Przedmiotem niniej szego wynalazku jest maszyna obrotowa, która mozna sto¬ sowac jako silnik pedzony nafta, olejem ziemnym, lub innem paliwem plynnem, albo tez sprezonem powietrzem, oraz mo¬ ze pracowac jako pompa lub sprezarka.Maszyna obrotowa, wykonana w mysl wynalazku, rózni sie tern od dotychczas znanych maszyn tego rodzaju, ze posiada wirnik o owalnym przekroju poprzecznym, umieszczony w kadlubie albo w stójniku o przekroju kolowym.W konstrukcji tej wypukla krawedz wirnika dotyka wnetrza kadluba, a prze¬ strzenie robocze miedzy wirnikiem a stol¬ nikiem wytworzone sa zapomoca wpustek, promieniowo przesuwnych w stójniku, przyczem przeplyw cieczy przez powyz¬ sze przestrzenie robocze z jednej do dru¬ giej strony jest sterowany zapomoca od¬ powiednich zaworów.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku.Fig. 1 przedstawia widok boczny ma¬ szyny, fig. 2 — ogólny widok zgóry, fig. 3 — czesciowo widok ztylu, a czesciowo przekrój poprzeczny maszyny i sprezarki, stanowiacych zgodnie z wynalazkiem wspólna calosc.Fig. 4 uwidacznia rzut boczny oslony maszyny, fig. 5—koncowy widok z czescio¬ wym przekrojem oslony, fig. 6—czesciowy widok zboku i czesciowy przekrój podluzny wirnika, wzdluz osi walu maszyny, fig. 7—czesciowy przekrój poprzeczny oraz cze¬ sciowy widok konca wirnika.Fig. 8 przedstawia widok zprzodu, a fig. 9 — przekrój rozpreznego pierscienia, osadzonego na koncach wirnika; fig. 10-^ przekrój poprzeczny, a fig. 11 — szczegó¬ lowy przekrój podluzny, z ruchomemi wpustkami, dotykajacemi powierzchni wir¬ nika. Fig. 12 przedstawia aksonometrycz- ny widok ruchomej wpustki, zas fig. 13 — aksonometryczny widok wkladki we¬ wnetrznego brzegu ruchomej wpustki.Fig. 14 przedstawia widok boczny srod¬ kowej tarczy, fig. 15 — czesciowy przekrój podluzny srodkowej tarczy i pierscieni rozpreznych, umieszczonych pomiedzy wir¬ nikiem i kadlubem sprezarki, fig. 16 — widok boczny koncowej tarczy, fig. 17 — czesciowy przekrój przez jedna z konco¬ wych tarcz i pierscien rozprezny, zalozo¬ ny na zewnetrznym koncu silnika albo sprezarki.Fig. 18 przedstawia widok, a fig. 19 — przekrój jednej z glowic, której komora spalania i komora zaworowa sa zlaczone, podczas gdy fig. 20 przedstawia przekrój tej glowicy wzdluz linji Y — Y na fig. 18.Fig. 21 przedstawia widok ztylu na maszy¬ ne z pompami wodnemi wraz z ich nape¬ dem a takze przekladnia, uruchamiajaca zawory wylotowe, zas fig. 22 — podobny widok na maszyne z pompami olejowemi wraz z napedem; fig. 23 — boczny widok szczególu przekladni zaworów wylotowych, zas fig. 24 i 25 — odpowiednio widok i przekrój szczególów zaworów ssawczych maszyny, fig. 26 i 27 przedstawiaja odpo¬ wiednie widoki szczególów, dotyczacych doszczelniajacej krawedzi dopasowanej do wirnika i uszczelnienia, zastosowanego w koncach powyzszej krawedzi, a fig. 28— przekrój wzdluz linji X — X na fig. 10.Fig. 29 przedstawia szczególowy widok czesci, poruszajacych zawory ssawcze ma¬ szyny, wreszcie fig, 30 — przekrój wzdluz linji Z— Z