 41 na krawedzi zbiorni¬ ka 39 ulatwia ruch odkladanej plyty.Plyty, które maja byc przegrane, znaj¬ duja sie w zbiorniku 42, a do ich kolejnego przenoszenia ze zbiornika na tarcze gra¬ mofonu sluzy ramie przenosnikowe 43, zna¬ nej konstrukcji, zaopatrzone w ramiona promieniowe 44 i urzadzenie do chwytania krawedzi górnej plyty w zbiorniku. Ramie 43 moze sie poruszac w kierunku piono¬ wym w celu podniesienia górnej plyty ze zbiornika i moze sie obracac okolo osi pio¬ nowej 45 w celu przeniesienia podniesionej — 3 —plyty ponad tarcze gramofonu. Ponad tar¬ cza wykonuje ramie znowu ruch w kierun¬ ku pionowym w celu zlozenia plyty na tar¬ czy gramofonu. Do wprawiania w ruch ramienia przenosnikowego 43 moze sluzyc urzadzenie napedzane przez wal sterowy 19.Urzadzenie do odchylania ramienia dzwiekowego 14 sklada sie w mysl niniej¬ szego wynalazku z dzwigni 46, której ko¬ niec jest umocowany w ten sposób, aby dzwignia mogla wahac sie w plaszczyznie poziomej. Dzwignie te wprawia w ruch kierownica 48 polaczona z dzwignia 46 przegubowo w punkcie 49. Na koncu kie¬ rownicy znajduje sie krazek 50 (fig. 2 i 3), na który dziala krzywka 51 osadzona na wale sterowym. Kierownica 48 jest zaopa¬ trzona w szczeline prowadnicza 52, w któ¬ ra wchodzi czop prówadniczy 53 podsta¬ wy 1. Wolny koniec dzwigni 46 moze dzia¬ lac na dolny koniec czopa 16, znajdujace¬ go sie na ramieniu 17 polaczonem z cze¬ scia 28 ramienia dzwiekowego 14, które moze sie obracac okolo osi (w zasadzie) pionowej tylko wtedy, gdy dzwignia 46 po¬ rusza sie na swoim czopie 47 w prawo (fig. 1). Ramie dzwiekowe 14 odchyla sie naze- wnatrz az do polozenia, w którem igla membrany znajduje sie ponad krawedzia plyty gramofonowej lezacej na tarczy.Slaba sprezyna 56 usiluje poruszac dzwi¬ gnie 46 w kierunku przeciwnym, w lewo, przyciskajac krazek 50 do krzywki 51. W czasie ruchu dzwigni 46 ramie glosnikowe 14 jest przytrzymywane w polozeniu pod- niesionem, przyczem nasada 36 ramienia 37 przesuwa sie po plycie 35. Czopem 47 dzwigni 46 jest sruba sworzniowa umoco¬ wana na koncu drugiej dzwigni 54, umoco¬ wanej na podstawie / w miejscu 55; wol¬ ny koniec dzwigni 54 sluzy jako odbój o- graniczajacy ruch ramienia dzwiekowego 14 wgóre wskutek dzialania na czop 16.Na wolnym koncu dzwigni 54 jest osa¬ dzona wahadlowo krótka dzwignia pomoc¬ nicza 57 (fig. 1), która w normalnem polo¬ zeniu wystaje poza krawedz dzwigni 54 (fig* 2 i 3) pod dzialaniem sprezyny 58 zamocowanej pomiedzy wewnetrznym kon¬ cem dzwigni 57 i czopem 59 dzwigni 54.Wielkosc wysuniecia sie dzwigni 57 poza dzwignie 54 ogranicza wystep 60 opieraja¬ cy sie na tej krawedzi dzwigni 57, która styka sie z krawedzia dzwigni 54. Gdy ra¬ mie dzwiekowe 14 jest odchylone naze- wnatrz wskutek dzialania dzwigni 46, dzwignie 46, 54 i 57 chwytaja lekko pomie¬ dzy siebie czop 16, tak jak zaznaczono na fig.3 linjamt kreskowanemi. Dzwignia 57 odchyla sie wbrew dzialaniu sprezyny 58, tak ze wystajaca czesc dzwigni 57 cofa sie i dochodzi do polozenia ponad dzwignia 54.Gdy ramie 14 doszlo do swego kranco¬ wego polozenia zewnetrznego, i