Przedmiotem wynalazku jest srodek ochrony dre¬ wna, zwlaszcza do konserwacji drewna i tworzywa drzewnego, w postaci koncentratu na osnowie orga- niczno-chemicznej, trudnolotnego, nierozpuszczalne¬ go w wodzie rozpuszczalnika lub organiczno-che- micznej, trudnolotnej, nierozpuszczalnej w wodzie mieszaniny rozpuszczalnikowej o temperaturze za¬ plonu powyzej 30°C, korzystnie o temperaturze za¬ plonu powyzej 55°C, i na osnowie co najmniej jed¬ nej nierozpuszczalnej w wodzie substancji lub mie¬ szaniny owadobójczej ze zbioru obejmujacego kar- baminian, ester kwasu fosforowego, ester kwasu tio- fosforowego, ester kwasu dwutiofosforowego, ester kwasu tionofosforowego, chlorowany weglowodór, piretroid i/lub endosulfan, i/lub nierozpuszczalnej w wodzie substancji lub mieszaniny grzybobójczej ze zbioru obejmujacego czterowartosciowy zwiazek cynoorganiczny, ester chlorowanego fenolu, 1-trity- lo-l, 2-4-triazol o ogólnym wzorze 4, w którym R oznacza atom fluoru, chloru lub bromu, grupe trój- fluorometylowa, nitrowa lub cyjanowa lub grupe alkilowa o co najwyzej 4 atomach wegla, a n ozna¬ cza liczbe 1 lub 2, i ich sole z kwasami nieorganicz¬ nymi lub organicznymi, sól N-nitrozo-N-cyklo-hek- sylohydroksyloaminy, zwiazek (N-cykloheksylodia- zeniodwuoksy)-metalu, korzystnie zwiazek glinowy, N, N-dwumetylo-N^fenylo-N^Cfluorodwuchlorome- tylotio)-sulfamid, N, N-dwumetylo-IsK-p-tolilo-N'- -(dwuchlorofluorometylotio)-sulfamid, anilid lub cy- kloheksyloamid kwasu 2,5-dwumetylofuranokarbo- 10 15 20 25 ksylowego-3, N-cykloheksylo-N-metoksy-2,5-dwume- tylofuranokarbonamid-3 i/lub l-chlorofenoksy)-3,3- -dwumetylo-l-(l, 2, 4-triazolilo)-butanon-2, oraz emulgatora.Znany jest srodek ochrony drewna, sporzadzony z cieklego koncentratu, którego skladniki czynne sa nierozpuszczalnymi w wodzie substancjami owado¬ bójczymi i grzybobójczymi, tak rozpuszczonymi w rozpuszczalniku i w olejach wobec dodatku emul¬ gatorów, aby gotowy srodek ochrony drewna wyste¬ powal w postaci rzadkoplynnej emulsji (porównaj opis patentowy Republiki Federalnej Niemiec DOS nr 2518416). Jako substancje grzybobójcze stosuje sie w tym srodku do konserwacji drewna korzystnie kaprylany naftaniany metali ciezkich.Tego rodzaju srodek ochrony drewna wedlug opi¬ su patentowego Republiki Federalnej Niemiec DOS nr 2518416 wykazuje te niedogodnosc, ze w przypad¬ ku dodawania wody powstaje mleczno-metna emul¬ sja, która po uplywie pewnego czasu zbiera sie przy powierzchni jak smietana i przeto nie wykazuje równomiernego rozproszenia skladników czynnych.W kilku przypadkach mozna zaobserwowac osad na dnie. Skuteczne zaimpregnowanie drewna jest w tych przypadkach nie osiagane.Celem niniejszego wynalazku bylo opracowanie srodka do konserwacji drewna, w którym organicz- no-chemiczny, w wodzie nierozpuszczalny rozpusz¬ czalnik, skladajacy sie korzystnie z produktów ropy naftowej, zwiazków aromatycznych i tym podob- 132 4153 132 415 4 nych, moze byc w powaznym udziale procentowym zastapiony przez wode, tak by mozna bylo w znacz- fieJ jmierze |zaoszczedzic rozpuszczalnik organiczno- J-chemiczny lub znjniejszyc jego udzial. Podczas brzetwórstwa srodka* do konserwacji drewna powin- P9atWu$ito*iÓ€rUiQjl$iac rozwarstwienia mieszaniny LW^immia osadt^nia dnie. Wreszcie ten srodek do konserwacji drewna mialby wykazywac silne dziala¬ nie. Powinien on byc w postaci koncentratów trwa¬ ly podczas skladowania, zdatny do transportu i przez zwykle dodanie wody rozcienczalny, w miejscu sto¬ sowania lub w miejscu dystrybucji, do stezenia na¬ dajacego sie do uzytku. Przez zachowanie okreslo¬ nych ilosci wagowych i dopasowanych stosunków wagowych oraz skladów chemicznych mialby tez ten