Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do wykonywania zarysu ewolwentowego, zwlaszcza zarysu tarcz sciernych przeznaczonych do profilowego szlifowania uzebien. Wykonujac zarys ostrze jest osadzone na suporcie, odtaczanym swa plaska bieznia po krazku unieruchomionym wzgledem podstawy przyrzadu. W fazie obróbki podstawa polaczona jest sztywno z przedmiotem obrabianym. Przy tym suport dociskany jest do krazka regulo¬ wanym ukladem dociskowym.Znane jest urzadzenie przedstawionej budowy, w którym suport ma postac belki, odtaczanej po krazku osadzonym na osi zwiazanej z przedmiotem obrabianym. Belka jest dociskana do krazka przez tasmy, przytwier¬ dzone jednymi koncami do belki, drugimi zas, zwróconymi wzgledem siebie przeciwnie, dolaczone do krazków napinajacych. Docisk jest wywierany za pomoca suwaka, osadzonego na belce poprzez prowadnice. W wyniku obrotu belki i jej wspólpracy z tasma nastepuje odtaczanie belki. W przypadku potrzeby zmiany kola zasadnicze¬ go ewolwenty, uzyskiwanej tym urzadzeniem, konieczna wymiana krazka, usytuowanego w ukladzie sprezyn napinajacych, jest klopotliwa. Urzadzenie takie jest przedstawione w ksiazce Kazimierza Ocheduszki "Kola zebate", tom II: "Wykonanie i montaz", str. 158, WNT, 1976 r.Celem rozwiazania wedlug wynalazku jest uproszczenie zabiegu wymiany krazka przez wprowadzenie bardziej dogodnego urzadzenia zapewniajacego odtaczanie suportu bez poslizgu.Istota rozwiazania wedlug wynalazku polega na tym, ze suport, na którym osadzone jest ostrze skrawajace i który odtaczany jest swa bieznia po krazku, odpowiadajacym srednicy kola zasadniczego ewolwenty, stanowi zestaw dwóch suwaków. Jeden z nich, suwak promieniowy, oddzielony jest od podstawy przyrzadu czlonem posrednim, osadzonym na podstawie poprzez os obrotu, przy czym prowadnice, laczace suwak promieniowy z czlonem posrednim, skierowane sa prostopadle do tej osi. Drugi z suwaków, suwak styczny, jest polaczony z suwakiem promieniowym poprzez elementy toczne prowadnica, której skladowa prowadzaca skierowana jest prostopadle do wymienionej osi obrotu i do omówionych prowadnic laczacych suwak promieniowy z czlonem posrednim. Istotne tez jest, ze w ukladzie docisku suportu do krazka zawarty jest element sprezysty.Zastosowanie odtaczanego suportu w postaci zestawu dwóch suwaków, z których na promieniowym dosu- wany jest do krazka suwak styczny, umozliwia odtaczanie suportu pod dobranym i samoczynnie utrzymywanym dociskiem. Przy tym niezbedne do uzyskania odtaczania tarcie miedzy suwakiem stycznym i krazkiem nie przekracza w warunkach obróbki granicznego tarcia poslizgowego, wobec czego odtaczanie odbywa sie bez poslizgu.2 130 985 Przedmiot wynalazku jest uwidoczniony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedsta¬ wia przyrzad w widoku z góry, fig. 2 - w przekroju poprzecznym wedlug A—A, fig. 3 - w przekroju poprzecz¬ nym wedlug B—B.Na czopie 1, osadzonym obrotowo w gniezdzie podstawy 2 i unieruchamianym zapadka 3, jest osadzony czlon posredni 4. Na czopie 1 jest równiez osadzony wymienny krazek 5 o srednicy kola zasadniczego wykony¬ wanej ewolwenty, unieruchamiany wzgledem czopa 1 za pomoca podkladki 6 i nakretki 7. Na czlonie posred¬ nim 4 jest ustawiony poprzez prowadnice pierwszy czlon suportu, mianowicie suwak promieniowy 8, z mozli¬ woscia przesuwu przy"zachowaniu osi geometrycznej czopa 1 w plaszczyznie symetrii suwaka. Na suwaku pro¬ mieniowym 8 jest osadzony poprzez prowadnice i lozyska toczne 9 drugi czlon suportu, mianowicie suwak styczny 10, z mozliwoscia przesuwu w kierunku poprzecznym do plaszczyzny symetrii suwaka promieniowego 8 i z mozliwoscia zapobiezenia temu ruchowi zapadka 11.Na suwaku promieniowym 8 usytuowane sa rónwiez dwa lozyska toczne 12 o osiach odchylonych od prostopadlosci wzgledem suwaka promieniowego 8 o kat 2° w kierunku suwaka stycznego 10, w stycznosci z którymi to lozyskami 12 suwak styczny 10 jest prowadzony. Docisk suwaka 10 do lozysk 12 jest wywierany krazkiem 5 za pomoca sruby dociskowej 13, osadzonej przez element sprezysty 14 w suwaku promieniowym 8 i pozostajacej w styku z czlonem posrednim 4. Na suwaku stycznym 10 jest osadzony na dwóch czopach imak 15 mocowany srubami 16 z nakretkami 17, umozliwiajacy zamocowanie oprawy 18 z diamentem 19.Celem nadania sciernicy zarysu ewolwentowego osadza sie na czopie 1 wymienny krazek 5 o srednicy kola zasadniczego wykonywanej ewolwenty i unieruchamia sie go za pomoca nakretki 7. Nastepnie suwak styczny 10 dociska sie do krazka 5 za pomoca sruby 13. Potem zwalnia sie zapadke 11 i obraca sie czlon posredni 4 dookola czopa 1, co powoduje odtaczanie bez poslizgu suwaka stycznego 10 po obwodzie krazka 5 i w wyniku zataczania ewolwenty przez kazdy punkt ukladu zwiazanego sztywno z podstawa obrotowa 4, zwlaszcza przez ostrze diamentu 19.Zastrzezenie patentowe Przyrzad do wykonywania zarysu ewolwentowego, zwlaszcza zarysu tarcz sciernych przeznaczonych do profilowego szlifowania uzebien, w którym ostrze skrawajace osadzone jest na suporcie, odtaczanym swa plaska bieznia po krazku unieruchomionym wzgledem podstawy, polaczonej w fazie obróbki sztywno z obiektem obra¬ bianym, przy czym suport dociskany jest do krazka ukladem regulowanym, znamienny tym, ze suport stanowi zestaw dwóch suwaków, z których suwak promieniowy (8) oddzielony jest od podstawy (2) czlonem posrednim (4), osadzonym na niej poprzez os obrotu (1), przy czym prowadnice, laczace suwak promieniowy (8) z czlonem posrednim (4), skierowane sa prostopadle do tej osi (1), natomiast skladowa prowadzaca prowadnicy, laczacej poprzez elementy toczne (12) suwak styczny (10) z suwakiem promieniowym (8), skierowana jest prostopadle do tej osi (1) i do wymienionych prowadnic laczacych suwak promieniowy (8) z czlonem posred¬ nim (4), oraz, ze w ukladzie dociskowym zawarty jest element sprezysty (14). i130 985 Fig.1130 985 Fig. 2130 985 Fig.3 PL