nowa ply¬ ta znalazla sie na tarczy gramofonie czop 30 opuszcza sie wskutek odchylenia sie dzwigni 32, pionowo przesuwalna czesc ra¬ mienia dzwiekowego 14 opuszcza sie, aby igla 26 dotknela krawedzi plyty gramofo¬ nowej.Obrót walu sterowego 19 odbywa sie w dalszym ciagu;- kierownica 48 i dzwignia 46 moga sie cofnac pod dzialaniem krzyw¬ ki 51 i sprezyny 56 do polozenia przedsta¬ wionego na fig. 1, 2 i 3 linjami pelnemi.W pierwszym okresie tego ruchu ramie glosnikowe 14 porusza sie zgodnie z dzwi¬ gnia 46, dopóki igla 26 nie wejdzie w zlo¬ bek plyty gramofonowej najblizszy jej kra¬ wedzi. Krzywka 51 ma taki ksztalt, ze po¬ czatkowy ruch cofajacej sie dzwigni 46 jest bardzo powolny, tak ze igla opuszcza sie na plyte gramofonowa bardzo lagodnie.Wielkosc odchylenia czopa 16 i ramie¬ nia dzwiekowego 14 nazewnatrz jest rózna, zaleznie od wielkosci plyty gramofonowej znajdujacej sie na tarczy gramofonu. W tym celu dzwignia 54 jest osadzona w ten sposób, ze moze wahac sie na czopie 55, przyczem jej ruchy przenosza sie na dzwi¬ gnie 46, z która dzwignia 54 jest polaczo- — 4 —na przegubowo. Odleglosci punktu polacze* nia obu dzwigni od czopa 49 kierownicy 48, wzglednie od czopa 55 sa sobie równe.Ruchy nadawane dzwigniom 46 i 54 sa równowazne z ruchami koncentrycznemi, gdy dzwignia 46 znajduje sie w polozeniu zewnetrznem, a punkt 49 znajduje sie po¬ nad punktem 55. W ten sposób jest pew- nem, ze czop 16 zostanie uchwycony mie¬ dzy koncami dzwigni 46 i 54, gdy ramie dzwiekowe odchyla sie nazewnatrz, nieza¬ leznie od wielkosci plyty gramofonowej znajdujacej sie na tarczy gramofonu.W omawianym aparacie odbywa sie na¬ stawianie dzwigni 46 i 54 samoczynnie, przyczem ramie dzwiekowe 14 odchyla sie odpowiednio do wielkosci plyty o srednicy 25 cm (fig. 3). Po nalozeniu nastepnej plyty z magazynu mechanizm przestawia¬ jacy ramie dzwiekowe 14 nie zmienia swe¬ go polozenia, o ile srednica nowo polozo¬ nej plyty wynosi równiez 25 cm.Jezeli natomiast plyta polozona na tarczy gramofonowej ma inna srednice, np. 30 cm, to krawedz tej plyty dzialajac na odpowiednie urzadzenie powoduje ta¬ ka zmiane polozenia dzwigni 46 i 54 (któ¬ re przechodza z polozenia przedstawione¬ go na fig. 2 — linjami kreskowanemi do polozenia zaznaczonego linjami pelnemi), ze dzwignia 46 odchyla ramie dzwiekowe 14 o kat odpowiadajacy plycie o srednicy 30 cm.Urzadzenie wprawiane w ruch przez krawedz plyty gramofonowej sklada sie z dzwigni katowej 61 obracajacej sie na czo¬ pie 62 okolo osi pionowej. Jedno ramie 63 dzwigni katowej 61 jest zaopatrzone w czop 64, który wchodzi w jeden z dwóch wykrojów 65, 66 dzwigni zabierakowej 67 osadzonej wahadlowo na podstawie 1 w miejscu 68 i poruszanej przez sprezyne 69, umocowana pomiedzy koncem dzwigni 67 i sworzniem 70 osadzonym na podstawie 1.Drugie ramie 71 dzwigni katowej 61 jest w miejscu 72 rozwidlone, a w rozwidlenie to wchodzi sworzen 73 znajdujacy sie na koncu kierownicy 74, której dtugi koniec jest polaczony przegubowo w miejscu 75 z dzwignia 54. Czop 75 moze byc uksztal¬ towany odpowiednio do czopa dzwigni