gotowy do uzytku, rozcienczalny z woda srodek ochrony drewna pozwolic na uzyskanie mozliwie wystarczajacej glebokosci wnikania w drewno.Zgodnie z wynalazkiem stwierdzono, ze srodek ochrony drewna w postaci koncentratu i z niego sporzadzony uzytkowy preparat do konserwacji dre¬ wna i tworzywa drzewnego spelniaja postawione za¬ dania.Koncentrat, o postaci rozcienczalnej woda emulsji lub rozcienczalnego woda roztworu, wedlug wyna¬ lazku zawiera 5—50 czesci wagowych, korzystnie 10—35 czesci wagowych, mieszaniny czynnej sklada¬ jacej sie z wyzej omówionych skladników rozpusz¬ czalnikowych, owadobójczych i/lub grzybobójczych, i zawiera 95—50 czesci wagowych, korzystnie 90—65 czesci wagowych, mieszaniny pomocniczej sklada¬ jacej sie z niejonowego emulgatora lub niejonowej mieszaniny emulgatorowej ze zbioru obejmujacego etoksylowany fenol, etoksylowany alkilo-, arylo-, aryboalkilofenol, wykazujacy jedna lub kilka in¬ nych grup bocznych etoksylowany fenol, etoksylo¬ wany kwas organiczny, korzystnie etoksylowany nonylofenol, i/lub etoksylowany kwas tluszczowy, i z rozpuszczalnego w wodzie kationoczynnego zwil- zacza lub wspólrozpuszczalnika lub rozpuszczalnej w wodzie kationoczynnej mieszaniny zwilzajacej ze zbioru obejmujacego grzybobójczo dzialajacy zwia¬ zek aryloalkiloamoniowy, korzystnie zwiazek trójal- kiloaryloalkiloamoniowy, i/lub grzybobójczo dziala¬ jaca sól trzeciorzedowej aminy, oraz ewentualnie zawiera wode.Koncentrat srodka ochrony drewna wedlug wyna¬ lazku moze w zaleznosci od miejsca stosowania, dziedziny stosowania i tym podobnych byc bezwod¬ ny lub zawierac dodatkowe ilosci wody. Ze wzgledu na obnizenie kosztów transportu korzystnie stosuje sie koncentrat srodka ochrony drewna zawierajacy tylko nieznaczne ilosci wody. Koncentrat srodka ochrony drewna o skladzie wedlug wynalazku wy¬ kazuje te zalete, ze z niego przez rozcienczenie wo¬ da mozna sporzadzac gotowy do uzytku srodek kon¬ serwacji drewna, w którym organiczno-chemiczny, w wodzie nierozpuszczalny rozpuszczalnik, sklada¬ jacy sie korzystnie z ropy naftowej lub jej frakcji aromatycznych lub z zawierajacych rope naftowa mieszanin rozpuszczalnikowych, takich jak benzyna lakowa i/lub alkilobenzen, moze w powaznym udzia¬ le procentowym byc zastapiony przez wode. Dzieki temu przeto udzial organiczno-chemicznego rozpusz¬ czalnika, skladajacego sie glównie z ropy naftowej, w znacznym stopniu zostaje zaoszczedzony lub zmniejsza sie. Wreszcie w znacznej mierze unika sie rozwarstwienia mieszaniny lub tworzenia osadu na dnie zarówno w przypadku koncentratu srodka och¬ rony drewna jak i w przypadku gotowego do uzytku srodka do konserwacji drewna oraz w przypadku ich dalszego przetwórstwa. Jako rozpuszczalny w wodzie zwilzacz wzglednie wspólrozpuszczalnik lub jako rozpuszczalna w wodzie mieszanine zwil¬ zajaca wzglednie mieszanine wspólrozpuszczalniko- wa stosuje sie co najmniej jeden rozpuszczalny w wodzie zwilzacz wzglednie rozpuszczalny w wo¬ dzie wspólrozpuszczalnik, który lub które równo¬ czesnie wykazuja dzialanie grzybobójcze.Dzieki tej postaci wykonania srodek do konserwa¬ cji drewna polepsza swa skutecznosc.W ramach poprzednio omówionych stosunków wagowych srodek konserwujacy stanowi w zakresie fal swiatla widzialnego optycznie klarowna emulsje lub jest quasi klarownie rozpuszczony. Jako grzy¬ bobójczy, jonowy, kationoczynny zwilzacz stosuje sie lub wspólstosuje sie zwiazek benzylo-dwumety- lo-/C10—C16/alkiloamoniowy, który zawiera jako anion jony chlorowca, azotanu, siarczanu i/lub octa¬ nu, i/lub jako grzybobójczo dzialajaca sól trzeciorze¬ dowej aminy zawiera zwiazek [dwumetylo-/Ci0—C16/ /alkilo/NH] +X " i [metylo-dwu/C10—Ci6/alkilo/NH] +X~~,przy