na fig. 18.Zeliwny kadlub 1 maszyny (fig. 4 i 5) posiada pierscieniowy przekrój z okragle- mi kolnierzami 2 na kazdym koncu i z pio- nowemi plaszczyznami 3 po obu stronach.Wewnetrzna powierzchnia kadluba / po¬ siada przekrój kolowy i prostopadle do pionowych powierzchni 3 poziome wycie¬ cia 4, laczace plaszczyzny 3 z wnetrzem kadluba, a zajmujace cala dlugosc kadlu¬ ba miedzy kolnierzami 2.Tak samo prostopadle do pionowych plaszczyzn 3 polozone sa otwory 5 i 6, la¬ czace wnetrze kadluba / z atmosfera.Otwory te znajduja sie nad i pod wycie¬ ciami 4 po obu stronach kadluba /, przy- czem otwory 5 i 6 spelniaja odpowiednio zadanie kanalów wlotowych i wyloto¬ wych maszyny.Kadlub / tworzy stojnik maszyny, a wirnik 7 (fig. 6 i 7) sklada sie z obrobione¬ go odlewu zeliwnego z piasta 7a i zebrami 76, którego piasta jest zaklinowana na walku 8, wspólsrodkowym do walcowego otworu kadluba. Wirnik 7 w poprzecznym przekroju posiada na calej swej dlugosci ksztalt owalny i styka sie z wewnetrzna powierzchnia kadluba 1 tylko swoja wy¬ pukla strona zaopatrzona w doszczelnia¬ jaca krawedz, przyczem pomiedzy wirni¬ kiem 7, a wewnetrzna powierzchnia ka¬ dluba 1 powstaje wolna przestrzen.Aby otrzymac rzeczywista szczelnosc w miejscu, gdzie wirnik 7 styka sie z ka¬ dlubem 1, umieszczono wzdluz calej dlu¬ gosci wirnika po jego wypuklej stronie listwe 9, stykajaca sie stale z wewnetrzna powierzchnia kadluba / wskutek nacisku wywieranego przez sile napiecia sprezyn 9a (fig. 17), umieszczonych w wirniku 7, pod listwa 9. Podczas pracy maszyny scie¬ ra sie jedynie pracujaca krawedz listwy 9 z powodu tarcia pomiedzy stojnikiem — a wirnikiem, która moze byc latwo wymie¬ niona.Sprezarka powietrzna 10 maszyny (fig. 1 i 2) sklada sie z kadluba i wirnika, zbu-dowatiych i uksztaltowanych w ten sam Sposób, co kadlub i wirnik 7 maszyny / (fig. 4-—7). Sprezarka jest ustawiona wspólsrodkowo, na przedluzeniu walu ma¬ szyny i zamknieta kolnierzami 2 i lOa.Wirnik sprezarki 10 jest zaklinowany na tym samym wale 8 co wirnik maszyny 1.Wal 8 obraca sie w kulkowych lozyskach, osadzonych w pokrywach 13 (fig. 17) f u- mieszczonych na zewnetrznych koncach oslon maszyny i sprezarki oraz w kulko- wem lozysku 14, osadzonem w srodkowej tarczy 15 (fig. 15) f umieszczonej pomie¬ dzy kolnierzami 2 i lOa kadluba maszyny i sprezarki. Lozyska kulkowe 12 i 14 po¬ siadaja moznosc podluznego przesuwu w tarczach 13 i 15, co zapobiega zacieraniu sie kulek. Glowica 16 (fig. 1, 2, 3, 18, 19 i 20) jest przytwierdzona do pionowej plaszczyzny 3 kadluba maszyny 1% oraz w dalszej czesci do podobnej pionowej pla¬ szczyzny sprezarki 10, znajdujacej sie po tej samej stronie i na tym samym pozio¬ mie, co pionowa plaszczyzna kadluba. Na glowicy ustawione sa iskrzynki 17 dla za¬ worów 18, przez które doplywa powietrze do sprezarki 10, nastepnie skrzynki 19 dla zaworów 20, -przez które przeplywa spre¬ zone powietrze ze sprezarki 10 do maszy¬ ny, poza tern skrzynki 21 dla zaworów 22, przez które jest doprowadzane