Przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do pomiaru kata wyprzedzenia wtrysku paliwa w silnikach wysokopreznych, znajdujace zastosowanie, zwlaszcza w badaniach diagnostycznych silników wysokopreznych w zakladach produkcyjnych oraz osrodkach naukowo-badawczych.Znane' urzadzenie do pomiaru kata wyprzedzenia wtrysku paliwa skladajace sie z nadaj¬ nika ruchu iglicy, ukladu elektrycznego i lampy stroboskopowej. W momencie wtrysku paliwa ^dpowi^r.ie sygnaly, poprzez uklad elektryczny, steruja blyskami lampy stroboskopowej, oswietlajacej znaki na obudowie i kole zamachowym* Znak na kole zamachowym naniesiony jest w miejscu odpowiadajacym zwrotowi zewnetrznemu tloka* Za pomoca pokretla doprowadza 3ie do pokrycia tych znaków, a na miliamperomierzu ukladu lub na pokretle stroboskopu mozna odczytac wartosc kata wyprzedzenia wtrysku.Inne znane urzadzenia, dzialajace na podobnej zasadzie, maja zamiast nadajnika ruchu iglicy, piezokwarcowy przetwornik cisnienia wbudowany na czas pomiaru w przewód wtryskowy od strony wtryskiwacza* Pomiary kata wyprzedzenia wtrysku paliwa przy pomocy opisanych urzadzen obarczone sa dosc duzym bledem spowodowanym nierównoijiemoscia predkosci obrotowej* a stosowanie stro¬ boskopu zwiazane jest z bezposrednim udzialem czlowieka w ocenie kata wyprzedzenia wtrys¬ ku* Ponadto silnik musi byc odpowiednio przystosowany do prowadzenia pomiaru tymi sposo¬ bami przez wyposazenie dodatkowe, takie jak czujnik zwrotu zewnetrznego, czy odpowiednie wyfrezowanie na kole zamachowym* * Z opisu patentu tymczasowego nr 103 296 znany jest uklad do pomiaru kata przesuniecia wtrysku w silnikach wysokopreznych, dzialajacy na innej zasadzie, niz opisane wyzej urza¬ dzenia* Uklad ten ma czujnik kola zamachowego wspólpracujacy ze znacznikiem kola zamacho¬ wego oraz czujnik wtryskiwacza, polaczony z przetwarzajacym ukladem elektronicznym* Uklad ten umozliwia dokladny pomiar przesunieoia kata wtrysku wszedzie tam, gdzie zachodzi po¬ trzeba zmierzenia uchybu od zalozonego kata miedzy dwoma punktami czasowymi powtarzajacy¬ mi sie cyklicznie*2 131 594 Urzadzenie wedlug wynalazku sklada sie z przetwornika drgan, fotoelektrycznego przetwornika znakowania i pomiarowego ukladu elektronicznego i ma przetwornik drgan mo¬ cowany bezposrednio na obudowie wtryskiwacza, polaczony ze wzmacniaczem, który poprzez uklad formujacy laczy s±q z jednym z wejsc komparatora czestotliwosci• Potoelektryczny przetwornik znakowania jeat zamocowany w okienku kontrolnym w obudowie kola zamacbowego i polaczony jest poprzez drugi wzmacniacz z drugim z wejsc komparatora czestotliwosci.Ponadto fotoelektryczny przetwornik znakowania zawiera zródlo swiatla oraz fotodiode, zamocowane na osi znaku, umieszczonego na obudowie kola zamachowego* Urzadzenie wedlug wynalazku eliminuje bezposredni udzial czlowieka w ocenie prawi¬ dlowosci kata wyprzedzenia wtrysku przez zastapienie lampy stroboskopowej fotoelektrycz- nym przetwornikiem znakowania polozenia walu korbowego.Wynalazek zostanie blizej objasniony na podstawie przykladu wykonania przedstawio¬ nego na rysunku, który pokazuje schemat urzadzenia do pomiaru kata wyprzedzenia wtrysku paliwa.Urzadzenie sklada sie przetwornika drgan 1, fotoelektrycznego przetwornika znakowa¬ nia 2 oraz pomiarowego ukladu elektronicznego umieszczonych w jednej