czym X" oznacza jon chlorowca, azotanu, siarczanu i/lub octanu. W poprzednio podanych za¬ pisach okreslenie /C10—Ci6/-alkil oznacza, ze rodnik alkilowy moze wykazywac lancuch o dlugosci 10—16 atomów wegla, przy czym tez takie zwiazki, które wykazuja rodnik alkilowy o co najwyzej 18 atomach wegla, nadaja sie do zmieszania i do stosowania w mieszaninie ze zwiazkami benzyloalkiloamonio- wymi, wykazujacymi rodnik alkilowy o 10—16 ato¬ mach wegla.Wedlug korzystnej postaci wykonania wagowy stosunk jonowego, kationoczynnego zwilzacza wzglednie mieszaniny zwilzajacej do niejonowego emulgatora wzglednie mieszaniny emulgatorowej wynosi od 1:20 do 20:1, korzystnie od 1:5 do 5:1.W tej postaci wykonania w polaczeniu ze zwillza- czem stosowanym wedlug wynalazku udaje sie to, ze nawet w przypadku rozcienczenia woda srodek konserwujacy stanowi w zakresie fal swiatla wi¬ dzialnego optycznie klarowna emulsje lub jest quasi klarownie rozpuszczony.Mieszaniny zwilzacz-emulgator dzialaja oczywis¬ cie sprzyjajaco pod wzgledem glebokosci wnikania srodka.Jako organiczne trudnolotne rozpuszczalniki ole¬ iste lub olejopodobne o szybkosci ulatniania powyzej 35 i o temperaturze zaplonu powyzej 35°C, zwlasz¬ cza o temperaturze zaplonu powyzej 55°C, stosuje sie korzystnie nierozpuszczalne w wodzie lub prawie nierozpuszczalne w wodzie rozpuszczalniki. Jako te¬ go rodzaju rozpuszczalniki stosuje sie odpowiednie ropy naftowe lub ich frakcje aromatyczne lub za¬ wierajace rope naftowa mieszaniny rozpuszczalni¬ kowe, korzystnie benzyne lakowa i/lub alkilobenze- ny itd. Przez dodanie znacznej ilosci wody zostaje jednak zawartosc tego rodzaju produktów ropy na¬ ftowej powaznie zmniejszona w gotowym do uzytku preparacie do konserwacji drewna. 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60132 415 5 6 W dalszej postaci wykonania organiczno-chemicz- ny trudnolotny rozpuszczalnik calkowicie lub czes¬ ciowo zastepuje sie przez jeden lub kilka nieroz¬ puszczalnych w wodzie wspólrozpuszczalników, ko¬ rzystnie przez jeden lub kilka syntetycznych wspól¬ rozpuszczalników i/lub zmiekczaczy. Ta postac wyko¬ nania ma te zalete, ze mozna jeszcze bardziej obni¬ zyc zawartosc rozpuszczalników lub nawet calkowi¬ cie je wyeliminowac.W srodku wedlug wynalazku mozna (liczac na 100% wagowych stosowanego organiczno-chemiczne- go trudnolotnego rozpuszczalnika) zastepowac do 90% wagowych, korzystnie do 40%. wagowych, orga- niczno-chemicznego trudnolotnego rozpuszczalnika lub mieszaniny rozpuszczalnikowej przez jako wspólrozpuszczalnik dzialajacy zmiekczacz lub mie¬ szanine zmiekczaczy. Jako zmiekczaeze sa odpowied¬ nie np.: ftalany alkilowe, arylowe lub arakilowe, korzystnie ftalany dwubutylowe, dwuoktylowe i ben- zylowobutylowe, fosforany alkilowe lub estry kwasu fosforowego, korzystnie fosforan trójbutylowy, ady- piniany, korzystnie adypinian dwu-(2etyloheksyl*o- wy), stearyniany i oleiniany, np. stearyniany alkilo¬ we i oleiniany alkilowe, korzystnie oleinian butylo¬ wy, estry gliceryny, estry gliceryny lub wielkoczas¬ teczkowe glikoletery.W celu sporzadzenia gotowego do uzytku prepa¬ ratu do konserwacji drewna i tworzywa drzewnego dodaje sie do koncentratu na 100 czesci wagowych (koncentrat liczony bez wody) dodatkowo 0,1—70 czesci wagowych, korzystnie 1—35 czesci wagowych, wody.Jako substancje owadobójcze stosuje sie organicz- no-chemiczne substancje owadobójcze, które sa roz¬ puszczalne w organiczno-chemicznym, oleistym lub olejopodobnym rozpuszczalniku lub mieszaninie roz¬ puszczalnikowej.Jako owadobójcze chlorowane weglowodory sto¬ suje sie korzystnie Deldrin, Aldrin i Lindan. Spo¬ sród pipetroidów zostaja korzystnie Allethin, Cyclet- hrin, Furethrin, Tetramethrin, Resmethrin, Permet- hrin, Dekamethrin i Bioresmethrin oraz inne owa¬ dobójcze substancje czynne proszku perskiego. Spo¬ sród owadobójczych karbaminianów stosuje sie ko¬ rzystnie N-metylokarbaminiam o-izopropoksyfeny- lony i/lub N-metylokarbaminian o-II-rz.