paliwo do maszyny i wreszcie skrzynki 23 zaworów 24, przez które spaliny isa usuwane naze- wnatrz (fig. 18 i 19).We wcieciach 4 kadluba maszyny 1 i*we wcieciach 25 glowicy 16, które to wciecia odpowiadaja wcieciom 4, poruszaja sie w kierunku promienia przesuwne po obu stronach maszyny wpustki 26 (fig. 3, 15 i 17). Wewnetrzne brzegi wpustek 26 sa u- trzymywane w stalym styku z zewnetrzna powierzchnia wirnika 7 zapomoca sily na¬ cisku sprezyn 27 (fig. 11), dociskajacych je do zewnetrznej powierzchni stojnika.Sprezyny te znajduja sie w tulejach 28, przymocowanych do glowic 16, — i naci¬ skaja na zawleczki 29c sworzni 2$, wsu¬ nietych w otwory 30a glowic 16, i wywiera¬ ja w ten sposób nacisk na zewnetrzne brze¬ gi wpustek 26.Wewnetrzne brzegi wpustek 26 maja rowki o prze/kroju pólokraglym; w kazdym z tych rowków jest umieszczona pólokra¬ gla wkladka 30 (fig. 12 i 13), której pla¬ ska scianka opiera sie na zewnetrznej po¬ wierzchni wirnika 7. Pólokragla wkladka 30 posiada na swych koncach kolowe wy¬ stepy 30a, które podtrzymuje wkladka 31, przymocowana do ramion 32 wpustki 26.Wkladki 31 posiadaja na koncach pólo¬ kragle wykroje, które otaczaja wystepy 30a i podtrzymuja wkladki 30 w wewnetrz¬ nych rowkach wpustek 26. Zastosowanie pólokraglych wkladek 30 w rowkach wpu¬ stek 26, zwróconych do powierzchni wir¬ nika swa plaska powierzchnia, umozliwia wahanie sie w rowku wpustki i jej przysto¬ sowywanie sie do powierzchni wirnika. Ra¬ miona 32 wpustek 26 moga sie przesuwac w promieniowych rowkach 13a w konco¬ wych tarczach 13 (fig. 16 i 17) i w pro¬ mieniowych rowkach 15a w srodkowej tar¬ czy 15 (fig. 14 i 15). Konce tych ramion stykaja sie z boczna powierzchnia kciuka 33 (fig. 10, 11 i 17), zaklinowanego na wa¬ le 8 i wpuszczonego w wytoczenie 34 w tarczach koncowych 13 i srodkowej 15.Sprezarka 10 posiada slizgajace sie wpustki 35, dzialajace w ten sam sposób i umocowane tak samo, jak przesuwne wpustki 26 w maszynie 1 (fig. 10).Aby otrzymac szczelnosc pomiedzy koncami wirników a kadlubami przy u- wzglednieniu mozliwych osiowych przesu¬ wów czesci wskutek ich wydluzania sie wzglednie kurczenia, umieszczono na kaz¬ dym koncu kazdego wirnika rozprezny pierscien 36 (fig. 8, 9, 15, 17). Pierscien ten ma ksztalt odpowiadajacy poprzeczne¬ mu przekrojowi wirnika i jest wykonany z okraglej obreczy 37, wpuszczonej w ko¬ lowe rowki 38 (fig. 6 i 7) na koncu wirni- — 3 .—ka, podczas gdy promieniowe zeby 39 pier¬ scienia 36, znajdujacego sie nazewnatrz obreczy 37, wpuszczone sa w promieniowe wykroje 40, wykonane w koncu wirnika nazewnatrz rowków 38. Plaska powierzch¬ nia pierscienia 36 jest zwrócona ku kon¬ cowej tarczy 13 albo srodkowej tarczy 15, pomiedzy któremi to tarczami i wirnikiem pierscien 36 jest umieszczony. Sila napie¬ cia sprezyn 90, umieszczonych na kon¬ cach wirnika, wywiera nacisk na rozprez¬ ny pierscien 36 i utrzymuje go w stalym styku z przylegajaca don tarcza 13 albo 15.Przy koncu listwy uszczelniajacej 9, moglaby powstac wskutek