Przedmiotem wynalazku Jest sposób otrzymywania '"\pieli do bezpradowego miedziowania dielektryków majacy zastosowanie zwlaszcza w proces h wytwarzania obwodów drukowanych z metalizowanymi otworami.Znane sposoby otrzymywania kapieli do bezpradowego miedziowania dielektryków polega¬ ja "na tym, ze do roztworu wodnego soli miedzi dodaje sie zwiazki kompleksujace takie Jak winiany, cytryniany, werseniany oraz reduktor najozesciej w postaci formaliny.Sposoby wytwarzania kapieli do bezpradowego miedziowania dielektryków wedlug paten¬ tu PRL nr 73 19^ oraz patentów nr 62 671 i nr 67 273 obejmuja sposoby wytwarzania ka¬ pieli przez kolejne zmieszanie substratów i wprowadzenie bezposrednie do kapieli sklad¬ ników stabilizujacych takich Jak alkohol poliwinylowy, glikol polipropylenowy i glikol etylenowy. Patent nr 67 273 nadmienia, ze wprowadzenie bezposrednie do kapieli zwiazków takich Jak tiuram, merkaptobenzotiazol, tiomocznik powoduja koniecznosc utrzymywania stezenia stabilizatora w waskich granicach okolo 1 rag/l, przy czym zbyt niskie Jego ste¬ zenie nie powoduje zadnej stabilnosci, zas zbyt wysokie wywoluje zatrzymanie reakcji re¬ dukcji, a otrzymana z kapieli powloka posiada zmniejszona przyczepnosc do podloza. Ka¬ piele otrzymywane tym sposobem nie znalazly zastosowania w seryjnej produkcji obwodów drukowanych ze wzgledu na niska trwalosc. Niska trwalosc otrzymywanych kapieli powoduje zwiekszenie pracochlonnosci otrzymywanych obwodów drukowanych, zwieksza zuzycie materia¬ lów i scieków.2 130 216 Sposób wedlug wynalazku polega na tyra, ze kapiel sporzadza sie z dwóch koncentratów A ID, Koncentrat A sklada sie z uwodnionego siarczanu miedzi, formaliny, skladnika stabili¬ zujacego bedacego produktem reakcji uwodnionego siarczanu miedzi, tiomocznika i kwasu siar¬ kowego oraz wody. Koncentrat B sklada sie z wersenianu dwusodowego, wodorotlenku sody oraz wody* Podstawowe skladniki sa znane i stosowane w tego typu kapielach. Natomiast skladnik stabilizujacy oraz sposób Jego wytwarzania z wymienionych wyzej skladników nie sa znane.Do 8 czesci objetosciowych wody dodaje sie 1 -czesc* objetosciowa koncentratu A miesza sie powstaly roztwór powietrzem /barbotaz/ w ciagu 5-10 minut9 a nastepnie dodaje sie cienkim strumieniem 1 czesc objetosciowa koncentratu B nie przerywajac mieszania do momentu, kiedy kapiel stanie sie klarowna, przy czym koncentrat A sklada sie z 50-100 czesci wagowych uwo¬ dnionego siarczanu miedzi, 250 czesci wagowych 37% formaliny, 650-750 czesci wagowych wody 1 60 czesci wagowych skladnika stabilizujacego wykonanego oddzielnie i bedacego produktem reakcji 5-20 czesci wagowych uwodnionego siarczanu miedzi, 0,001-1,0 czesci wagowych tio¬ mocznika i 0,02-8,0 czesci wagowych 9896 kwasu siarkowego, a koncentrat B wytworzony Jest w ten sposób, ze do wersenianu dwusodowego w ilosci 100-200 czesci wagowych zdyspergowane- go w 400 czesci -wody dodaje sie goracy wodorotlenek sodowy o temperaturze 70-75°C w ilosci 100-300 czesci wagowych rozpuszczonego w 400-500 czesci wagowych wody* Sposób wytwarzania koncentratu A polega na rozpuszczaniu siarczanu miedziowego uwodnio¬ nego w ilosci 50-100 czesci wagowych w 650-750 czesci wagowych wody* Nastepnie dodaje sie 250 czesci wagowych 37% formaliny* Po 3 godzinach dodaje sie 60 czesci wagowych skladnika stabilizujacego wytworzonego oddzielnie. Wytworzenie skladnika stabilizujacego polega na rozpuszczeniu siarczanu miedziowego w ilosci 5-20 czesci wagowych w 50 czesciach wagowych wody* Zawartosc podgrzewa sie do temperatury 60-62°C. Temperature utrzymuje sie przez 30 minut dodajac tiomocznik w ilosci 0,0001-1,0 czesci wagowych* Nastepnie calosc ochladza sie do temperatury 25 - 5°C i pozastawia przez 10 godzin* Po 10 godzinach zawartosc saczy sie celem oddzielenia osadu* Do przesaczu dodaje sie kwas