-butylofe- nylony.Jako owadobójcze estry kwasu tionofosforowego stosuje sie korzystnie owadobójcze chlorowane lub pozbawione grup chlorowcowych estry kwasu tiono¬ fosforowego o wzorze 1, korzystnie (dwuetoksytio- fosforyloksyimino) -fenyloacetonitryl wzglednie tio- nofosforan O- (x-cyjanobenzylideno-amino) -O, O-dwuetylowy i/lub (dwuetoksytiofosforyloksyimi- no) -2 chlorofenyloacetonitryl i/lub inne estry kwa¬ su fosforowego, korzystnie tionofosforan O- (4-nitro- -m-tolilo) -O, O-dwumetylowy.Jako rozpuszczalne w oleistych lub olejopodob- nych rozpuszczalnikach karbaminiany stosuje sie ko¬ rzystnie N-alkilo-karbaminiany alkoksyfenylowe o ogólnym wzorze 2, i/lub N-alkilokarbaminian alki- lofenylowy o ogólnym wzorze 3, w których to wzo¬ rach kazdorazowo symbol R± oznacza rodnik alkilo¬ wy o 1—4 atomach wegla, korzystnie rodnik metylo¬ wy, a symbol R2 oznacza rodnik alkilowy o 1—5 ato¬ mach wegla, korzystnie rodnik alkilowy o 3 lub 4 atomach wegla.Jako substancje grzybobójcze lub mieszaniny grzybobójcze stosuje sie takie substancje grzybobój¬ cze, które sa rozpuszczalne we wspólstosowanym organiczno-chemicznym rozpuszczalniku lub miesza¬ ninie rozpuszczalnikowej.Jako rozpuszczalne w oleju, czterowartosciowe grzybobójcze zwiazki cynoorganiczne mozna przy¬ kladowo stosowac: benzoesan trójbutylocynowy, fosforan tris-(trójbutylocynowy), tlenek bis-(trój- butylocynowy).Dla okreslonych dziedzin stosowania celowym jest dodawanie inhibitorów korozji do tego koncentratu wzglednie do gotowego preparatu do konserwacji drewna. Korzystnie w srodku tym jako inhibitor korozji stosuje sie kwas migdalowy i/lub benzotria- zol. Nadto celowym moze byc dodawanie srodków przeciwpieniacych, takich jak odpieniacze silikono¬ we lub fosforany alilowe, korzystnie fosforan trój- -n-butylowy: W celu sporzadzenia gotowego do uzytku prepara¬ tu rozciencza sie 1 czesc koncentratu za pomoca 3—20 czesci wagowych wody, korzystnie za pomoca 4—9 czesci wody. Przez ten relatywnie wysoki sto¬ pien rozcienczenia udaje sie zatem udzial rozpusz¬ czalnika organicznego, który korzystnie sklada sie z ropy naftowej, produktów ropy naftowej itp., po¬ waznie obnizyc, a tym samym zaoszczedzic te pro¬ dukty ropy.naftowej. Pomimo wspólstosowania ole¬ istych lub olejopodobnych rozpuszczalników i nie¬ rozpuszczalnych w wodzie substancji czynnych uzy¬ skuje sie emulsje optycznie klarowna w zakresie fal swiatla widzialnego, tak ze nawet gotowy do uzytku preparat konserwujacy drewno wydaje sie byc quasi klarownie rozpuszczony.Sporzadzony z koncentratu srodka ochrony drew¬ na, gotowy do uzytku preparat do konserwacji dre¬ wna i tworzywa drzewnego sklada sie z 0,35—10% wagowych, korzystnie 1—7% wagowych, jednej lub kilku w organiczno-chemicznym trudnolotnym roz¬ puszczalniku o temperaturze zaplonu powyzej 35°C rozpuszczalnych lub czesciowo rozpuszczalnych sub¬ stancji grzybobójczych i/lub z 0,3—1% wagowych, korzystnie 0,5—4% wagowych, co najmniej jednej, w organiczno-chemicznym trudnolotnym rozpusz¬ czalniku o temperaturze zaplonu powyzej 35°C, roz¬ puszczalnej substancji owadobójczej, z 0,5—20% wa¬ gowych, korzystnie 1—16% wagowych jednego lub kilku w organiczno-chemicznym trudnolotnym roz¬ puszczalniku rozpuszczalnych emulgatorów, z 20— —0,5% wagowych, korzystnie 16—1% wagowych, je¬ dnego lub kilku w wodzie rozpuszczalnych zwilza- czy, i z wiecej niz 