odksztalcen nieszczelnosc pomiedzy jej brzegiem a sa¬ siednia koncowa lub srodkowa tarcza. Wo¬ bec tego koniec listwy 9 posiada pionowy wykrój, w który wpuszczone jest ramie uszczelki 9b w ksztalcie krzyza (fig. 26, 27), której przeciwlegly koniec wpuszczo¬ ny jest w wykrój 39a (fig. 8 i 9) przy¬ leglego pierscienia rozpreznego. Sprezyna 9c umieszczona w koncu uszczelniajacej listwy 9 i obejmujaca trzpien wewnetrzne¬ go ramienia krzyza 9b, utrzymuje w styku uszczelke 9b z rozpreznym pierscieniem 36 a sasiednia koncowa tarcza 13 lub srod¬ kowa tarcza 15.W celu przeciwdzialania wysunieciu sie nazewnatrz listwy 9 i zbyt silnemu na¬ ciskowi na wewnetrzna powierzchnie ka¬ dluba, po której sie przesuwa, podczas gdy wirnik obraca sie z wielka szybkoscia, sa umieszczone wahajace sie na piascie 7a wirnika (fig. 6) dzwignie 41. Z koncami tychze polaczone sa drazki 42, których ze¬ wnetrzne konce posiadaja glówki 42a wpu¬ szczone we wciecia 43, wykonane w ksztal¬ cie jaskólczego ogona w wewnetrznej sciance listwy 9. Drugie konce dzwigien 41 sa polaczone z drazkami 44, na koncach których znajduja sie ciezarki 45, przesu¬ wajace sie w prowadnicach 46, przysru¬ bowanych lub w inny sposób przymocowaT nych do wewnetrznej powierzchni wirni¬ ka. Prowadnice te maja otwory 46a.do.Mty" puszczania powietrza. Podczas obracania sie wirnika, ciezarki 45 pod wplywem si¬ ly odsrodkowej przeciwdzialaja zbyt sil¬ nemu naciskowi listew 9 na wewnetrzna powierzchnie kadluba.Przechodzac zkolei do szczególowego opisu fig. 1, 2, 18 i 19, nalezy zauwazyc, ze zawory 18, 20, 22 i 24 sa w podwójnej ilosci po kazdej stronie maszyny i spre¬ zarki. Dla zrozumienia celu tego ukladu, nalezy zwrócic uwage na fig. 3, 4 i 5, a przedewszystkiem na fig. 5, z której wy¬ nika, ze otwory 5 i 6 maja swe ujscia do wnetrza kadluba 1 po obu jego stronach, pod i nad wpustkami 26. Przypuscmy te¬ raz, ze chcemy skierowac wirnik w kierun¬ ku wskazanym przez strzalke; paliwo plynne bedzie wówczas wprowadzone do kadluba przez dolny prawy otwór wloto¬ wy 5, a spaliny rozprezac sie beda w prze¬ strzeni pomiedzy krancem wypuklej stro¬ ny wirnika 7 a prawa wpustka 26, która dociskana jest do zewnetrznej powierzch¬ ni wirnika. Wskutek tego wirnik obróci sie w kierunku zaznaczonym przez strzal* ke. Nad krancem wypuklej strony wirni¬ ka 7, mijajacej wlasnie dolny lewy otwór wlotowy 6 po stronie kadluba przeciwle¬ glej do otworów wlotowych 5, paliwo plyn¬ ne, wprowadzone poprzez dolny prawy otwór wlotowy 5, bedzie po zaplonie roz¬ prezac sie do chwili, az wypukla strona wirnika nie minie dolnego lewego otworu wylotowego 6. Wypukla strona wirnika 7, zachowujac swój ruch obrotowy, przejdzie w dalszym ciagu ponad górny lewy otwór 5 po stronie ssacej kadluba, przez który to otwór swieza dawka plynnego paliwa zostaje wprowadzona do przestrzeni po¬ miedzy krancem wypuklej strony wirnika a przesuwna lewa wpustka 26. Wskutek tego wirnik otrzymuje nowy impuls, gdyz paliwo wprowadzone przez górny lewy otwór wlotowy 