W jednostronnie dzialajacych silnikach do napedu przenosników wstrzasowych stosuje sie, jak wiadomo, szereg wlotów, prowadzacych do wnetrza cylindra i roz¬ mieszczonych na drodze przesuwów tloka w kanale, prowadzacym z wnetrza cylin¬ dra do suwaka rozrzadczego, przyczem wloty te moga byc kazdy zosobna zamy¬ kane, a w polozeniu otwarlem wywoluja powrotny ruch suwaka w chwili mijania tych otworów przez tlok podczas wykony¬ wania przez niego suwu roboczego.Znane jest równiez stosowanie suwaka walcowego, zaopatrzonego w centralny o- twór podluzny i w kilka otworów poprzecz¬ nych, który, obracajac sie, wytwarza po¬ laczenie tych otworów z wlotami, prowa- dzacemi do wnetrza cylindra.Przedmiot niniejszego wynalazku róz¬ ni sie od znanych simików do napedu przenosników wstrzasowych przedewszyst- kiem tern, ze wykonany jest jako silnik obustronnego dzialania. Rozrzad i przesta¬ wianie skoku tloka roboczego odbywa sie przytem w ten sposób, ze lewy pierscie¬ niowy wystep walcowego suwaka rozrzad¬ czego polaczony jest stale z wnetrzem le¬ wej wiekszej przestrzeni roboczej cylin¬ dra, przyczem podczas powrotnego ruchu tloka, wykonanego w postaci tloka rózni¬ cowego, po obu jego stronach panuje jed¬ nakowe cisnienie, wskutek czego przesuwtloka odbywa sie bez doplywu swiezego powietrza, jedynie pod dzialaniem powie¬ trza roboczego, znajdujacego sie w cylin¬ drze po jednej stronie tloka.Suwak rozrzadczy uszczelniony jest od lewej strony cylindra zaponioca dwóch tu¬ lejek i wchodzi pierscieniowym wystepem w wolna przestrzen miedzy suwakiem a tloczyskiem, wobec czego umieszczona na tloku pochwa, uderzajac elastycznie o ten wystep, wywoluje powrotny ruch suwaka.Dlawnica, wykonana najwlasciwiej z metalowem uszczelnieniem i umieszczona na jednym koncu cylindra, osadzona jest w oddzielnym korpusie, który mozna latwo zdemontowac. Przez odpowiednie prze¬ stawienie i zmiane wlotów, stosowanych w znanych jednostronnie dzialajacych sil¬ nikach, zostaje osiagniety doplyw powie¬ trza roboczego po drugiej stronie tloka po minieciu przez niego poprzednio otwarte¬ go wlotu, co wywoluje powrotny ruch tloka.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia pionowy przekrój przez silnik wzdluz jego osi, a fig. 2 — wykres indykatorowy pra¬ cy silnika.Silnik do napedu przenosników wstrza¬ sowych sklada sie z cylindra 2, zamknie¬ tego z zewnatrz tylna pokrywa 1; przed¬ nia pokrywa 8 sluzy jednoczesnie za oslo¬ ne rozrzadu. W silniku tym zastosowany jest tylko jeden walcowy suwak rozrzad¬ czy 10, calkowicie odciazony i otaczajacy tloczysko 26 bez stykania sie z tymze. U- rzadzenie takie umozliwia zastosowanie wielkich przekrojów przeplywowych kana¬ lów przy minimaltiem zapotrzebowaniu przestrzeni, co usuwa zamarzanie tych ka¬ nalów skutkiem dlawienia powietrza wy¬ wolujacem znaczne obnizenie temperatu¬ ry. Poza tern w silniku, wykonanym w mysl wynalazku, suwak rozrzadczy moze posia¬ dac wymiary, umozliwiajace uszczelnienie go zapomoca rozpreznych pierscieni u- szczelniajacych. Uszczelnienie suwaka 10 po prawej stronie przestrzeni roboczej cy¬ lindra zostaje osiagniete zapomoca dlaw- nic 11. Suwak rozrzadczy zaopatrzony jest ponadto na wewnetrznej powierzchni w pierscieniowe obrzeze 3, które miesci sie w przestrzeni miedzy suwakiem 10 a tlo¬ czyskiem 26 i sluzy do przestawiania su¬ waka przez pochwe 27.Lewa strona suwaka 10 polaczona jest stale z lewa przestrzenia robocza 6 cylin¬ dra zapomoca kanalów 4 i 5. Prawa stro¬ na 7 suwaka 10 polaczona jest zapomoca kanalów 9 i 12—15, w zaleznosci od polo¬ zenia tloka 25, naprzemian z obydwoma stronami cylindra, przyczem przy powrot¬ nym ruchu tloka 25 w kierunku strzalki po obu stronach cylindra, jak równiez po obu stronach 