0,5 do 7,5% wagowych, korzystnie 1—6% wagowych, trudnolotnego organiczno-chemicz- nego rozpuszczalnika o temperaturze zaplonu powy¬ zej 35°C oraz z wiecej niz 65% wagowych, korzystnie niz 88% wagowych, wody. Ten preparat konserwa¬ cyjny stanowi w zakresie fal swiatla widzialnego optycznie klarowna emulse lub jest quasi klarownie rozpuszczony.Znane jest wytwarzanie srodka ochrony drewna droga zmieszania skladników i substancji czynnych wobec wspólstosowania substancji owadobójczych 10 15 20 25 30 35 40 45 50 55 607 132 415 8 i/lu bgrzybobójczych. Te substancje czynne rozpusz¬ cza sie w rozpuszczalnikach zawierajacych olej mi¬ neralny, tak wiec znajduja one bezposrednie zasto- wanie. Jezeli jednak w przypadku nierozpuszczalnych w wodzie substancji owadobójczych i grzybobój¬ czych nie stosuje sie lub stosuje sie w zbyt malej ilosci rozpuszczalniki olejopodobne, to powstaja tru¬ dnosci polegajace na tym, ze substancje owadobój¬ cze i grzybobójcze osadzaja sie i nie wykazuja wy¬ starczajacej zdolnosci penetracji.Sposób wytwarzania srodka ochrony drewna w postaci koncentratu przez zmieszanie z organicz- no-chemicznym, nierozpuszczalnym w wodzie roz¬ puszczalnikiem lub z organiczno-chemiczna nieroz¬ puszczalna w wodzie mieszanina rozpuszczalnikowa, co najmniej jednej substancji owadobójczej lub mie¬ szaniny owadobójczej i/lub substancji grzybobójczej lub mieszaniny grzybobójczej, rozpuszczalnych wT nierozpuszczalnym w wodzie organiczno-chemicz- nym rozpuszczalniku lub w nierozpuszczalnej w wo¬ dzie, organiczno-chemicznej mieszaninie rozpuszczal¬ nikowej, oraz emulgatora, polega wedlug wynalaz¬ ku na tym, ze nierozpuszczalne w wodzie substan¬ cje owadobójcze lub mieszaniny owadobójcze i/lub nierozpuszczalne w wodzie substancje grzybobójcze lub mieszaniny grzybobójcze lub ciekle w tempera¬ turze pokojowej substancje owadobójcze i/lub ciekle w temperaturze pokojowej substancje grzybobójcze traktuje sie w organiczno-chemicznym, trudnolot- nym, oleistym lub olejopodobnym rozpuszczalniku lub w takiej mieszaninie rozpuszczalnikowej w tem¬ peraturze 0—80°C, korzystnie w temperaturze 15— —45°C, i pod cisnieniem 533,2—1133,2 hPa, korzyst¬ nie pod cisnieniem 799,4—1053,2 hPa, a powstaly roz¬ twór nastepnie, mieszajac w temperaturze ponizej 50°C, korzystnie w temperaturze 15—45°C, laczy sie z ciekla mieszanina, skladajaca sie z co najmniej jednego niejonowego emulgatora lub niejonowej mieszaniny emulgatorowej dla organiczno-chemicz- nego, nierozpuszczalnego w wodzie rozpuszczalnika lub mieszaniny rozpuszczalnikowej, i z co najmniej jednego rozpuszczalnego w wodzie, jonowego, katio- noczynnego zwilzacza wzglednie wspólrozpuszczal- nika lub jonowej, kationoczynnej mieszaniny zwil¬ zajacej wzglednie mieszaniny wspólrozpuszczalniko- wej, oraz ewentualnie z wody.Przyklad I. Koncentrat srodka ochrony drewna o dzialaniu owadobójczym: aromatyczny weglowodór (szybkosc utleniania powyzej 35, temperatura zaplonu 60°C jako rozpuszczalnik Shellsol AB) Y-szesciochlorocykloheksan (Lindan) jako srodek owado¬ bójczy etoksylowany nonylofenol (o 10 grupach etoksylowych) jako emulgator 50% wodny roztwór chlorku dwumetylobenzylo-dodecyloa- moniowego jako anionowy zwilzacz 10,0% wagowych 2,5% wagowych 10,0% wagowych 25 30 40 55 60 Przyklad II. Koncentrat srodka ochrony drew¬ na o dzialaniu grzybobójczym: aromatyczno-alifatyczna mie¬ szanina weglowodorowa (szyb¬ kosc utleniania powyzej 35, temperatura zaplonu 60°C) ja¬ ko rozpuszczalnik (Shellsol AB w mieszaninie z 20% benzyny lakowej 60) 2,5-dwumetylo-N-cykloheksy- lo-N-metoksyfuraonkarbona- mid-3 jako srodek grzybobój¬ czy etoksylowany nonylofenol (o 10 grupach etoksylowych) jako