5 rozpreza sie po zaplonie dotad, dopóki wypukla strona wirnika 7 — 4 —nie minie górnego prawego otworu wyloto¬ wego 5. Z powyzszego wynika, ze górny otwór wlotowy 5 po jednej stronie maszy¬ ny, i dolny otwór wlotowy 5 po przeciw¬ nej jej stronie sa stosowane przy napedza¬ niu wirnika w jednym kierunku, podczas gdy pozostale dwa otwory wlotowe 5 sa za¬ mkniete i bezczynne. To samo odnosi sie do otworów wylotowych 6, umieszczonych po obydwu stronach maszyny. Jesli bedace poprzednio w uzyciu otwory wlotowe zo¬ stana zamkniete, a poprzednio zamkniete otwory wlotowe zostana uruchomione do wprowadzenia paliwa plynnego przy odpo¬ wiednio uruchomionych otworach wyloto¬ wych, kierunek obrotu wirnika bedzie od¬ wrotny., Powyzszy opis dzieli otwory maszyny na wlotowe i wylotowe- i odnosi sie takze do otworów wlotowych i wylotowych spre¬ zarki, z ta jednak róznica, ze w sprezar¬ ce wirnik jest obracany przez wal 8 w ce¬ lu zasysania powietrza przez jej otwory wlotowe i wytlaczania sprezonego powie¬ trza przez jej otwory wylotowe, aby wy¬ konac w ten sposób prace uzyteczna. Wlo¬ towe zawory 18 sprezarki 10 sa normalnie zamkniete pod wplywem sprezyn 18a w oslonach 17. Komory tych zaworów maja polaczenie z wnetrzem sprezarki przez oddzielne kanaly 47 w glowicy 16 (fig. 18 i 19), przyczem kazdy kanal 47 laczy sie z odpowiednim kanalem w kadlubie spre¬ zarki.Zawory wylotowe do sprezonego po¬ wietrza w iskrzynce 19 dzialaja samoczyn¬ nie, zamykajac sie podczas zasysania i otwierajac sie podczas wytlaczania powie¬ trza. Normalnie zawory 20 sa przyciska¬ ne do swoich gniazd zapomoca sprezyn 20a. Kiedy sprezarka jest w ruchu, pod¬ cisnienie utworzone przez wirnik powodu¬ je zasysanie powietrza do kadluba spre¬ zarki poprzez górny zawór 18 i dolny za¬ wór 18, które to zawory znajduja sie po dwóch przeciwleglych stronach sprezarki.Zawory 18, przez któfe powietrze jest za¬ sysane, sa wiec zaworami wlotowemi, za- mykajacemi i odmykajacemi kanaly w ka¬ dlubie sprezarki, od których wypukla stro¬ na wirnika 7 oddala sie zaraz po przejsciu obok wpustek 26. Zawory 18 zas steruja kanaly, do których zbliza sie wlasnie wy¬ pukla strona wirnika, zanim przejdzie o- bok wpustek 26, zamykajacych sie pod parciem powietrza, wywolanem wskutek zblizania sie wypuklego konca wirnika.Skrzynki 19 zaworów wylotowych la¬ cza sie z kanalami 48, które przechodza przez glowice 16 i lacza sie w dalszym cia¬ gu z oddzielnemi kanalami, prowadzace- mi do wnetrza kadluba sprezarki, po stro¬ nie przeciwnej w stosunku do kanalów la¬ czacych sie z otworami 47. Wspomniane skrzynki 19 zaworów wylotowych sa takze polaczone z komora spalania 49 w glowi¬ cy 16 (fig. 18, 19 i 30), Cisnienie powietrza, powstale pomiedzy wypukla strona wirni¬ ka sprezarki a wpustka 26, wskutek zbli¬ zania sie tej wypuklej strony do wpustki, otwiera wylotowe zawory 20, sterujace przelotem kanalu 48, umieszczonym po¬ miedzy wpustka 26 a wypukla strona wir¬ nika, wówczas, gdy strona ta zbliza sie do tej wpustki. Wylotowe