Przedmiotem wynalazku jest sposób i uklad zasilania uzwojen wzbudzenia sil¬ ników trakcyjnych podczas hamowania, przezna¬ czony dla pojazdów szynowych.Stan techniki Znane sa sposoby impulsowego ha¬ mowania elektrycznego szynowych pojazdów trak¬ cyjnych za pomoca tyrystorowych przeksztaltni¬ ków impulsowych, wlaczanych w obwód wirnika s-ilników trakcyjnych i regulujacych na tym wir¬ niku napiecie. Tak rozwiazane hamowanie wyma¬ ga zastosowania wysokonapieciowych, tyrystoro¬ wych przeksztaltników impulsowych, co powoduje, ze cale urzadzenie jest bardzo skomplikowane, a jego koszt jest stosunkowo wysoki.Znane sa takze sposoby zasilania uzwojen wzbu¬ dzenia (podczas hamowania, przy których stosuje sie oddzielne przeksztaltniki impulsowe dla zasi¬ lania kazdej grupy uzwojen wzbudzenia, co powo¬ duje skomplikowanie i podrozenie odnosnego ukla¬ du.Istota wynalazku. Celem wynalazku jest uprosz¬ czenie sposobu i ukladu elektrycznego do hamowa¬ nia pojazdów trakcyjnych.Cel ten zostal osiagniety poprzez sposób zasila¬ nia uzwojen wzbudzenia silników trakcyjnych pod¬ czas hamowania, polegajacy na tym, ze jedna lub wiecej grup uzwojen wzbudzenia, stanowiacych obciazenie ó duzej indukcyjnosci, zasila sie ze zró¬ dla napiecia stalego za pomoca jednego przeksztal- 10 25 25 tnika impulsowego ze wspólnym kondensatorem komutacyjnym dla róznych faz. Na poczatku ha¬ mowania wprowadza sie w ciagle przewodzenie tyrystory pomocnicze, polaczone bezposrednio lub poprzez czujnik pradu z poszczególnymi grupami obciazen i odnosnymi zaciskami kondensatora ko¬ mutacyjnego.Nastepnie doprowadza sie ten kondensator ko¬ mutacyjny do impulsowego ladowania przez ko¬ lejne wlaczanie i wzajemne wylaczanie sie tyry¬ storów wylaczajacych, których katody sa polaczo¬ ne ze soba, a kazda z anod tych tyrystorów wy¬ laczajacych jest przylaczona do innego bieguna kondensatora komutacyjnego. W nastepujacych po sobie okresach impulsowania zmienia sie kolejno biegunowosc na zaciskach kondensatora komuta¬ cyjnego az do osiagniecia napiecia w przyblizeniu równego lub wyzszego od napiecia sieci, a po osiagnieciu takiego napiecia wyprowadza sie z cia¬ glego przewodzenia tyrystory pomocndcze.W ukladzie zasilania uzwojen wzbudzenia silni¬ ków trakcyjnych podczas hamowania wystepuje przeksztaltnik impulsowy, posiadajacy tyrystory glówne, tyrystory pomocnicze i tyrystory wyla¬ czajace. Miedzy punktem polaczeniowym katod ty¬ rystorów wylaczajacych a biegunem ujemnym zró¬ dla napiecia jest wlaczony dlawik. Natomiast w galezi kazdego tyrystora pomocniczego znajduje sie czujnik, wykrywajacy pierwsza przerwe w pradzie tyrystora pomocniczego po wyprowadae- 132 4893 132 489 4 niu tego tyrystora ze stanu przewodzenia ciagle- ' go.Sposób i uklad zasilania uzwojen wzbudzenia silników trakcyjnych podczas hamowania wedlug wynalazku umozliwia uzyskanie hamowania elek¬ trodynamicznego pojazdów trakcji elektrycznej przez zastosowanie stosunkowo prostych srodków.Prostota ukladu wedlug wynalazku wplywa jedno¬ czesnie na zmniejszenie kosztów jego wytwarzania oraz na zmniejszenie przestrzeni zajmowanej przez niego w pojezdzie. Poza