emulgator 50%. wodny roztwór chlorku dwumetylo-benzylol-dodecylo- amoniowego jako anionowy zwilzacz 15,0% wagowych 15,0% wagowych 50,0% wagowych 20,0% wagowych 100,0%-wagowych Przyklad III. Koncentrat srodka ochrony dre¬ wna o dzialaniu owadobójczym i grzybobójczym: aromatyczno-alifatyczna mie¬ szanina weglowodorowa (szybkosc utleniania powyzej 35, temperatura zaplonu 60°C) jako rozpuszczalnik (Shellsol AB w mieszaninie z 15% oleju wrzecionowego) 2,5-dwumetylo-N-cykloheksy- lo-N-metoksyfuranokarbona- mid-3 jako substancja grzybo¬ bójcza szesciochloroheksahydrodwu- metanonaftalen (Aldrin) jako substancja owadobójcza etoksylowany nonylofenol (o 10 grupach etoksylowych) jako emulgator 50% wodny roztwór chlorku dwumetylo-benzylo-dodecylo- amoniowego jako anionowy zwilzacz 15,0% wagowych 15,0% wagowych 2,5% wagowych 47,5% wagowych 20,0% wagowych 100,0% wagowych 77,5% wagowych 100,0% wagowych 65 Przyklad IV. Koncentrat srodka ochrony dre¬ wna o dzialaniu owadobójczym i grzybobójczym. aromatyczny weglowodór (szybkosc utleniania powyzej 35, temperatura zaplonu 60°C) jako rozpuszczalnik (Shellsol AB) 2,5-dwumetylo-N-cykloheksy- lo-N-metoksyfurano-karbona- mid-3 jako substancja grzybo¬ bójcza y-szesciochlorocykloheksan (Lindan) jako substancja grzy¬ bobójcza 15 % wagowych 15,0% wagowych 2,5% wagowych9 132 415 10 mieszanina etoksylowanych nonylofenoli o 6, 10 i 14 gru¬ pach etoksylowych w stosunku 1:1:1 jako emulgator 50% wodny roztwór chlorku dwumetylo-benzylo-dodecylo- amoniowego jako anionowy zwilzacz 37,5% wagowych 30,0% wagowych Przyklad V. Koncentrat srodka ochrony dre¬ wna o dzialaniu owadobójczym i grzybobójczym: aromatyczny weglowodór (szybkosc ulatniania powyzej 35, temperatura zaplonu 60°C) jako rozpuszczalnik (Shellsol AB) 2,5-dwumetylo-N-cykloheksy- lo-N-metoksyfuranokarbona- mid-3 jako substancja grzy¬ bobójcza szesciochloroheksahydrodwu- metano-naftalen (Aldrin) jako substancja owadobójcza etoksylowany nonylofenol (o 10 grupach etoksylowych) jako emulgator bromek dwumetylo-benzylo- -centyloamoniowy jako anio¬ nowy zwilzacz (bez zawartos¬ ci wody) 15,0% wagowych 15,0% wagowych 2,5% wagowych 47,5% wagowych 20,0% wagowych 100,0% wagowych P r z y k la d VI. Koncentrat srodka ochrony dre¬ wna o dzialaniu owadobójczym i grzybobójczym: aromatyczny weglowodór (szybkosc ulatniania powyzej 35, temperatura zaplonu 60°C) jako rozpuszczalnik (Shellsol AB) 2,5-dwumetylo-N-cykloheksy- lo-N-metoksyfuranokarbona- mid-3 jako substancja grzybo¬ bójcza szesciochloroheksahydrodwu- metano-naftalen (Aldrin) jako substancja owadobójcza etoksylowany nonylofenol (o 10 grupach etoksylowych) jako emulgator chlorek dwumetylo-dwuchlo- robenzylo-dodecyloamoniowy jako anionowy zwilzacz (bez zawartosci wody) 15,0% wagowych 15,0% wagowych 2,5% wagowych 47,5% wagowych Przyklad VII. Koncentrat srodka ochrony dre¬ wna o dzialaniu owadobójczym i grzybobójczym: aromatyczny weglowodór (szybkosc ulatniania powyzej 35, temperatura zaplonu 60°C) jako rozpuszczalnik (Shellsol AB) 20 30 35 40 45 50 20,0% wagowych 55 100,0% wagowych tris-(N-cyklohesylo-diazenio- -dwuoksy)-glin jako substan¬ cja grzybobójcza y-szesciochlorocykloheksan (Lindan) jako substancja owa¬ dobójcza etoksylowany nonyfenol (o 10 grupach etoksylowych) jako emulgator 50% wodny roztwór chlorku dwumetylo-benzylo-dodecylo- amoniowego jako anionowy zwilzacz 6,0% wagowych 2,0% wagowych 20,0% wagowych 60,0% wagowych 100,0% wagowych Przyklad VIII. Koncentrat srodka ochrony drewna o dzialaniu owadobójczym i grzybobójczym: aromatyczny weglowodór (szybkosc ulatniania powyzej 35, temperatura zaplonu 60°C) jako rozpuszczalnik (Shellsol AB) l-(4-chlorofenoksy)-3, 3-dwu- metylo-l-(l, 