zawory 20, steru¬ jace przelotami kanalów 48 po przeciw¬ nej stronie wpustek 26, zamykaja sie pod wplywem dzialania ssacego, spowodowa¬ nego wypukla strona wirnika, oddalajaca sie od wpustek 26.Sprezone powietrze wtloczone do ko¬ mory ispalania 49 laczy sie z rozpylonem paliwem wtrysnietem pod cisnieniem do tejze komory poprzez rurke 50 (fig. 1 i 2), a rozpylona woda doplywa równiez do komory spalania 49 przez rurke 51.Komora spalania 49 laczy sie takze z komorami zaworowemi 21; grzybki zawo¬ rowe 22 sa poruszane kciukami i normal¬ nie dociskane sila napiecia sprezyn 22a, aby zapobiec polaczeniu pomiedzy komo¬ rami zaworowemi 21 a wnetrzem kadluba - 5 —maszyny 1. Kazda komora ma polaczenie z kanalem 21a, który zkolei laczy sie przez glowice 16 z wlotowym otworem 5 w kadlubie maszyny 1. Kazdy zawór po¬ siada na koncu wrzeciona zderzak 52, z którego wewnetrzna plaszczyzna wspól¬ pracuje jeden koniec dwuramiennego po- pychacza 53 (fig. 1, 2, 3 i 29), przesuwa¬ jacego sie po wahliwym walku 54. Wal ten posiada ramie 55, z którym jest zla¬ czony przegubowo jeden koniec drazka 56, którego drugi koniec laczy sie z kolanko¬ wa dzwignia 57, ta zas zkolei za posrednic¬ twem drazka 58 znajduje sie pod dziala¬ niem kciuka 60 na wale 8.Dwuramienny popychacz 53 wraz z me¬ chanizmem napedzajacym znajduje sie przy kazdej parze zaworów 22, przyczem popychacze 53 sa razem polaczone (fig. 1, 2 i 3), tak ze kiedy popychacz po jednej stronie maszyny przesuwa sie na swym walku 54, aby zaczepic o zderzak 52 gór¬ nego zaworu 22, popychacz 53 po drugiej stronie maszyny przesuwa sie aby zacze¬ pic o zderzak 52 dolnego zaworu 22. Wlsku- tek tego zawory 22 podniosa sie kazdy po jednym razie, podczas jednego obrotu kciuka 60, aby spowodowac dwa wtryski plynnego paliwa do wnetrza maszyny 1 i dwa impulsy robocze wirnika 7 maszyny podczas jednego obrotu wirnika. Chcac zmienic kanaly wlotowe, w celu odwróce¬ nia kierunku obrotu wirnika 7 nalezy prze¬ sunac popychacze 53 na walkach 54, aby zaczepily o przeciwlegle zawory 22, przy¬ czem poprzednie niepolaczone, pozostaja w ten sposób nieczynne.Zawory wylotowe 24 sa zamykane sila napiecia sprezyn 24a, wywierajacych na¬ cisk na zatyczki wrzecion i pokrywy ko¬ mór zaworów glowicy.Wahliwa dzwignia 61 (fig* 1 -— 3 i 21 — 23) z ramieniem 62, ustawiona wpoprzek konców wrzecion zaworów, umozliwia do¬ wolne ich otwieranie i zamykanie, badz to zapomoca linek pociagowych 63, badz tez zapomoca sily napiecia sprezyn 6'4. Dzia¬ lanie przyrzadów uruchamiajacych zawo¬ ry wylotowe po obu stronach maszyny, jest tak dobrane, ze w pewnym czasie jest otwarty tylko jeden zawór wylotowy po kazdej stronie maszyny. Przyrzady te la¬ cza sie z urzadzeniami do uruchomiania zaworów sterujacych przeplyw paliwa, tak ze wraz z górnym zaworem, steruja¬ cym przeplyw paliwa po jednej stronie maszyny i otwieranym przez kciuk 60, otwiera sie górny wylotowy zawór po przeciwnym koncu i przeciwnej stronie ma¬ szyny, a razem z dolnym sterujacym za¬ worem