obudowie. Przetwor¬ nik drgan 1 mocowany jest bezposrednio na obudowie wtryskiwacza 3 za pomoca wkretu dwu¬ stronnego lub magnesu i polaczony jest ze wzmacniaczem 4, który poprzez uklad formujacy 5 laczy sie z jednym z wejsc komparatora czestotliwosci 6. Fotoelektryczny przetwornik znakowania 2 zawiera zródlo swiatla wytwarzajace dobrze zogniskowany strumien swietlny oraz fotodiode i jest zamocowany w okienku kontrolnym w obudowie kola zamachowego 7 tak, zeby zródlo swiatla i fotodioda znajdowaly sie na osi znaku 8 umieszczonego na obudowie.Na kole zamachowym 7 naniesiony jest znak 9 - odbijajacy swiatlo - pasek folii lub linia namalowana biala farba, którego polozenie wzgledem znaku 8 odpowiada nominalnej wartosci kata wyprzedzenia wtrysku. Przetwornik znakowania 2 jest polaczony poprzez wzmacniacz 10 z drugim z wejsc komparatora czestotliwosci 6. Urzadzenie dziala w nastepujacy sposób: wystepujace podczas wtrysku paliwa uderzenie iglicy o obudowe wtryskiwacza przetwarzane sa w przetworniku drgan 1 na sygnaly elektryczne, które przekazywane sa poprzez wzmac¬ niacz 4 do ukladu formujacego 5, który rejestruje tylko pierwszy wzrost amplitudy sygnalu powyzej pewnego stalego poziomu, a nastepnie formuje go na przebieg prostokatny i róz¬ niczkuje. Z ukladu 5 sygnal doprowadza sie na jedno z wejsc komparatora czestotliwosci 6.W przetworniku znakowania 2, przy kazdym obrocie kola 7 odbity impuls swietlny do¬ chodzi do fotodiody, która przetwarza go na sygnal elektryczny, który po wzmocnieniu we wzmacniaczu 10 doprowadzany jest na drugie z wejsc komparatora czestotliwosci 6. «V kom¬ paratorze 6 nastepuje porównanie fazy obu sygnalów. Jesli te dwa sygnaly sa dokladnie w fazie, to róznica katowa miedzy nimi, wskazywana przez miernik wychylowy komparatora, jest równa zeru. Jezeli nie - to na wyjsciu ukladu pojawia sie rózne od zera napiecie, które zaleznie od swego znaku wskazuje na wyprzedzenie lub opóznienie sie sygnalu wtrys¬ ku wzgledem sygnalu odniesienia. Y/ynik nie jest uzalezniony od czestotliwosci, a sygnal pochodzacy z przetwornika znakowania 2 jest jednoczesnie wykorzystywany jako sygnal ste¬ rujacy obrotomierza.Urzadzenie wedlug wynalazku znajduje szczególne zastosowanie do sprawdzania kata wyprzedzenia wtrysku paliwa w silnikach wysokopreznych, pomiaru predkosci obrotowej, a wyposazone dodatkowo w oscyloskop, pozwala na jakosciowa ocene pracy poszczególnych sekcji pompy wtryskowej i wtryskiwaczy.131 594 3 Zastrzezenia patentowe 1. Urzadzenie do pomiaru kata wyprzedzenia wtrysku paliwa w silnikach wysokoprez¬ nych skladajace sie z przetwornika drgau, fotoelektrycznego przetwornika znakowania i pomiarowego ukladu elektronicznego, znamienne tym, ze przetwornik drgan /1/ mocowany jest bezposrednio na obudowie wtryskiwacza /3/ i polaczony jest ze wzmacniaczem A/, który poprzez uklad formujacy /5/t laczy sie z jednym z wejsc kompara¬ tora czestotliwosci /6/t natomiast fotoelektryczny przetwornik znakowania /2/ jest zamo¬ cowany w okienku kontrolnym w obudowie kola zamachowego /7/ i polaczony jest poprzez wzmacniacz /10/ z drugim z wejsc komparatora czestotliwosci /6/ 2. Urzadzenie wedlug zastrz. 1, znamienne tym, ze fotoelektryczny przetwornik znakowania /2/ zawiera zródlo swiatla oraz fotodiode zamocowane na osi zna¬ ku /8/, umieszczonego na obudowie kola zamachowego /7/. PL