2, 4-trizolilo)-bu- tanon-2 jako substancja grzy¬ bobójcza ester kwasu tiofosforowego [(dwuetoksy-tiofosforyloksy- imino/-fenyloacetonitryl)] ja¬ ko substancja owadobójcza etoksylowany nonyfenol (o 10 grupach etoksylowych) jako emulgator 50% wodny roztwór chlorku dwumetylo-benzylo-dodecylo- amoniowego jako anionowy zwilzacz 27% wagowych 3,0% wagowych 2,5% wagowych 47,5% wagowych 20,0% wagowych 100,0% wagowych Przyklad IX- Koncentrat srodka ochrony dre¬ wna o dzialaniu owadobójczym: ftalan dwubutylowy jako roz¬ puszczalnik y-szesciochlorocykloheksan (Lindan) jako substancja owa¬ dobójcza etoksylowany nonylofenol (o 10 grupach etoksylowanych) jako emulgator 50% wodny roztwór chlorku dwumetylo-benzylo-dodecylo- amoniowego jako anionowy zwilzacz 30,0% wagowych 2,5% wagowych 47,5% wagowych 20,0% wagowych 100,0% wagowych 12,0% wagowych Przyklad X. Koncentrat srodka ochrony dre- 60 wna o dzialaniu owadobójczym: eter butylowy glikolu propoy- lenowego (ciezar czasteczkowy 3500) jako rozpuszczalnik 65 (Desmophen 3500) 30,0% wagowych11 132 415 12 y-szesciochlorocykloheksan (Lindan) jako substancja grzy¬ bobójcza 2,5% wagowych etoksylowany nonylofenol (o 10 grupach etoksylowych) jako emulgator 47,5% wagowych 50% wodny roztwór chlorku dwumetylo-benzylo-dodecylo- amoniowego jako aminowy zwilzacz 20,0% wagowych 100,0% wagowych Gotowe do uzytku roztwory impregnujace do och¬ rony drewna sporzadzono przez rozcienczanie woda mieszajac 5, 10 lub 20 czesci wagowych koncentratu srodka ochrony drewna z przykladów 1—10 kazdo¬ razowo z 95r 90 i 80 czesciami wagowymi wody. Te gotowe do uzytku srodki wygladaly jak quasi kla¬ rownie rozpuszczone i nawet przy dluzszym skla¬ dowaniu nie wykazywaly zadnych objawów rozkla¬ du.Zastrzezenia patentowe 1. Srodek ochrony drewna, zwlaszcza do konser¬ wacji drewna i tworzywa drzewnego, w postaci kon¬ centratu na osnowie organiczno-chemicznego, tru- dnolotnego, nierozpuszczalnego w wodzie rozpusz¬ czalnika lub organiczno-chemicznej, trudnolotnej, nierozpuszczalnej w wodzie mieszaniny rozpuszczal¬ nikowej o temperaturze 30°C, korzystnie o tempe¬ raturze zaplonu powyzej 55°C, i na osnowie co naj¬ mniej jednej nierozpuszczalnej w wodzie substancji lub mieszaniny owadobójczej ze zbioru obejmujace¬ go karbaminion, ester kwasu fosforowego, ester kwa¬ su tiofosforowego, ester kwasu dwutiofosforowego, ester kwasu tionofosforowego, chlorowany weglo¬ wodór, piretroid i/lub endosulfan, i/lub nierozpusz¬ czalnej w wodzie substancji lub mieszaniny grzybo¬ bójczej ze zbioru obejmujacego czterowartosciowy zwiazek cynoorganiczny, ester chlorowanego fenolu, 1-tritylo-l, 2, 4-triazol o ogólnym wzorze 4, w któ¬ rym R oznacza atom fluoru, chloru lub bromu, grupe trójfluorometylowa, nitrowa lub cyjanowa lub grupe alkilowa, o co najwyzej 4 atomach wegla, a n ozna¬ cza liczbe 1 lub 2, i ich sole z kwasami nieorganicz¬ nymi lub organicznymi, sól N-nitrozo-N-cykloheksy- lo-hydroksyloaminy, zwiazek (N-cykloheksylodiaze- niodwuoksy)-metalu, korzystnie zwiazek glinowy, N, N -dwumetylo-N'-fenylo-N/-(fluorodwuchlorome- tylotio)-sulfamid, N, N-dwumetylo-N'-p-toIilo-N'- -(dwuchlorofluorometylotio)-sulfamid, anilid lub cy- kloheksyloamid kwasu 2,5-dwumetylofuranokarbo- ksylowego-3, N-cyklo-heksylo-N-metoksy-2,5-dwu- metylofuranokarbonamid-3 i/lub l-(p-chlorofenoksy) -3, 3-dwumetylo-l(l, 2, 4-triazolilo)-butanon-2, oraz emulgatora, znamienny tym, ze koncentrat o postaci rozcienczalnewoda emulsji lub rozcienczalnego wo¬ da roztworu zawiera 5—50 czesci wagowych, korzy¬ stnie 10—35 czesci wagowych, mieszaniny czynnej skladajacej sie z wyzej podanych skladników roz¬ puszczalnikowych, owadobójczych i/lub grzybobój¬ czych, i zawiera 95—50 czesci wagowych, korzystnie 90—65 czesci wagowych, mieszaniny pomocniczej skladajacej sie z niejonowego emulgatora lub niejo¬ nowej mieszaniny emulgatorowej ze zbioru obejmu¬ jacego etoksylowany fenol, etoksylowany alkilo-, arylo-, aryloalkilo-fenol, wykazujacy jedna lub kilka innych grup bocznych etoksylowany fenol, etoksy¬ lowany kwas organiczny, korzystnie etoksylowany 5 nonylofenol, i/lub etoksylowany kwas tluszczowy, i z rozpuszczalnego w wodzie, kationoczynnego zwilzacza lub wspólrozpuszczalnika lub rozpuszczal¬ nej w wodzie, kationoczynnej mieszaniny zwilzaja¬ cej ze zbioru obejmujacego grzybobójczo dzialajacy zwiazek aryloalkiloamoniowy, korzystnie zwiazek trójalkiloaryloalkiloamoniowy, i/lub grzybobójczo dzialajaca sól trzeciorzedowej aminy, oraz ewentu¬ alnie zawiera wode. 2. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze za¬ wiera jako zwilzacz zwiazek benzylodwumetylo- -(C10—C16)-alkilo-amoniowy, wykazujacy jako anion jony chlorowca, azotanu, siarczanu i/lub octanu, i/lub zawiera jako sól trzeciorzedowej aminy zwiazek o wzorze [dwumetylo-(C10—C16)-alkilo-NH] +X- i/lub [metylo-dwu-(C10—C16)-alkilo-NH] +X~, w któ¬ rym X— oznacza jon chlorowca, azotanu, siarczanu i/lub octanu. 3. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze za¬ wiera zwilzacz lub mieszanine zwilzajaca i niejono¬ wy emulgator lub niejonowa mieszanine emulgato- rowa we wzajemnym stosunku wagowym od 1:20 do 20:1, korzystnie w stosunku wagowym od 1:5 do 5:1. 4. Srodek wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze za¬ wiera jeden lub wiecej nierozpuszczalnych w wodzie wspólrozpuszczalników, korzystnie jeden lub wiecej zmiekczaczy, zamiast czesci lub calosci organiczno- -chemicznego, trudnolotnego rozpuszczalnika. 5. Sposób wytwarzania srodka ochrony drewna w postaci koncentratu przez zmieszanie z organicz- no-chemicznym, nierozpuszczalnym w wodzie roz¬ puszczalnikiem lub z organiczno-chemiczna nieroz¬ puszczalna w wodzie mieszanina rozpuszczalnikowa, co najmniej jednej substancji owadobójczej lub mie¬ szaniny owadobójczej i/iub substancji grzybobójczej lub mieszaniny grzybobójczej, rozpuszczalnych w nierozpuszczalnym w wodzie organiczno-chemicz- nym rozpuszczalniku lub w nierozpuszczalnej w wo¬ dzie, organiczno-chemicznej mieszaninie nierozpusz- czalnikowej, oraz emulgatora, znamieny tym, ze nie¬ rozpuszczalne w wodzie substancje owadobójcze lub mieszaniny owadobójcze i/lub nierozpuszczalne w wodzie substancje grzybobójcze lub mieszaniny grzybobójcze lub ciekle w temperaturze pokojowej substancje owadobójcze i/lub ciekle w temperaturze pokojowej substancje grzybobójcze traktuje sie w organiczno-chemicznym, trudnolotnym, oleistym'lub olejopodobnym rozpuszczalniku lub w takiej mie¬ szaninie rozpuszczalnikowej w temperaturze 0— —80°G, korzystnie w temp. 15—45°C, i podcisnieniem 533,2—1133^hPa, korzystnie pod cisnieniem 799,4— /1053,2 hPa, a powstaly roztwór nastepnie, mieszajac w temperaturze ponizej 50°C, korzystnie w.tempera¬ turze 15—45°C, laczy sie z ciekla mieszanina, skla¬ dajaca sie z co najmniej jednego niejonowego emul¬ gatora lub niejonowej mieszaniny emulgatorowej dla organiczno-chemicznego, nierozpuszczalnego w wodzie rozpuszczalnika lub mieszaniny rozpusz¬ czalnikowej, i z co najmniej jednego rozpuszczalne¬ go w wodzie, jonowego, kationoczynnego zwilzacza 15 20 25 30 35 40 45 50 55 60132 415 13 14 wzglednie wspólrozpuszczalnika lub jonowej, katio- szaniny wspólrozpuszczalnikowej, oraz ewentualnie noczynnej mieszaniny zwilzajacej wzglednie mie- z wody.C2H5OxS CN C2H5CKP-°-N = C^ Wzór 1 O-O-C-NH-R, ^0-R2 Wzór 2 0 O-0-C-NH-R, R2 Wzór 3 N—n Y a-c-o (Rn Wzór 4 PL