na tejze stronie maszyny, otwiera¬ nym przez kciuk 60, otwiera sie dolny wy¬ lotowy zawór na wpierw wymienionym koncu i wpierw wymienionej stronie ma¬ szyny.Do ustawiania w odpowiednich polo¬ zeniach popychaczy 53 zaworów i wahli- wych dzwigni 61 sluzy poziomy drazek 72, uchwycony w lozyskach 72a na górnej czesci oslony maszyny 1 (fig. 1 i 2), przy¬ czem na drazku tym zaklinowana jest reczna dzwignia 73, poruszajaca sie na wycinku kolowym 74, tak by mogla byc u- nieruchomiona w dowolnem polozeniu. Ra¬ mie 75 umieszczone na drazku 72 laczy sie zapomoca linek 76 z popychaczami 53 za¬ worów, jednym po kazdej stronie maszy¬ ny; sily napiecia sprezyn 77 (fig. 29), przyczepionych do popychaczy 53, odcia¬ gaja linki w kierunku przeciwnym. Dru¬ gie ramie 75 przymocowane do drazka 72 (fig. 1 i 2) laczy sie zapomoca linek 63 z ramionami 62 wahliwych dzwigni 61, po obu stronach maszyny. Poruszenie recznej dzwigni 73 w jednym kierunku powoduje przesuw popyohacza 53 do góry po jednej stronie maszyny, wskutek czego jego górny rozwidlony koniec wchodzi w zetkniecie ze zderzakiem 52, górnego zaworu 22 po tejze stronie maszyny, podczas gdy po drugiej stronie maszyny w tym samym czasie sila napiecia sprezyn 77, pociaga wdól popychacz 53 zaworów, tak ze jego dolny rozwidlony koniec obejmuje zde¬ rzak 52 dolnego zaworu 22, W ten sposób mozliwem jest umieszczenie dwóch popy- chaczy zaworowych 53 w polozeniu za- pewniajacem oddzialywanie kciuka 60 na górny zawór 22 po jednej stronie maszyny i dolny zawór 22 po przeciwnej stronie maszyny, a tern samem doplyw do kadluba maszyny plynnego paliwa z komory spa¬ lania 49 podczas jednego obrotu wirni¬ ka 7.Jednoczesnie z uruchomieniem popy- chaczy 53 w sposób wyzej opisany, oddzia¬ lywa sie na wahliwe dzwignie 61 po kaz¬ dej stronie maszyny w ten sposób, ze jed¬ no ramie dzwigni 61 wprawia sie w ruch przez pociagniecie przymocowanej do niej linki 63, aby otworzyc wylotowy zawór 24 po jednej stronie maszyny, podczas gdy drugie ramie wahliwej dzwigni 61 po prze¬ ciwnej stronie maszyny jest wprawione w ruch sila napiecia przymocowanej do niej sprezyny 64, aby otworzyc wylotowy za¬ wór 24 po tej ostatnio wzmiankowanej stronie maszyny.Kazda z komór 23 (fig. 18 i 19) zawo¬ rów wylotowych laczy sie z wnetrzem ka¬ dluba maszyny poprzez otwory 23a w glo¬ wicy 16, której kanaly odpowiadaja kana¬ lom 6 w powierzchniach pionowych 3 ka¬ dluba maszyny 1 (fig. 4 i 5), Komory 23 bowiem takze lacza sie ze wspólnym wy¬ lotem 65, a wylot z drugiej strony maszy¬ ny, razem z wylotem 65, moze prowadzic do glównego wylotu tej ostatniej; Aby zabezpieczyc sie przeciw mozli¬ wosci uderzenia uszczelniajacej listwy 9 (fig. 15) o wewnetrzne brzegi slizgajacych sie wpuistek 26, kciuki 33, zaklinowane na wale 8 i umieszczone w otworach 34 (fig. 10) srodkowej tarczy 15 i w koncowych tarczach 13 (fig. 11), naciskaja na we¬ wnetrzne konce ramion 32 powyzszych wpustek 26 i przeciwdzialaja w ten sposób naciskowi, wywieranemu przez sile napiecia