tym uklad ten odznacza sie duza niezawodnoscia w eksploatacji oraz ma¬ lymi stratami wewnetrznymi, co ulatwia zastoso¬ wanie chlodzenia naturalnego. Sposób ten umozli¬ wia takze przy danym napieciu zasilania maksy¬ malnie szyibkie narastanie pradu w obciazeniu, co zmniejsza czas osiagniecia pelnego hamowania.Przyklad wykonania wynalazku. Wynalazek jest blizej objasniony na podstawie przykladowego roz¬ wiazania pokazanego na rysunku, który przedsta¬ wia schemat ukladu zasilania uzwojen wzbudze¬ nia silników trakcyjnych podczas hamowania.Uklad wedlug wynalazku zawiera jedna lub wiecej grup uzwojen wzbudzenia Al, A2, stanowia¬ cych obciazenie o duzej indukcyjnosci. Poza tym wystepuja jeszcze czujniki pradu BI, B2, i napie¬ cia C oraz przeksztaltnik impulsowy ze wspólnym kondensatorem komutacyjnym K dla róznych faz.Przeksztaltnik impulsowy posiada diiody zerowe Dl, D2, tyrystory glówne Tgl, Tg2, tyrystory po¬ mocnicze Tpl, Tp2 i tyrystory wylaczajace Twl, Tw2. Tyrystory pomocnicze Tpl, Tp2, sa polaczo¬ ne bezposrednio lub poprzez czujnik pradu BI, B2 z poszczególnymi grupami uzwojen wzbudzenia Al* A2 i odnosnymi zaciskami kondensatora komu¬ tacyjnego K, Tyrystory wylaczajace Twl, Tw2 swoimi katodami sa polaczone ze soba, a kazda z anod tych tyrystorów wylaczajacych Twl, Tw2 jest przylaczona do innego biegania kondensatora komutacyjnego K.Miedzy punktem polaczeniowym katod tyrysto¬ rów wylaczajacych Twl, Tw2 a biegiunem ujem¬ nym zródla napiecia jest wlaczony dlawik W.Natomiast w galezi kazdego tyrystora pomocnicze¬ go Tpl, Tp2 znajduje sie czujnik Zl, Z2, wykry¬ wajacy pierwsza przerwe w pradzie tyrystora po¬ mocniczego po wyprowadizeniu tego tyrystora ze stanu przewodzenia ciaglego.Wszystkie czujniki Blf B2, C, Zl, Z2 sa polaczo¬ ne poprzez sterownik S z bramkami odnosnych ty¬ rystorów glównych Tgl, Tg2.Sposób zasilania uzwojen wzbudzenia silników trakcyjnych podczas hamowania polega na tym, ze jedna luib wiecej gnup uzwojen wzbudzenia Al, A2 o duzej indukcyjnosci zasala sie za pomoca jed¬ nego przeksztaltnika irnpuisowego ze wspólnym kondensatorem komutacyjnym K dla róznych faz takj, ze na poczatku hamowania wprowadza sie w ciagle przewodzenie tyrystory pomocnicze Tpl, Xp2. Poza tym doprowadza sie ten kondensator komutacyjny K do impulsowego ladowania przez kolejne wlaczanie tyrystorów wylaczajacych Twl, Tw2 i ich wzajemne wylaczanie sie. Podczas tego procesu plynie narastajacy prad obciazenia pod wplywem napiecia sieci lub sumy napiecia sieci i napiecia na kondensatorze komutacyjnym, przylo¬ zonej wzglednie przylozonego do uzwojen wzbu¬ dzenia. W nastepujacych po sobie okresach impul¬ sowania zmienia sie kolejno biegunowosc na zaci¬ skach kondensatora komutacyjnego K az do osiag¬ niecia napiecia w przyblizeniu równego luib wyz¬ szego od napiecia sieci, a po osiagnieciu takiego napiecia wyprowadza sie z ciaglego przewodzenia tyrystory pomocnicze Tpl, Tp2.Po wyprowadzeniu tyrystorów pomocniczych Tpl, Tp2 z ciaglego przewodzenia wlacza sie tyry¬ story glówne Tgl, Tg2. Moment wlaczenia tyrysto¬ rów glównych Tgl, Tg2 jest uzalezniony od war¬ tosci pradu