siarkowy 98# w ilosci 0,02-8,0 czesci wagowych.Sposób wytwarzania koncentratu B polega na tym, ze do wersenianu dwusodowego w ilosci 100-200 czesci wagowych dodaje sie 400 czesci wagowych wody* Zawartosc dysperguje sie za pomoca mieszadla przez 15 minut* Nastepnie cienkim strumieniem nie przerywajac mieszania dodaje sie wodorotlenku sodu o temperaturze 70-75°C w ilosci 100-300 czesci wagowych roz¬ puszczonego w 400-500 czesci wagowych wody* Kapiel wytworzona sposobem wedlug wynalazku wykazuje trwalosc 2,5 cykla uzupelnien przy prowadzeniu miedziowania w ciagu 28 dni* Powloka miedziana osadzona na plytkach laminatu epoksydowo-szklanego charakteryzuje sie zwarta budowa, wysoka gladkoscia oraz dobra przy¬ czepnoscia do podloza* Obwody drukowane z metalizowanymi otworaai wykonane w kapieli spo¬ rzadzonej sposobem wedlug wynalazku spelniaja wszystkie wymagania obowiazujacych norm* Przyklad: a/ Wytwarzanie 1 litra koncentratu A* 78,3 gramów siarczanu miedziowe¬ go uwodnionego rozpuszcza sie w 650 gramach wody i dodaje sie 250 gramów 37% formaliny* Po 3 godzinach dodaje sie 60 gramów skladnika stabilizujacego. b/ Wytwarzanie 60 gramów skladnika stabilizujacego. 7,8 gramów siarcza¬ nu miedziowego uwodnionego rozpuszcza sie w 50 gramach wody 1 podgrzewa do temperatury 60-62°C. Temperature utrzymuje sie przez 30 minut i dodaje sie kroplami 1% roztwór tiomocz¬ nika w Ilosci 3,3 ml* Nastepnie calosc ochladza sie do temperatury 25 - 5°C 1 pozostawia przez 10 godzin. Po 10 godzinach zawartosc saczy sie przez bibule filtracyjna celem oddzie¬ lenia osadu* Do przesaczu dodaje sie kwas siarkowy 98% w ilosci 1,2 ml. c/ Wytwarzanie 1 litra koncentratu B. Do wersenianu dwusodowego w ilo¬ sci 130 gramów dodaje sie 400 gramów wody. Zawartosc dysperguje sie za pomoca mieszadla przez 15 minut* Nastepnie dodaje sie cienkim strumieniem nie przerywajac mieszania wodoro¬ tlenek sodowy o temperaturze 70-75°C w Ilosci 200 gramów rozpuszczony w 400 gramach wody*130 216 3 d/ Wytwarzanie 10 litrów kapieli. Do 8 litrów wody dodaje sie 1 litr koncentratu A otrzymanego wedlug pkt. a. Miesza sie powstaly roztwór powietrzem /barbotaz/ w ciagu 5-10 minut, nastepnie dodaje sie cienkim strumieniem koncentrat B /wytworzony w/w sposobu/ w ilosci 1 litra nie przerywajac mieszanie powietrzem do momentu az kapiel stanie sie klarowna co wskazuje ne zakonczenie reakcji kompleksowania zwiazków miedzi z wersenia- nem dwusodowyra. e/ Sposób wytwarzania powloki z kapieli wedlug pkt d. Odpowiednio przy¬ gotowane plytki z laminatu epoksydowo-szklanego umieszcza sie pionowo w odleglosci 15-20 mm w uchwycie zanurzonym w kapieli o temperaturze 15-25°C» Uchwyt porusza sie z predkoscia 1-2 m/rain. Po 8 minutach grubosc otrzymanej powloki wynosi 0,3-0,5 "m» Zastrzezenie patentowa Sposób wytwarzania kapieli do bezpradowego miedziowania dielektryków, znamienny tym, ze do 8 czesci objetosciowych wody dodaje sie 1 czesc objetosciowa koncentratu A, miesza sie powstaly roztwór powietrzem w ciagu 5*10 minut, a nastepnie dodaje sie cienkim struniieniem 1 czesc objetosciowa koncentratu B nie przerywajac mieszania do momentu kiedy kapiel stanie sie klarowna, przy czym koncentrat A sklada sie z 50-100 czesci wagowych uwod¬ nionego siarczanu miedziowego, 650-750 czesci wagowych wody, 250 czesci wagowych 37# for¬ maliny i 60 czesci wagowych skladnika stabilizujacego bedacego produktem reakcji 5-20 czesci wagowych uwodnionego siarczanu miedziowego, 0,0001-1,0 czesci wagowych tiomocznika, 0,02-8,0 czesci wagowych 98# kwasu siarkowego i 50 czesci wagowych wody, a koncentrat B sklada sie 100-200 czesci wagowych wersenianu dwusodowego zdyspergowanego w 400 czesciach wagowych wody i 100-300 czesci wagowych wodorotlenku sodowego, podgrzanego do temperatury 70-75°C rozpu¬ szczonego w 400-500 czesciach wagowych wody. PL