sprezyn 27, w dostatecznym stopniu, by umozliwic uszczelniajacej listwie 9 przej¬ scie bez uderzen obok tych wpustek, któ¬ re bezposrednio po tern przejsciu ponow¬ nie wypierane sa nazewnatrz, by uszczel¬ nic zewnetrzna powierzchnie wirnika 7.Co sie tyczy drazków 29, naciskajacych na wewnetrzne ramiona przesuwnych wpu- stek 35 sprezarki, to przechodza one po¬ przez komory spalania 49 i aby zabezpie¬ czyc sie przeciw wyciekaniu plynnego pa¬ liwa wokól tych drazków, konieczne jest zaopatrzyc komory spalania 49 w oslony 66, tworzace z niemi jedna calosc (fig. 10, lii 28). Mozna tez uszczelnic strone we¬ wnetrzna i zewnetrzna komór spalania 49, przyczem otwory przewiercone w oslo¬ nie 66, sluza jako prowadnice drazków 29.Pompy 67 i 67a (fig. 1 — 3 i 21, 22) do zasilania komory spalania 49 woda i pali¬ wem pod cisnieniem, sa znanej budowy i napedzane sa od tarcz kciukowych 68 i 69, zaklinowanych na wale 8. Na tym samym wale zaklinowana jest tez tarcza rozdziel¬ cza 70 (fig. 1 i 2), do pradu elektrycznego, którym zasilane sa swiece 71, umieszczo¬ ne w komorze spalania 49', w celu ulatwie¬ nia rozruchu maszyny. Po pierwotnem bo¬ wiem zaplonie mieszanki palnej w komo¬ rach spalania 49 spala sie ja calkowicie, wtryskujac ze sprezarki 10 do komór 49 powietrze ogrzane pod cisnieniem.Podczas pólobrotu walu maszyny, ko¬ lejnosc pracy maszyny jest nastepujaca: sprezone powietrze wtlacza sie do jednej z komór spalania 49, a potem nastepuje wtrysk mieszanki palnej do tejze komory.W chwili trwajacego przebiegu spalania paliwa, wprowadza sie rozpylona wode na komory zaworów 22 i to wówczas, gdy one otwieraja sie, aby przepuscic plynne paliwo do maszyny.Nie jest koniecznem, aby maszyna al¬ bo sprezarka byly ograniczone do dwóch przeciwleglych przesuwnych wpustek i ze- — 7 —spolów otworów, poniewaz mozna zastoso¬ wac kazda odpowiednia liczbe wpustek 26 i zespolów kanalów wlotowych i wyloto¬ wych, umieszczonych w równych odste¬ pach naokolo kadluba.Aby umozliwic smakowanie powierzch¬ ni pracujacych pomiedzy wnetrzem maszy¬ ny i sprezarki a ich wirnikami, pompy ole¬ jowe 78, (fig. 1 i 2) poruszane tarcza kciu¬ kowa 79 zaklinowana na wale 8, wprowa¬ dzaja olej pod cisnieniem przez rurki 80, i rozpryskuja ja poprzez tylne tarcze 13, pomiedzy wirnikami a kadlubami.Lozyska kulkowe 12 i 14 (lig. 11 i 15), smaruje sie zapomoca smarownic 82, u- stawionych na koncowych i srodkowych tarczach 13 i 15, a przewody 83 do dopro¬ wadzenia smaru do tych lozysk sa umie¬ szczone na wymienionych, albo sasiednich tarczach.Koncowe i srodkowe tarcze 13 i 15 po¬ siadaja wykroje 84 (fig.. 14, 10, 21 i 22) a ramiona 7b (kfig. 7) wirników sa pochylo¬ ne wachlarzowato, tak aby je móc sku¬ tecznie chlodzic powietrzem- Tarcza kciu¬ kowa 60 do poruszania zaworów 22 posia¬ da w celu uzyskania nastawnosci, oddziel¬ ny kciuk 85 (fig. 24, 25), przymocowany (jlo kamieni 86, które przesuwaja sie w rowku 87 tarczy kciukowej i sa przytrzy¬ mywane przez przymocowane do kamieni podkladki 88. PL