16 i 7 suwaka 10 panuje jedna¬ kowe cisnienie.Uszczelnienie tloczyska 26 uskutecz¬ nia stala nieprzesuwna dlawnica, zlozona z metalowych rozpreznych pierscieni 19, 20 i 21, dociskanych do pierscieni 22^ które sa osadzone w oddzielnym korpusie 24 dlaw- nicy, która mozna z latwoscia zdemonto¬ wac.Przenosnik wstrzasowy polaczony jest z czopem 29, osadzonym na koncu tloczy¬ ska 26. Silnik dziala w nastepujacy spo¬ sób.Zakladamy, ze tlok 25 porusza sie w kierunku strzalki na prawo dopóty, az pierscien 27, dociskany do obrzeza tloczy¬ ska 26 sila napiecia sprezyny 28, uderzy o pierscieniowe obrzeze 3 suwaka rozrzad- czego 10 i przesunie go na prawo. Wsku¬ tek tego nastepuje polaczenie kanalu 17, doprowadzajacego powietrze, z kanalem wlotowym 18 (na wykresie prawa strona cylindra oznaczona lin ja U—K, strona le¬ wa cylindra linja E—K, odpowiadajace przedwstepnemu wlotowi powietrza). Spre¬ zone powietrze, wywierajac nacisk na tlok z prawej strony, przesuwa go silnem pchnieciem na lewo, a przenosnik, przy- — 2 —mocowany do silnika z wiekszem lub mniejszeim pochyleniem, podnosi sie do góry dopóty, az prawa krawedz tloka mi¬ nie kanal 13, bzynnik zas roboczy dosta¬ nie sie przez kanaly 13 i 9 do prawej pier¬ scieniowej przestrzeni 7 suwaka 10 i prze¬ sunie go na lewo do polozenia, zaznaczo¬ nego na rysunku. W tern polozeniu suwa¬ ka 10 doplyw swiezego powietrza przez kanal 17 zostaje zamkniety, a prawa stro¬ na cylindra laczy sie z lewa strona 6 cy- lifrdra przez kanal 18, pierscieniowe wy¬ toczenie na suwaku 10 i kanal 5 (na wy¬ kresie strona cylindra E±—R), Wówczas po obu stronach cylindra, jak równiez po obu stronach suwaka panuje jednakowe cisnienie.Poniewaz czynna powierzchnia prawej strony tloka jest mniejsza od lewej, prze¬ to tlok przesuwany jest na prawo dopóty, dopóki pierscien 27 nie napotka na pier¬ scieniowe obrzeze 3 suwaka 10 i przesunie go w prawe krancowe polozenie, • poczem rozpoczyna sie ponownie, jak to opisano powyzej, doplyw swiezego powietrza robo¬ czego z wlotu 17 przez kanal 18 do prze¬ strzeni roboczej cylindra po prawej stro¬ nie tloka z ta jednak róznica, ze obecnie w prawej komorze cylindra znajduje sie powietrze sprezone pozostale z poprzed¬ niego okresu roboczego o preznosci, odpo¬ wiadajacej mniej wiecej punktowi E na wykresie. Wskutek bezwladnosci przeno¬ snika tlok 25 porusza sie jeszcze na pra¬ wo, przezwyciezajac cisnienie, wywierane nan przez powietrze robocze, niekiedy tak daleko, ze kanal wlotowy 18 zostaje zamkniety, wskutek czego reszte pracy hamowania dokonywa przenosnik przez sprezania powietrza, zawartego w prawej przestrzeni roboczej cylindra, (co odpo¬ wiada na wykresie indykatorowym linji K — L), która to prace odzyskuje sie przy ponownem rozprezaniu tego powietrza.Jednoczesnie nastepuje polaczenie lewej strony 6 cylindra przez kanal 5 i drugi rowek pierscieniowy suwaka 10 z kanalem wylotowym 23 i zawarte w tej przestrzeni powietrze wyplywa do atmosfery (na wy¬ kresie linja A — EJ.Przy powrotnym suwie tloka od stro¬ ny lewej ku prawej niema zatem doplywu swiezego powietrza, a prace wykonywa je¬ dynie powietrze robocze, zawarte po pra¬ wej stronie tloka. Wskutek tego wykluczo¬ ne jest zasysanie do silnika powietrza z ze¬ wnatrz, a zatem i kurzu. Poza tern nie moze nastapic przedwczesny ruch powrotny su¬ waka 10 przy powrotnym skoku tloka (na prawo) po minieciu przez lewa jego kra¬ wedz kanalu 13 wobec równosci cisnien po obu stronach tloka. Przy powrotnym ruchu suwaka rozrzadczego 10, wobec równosci cisnien, nalezy przezwyciezyc jedynie jego sile tarcia.Zaleznie od pozadanej dlugosci skoku tloka roboczego mozna kanaly 12—15 od¬ ciac zapomoca zaworów lub zasuw, pozo¬ stawiajac kanal 9 otwartym. PL