Przedmiotem wynalazku jest przyrzad do okreslania wspólczynnika tarcia zewnetrznego gleby.Dotychczasowy przyrzad pierscieniowy do okreslania wspólczynnika tarcia zewnetrznego gleby umieszczalo sie na glebie wprawialo w ruch obrotowy recznie i wykonywalo sie pomiar momentu tarcia pierscienia o glebe. Moment obrotowy tarcia przekazywany byl z pierscienia przez wal i powodowal rozciaganie sie sprezyn przyrzadu. Za posrednictwem ukladu dzwigni rejestro¬ wano na tasmie przebieg zmian momentu obrotowego w zaleznosci od wielkosci wspólczynnika tarcia. Dotychczasowy przyrzad wprawiany w ruch recznie nie pozwalal na przeprowadzenie pomiaru wspólczynnika tarcia przy róznych predkosciach slizgania.Celem wynalazku jest opracowanie przyrzadu do okreslania wspólczynnika tarcia zewnet¬ rznego gleby, przy róznych predkosciach slizgania sie pierscienia na glebie oraz rejestrujacego wspólczynnik tarcia w sposób ciagly.Przyrzad do okreslania wspólczynnika tarcia zewnetrznego gleby z komora zewnetrzna w ksztalcie pierscienia charakteryzuje sie tym, ze silnik o regulowanej liczbie obrotów polaczony jest przekladnia z walem, na którym osadzony jest talerz z komora zewnetrzna w ksztalcie pierscienia, który wypelniony jest badana gleba. Na wale osadzony jest takze krzyzak polaczony na stale z tuleja, do której polaczone sa dwie listwy z osadzonymi tensometrami. Tensometrypolaczone sa z mostkiem tensometrycznym i rejestratorem. Na koncu walu napedowego przymocowany jest przerywacz, do którego przylaczony jest równolegle kondensator.Przyrzad wedlug wynalazku jest blizej przedstawiony w przykladzie wykonania na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia schematycznie przyrzad pierscieniowy do okreslenia wspólczynnika tarcia zewnetrznego gleby, na fig. 2 przedstawiono krzyzak z przymocowanym pierscieniem i listwami stalowymi opierajacymi sie o podpory w widoku z góry, a fig. 3 schemat polaczen tensometrów i przerywacza z aparatura tensometryczna.Przyrzad sklada sie z talerza 1 z komora zewnetrzna w ksztalcie pierscienia na glebe i komra wewnetrzna polaczona tarcza zbierakowa 4 z dwoma kolkami z walem napedowym 3 ulozyskowa- nym w korpusie i napedzanym przekladnia pasowa przy pomocy silnika 2 o regulowanej liczbie2 130930 obrotów. Na glebie spoczywa pierscien 5 z badanego materialu polaczony czterema srubami z krzyzakiem 6. Krzyzak 6 stanowi jedna calosc z tuleja 7, do której przyspawane sa dwie listwy stalowe 8 z naklejonymi tensometrami Ri, R2, R3, R4. Tensometry polaczone sa przewodem z mostkiem tensometrycznym 15 i rejestratorem 16. Listwy stalowe 8 stykaja sie z podporami 12 wykonanymi w ksztalcie walców. Na krzyzaku 6 znajduja sie obciazniki 11. Krzyzak 6 z tuleja 7 przesuwa sie i obraca na tulei wewnetrznej 9 polaczonej z walem 3 lozyskiem wahliwym 10. Na koncu walu napedowego 3 przymocowany jest przerywacz 13, do którego przylaczony jest równo¬ legle kondensator C. Przerywacz 13 polaczony jest przewodem z rejestratorem 16.Badana glebe umieszcza sie w talerzu 1, który wprawia sie w ruch obrotowy za pomoca przekladni pasowej silnika 2 o regulowanej predkosci obrotowej. Talerz 1 posiada dwie komory — zewnetrzna w ksztalcie pierscienia, która wypelnia gleba i wewnetrzna sluzaca do mocowania talerza 1 na wale napedowym 3 przy pomocy tarczy 4 z dwoma zbierakami. Na glebe naklada sie pierscien 5 wykonany z badanego materialu, dla którego chcemy okreslic wspólczynnik tarcia.Pierscien 5 przykreca sie do krzyzaka 6 polaczonego z tuleja 7, do której przyspawane sa dwie stalowe listwy 8 z naklejonymi tensometrami Ri, R2, R3, R4. Tuleja 7 moze sie obracac i przesuwac po tulei 9 ulozyskowanej na wale napedowym 3. Pierscien 5 slizgajacy sie po glebie przylega zawsze cala powierzchnia do gleby. Nacisk pierscienia na glebe mozna zmieniac nakladajac na krzyzak 6 obciazniki 11 o róznej masie. Po wlaczeniu silnika 2 talerz 1 z gleba zaczyna obracac sie usilujac na skutek tarcia wprawic w ruch obrotowy badany pierscien 5 z krzyzakiem 6. Listwy stalowe 8 napotykaja na podpory 12 w ksztalcie walków, ulegaja wyginaniu i powoduja jednoczesne odksz¬ talcenie tensometrów Ri, R2, R3, R4. TensometryRi, R2, R3, R4polaczone sa przewodem z mostkiem tensometrycznym 15. Wspólczynnik tarcia oblicza sie dzielac sile tarcia przez nacisk. Przerywacz 13 przesyla impulsy do rejestratora 16. Przerywacz 13 wyposazony jest w krzywke 14 z liczba wystepów zalezna od liczby odcinków na jaka chcemy podzielic dlugosc tasmy odpowiadajaca jednemu obrotowi talerza 1. Zastosowanie tensometrów Ri, R2, R3, R4 pozwala na rejestracje wyników w sposób ciagly na rejestratorze oscylograficznym lub magnetycznym.Zastrzezenie patentowe Przyrzad do okreslania wspólczynnika tarcia zewnetrznego gleby z komora zewnetrzna w ksztalcie pierscienia, znamienny tym, ze silnik (2) o regulowanej liczbie obrotów polaczony jest przekladnia z walem napedowym (3), na którym osadzony jest talerz (1) z komora zewnetrzna w ksztalcie pierscienia wypelnionego badana gleba oraz krzyzak (6) polaczony na stale z tuleja (7), do której przymocowane sa dwie listwy (8) z osadzonymi tensometrami (Ri), (R2), (R3), (R4), które polaczone sa z mostkiem tensometrycznym (15) i rejestratorem (16), przy czym do konca walu napedowego (3) przymocowany jest przerywacz (13), do którego przylaczony jest równolegle kondensator (C). (130930 n K±J Rj ** 10 l=[ 13 K % A i^AD "l f/j. 2 FiS 3 PL