obciazenia, luib od. czasu, który uply¬ nal od wlaczenia tyrystorów pomocniczych Tpl, Tp2 i tyrystorów wylaczajacych Twl, Tw2. Ten moment wlaczenia moze takze byc uzalezniony od napiecia na kondensatorze komutacyjnym, lub od pierwszej przerwy w pradzie tyrystorów pomoc¬ niczych Tpl, Tp2.Zastrzezenia patentowe 1. Sposób zasilania uzwojen wzbudzenia silników trakcyjnych podczas hamowania, polegajacy na tym, ze ze zródla pradu stalego do uzwojen wzbu¬ dzenia, stanowiacych obciazenie o duzej induk¬ cyjnosci, dostarcza sie energie elektryczna w spo¬ sób regulowany za pomoca przeksztaltnika im¬ pulsowego, zawierajacego tyrystory glówne, tyry¬ story pomocnicze, polaczone bezposrednio lub po¬ przez czujnik pradu z poszczególnymi grupami obciazen i odnosnymi zaciskami kondensatora ko¬ mutacyjnego oraz tyrystory wylaczajace, których katody sa polaczone ze soba, a kazda z anod tych tyrystorów wylaczajacych jest przylaczona do innego bieguna kondensatora komutacyjnego, znamienny tym, ze jedna lub wiecej grup uzwojen wzbudzenia o duzej indukcyjnosci zasila sie za pomoca jednego przeksztaltnika impulsowego ze wspólnym kondensatorem komutacyjnym dla róz¬ nych faz tak, ze na poczatku hamowania wprowa¬ dza sie w ciagle przewodzenie tyrystory pomocni¬ cze (Tpl, Tp2) oraz doprowadza sie ten kondensa¬ tor komutacyjny (K) do impulsowego ladowania przez kolejne wlaczanie tyrystorów wylaczajacych (Twl, Tw2) i ich wzajemne wylaczanie sie, przy czym w nastepujacych po sobie okresach impulso¬ wania zmienia sie kolejno biegunowosc na zaci¬ skach kondensatora komutacyjnego (K) az do osiag¬ niecia w przyblizeniu równego lub wyzszego od napiecia sieci, a po osiagnieciu takiego napiecia wyprowadza sie z ciaglego przewodzenia tyrysto¬ ry pomocnicze (Tpl, Tp2). 2. Sposób zasilania wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze po wyprowadzeniu tyrystorów pomocni¬ czych (Tpl, Tp2) z ciaglego przewodzenia wlacza sie tyrystory glówne (Tgl, Tg2) w momencie uza¬ leznionym od wartosci pradu obciazenia lub od czasu, który uplynal od wlaczenia tyrystorów po¬ mocniczych (Tpl, Tp2) i tyrystorów wylaczaja¬ cych (Twl, Tw2), albo od napiecia na kondensato¬ rze komutacyjnym (K) luib od pierwszej przerwy w pradzie tyrystorów pomocniczych (Tpl, Tp2). 3. Uklad zasilania uzwojen wzbudzenia silników 10 15 20 25 80 3$ 40 45 50 55 605 132 489 6 trakcyjnych podczas hamowania, zawierajacy jed¬ na lub wiecej grup uzwojen wzbudzenia, stanowia¬ cych obciazenie o duzej indukcyjnosci, czujniki pradu i napiecia oraz przeksztaltnik impulsowy, posiadajacy tyrystory glówne, tyrystory pomocnicze i tyrystory wylaczajace, znamienny tym, ze mie¬ dzy punktem polaczeniowym katod tyrystorów wy¬ laczajacych (Twl, Tw2) a biegunem ujemnym zró¬ dla napiecia jest wlaczony dlawik (W), natomiast w galezi kazdego tyrystora pomocniczego (Tpl, Tp2) znajduje sie czujnik (Zl, Z2 wykrywajacy pierwsza przerwe w pradzie tyrystora pomocnicze¬ go (Tpl, Tp2) po wyprowadzeniu tego tyrystora ze stanu przewodzenia ciaglego. +__o—* 07 Z J H i / V V — 0 <- L i i B1 z IN i 1 Tpl Tw1 ^ 7 Tn1 ± i C i 11 , 11 ? 5 \ i Z2 i B2 ^Tw2 Tn? \ r2 j Z 1 L PL