po¬ mocniczej 57. Kierownica 74 jest polaczo¬ na przegubowo w miejscu 76 z dzwignia 77, która jest osadzona obrotowo na.pod¬ stawie 1 w miejscu 78 i wykonuje waha¬ nia, uderzajac koncem w wyskok 79 znaj¬ dujacy sie na czesci obracajacej sie wraz z walem sterowym 19 (fig. 5 i 6). Dzwignia 77, odchylajac sie, odchyla równiez kie¬ rownice 74 w takim kierunku (na fig. 2 i 3 w lewo), ze dzwignia katowa 61 oraz dzwi¬ gnie 46 i 54, odchylajac sie, przestawiaja ramie dzwiekowe 14 odpowiednio do ply¬ ty gramofonowej o srednicy 25 cm. Ruch ten odbywa sie wtedy, gdy plyta przed¬ tem przegrywana miala srednice 30 cm, a rozpoczyna sie wraz z obrotem walu ste¬ rowego 19 i zanim rozpocznie sie ruch ra¬ mienia 43 kladacego plyte gramofonowa na tarczy gramofonu. Gdy na tarczy znalazla sie juz plyta o srednicy 25 cm, to nasta¬ wienie kierownicy 74, dzwigni 61, 46 i 54 nie ulega zmianie, a ruch ramienia dzwie¬ kowego o odpowiedni kat nazewnatrz od¬ bywa sie w sposób opisany poprzednio.Gdy nastepna tarcza ma srednice 30 cm, kierownica 74 i dzwignie 61, 46 i 54 co¬ faja sie samoczynnie, aby odchylic ramie dzwiekowe nazewnatrz o wiekszy kat. U- rzadzenie powodujace cofanie sie wyzej wymienionych czesci sklada sie z ramienia 80 przymocowanego sztywnie do górnego konca czopa 62 i zaopatrzonego na koncu w drazek 81 skierowany wgóre. Jezeli przyjac, ze drazek 81 znajduje sie w polo¬ zeniu oznaczonem na fig. 2 linjami kresko¬ wanemi, a na fig. 3 linjami pelnemi, to jest to polozenie, które drazek zajmuje w cza¬ sie przegrywania poprzedniej plyty — o ile srednica jej wynosila 25 cm, albo polo¬ zenie, które drazek 81 zajal wskutek od¬ chylenia czopa 62, dzwigni 61, kierownicy — 5 -74 i dzwigni 77 przez wyskok 79, gdy srednica plyty przegrywanej poprzednio wynosila 30 cm; gdy ramie 43 zlozy na tarczy plyte o srednicy 30 cm, krawedz plyty opiera sie na drazku 81, który od¬ chyla sie z czopem 62 okolo swej osi, dopó¬ ki czop 64 na ramieniu 63 dzwigni katowej 61 nie przejdzie przez wyskok pomiedzy wykrojami 65 i 66 dzwigni zabierakowej 67.Potem dzwignia 80 wykonuje krótki ruch, aby przejsc do polozenia zaznaczo¬ nego na fig. 2 linjami pelnemi, przyczem ruch ten odbywa sie wskutek uderzenia wyskoku w czop 64 i ciagnienia sprezyny 69. Kierownica 74 wykonuje wskutek tego ruch w prawo (fig. 2 i 3), a dzwignie 46 i 54 ustawiaja sie w ten sposób^ ze ramie dzwiekowe 14 odchyla sie nazewnatrz o wiekszy kat, aby igla 26 znalazla, sie po¬ nad krawedzia plyty o srednicy 30 cm.Plyta o srednicy 25 cm moze przejsc obok drazka 81, nie dotykajac go, wskutek cze¬ go w tym wypadku nie nastapiloby wyzej podane przestawienie poszczególnych cze¬ sci. Po przegraniu plyty o srednicy 30 cm zostaje wlaczone sprzeglo. Wal sterowy 19 obraca sie, a drazek 81, dzwignia katowa 6/, dzwignie 74, 46 i 54 cofaja sie pod dzia¬ laniem wyskoku 79 i dzwigni 77, to znaczy wracaja do polozenia zaznaczonego na fig. 3 linjami pelnemi i odpowiadajacego plycie o srednicy 25 cm; w polozeniu tern pozostaja lub nie, zaleznie od tego, czy srednica nastepnej plyty wynosi 25 czy 30 cm. PL